C6. Beantwoording SV OD Opvang Amv's Klein Zwitserland.pdf

Aan de fractie

ONS DORP

Datum naar de raad zaaknr inlichtingen bij onderwerp

19 maart 2025 Z25212442 / D846847 Gitta van der Linden Opvang Amv’s Klein Zwitserland. Beantwoording Artikel 51 vragen fractie ONS DORP 3-3-2025.

Geachte fractie, Op 3 maart 2025 heeft uw fractie schriftelijke vragen gesteld in het kader van artikel 51 van het RvO. Hierbij ontvangt u de schriftelijke reactie van ons college op deze vragen. De gemeenteraad ontvangt een kopie van deze brief. 1.

In de ‘tweejaarlijkse capaciteitsraming, provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente 2024’, zoals in januari 2024 gepubliceerd in de Staatscourant, stond Bergen nog genoteerd voor 16 amv'rs. Waarom heeft het college geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om bezwaar in te dienen tegen de in december 2024 naar boven bijgestelde taakstelling (van 16 naar 90) gezien de enorme impact?

Antwoord: Gezien de schrijnende situatie in Ter Apel en het enorme tekort aan kleinschalige kwalitatief goede opvang voor Amv’s vinden wij het belangrijk dat deze kwetsbare jongeren worden opgevangen. Daarnaast was in 2023 de precieze opgave nog niet bekend.

2.

Waarom lijkt in plaats daarvan nagenoeg volledig voor amv’rs gekozen te zijn terwijl dit voor andere gemeentes juist de minst gewilde groep is wegens de hiermee gepaard gaande problematiek en vervolg-huisvesting?

Antwoord: Zie antwoord bij vraag 1. Ook in andere gemeenten worden groepen Amv’s opgevangen. Er is geen sprake van vervolghuisvesting. Deze Amv’s vragen een asielprocedure aan. Van huisvesting is pas sprake als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Amv’ers met een verblijfsvergunning worden aan gemeenten in heel Nederland gekoppeld. Gemeente Bergen heeft een taakstelling voor statushouders, waar Amv’s onderdeel van uitmaken. Voor de eerste helft van 2025 zijn dat er 5. Een Amv’er wordt door Nidos geplaatst in een kleinschalige accommodatie onder begeleiding van Parlan.

Pagina 1 van 7

3. Is het college er bijvoorbeeld mee bekend dat er momenteel in heel Amsterdam slechts 55 amv'rs worden gehuisvest? Antwoord: Bij ons is bekend dat er op drie verschillende locaties Amv’s worden opgevangen in Amsterdam met de aantallen 100, 50 en 44 amv’ers per locatie. Het COA gaat bij een kleinschalige opvang voor Amv’s uit van tussen de 30 en 80 opvangplekken per locatie. Daarbij kijkt het COA naar de mogelijkheden van een locatie en of de locatie geschikt te maken is voor opvangplekken. 4.

Het college heeft ervoor gekozen om gedurende 15 jaar 60 wisselende amv'rs (honderden amv'rs in totaal dus) in Klein Zwitserland onder te brengen. A. Kan het college uitleggen waarom dit project zo’n lange termijn heeft, terwijl dit in andere gemeenten altijd veel korter is?

Antwoord: Het COA is afhankelijk van de financiering vanuit het Rijk en de opgave die daar ten grondslag ligt, nl. het realiseren van kleinschalige opvang tussen de 50 en 80 opvangplekken met een duurzame insteek. Met het oogpunt op duurzaam investeren en haalbaarheid is door het COA een businesscase opgesteld, uitgaande van de verbouwingskosten en de verduurzaming van het pand. Daarop is een huurperiode van 15 jaar vastgesteld. 4.a

Wat is de opzegtermijn voor beide partijen, en op basis van welke (meetbare) afspraken kan de overeenkomst eenzijdig worden opgezegd?

Antwoord: De gemeente gaat een bestuursovereenkomst aan met het COA. De overeenkomst kan door het gemeentebestuur tussentijds worden opgezegd, indien het COA zich herhaaldelijk en na verzoek niet houdt aan de vastgestelde afspraken in de overeenkomst. Een tussentijdse opzegging heeft een opzegtermijn van zes maanden. Ook het COA kan besluiten tot tussentijdse opzegging van de overeenkomst. 4.b

Hoe heeft het college de mogelijke gevolgen in de komende 15 jaar voor de huisvesting van deze jongeren, met name als zij een verblijfsvergunning verkrijgen en mogelijk recht hebben op gezinshereniging, meegenomen in deze beslissing?

Antwoord: Deze Amv’s vragen een asielprocedure aan. Van huisvesting is pas sprake als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Amv’ers met een verblijfsvergunning worden aan gemeenten in heel Nederland gekoppeld. Gemeente Bergen heeft een taakstelling voor statushouders, waar Amv’s onderdeel van uitmaken. Voor de eerste helft van 2025 zijn dat er 5. Een Amv’er wordt door Nidos geplaatst in een kleinschalige groepsaccommodatie onder begeleiding van Parlan. Over de duur van 15 jaar zullen minimaal zo’n 500 amv’rs worden opgevangen op deze doorstroom locatie. Uit openbare gegevens blijkt dat zo’n 85% van deze groep een verblijfsvergunning krijgt en dus statushouder wordt. Wat is de geraamde Pagina 2 van 7

woningvraag (inclusief mogelijke gezinshereniging) die hieruit voortvloeit voor de komende 15 jaar? Antwoord: Deze Amv’s vragen een asielprocedure aan. Van huisvesting is pas sprake als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Amv’ers met een verblijfsvergunning worden aan gemeenten in heel Nederland gekoppeld. Gemeente Bergen heeft een taakstelling voor statushouders, waar Amv’s onderdeel van uitmaken. Voor de eerste helft van 2025 zijn dat er 5. Een Amv’er wordt door Nidos geplaatst in een kleinschalige groepsaccommodatie onder begeleiding van Parlan.

Graag ontvangt partij Ons Dorp de raming en onderbouwing van de impact op de sociale woonvraag in onze gemeente voor de komende 15 jaar, zoals deze ten grondslag ligt aan de besluitvorming van het college. Antwoord: Zie antwoord 4b. Dit is niet van toepassing. 4.c1

Op de website van het COA valt te lezen dat, na het verkrijgen van de verblijfsvergunning, het COA samen met de gemeente op zoek gaat naar woonruimte binnen de gemeente in verband met continuïteit. Gezien het hierboven onder B gestelde, zou het daarbij kunnen gaan om honderden sociale woningen. Dit is een veelvoud van de beschikbare en geplande sociale woningbouw in Bergen. Gezien de voorrangsregels voor statushouders, is het juist te veronderstellen dat de komende 15 jaar alle sociale woningen die in de gemeente Bergen beschikbaar komen naar de nieuwe statushouders en hun eventuele gezinnen zullen gaan?

Antwoord: Van huisvesting is pas sprake als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt. Amv’ers met een verblijfsvergunning worden aan gemeenten in heel Nederland gekoppeld. Gemeente Bergen heeft een taakstelling voor statushouders, waar Amv’s onderdeel van uitmaken. Voor de eerste helft van 2025 zijn dat er 5. Een Amv’er wordt door Nidos geplaatst in een kleinschalige groepsaccommodatie of kleinschalige woonvorm onder begeleiding van Parlan. 4.c2

Aangezien er onvoldoende sociale woningbouw in Bergen beschikbaar is, hoe wordt de rest gehuisvest ?

Antwoord: Zie antwoord 4c.1 4.c3

Zijn hier regionale afspraken over gemaakt? Zo ja, welke?

Antwoord: Zie antwoord 4c.1 4.c4

En zien deze op de volledige periode van 15 jaar? Graag ontvangt partij Ons Dorp alle documenten, contracten en dergelijke die hierop betrekking hebben. Pagina 3 van 7

Antwoord: Wij zullen u de relevante documenten, zoals o.a. de woonvisie aan u doen toekomen. 4.d Graag de beantwoording van deze vragen onderbouwen met specifieke wetsartikelen en andere regels die van toepassing zijn. Antwoord: De volgende wetten en regelgeving is van toepassing wetten.nl - Regeling - Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers - BWBR0006685 wetten.nl - Regeling - Vreemdelingenwet 2000 - BWBR0011823 wetten.nl - Regeling - Huisvestingswet 2014 - BWBR0035303 Huisvestingsverordening gemeente Bergen 2023-2027 | Lokale wet- en regelgeving 5.

Klein Zwitserland is een bouwval, moet eigenlijk gesloopt worden, heeft energielabel Z en is gelegen in een Natura 2000-gebied. Fundering moet geheel vernieuwd, voorgevel gesloopt, asbest, geen isolatie, etc. Is hier geen bouwvergunning en een natuurvergunning voor nodig?

Antwoord: Er vindt overleg door het COA met de gemeente plaats op vergunningsplicht. Daarnaast heeft het COA gevraagd of een stikstofvergunning ten behoeve van de interne verbouwing nodig is. De gemeente Bergen volgt de wettelijke procedure aangaande vergunningen en handhaaft hierop. 6.a

Uit een rapport van het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatie Centrum m.b.t. incidenten en misdrijven door bewoners van COA en crisisnoodopvanglocaties blijkt dat bij een kwart van de incidenten AMV’ers betrokken zijn, terwijl slechts 4% van de gemiddelde bezetting van opvangcentra in 2022 voor rekening kwam van AMV-locaties. Klein Zwitserland ligt dicht tegen de dorpskern aan, en er is een groot aantal zorglocaties in Schoorl. Hoe gaat COA/de gemeente deze kwetsbare groep en de grote groep ouderen in Schoorl beschermen tegen de overlast die we statistisch gezien kunnen verwachten?

Antwoord: Er worden afspraken gemaakt op veiligheid tussen het COA, de politie en de gemeente. Indien nodig wordt er direct opgeschaald. De veiligheid binnenshuis ligt bij het COA als eindverantwoordelijk voor de opvang. Openbare orde ligt bij de gemeente in samenwerking met de politie en het OM. Vanuit het COA wordt overlast niet getolereerd. Er worden duidelijke afspraken op veiligheid gemaakt met de jongeren. De jongeren krijgen een dagbesteding en worden gestimuleerd om deel te nemen aan sport en andere activiteiten. Daarnaast is er 24/7 begeleiding en wordt er gewerkt met duidelijke huisregels. Het COA heeft een maatregelenbeleid. Dit beleid is gericht op verbetering van het gedrag. In uiterste gevallen kan het COA overgaan tot een time-out plaatsing of een definitieve overplaatsing. 6.b

Hoe gaat het COA c.q. Gemeente erop toezien dat met de toevoeging van 60 jonge mannen de orde bewaakt blijft en er geen incidenten zijn?

Antwoord: Zie antwoord 6.a Pagina 4 van 7

7.a

Waarom is er gekozen voor deze locatie, terwijl er noch een middelbare school noch een goede OV-verbinding is met de meest nabijgelegen middelbare school met schakelklas?

Antwoord: De jongeren moeten naar school in Alkmaar. Als het binnen 10 km afstand is, wordt er gefietst en anders wordt er voor vervoer gezorgd. 7.b

Heeft Klein Zwitserland met 2000m2 genoeg buitenruimte voor 60 jonge mannen?

Antwoord: De buitenruimte is voldoende voor kleinschalige activiteiten. De lokale organisaties worden betrokken zoals welzijn Bergen, het jongerenwerk en de sportverenigingen in de omgeving, zodat de jongeren aan diverse activiteiten kunnen meedoen. 8.

Heeft het college in aanmerking genomen dat er geen politiebureau in de buurt is?

Antwoord: Wij zijn bekend dat er geen politiebureau in Schoorl aanwezig is. Echter is er een wijkagent die het dorp en haar inwoners goed kent en nauw betrokken is bij de opvanglocatie. 9. Er zijn andere, meer geschikte locaties denkbaar waarbij ook aan nieuwbouw gedacht kan worden. Waarom heeft het college niet zelf de regie genomen bij de zoektocht naar de meest geschikte locatie? Antwoord: In 2023 zijn er meerdere locaties bezocht voor asielopvang in samenwerking met het COA. Een nieuw te bouwen locatie duurt meerdere jaren. De opgelegde taakstelling voor asielopvang is vastgesteld voor 2024- 2026 en gerealiseerd zijn voor 1 juli 2025. 10.

Graag ontvangt partij Ons Dorp de volledige financiële onderbouwing van dit besluit, zowel op korte als lange termijn en zowel ten aanzien van de amv-opvang als van de vervolghuisvesting die hieruit 15 jaar lang voortvloeit. Hoewel het COA de basisopvang en begeleiding van de amv’rs financiert, krijgt de gemeente waarschijnlijk te maken met aanvullende kosten. Graag ontvangt partij Ons Dorp een volledige raming van de financiële gevolgen van het besluit van het college over de komende 15 jaar, rekening houdend met alle gemeentelijke kosten die dit met zich meebrengt in de breedste zin van het woord, zoals onderwijs, jeugdzorg, integratie en veiligheid maar bijvoorbeeld ook de ambtelijke kosten die moeten worden gemaakt. De uiteindelijke permanente vervolghuisvesting brengt daarnaast ook enorme lasten met zich mee, waarbij veelal ook sprake zal zijn van inkomensondersteuning en andere kosten die ten laste van de gemeente zullen komen. Ook daarvan ontvangt partij Ons Dorp graag de volledige financiële raming.

Antwoord: Voor de financiële onderbouwing voor de realisatie van de locatie verwijzen we naar het COA. De kosten voor de gemeente zullen vnl. kosten voor onderwijs zijn. Deze kosten worden vanuit regionale gelden gefinancierd. Het benodigde budget kan pas nauwkeuriger worden vastgesteld na de daadwerkelijke realisatie van de opvang. Voor extra jeugdhulp vanuit de Jeugdwet worden afspraken gemaakt over de bekostiging daarvan. Pagina 5 van 7

Het Ministerie heeft hiervoor budget beschikbaar. Zodra dit op casuïstiek niveau aan de orde, wordt dit voorgelegd, in samenwerking met het COA en het Nidos bij het Ministerie. De kosten voor de ambtelijke organisatie zijn geborgd in de bestuursopdracht huisvesting en begeleiding statushouders en asielopvang dd. 16 april 2024. Kosten die gemaakt worden door de gemeente kunnen mogelijk ondervangen worden door de volgende Financiële bronnen: - De regeling Uitkeringen faciliteitenbesluit opvanglocaties voorziet in een gemeentefonds vervangende uitkering aan de gemeente voor de in de opvanglocatie verblijvende vreemdelingen die nog niet in de ingeschreven basisregistratie personen (hierna BRP) hoeven te worden ingeschreven. Voor de opvanglocatie Klein Zwitserland is het een indicatief bedrag van € 49.720 op jaarbasis. - Er is vanuit de Spreidingswet een regeling beschikbaar voor specifieke opvang van amv’ers. Dit bedraagt een eenmalig bedrag van € 2.000 per gerealiseerde opvangplek. Er wordt daarbij uitgegaan van de indicatieve opgave die is gedaan voor het regionaal plan NoordHollandNoord dat 1 november 2024 is ingediend bij het Ministerie Migratie en asiel. In dit plan zijn 60 opvangplekken in Schoorl (Klein Zwitserland) opgenomen, alsmede de 30 opvangplekken die al zijn gerealiseerd in Egmond Binnen (Broekakkers).

Het beschikbare budget wat kan worden aangevraagd, bedraagt €180.000 - Gemeenten ontvangen eenmalig een bedrag van € 11.345,– voor de voorbereidingskosten van een nieuwe opvanglocatie. - Gemeenten kunnen een vergoeding aanvragen om subsidie te verstrekken aan (vrijwilligers)werkgroepen die actief zijn in of voor de opvanglocatie. De vergoeding bedraagt € 454,00 per jaar. 11.a

Waarom heeft het college, bij het nemen van het besluit om 60 AMV’ers te huisvesten in Schoorl, ervoor gekozen dit buiten de raad om te doen, zonder voorafgaande instemming van de gemeenteraad?

Antwoord: U bent geïnformeerd tijdens de besloten RIA van 14 november 2024. Tijdens deze avond is aangegeven dat de gemeenteraad een toezichthoudende rol heeft op de uitvoering van een wettelijke taak. Er is toegezegd dat de gemeenteraad twee keer per jaar zou worden bijgepraat over de stand van zaken. (april – november). Klein Zwitserland is tijdens deze avond genoemd als potentiële opvanglocatie voor 60 Amv’s. Ook Broeakkers is als locatie genoemd, waar momenteel 30 Amv’s verblijven en er onderzoek wordt gedaan naar uitbreiding tot 60 opvangplekken. In november 2024 heeft u het provinciaal regioplan NoordHollandNoord op asiel ontvangen. Eerder in 2023 is naar u gecommuniceerd dat er Klein Zwitserland als opvanglocatie is aangemerkt en er tussen de 30 a 55 opvangplekken gerealiseerd zouden worden. 11.b

Waarom heeft het college verzuimd de raad vooraf volledig en zorgvuldig te informeren?

Antwoord: Zie antwoord 11.a

Pagina 6 van 7

12.

Is het college zich ervan bewust dat deze werkwijze niet alleen in strijd is met de verwachtingen van transparantie en democratische besluitvorming, maar ook het recht van de raad om invloed uit te oefenen op zeer belangrijke besluiten ondermijnt?

Antwoord: Zie antwoord 11.a

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen

{{esl:Signer1:Capture:size(200,70)}} A.J. (Aletta). Barink interim secretaris

{{esl:Signer2:Capture:size(200,70)}} M.J.P. (Marjan) van Kampen- Nouwen waarnemend burgemeester

Zangnummer: Z25 212442 Referentienummer: D846847

Pagina 7 van 7