Memo meicirculaire 2024 v1.pdf

Memo aan de raad

MEMO van het college aan de raad Memo aan de raad

Datum Zaaknummer Documentnummer Aan Van Onderwerp Portefeuillehouder(s) Inlichtingen bij

: : : : : : : :

12 juni 2024 juni 2024 Z24 158660 D770319 Gemeenteraad College Meicirculaire 2024

M. Wiesehahn-Vrijman J. Belleman

memo aan de raad Meicirculaire 2021Memo aan de raad

Aanleiding ▪ De memo is opgesteld om de raad te informeren over de verwerking van de meicirculaire ▪ Op initiatief van het college als onderdeel van de actieve informatieplicht Kernboodschap Vaststelling van de bijbehorende begrotingswijziging is nodig om de meerjarenbegroting te actualiseren. Inleiding: Jaarlijks zijn er minimaal twee momenten waarop het rijk de algemene uitkering gemeentefonds actualiseert namelijk de meicirculaire en de septembercirculaire. In de meicirculaire worden de effecten van de voorjaarsnota vanuit het rijk op de algemene uitkering opgenomen en in de septembercirculaire de effecten van de miljoenennota en de rijksbegroting. Als er daarna nog grote wijzigingen zijn c.q. fouten die moeten worden gecorrigeerd dan kan het rijk nog een extra (december)circulaire uitbrengen. Met betrekking tot de algemene uitkering heeft het rijk besloten om de aanpassing van de wijze van indexering vervroegd ingaande 2024 in te voeren. Ook is de verder oploop van de opschalingskorting geschrapt.

De volgende zaken blijven voorlopig onduidelijk: - Het extra budget jeugdhulp is vanaf 2026 nog steeds niet definitief vastgesteld - Het effect van het onderzoek naar de OEM (overige eigen middelen) - Het verdere ingroei pad van de herverdeling gemeentefonds wordt niet eerder dan begin 2025 duidelijk - De stand van zaken met betrekking tot de mogelijke verruiming van het belastinggebied gemeenten

Pagina 1 van 5

Onderstaand het overzicht van de mutaties van deze circulaire ten opzichte van de voorgaande circulaire, daarna worden de mutaties kort toegelicht. Stand algemene uitkering na septembercirculaire 2023 Algemeen 1 Volume accres historisch Bbp 2 LPO accres prijs Bbp 2a Incidentele compensatie 3 Schrappen oploop opschalingskorting vanaf 2026 4 Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2023 Uitkeringsfactor, ontwikkeling uitkeringsbasis 5 Hoeveelheidsverschillen 6 Ontwikkeling uitkeringsbasis en uitkeringsfactor Taakmutaties en decentralisatie uitkeringen 7 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden 8 Besparingsverlies Jeugd 9 Uitvoeringskosten Omgevingswet 10 Overige taakmutaties en decentralisatie uitkeringen WOZ 11 WOZ-waarden mutaties, aanpassing rekentarieven en Woz waardering 3 D’s in het sociaal domein 12 Participatie (IU) Stand algemene uitkering na meicirculaire 2024 Effect meicirculaire 2024 Mutaties met gevolg voor saldo 7 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden 8 Besparingsverlies Jeugd 12 Participatie (IU) Effect op begrotingssaldo van de meicirculaire 2024

2024 49.062.000

2025 50.876.320

2026 47.775.371

2027 49.388.589

2028 50.816.015

-402.956 -693.084 967.093

-563.232 -1.581.070 864.962

1.073.902 -1.857.039 178.338 891.689

1.059.387 -1.925.460 143.056 881.536

1.063.653 -1.849.833 111.761 874.817

775.877 165.213

747.370 354.031

659.161 410.952

676.007 421.437

688.902 416.212

32.909

34.106 508.482

33.282

34.519

35.674

156.296 2.909

70.019

54.600

56.330

64.082

-223.651

-830.224

-830.224

-830.224

-830.224

187.222 50.315.926 1.253.926

140.153 50.620.917 -255.403

139.916 48.529.948 754.577

137.855 50.043.032 654.443

138.635 51.529.693 713.679

-32.909

-34.106 -500.000 -115.088 -904.597

-33.282

-34.519

-35.674

-112.706 608.589

-108.816 511.108

-106.565 571.440

286.098

-164.616 1.056.401

Pagina 2 van 5

1 Volume accress historisch Bbp In de Voorjaarsnota 2024 heeft het ministerie van BZK besloten om het gemeentefonds vanaf 2024 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De volumeontwikkeling van de fondsen wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2, waarbij t het huidige jaar is) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het gemeentefonds minder schommelt. De cumulatieve nadalige mutatie voor het volume deel in de jaren 2024 t/m 2028 bedraagt: € 299 miljoen (N) in 2024, € 421 miljoen (N) in 2025, € 809 miljoen (N) in 2026, € 808 miljoen (N) in 2027 en € 819 miljoen (N) in 2028. 2 LPO accres prijs Bbp In de Voorjaarsnota 2024 heeft het ministerie van BZK besloten om vanaf 2024 het LPO accres te bepalen op basis van de ontwikkeling van het prijs Bruto binnenlands product (Bbp) van het lopende jaar, waardoor het gemeentefonds op een reëel ‘niveau’ blijft. Deze systematiek was in de septembercirculaire 2023 toegepast vanaf 2027, maar is in deze circulaire vervroegd naar toepassing vanaf 2024. De tranche van het lopende jaar wordt telkens bij de Voorjaarsnota definitief bepaald. De prijs-Bbp ontwikkeling is gebaseerd op de CEPraming (Centraal Economisch Plan) van het CPB.

In de CEP-raming 2024 is een lagere prijsontwikkeling voorzien, waardoor de prijscompensatie lager uitpakt ten opzichte van september 2023. De cumulatieve nadelige mutatie voor het prijs deel in de jaren 2024 t/m 2028 en bedraagt € 514 miljoen (N) in 2024, € 1.188 miljoen (N) in 2025, € 1.403 miljoen (N) in 2026, € 1.473 miljoen (N) in 2027 en € 1.426 miljoen (N) in 2028. De verlaging die volgt uit de systematiekwijziging is een eenmalige (gedeeltelijke) compensatie door het ministerie van BZK toegekend. De compensatie is in een aparte regel 2a (‘Incidentele compensatie’) weergegeven.

2a Incidentele compensatie Ze tekst onder 2. 3 Schrappen oploop opschalingskorting vanaf 2026 De oploop van de opschalingskorting wordt vanaf 2026 structureel geschrapt. Dit resulteert in een plus van € 675 miljoen vanaf 2026. 4 Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2023 Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds. In de meicirculaire wordt nu een hogere onderschrijding verwacht ten opzichte van het plafond (€ 4,191 miljard) wordt € 573 miljoen uitgekeerd via de uitkeringsfactor van het gemeentefonds. Dit is € 213 miljoen meer dan voorzien in de septembercirculaire. 5 Hoeveelheidsverschillen Dit betreft het gevolg van mutaties in de volumina per maatstaf. Het voordelige effect voor Bergen ontstaat deze keer vooral (circa € 500.000) door aanpassing van de maatstaf lage inkomens met drempel. De methodiek voor de berekening hiervan is ingaande december 2023 aangepast door het CBS (landelijk bleken er veel minder te zijn dan in eerdere cijfers werd weergegeven) en het CBS rond de aantallen af op 100. Door het bedrag van deze maatstaf kan een verschil van 100 echter tot flinke schommelingen leiden. Vooralsnog wordt dit verwerkt zoals door het CBS is aangeleverd.

Het risico bestaat dat dit door toekomstige ontwikkelingen in één keer met 100 naar beneden wordt bijgesteld wat dan direct een groot negatief effect heeft. 6 Ontwikkeling uitkeringsbasis en uitkeringsfactor De uitkeringsbasis daalt als gevolg van ontwikkeling van de volumina van maatstaven. Hierbij spelen onder andere de actualisatie van de raming van de maatstaven huishoudens met een laag inkomen met drempel, laag opleidingsniveau met drempel, landelijke en regionale centrumfunctie, omgevingsadressendichtheid, de OZB-maatstaven en de neerwaartse Pagina 3 van 5

bijstelling van de ramingen van het aantal bijstandontvangers een rol. De volumina-aanpassingen van de genoemde maatstaven hebben een positief effect op de uitkeringsfactor.

10 Overige taakmutaties en decentralisatie uitkeringen Betreft zestien kleinere budgetaanpassingen die niet verder worden gespecificeerd

7 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Dit bedrag wordt voorlopig gereserveerd als toekomstige bijdrage Zaffier. De uitvoering van deze taak is belegd bij Zaffier. Zaffier wordt gevraagd aan te geven of en zo ja hoeveel zij nodig hebben en waarvoor dat ingezet gaat worden.

11 WOZ Betreft de extra korting op de algemene uitkering door de waardeontwikkeling en de door het Rijk gebruikte en verwachte indexatie (6,3%) van de OZB opbrengsten zoals die in de meicirculaire wordt gepubliceerd. Uitgangspunt is in Bergen dat we minimaal het percentage volgen dat in de meicirculaire wordt gepubliceerd (6,3%). Naar aanleiding van het in de meicirculaire 2024 gepubliceerde percentage stijging van 6,3% bekijkt het college of voorgesteld wordt om het in de kadernota 2025 opgenomen percentage van 4% stijging van de opbrengsten in de begroting 2025 bij te stellen naar 7%. Een verschil van € 362.000 met wat nu inclusief de kadernota staat begroot. Onderbouwing van de 7%: Begroot opbrengsten woningen 2024 € 8.577. 000 en niet-woningen € 3.495.000 is totaal € 12.072.000. Er vindt nu een hogere korting plaats van € 830.000 in verband met de verevening in het gemeentefonds. Dit komt neer op een korting van 6,88%. Als we de korting budgetneutraal willen maken en ook een werkelijke index 2025 willen opnemen dan is een index van 6,88% * 102,3% (Pbbp 2025) van 7% noodzakelijk. Dit is een verschil van circa € 362.000 met wat nu staat begroot na de Kadernota 2025.

8 Besparingsverlies Jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 mln. vanaf 2027. De geraamde besparing van € 500 mln. in 2025 kan nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Daarom wordt incidenteel € 500 mln. toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Voor Bergen een bedrag van € 508.482 (V) Hiervoor was in de gemeentelijke begroting aan de uitgaven kant al rekening mee gehouden voor een bedrag van € 500.000 (N). Dit wordt nu ook in de begroting gecorrigeerd waardoor een klein voordeel van € 8.482 resteert. De verwachting is dat het nieuwe kabinet deze ombuiging afschaft, als dit gebeurt zal dit voor 2026 en verder in de septembercirculaire worden verwerkt. 9 Uitvoeringskosten Omgevingswet Dit betreft de vergoeding voor de te maken invoeringskosten van de Omgevingswet. Deze kosten zijn echter al binnen de werkorganisatie BUCH begroot en hoeven daarom niet te worden gereserveerd als uitgaven.

12 Participatie WSW Betreft de aanpassing van bergote uitgaven van de WSW (Wet sociale werkvoorziening) die wordt uitgevoerd door Zaffier. De begrote uitgaven worden nu even hoog begroot als de te ontvangen inkomsten vanuit het Rijk.

Pagina 4 van 5

Verwacht begrotingssaldo N= Nadeel, V= Voordeel, bedragen * 1.000

Stand begrotingssaldo na raad 25 april 2024 Beleid rijden strand Plustaak Bestuursopdracht borging continuïteit de Blinkerd (Schoorl) KN 2025 collegedeel Nota actualisatie grondexploitaties (NAG) 2024 Stand begrotingssaldo na raad 30 mei 2024 Locatie-onderzoek herhuisvesting consultatiebureau in Bergen De Kiem (EadH) tijdelijke huisvesting Voetbalfusie VV Egmond Marktverkenning parkeergarage Schoorl Verwachte stand begrotingssaldo na raad 20 juni 2024 KN 2025 raad Jaarrekening 2023 resultaatbestemming deels t.l.v. saldo 2024 Meicirculaire 2024

2024 2.268 V 0 50 N 356 N 12 V 1.875 V 25 N 30 N 0 10 N 1.810 V 37 V 1.000 N 1.056 V

2025 5.588 V 7 N 0 156 N 75 N 5.350 V 0 195 N 0 0 5.155 V 4.219 N 0 905 N

2026 978 N 7 N 0 158 N 51 N 1.194 N 0 84 N 70 V 0 1.208 N 1.909 N 0 609 V

2027 1.931 N 7 N 0 141 N 70 N 2.149 N 0 0 42 N 0 2.191 N 1.711 N 0 511 V

2028 2.849 N 7 N B&W 21-05-24 B&W 21-05-24 0 165 N B&W 28-05-24 Raad 30-05-24 0 3.022 N B&W 11-06-24 0 Raad 20-06-24 0 42 N Raad 20-06-24 Raad 20-06-24 0 3.063 N 1.502 N Raad 04-07-24 Raad 04-07-24 0 571 V Raad 04-07-24

Verwachte stand begrotingssaldo na raad 4 juli 2024

1.903 V

31 V

2.508 N

3.391 N

3.994 N

Pagina 5 van 5