Bijlagerapport evaluatie strandbeleid gemeente Bergen definitief.pdf
Tekst van het document
Colofon ©Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, december 2024 Opdrachtgever
Gemeente Bergen Contactpersonen: Isabel Gerritsen & Charlotte Amson
Auteurs
J.J. (Jan Jaap) Thijs M. (Marie) van de Meeberg S. (Sanne) Meekes A. (Axel) Makkinga Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd Oude Kraan 72 6811 LL Arnhem Mail: info@ruimteenvrijetijd.nl www.ruimteenvrijetijd.nl
Foto’s
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Gemeente Bergen
2
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Bijlage 1 Input uit de gemeente ......................................................................................................4 Bijlage 2 Bezoekersonderzoek ........................................................................................................6 Werkwijze .......................................................................................................................................6 Leeswijzer ......................................................................................................................................6 Resultaten......................................................................................................................................7 Bijlage 3 Inwonersonderzoek ....................................................................................................... 13 Werkwijze .................................................................................................................................... 13 Leeswijzer ................................................................................................................................... 13 Resultaten...................................................................................................................................
14 Bijlage 4 Interviews ......................................................................................................................... 31 Algemene beoordeling van het strand ................................................................................. 31 Veiligheid en toezicht ............................................................................................................... 32 Natuur.......................................................................................................................................... 33 Gebruikersgroepen ................................................................................................................... 34 Rijontheffingen .......................................................................................................................... 36 Ondernemerschap en commerciële activiteiten ................................................................ 37 Bebouwing ................................................................................................................................. 38 Zonering ...................................................................................................................................... 40 Botsende belangen...................................................................................................................
41 Doelstellingen ............................................................................................................................ 41 Ontwikkelingen bij andere organisaties ............................................................................... 42 Bijlage 5 Stakeholdersbijeenkomst ............................................................................................ 43 Gedeelde conclusies................................................................................................................. 43 Besproken dilemma’s .............................................................................................................. 44
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
3
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
nevenactiviteiten kunnen worden toegevoegd mits innovatief. Wat is een nevenactiviteit en wie bepaalt wat innovatief is? Ook wordt er gesteld dat het strand niet mag worden geclaimd, maar is niet gedefinieerd wat claimen inhoudt. Het is dus onduidelijk of het bijvoorbeeld wel of niet is toegestaan om als strandpaviljoen ’s ochtends alle strandbedjes uit te zetten, zonder dat deze al gereserveerd of verhuurd zijn. Uitdagingen en kansen in het huidige strandbeleid ▪ Doelstellingen bijten elkaar De vier doelen die in het strandbeleid centraal staan, zijn tegenstrijdig met elkaar. Dit maakt het lastig om belangen af te wegen. Als voorbeeld worden (bouw)aanvragen van (uitbreidingen van) strandtenten gegeven. Beleid bepaalt dat de hoogte van strandtenten niet het zicht vanuit de dorpen mag belemmeren, maar vanwege het behoud van duinen moeten de strandtenten een behoorlijke afstand van de duinvoet houden, waardoor ze juist meer in het zicht komen. Je zou kunnen zeggen dat een aanvraag dan moet worden afgekeurd, maar dat botst met het doel met betrekking tot economisch potentieel. Welke doelstelling weegt dan zwaarder? En kunnen deze doelstellingen naast elkaar worden gehanteerd? ▪ Tweede bouwlaag Ondernemers willen graag een tweede bouwlaag creëren voor bijvoorbeeld installaties voor verduurzaming.
Vanuit het bestemmingsplan wordt een tweede bouwlaag voor strandpaviljoenen niet toegestaan. Tegelijk zijn er geen maximale bouw- en/of goothoogten bepaald. Dit is onlogisch, omdat hierdoor een aanvraag blijft liggen op het principe dat het een tweede bouwlaag is, maar niet de uiteindelijke hoogte van het strandpaviljoen. ▪ Plaatsen van attributen Op het strand, wat wordt gezien als de openbare ruimte, staan langdurig attributen zoals trampolines, speeltoestellen en volleybalnetten. Volgens de gemeente geven deze momenteel geen problemen, maar is het alsnog niet wenselijk om dit te dogen omdat de gemeente aansprakelijk is bij ongevallen. Elders in de gemeente is het plaatsen van dergelijke attributen ook niet toegestaan, wat voor gebruikers van het strand een precedent zou scheppen.
Ambtenaren die niet tijdens de bijeenkomst aanwezig konden zijn, hebben naderhand hun verhaal gedeeld tijdens (digitale) gesprekken of in e-mails. Onderstaande punten zijn geen besluiten, maar vooral aandachtspunten die zijn meegegeven vanuit verschillende afdelingen van de gemeente Bergen om rekening mee te houden bij de herziening van het beleid. Tips voor bij het opstellen van het nieuwe beleid ▪ Geen tegenstrijdigheden met andere beleidskaders Op het strand zijn naast het strandbeleid ook andere beleidskaders van toepassing (bijvoorbeeld de Kustbeschermingswet, de APV en huurovereenkomsten). Momenteel spreken onderdelen van het strandbeleid sommige andere beleidskaders tegen. Als voorbeeld wordt het verschil tussen het strandbeleid en de bestemmingsplannen meegegeven: in het strandbeleid wordt horeca onderverdeeld in categorieën, maar in het bestemmingsplan wordt dit onderscheid niet gemaakt. Hierdoor lopen de rechten die in het bestemmingsplan worden toegekend niet gelijk met de rechten in het strandbeleid. Dat moet worden gelijk getrokken. ▪ Alleen beleidsregels van toegevoegde waarde Het strandbeleid bevat veel beleidsregels die nu niet meer relevant zijn en/of ook al zijn opgenomen in andere wettelijke kaders. Bij het nieuwe beleid moet alleen hetgeen worden opgenomen wat van toegevoegde waarde is. Het zou vooral moeten gaan over het toevoegen van eigen details.
▪ Omgaan met ruimte voor eigen interpretatie Daarnaast staan in het strandbeleid een aantal onderdelen die voor eigen interpretatie vatbaar zijn. Bijvoorbeeld dat bij bebouwing op het strand BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
4
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
▪ Overnachten strandpaviljoenen Omdat de strandpaviljoenen voor hulpdiensten slecht bereikbaar zijn, is het voor ondernemers van strandpaviljoenen toegestaan om op hun strandpaviljoen te overnachten. Op deze wijze kunnen zij beter waken voor calamiteiten. Deze overnachtingsmogelijkheid is echter niet in lijn met de omgevingsplannen. In een strandpaviljoen mag volgens omgevingsvergunningen namelijk niet overnacht worden. ▪ Evenementen(beleid) In het strandbeleid staat opgenomen dat evenementen bij voorkeur op het activiteitenstrand plaatsvinden. Bij voorkeur is te vrijblijvend om evenementen op het zonnestrand af te wijzen. Daarnaast is het de vraag in hoeverre de effecten van evenementen op de naastgelegen Natura 2000-aangewezen duinen wordt meegenomen in de beoordeling van evenementen.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
5
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Het aantal enquêtes is voldoende om een indicatief inzicht te krijgen van de bezoekersbeleving, maar kan niet betrouwbaar worden uitgesplitst naar de verschillende deelstranden in de gemeente. Daar waar we opvallendheden in de antwoorden hebben gezien, zullen we dat wel benoemen (alleen mogelijk voor Bergen aan Zee, Egmond aan Zee en Camperduin).
Bij verschillende grafieken is sprake van de termen N en/of R. Deze staan voor: ▪ ▪
De doelgroep van het bezoekersonderzoek waren alle strandbezoekers van buiten de gemeente Bergen1. De enquête is op vrijdagen en zaterdagen in augustus en september 2024 afgenomen. Er is bewust gekozen voor het afnemen van de enquête in het hoogseizoen, omdat dan relatief veel bezoekers op de stranden zijn en de meeste overlast kan worden verwacht. Bij het lezen van de resultaten dient er rekening mee te worden gehouden dat de resultaten een momentopname zijn en dus niet representatief voor de ervaring van alle bezoekers gedurende het gehele jaar.
N = aantal respondenten dat de desbetreffende vraag beantwoord heeft; R = het aantal gegeven antwoorden op de betreffende vraag. Deze geven we enkel weer als het geven van meerdere antwoorden mogelijk was. In dat geval is de R altijd hoger dan de N.
De percentages in de figuren zijn afgerond op hele procenten. In enkele staafdiagrammen is mogelijk wel een staaf zichtbaar, maar wordt geen percentage weergegeven. Dat wil zeggen dat het aandeel van respondenten 1% of lager is. Voor de leesbaarheid van de figuren is dit percentage van bepaalde figuren weggelaten.
In totaal zijn er 147 enquêtes afgenomen. Verreweg de meesten zijn afgenomen op de drukkere plekken: Camperduin, Bergen aan Zee en Egmond aan Zee. NB De enquête is afgenomen in het Nederlands. Dat betekent dat nietNederlandstalige respondenten (vooral Duitsers) niet benaderd werden. Dat leidde tot een relatief grote uitval respondenten. Omdat één van de enquêteurs vloeiend Duits sprak, heeft deze persoon besloten om toch enquêtes in het Duits af te nemen. Zo zijn uiteindelijk 43 enquêtes met Duitstalige personen afgenomen.
Inwoners van gemeente Bergen doormiddel van het inwonersonderzoek geënquêteerd (zie bijlage 2). 1
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
6
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
De fiets en de auto zijn verreweg het meest gebruikt om het strand te bezoeken. Ongeveer de helft van de respondenten (52%) heeft de (elektrische) fiets gebruikt om het strand te bezoeken. 37% van de bezoekers kwam met de auto. Van de openbare vervoersmiddelen is weinig gebruikt gemaakt door de respondenten: slechts 5% kwam met het OV en 1% kwam met de speciale ‘kustbus’. In Egmond aan Zee is het fietsaandeel relatief lager dan in Bergen aan Zee en Camperduin. Daarentegen gaan er iets meer mensen met de auto en het OV naar Egmond aan Zee. De verschillen zijn niet heel groot.
Aard van het bezoek Figuur 2.1 Hoe vaak heeft u in de afgelopen 12 maanden één van de stranden van de gemeente Bergen bezocht? (N=147) 7%
1% 31%
Dit is mijn 1e bezoek
20%
2 tot 5 keer 5 tot 12 keer
Figuur 2.3 Waarom bezoekt u vandaag het strand? (N=147, R=284)
Vaker dan 12 keer
Wandelen/hond uitlaten/uitwaaien
Dat weet ik niet meer
54%
Zonnen/liggen
44%
Gewoon even kijken
41%
27%
Anders
26%
Horecabezoek
Het merendeel van de bezoekers komt vaker op één van de stranden van de gemeente Bergen. Voor bijna één derde (31%) van de respondenten was dit het eerste bezoek aan het strand in de gemeente Bergen. Voor de overige bezoekers is het een herhaalbezoek, waarbij de meeste herhaalbezoekers aan hebben gegeven dat ze het strand tussen de 2 en 5 keer hebben bezocht in de afgelopen 12 maanden (41% van het totaal).
23%
Zwemmen
14%
Sporten (o.a. joggen, (kite)surfen,… Excursie of evenement
2%
Varen
1%
Vissen
0% 0%
Figuur 2.2 Hoe bent u hier gekomen? (N=147) Fiets of elektrische fiets Auto OV Scooter Lopend Camper De speciale kustbus Motor
52% 5% 2% 2% 1% 1% 0%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
10%
20%
30%
40%
50%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
We hebben gevraagd naar de redenen om het strand te bezoeken op de dag van de enquête. De meeste respondenten (54%) gaven aan het strand te hebben bezocht om te wandelen/uit te waaien/hond uit te laten. Ook op het strand liggen/zonnen is voor 44% van de respondenten een reden om het strand te bezoeken. Specifieke activiteiten zoals vissen, varen, excursie, evenement en sporten zijn nauwelijks genoemd als reden om het strand te bezoeken. In de categorie ‘anders’ (26%) noemden respondenten voornamelijk rust en ontspanning en fietsen door de duinen als reden om het strand te bezoeken.
37%
0%
3%
60%
7
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 2.4 Waarom koos u voor dit specifieke strand? (N=147, R=299) Ik kom hier vaker/gewoonte
aantrekkelijkheid van het strand (mooi 23% en netjes/schoon 19%) en de rust van het strand (20%) als belangrijke redenen zijn genoemd. 42%
Ik woon of verblijf hier vlakbij
12% heeft ‘anders, namelijk’ aangegeven. Deze respondenten kiezen daarbij eigen woorden voor hun redenen om dit specifieke strand te bezoeken: de rust, de schoonheid van het gebied, het mooie weer en de mooi duinroutes. Sporten als reden is alleen genoemd bij Camperduin/Hargen aan Zee.
38%
Omdat ik het hier heel mooi vind
23%
Het is hier lekker rustig
20%
Hier is het netjes en schoon
19%
Anders
12%
Vanwege de aanwezige horeca
11%
Hier mag ik de hond mee
11%
Het is hier gezellig druk
10%
Hier mag ik sporten in zee of op het strand
6%
Strandhuisje van mezelf/familie/vrienden
5%
Rapportcijfer Over het algemeen geven respondenten hoge rapportcijfers voor hun ervaring op het strand. Gemiddeld scoren de ervaringen een 8,6, Er is geen enkele onvoldoende gegeven. De meest gegeven cijfers zijn een 9 (40%) en een 8 (36%). Figuur 2.5 Hoe zou u het strand op de volgende onderwerpen beoordelen? (N=94 tot 146; antwoorden weet ik niet/niet van toepassing zijn er uit gefilterd)
Ik kan hier parkeren
4%
Hier is het veilig
3%
Voor een activiteit, excursie of evenement
3%
Ik kan hier een bedje huren
2%
Ik ben lid van een (sport)vereninging
2%
Ik werk hier
1%
Toegankelijkheid voor minder validen
1%
Duurzaam strand/Blauwe vlag
0%
Aanwezigheid en kwaliteit openbare toiletten (N=94)*
Hier mag ik paardrijden
0%
Parkeervoorzieiningen fiets (N=94)*
Horeca aanbod (N=146)
82%
16%
Aanwezigheid van afvalbakken 6%8% (N=143)
84%
Kwaliteit toiletten bij paviljoens (N=125)
89%
10% 2% 5%
49%
44%
9%
82%
9%
0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% Netheid (N=145) 3%
Waar de vorige vraag inging op motieven om een strand te bezoeken, gaat deze vraag in op de redenen om het desbetreffende strand in de gemeente Bergen te bezoeken. De meeste respondenten kozen voor het door hen bezochte strand vanwege gewoonte (42% bij Camperduin en bij Hargen 52%) of omdat ze er in de buurt verbleven (38%). Verder is er te zien dat zaken als uitstraling en BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
0% zeer onteverden
ontevreden
72%
20% neutraal
40%
23%
60%
tevreden
80%
100%
zeer tevreden
* Let op vanwege de lagere respons zijn deze twee indicatief
8
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
We hebben vervolgens naar de tevredenheid over verschillende deelonderwerpen gevraagd (zie figuur 2.5). Over het algemeen is men (zeer) tevreden over de verschillende onderwerpen. Mate van drukte, netheid, en horeca aanbod worden het beste beoordeeld. Met 44% van de respondenten dat tevreden is, is de aanwezigheid van de openbare toiletten het laagste beoordeeld (maar vooral als ‘neutraal’ en niet zozeer negatief; in Egmond aan Zee is men hierover gemiddeld het positiefst). Het beperkte aantal opmerkingen dat hierbij is geplaatst gaat vooral in op de onvindbaarheid of afwezigheid van openbare toiletten. Dat geldt ook voor de afvalbakken.
Het overgrote merendeel van de respondenten (90%) heeft geen overlast ervaren van anderen. In Bergen aan Zee heeft zelfs geen enkele respondent aangegeven overlast te hebben ervaren. De kleine groep (slechts 7%, 9 respondenten) die overlast heeft ervaren op één van de andere stranden, is ook verder ondervraagd naar de aard van deze overlast. Zij gaven aan overlast te ervaren van honden (mensen met honden en/of hondenpoep), tractoren en auto’s op het strand. Ook werd zwerfaval en rommel, te veel drukte en geluidsoverlast nog door twee respondenten genoemd. De frequentie van de genoemde overlast (altijd, vaak, regelmatig, soms of een enkele keer) verschilt van vraag tot vraag.
Voor een aantal onderwerpen hebben veel minder respondenten hun tevredenheid aangegeven. Daarmee zijn de uitkomsten indicatief. Als het gaat om de toegankelijkheid voor mensen met een beperking (N=41) en de bereikbaarheid met het OV (N=46) zien we dat ongeveer de helft tevreden is, gevolgd door vooral veel ‘neutrale’ meningen. Bij parkeervoorzieningen met de auto (N=77) is ruim de helft tevreden en bij de mate van drukte (N=40) ongeveer 95%.
Deze respondenten voelen zich over het algemeen niet tot nauwelijks onveilig door de ervaren overlast. Zonering en communicatie Figuur 2.7 Er is in de gemeente Bergen een onderscheid tussen een zonnestrand en een activiteitenstrand. Wist u dat dit onderscheid bestond? (N=146)
Ervaren overlast Figuur 2.6 Ervaart u vandaag of tijdens eerdere bezoeken (wel eens) overlast van anderen? (N=146) 3%
7% 16%
Ja
64%
Nee
Ja, ik wist wel dat er een onderscheid was, maar ik weet niet precies waar de verschillende stranden zich bevinden Nee, ik wist dit niet
Weet ik niet/geen mening
Voor een groot deel van de respondenten (64%) was het niet duidelijk dat er een zonnestrand en een activiteitenstrand was. Bij de rest van de respondenten (36%) was dit wel bekend, maar hiervan gaf iets minder dan de helft aan dat ze
90%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Ja, ik ken dit onderscheid wel en weet op deze locatie waar deze stranden zich bevinden
20%
9
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
niet weten waar deze verschillende stranden zich precies bevinden. De andere (ruime) helft geeft aan dit wel te weten.
Regels rondom honden 22% van de respondenten had op het moment van afnemen van het onderzoek een hond bij zich. Aan de respondenten die het strand met een hond hebben bezocht, is gevraagd in hoeverre het helder is waar en wanneer er honden op het strand mogen zijn. Ongeveer 1/5de van hen kende deze regels niet. De grootste groep (3 op de 5) gaf aan dat ze de regels wel ongeveer kenden, maar dat de regels ze niet helemaal helder waren. De rest (ongeveer 1/5de) gaf aan de regels precies te kennen. In hoeverre de respondenten de regels ook daadwerkelijk correct hebben geïnterpreteerd, is niet gevraagd.
In Egmond aan Zee is de bekendheid met de zonering aanmerkelijk groter dan elders in de gemeente (35% van de respondenten geeft aan het onderscheid te kennen en te weten waar de locaties zich bevinden). In Bergen aan Zee lag deze bekendheid het laagst (7% van de respondenten geeft aan het onderscheid te kennen en te weten waar de locaties zich bevinden). Figuur 2.8 Op welke manier zou u het liefst geïnformeerd worden over de regels die gelden op het strand? Informatieborden langs de…
Wat nog niet voor iedereen even helder is, is waar en wanneer honden wel of niet aangelijnd moeten worden. Ook wordt door sommigen aangegeven dat de borden niet helder zijn of wordt aangegeven dat er veel honden aanwezig zijn, terwijl het volgens de regels eigenlijk niet mag; dat leidt tot verwarring.
77%
Informatieborden op het strand
17%
Via een strandapp
10%
Website van de gemeente
9%
Geen, ik zou de regels toch niet lezen
6%
Via sociale media van de gemeente
5%
Bij de paviljoens
4%
Flyers
2%
Anders
1%
Via een BOA/reddingsbrigade
1%
Via mond-tot-mond/anderen
1%
Suggesties om het strand te verbeteren We hebben de open vraag gesteld wat de gemeente zou kunnen doen om het bezoek aan het strand te verbeteren. Bijna 2/3de van de respondenten had hiervoor suggesties: ▪
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%
▪
Het overgrote merendeel van de respondenten heeft aangegeven dat ze het liefst door middel van informatieborden worden geïnformeerd over de regels. 77% ziet deze borden het liefst langs de strandopgang en 17% op het strand zelf. De online communicatiemiddelen (zoals Strand App en website van de gemeente) zijn met resp. 10% en 9% duidelijk minder populair dan de offline communicatiemiddelen. 6% geeft aan niet geïnformeerd te willen worden, omdat ze de regels toch niet zouden lezen.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
▪
▪ ▪
10
Toiletvoorzieningen: relatief veel respondenten geven aan dat er meer en beter onderhouden toiletten nodig zijn. Er is volgens een respondent ook behoefte aan plekken om benen te wassen. Afvalbeheer: een aantal respondenten suggereert het plaatsen van meer afvalbakken en beter afvalonderhoud om het strand schoner te houden. Informatievoorziening: enkele respondenten vragen om duidelijkere informatie over de strandregels, vlaggen en muien, voor een enkeling liefst ook in het Duits. Voertuigen: er zijn enkele klachten over tractoren op het strand. Beheer en toezicht: een enkeling stelt voor om een toezichthouder op het strand in te schakelen en de regels duidelijker te maken voor alle bezoekers.
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Profiel van de respondent Figuur 2.9 Vanaf waar bent u vertrokken om bij dit gebied te komen?
De meeste respondenten (62%) hebben het strand bezocht met een gezelschap bestaande uit 2 personen (inclusief de respondent).
3%
Figuur 2.11 In welke leeftijdscategorie valt u?
Vanuit huis
< 25 jaar' 35%
7%
26 – 35 jaar
Vanaf mijn vakantieadres
14%
36 – 45 jaar 62%
22%
46 – 55 jaar
Vanaf bezoek aan famillie, vrienden of kennissen
20%
56 – 65 jaar
15%
66-75 jaar > 75 jaar
De meeste respondenten (62%) vertrokken voor het strandbezoek vanuit huis, dus (waarschijnlijk) voor een dag bezoek. 34% gaf aan dat ze vanaf een vakantieadres vertrokken en dus waarschijnlijk in de omgeving ook overnachten. 3% van de respondenten gaf een strandbezoek te combineren met een bezoek aan familie, vrienden of kennissen.
6%
10%
15%
20%
25%
Conclusie Uit de resultaten van het bezoekersonderzoek kunnen de volgende conclusie worden getrokken: ▪ Vooral de (elektrische) fiets en de auto worden gebruikt om de stranden van de gemeente Bergen te bezoeken. ▪ Het grootste deel (69%) van de bezoekers komt vaker per jaar op het strand. Er vindt dus veel herhalingsbezoek plaats; ▪ Wandelen, uitwaaien of de hond uitlaten vormde het belangrijkste motief voor het bezoek, gevolgd door zonnen of liggen op het strand; ▪ De keuze voor een specifiek strand is vooral ingegeven door de nabijheid, uit gewoonte, of de rust en de schoonheid van het betreffende strand; ▪ Bezoekers zijn over het algemeen zeer tevreden met hun bezoek; het gemiddelde cijfer is een 8,6;
1 persoon 2 personen
3 personen 4 personen 5 personen 35 personen 69%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
5%
De meeste respondenten zijn tussen de 36 en 75 jaar. Er zijn relatief weinig jongeren en 75+’ers onder de respondenten.
10%
12%
2% 0%
Figuur 2.10 Uit hoeveel personen bestaat uw gezelschap, inclusief uzelf? 2% 1%
20%
11
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
▪
▪
▪
▪
▪
Bezoekers ervaren nauwelijks overlast (90% ervaart geen overlast, 7% wel). De groep die wél overlast ervaart, heeft vooral last van tractoren (vooral in Egmond) die over het strand rijden en loslopende honden (vooral in Camperduin) die voor overlast bezorgen. Dit brengt echter nauwelijks een gevoel van onveiligheid met zich mee. Bijna 2/3e van de bezoekers blijkt niet op de hoogte van de zonering op het strand. Van de groep die wel op de hoogte was van de zonering, wisten ongeveer de helft niet precies aan te geven waar deze begon en waar deze ophield. Voor veel hondenbezitter zijn de regels rondom honden niet duidelijk. Ongeveer 3/5e van de mensen met een hond kennen de regels ‘ongeveer’. 1/5e kende ze helemaal niet. Bezoekers gaven aan dat ze de informatie over regels het liefst zouden ontvangen via borden bij de strandopgang. Deze borden zouden ook in meerdere talen geplaatst kunnen worden (Engels, Duits) voor groepen toeristen die geen Nederlands spreken. Verbeterpunten die door bezoekers worden aangedragen gaan vooral in op de beschikbaarheid van toiletten, afvalbeheer en informatievoorziening rondom de regels op het strand. Geen van deze onderwerpen is door grote aantallen respondenten genoemd.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
12
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Respons, betrouwbaarheid en representativiteit In totaal hebben 875 inwoners de vragenlijst ingevuld. Respondenten die geen inwoner van Bergen zijn én respondenten die wel inwoner zijn maar geen van de stranden hebben bezocht, zijn uit de vragenlijst geleid. Het aantal respondenten is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te doen (op totaalniveau) over de stranden in Bergen. Het totaal aantal ingevulde verdiepende vragen per strand zijn nog hoger. Dat komt omdat de inwoners aan het einde van de vragenlijst de mogelijkheid kregen om de verdiepende vragen per strand over nóg een ander strand te beantwoorden. Daarom is er voor de algemene vragen een respons van 875 en de verdiepende vragen een respons van 933. Dit is ook te zien aan de N achter de vraagstelling. De antwoorden van de respondenten zijn gewogen op leeftijd en geslacht om te zorgen dat de kenmerken van de respondenten ook overeenkomen met de kenmerken van de inwoners. Kortom, dit onderzoek is betrouwbaar en representatief.
Inwoners van de gemeente Bergen hebben in november 2024 de mogelijkheid gekregen om de online enquête in te vullen. De link naar de vragenlijst is via de gemeentelijke communicatiekanalen verspreid. De vragenlijst is als volgt opgezet: de respondenten kregen een aantal vragen in het algemeen over de stranden, denk aan bezochte stranden, bezoekfrequentie, regelgeving en zonering. Daarnaast kregen de respondenten verdiepende vragen voorgelegd specifiek over het strand waar ze het vaakst zijn geweest in het afgelopen jaar of het beste kennen. De ervaring en mogelijkheden kunnen immers per strand verschillen. Deze vragen gingen over onder andere het gebruik van het strand, ondernomen activiteiten, tevredenheid, drukte en ervaren overlast.
In de volgende paragrafen geven we de resultaten per vraag weer. Om de resultaten overzichtelijk te houden geven we alleen het totaalbeeld weer in het figuur. Eventuele significante verschillen per strand beschrijven onder het figuur. De conclusies zijn in het hoofdrapport van dit onderzoek weergegeven.
In dit hoofdstuk laten we het totaalbeeld (van alle stranden bij elkaar) zien in de figuren, maar beschrijven opvallende verschillen per strand in de toelichting. Vanwege de respons hebben we de resultaten van een aantal stranden samengevoegd bij een aantal vragen. Daar waar we dat gedaan hebben, is de indeling is als volgt: ▪ Camperduin/Hargen aan Zee/Schoorl aan Zee (hierna noordelijke stranden) ▪ Bergen aan Zee ▪ Egmond aan Zee/Egmond Binnen (hierna stranden Egmond)
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Tot slot een toelichting over de weergave van de resultaten: ▪ Bij verschillende grafieken is sprake van de termen N en/of R. Deze staan voor: ▪ N = aantal respondenten dat de desbetreffende vraag beantwoord heeft; ▪ R = het aantal gegeven antwoorden op de betreffende vraag. Deze geven we enkel weer als het geven van meerdere antwoorden mogelijk was. In dat geval is de R altijd hoger dan de N.
13
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
▪
In enkele gevallen is het aantal respondenten bij een vraag en/of antwoordcategorie te laag om betrouwbare uitspraken over te doen (minder dan 100). Deze resultaten zijn dan indicatief.
Geen van deze stranden bezocht In totaal hebben slechts 9 respondenten aangegeven geen van de stranden te hebben bezocht in de afgelopen 12 maanden. We hebben hen gevraagd wat hiervoor de reden was. Hieruit kwamen de volgende antwoorden (meerdere antwoorden waren mogelijk): gezondheidsproblemen (3x), geen interesse (2x), slechte bereikbaarheid te voet en te fiets (2x), loslopende honden/hondenpoep (1x), te weinig faciliteiten en voorzieningen (1x) en 2x een ‘andere reden’. Deze respondenten zijn vervolgens uit de vragenlijst geleid en hebben de vervolgvragen op de volgende pagina’s niet beantwoord.
Aard van het bezoek Figuur 3.1 Welk van de stranden van Bergen heeft u in de afgelopen 12 maanden één of meerdere keren bezocht om te recreëren? (N=884* R=2118) Bergen aan Zee
63%
Egmond aan Zee
54%
Camperduin
37%
Schoorl aan Zee
36%
Hargen aan Zee
Figuur 3.2 Hoe vaak heeft u in de afgelopen 12 maanden (een van) deze stranden bezocht? (N=875 R=2118) Camperduin
9%
30%
Hargen aan Zee
9%
33%
Schoorl aan Zee
13%
1%
47%
17%
33%
1%
40%
23%
32%
35%
Egmond Binnen
Bergen aan Zee 3%
17%
Geen van deze stranden
1% 0%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
*De N is hier net iets hoger dan de totale respons van 875. Dit komt door de 9 respondenten die hebben aangegeven ‘geen van de stranden’ te hebben bezocht.
17%
Egmond Binnen
5%
26%
Geen enkele keer 5 tot 12 keer
Bergen aan Zee en Egmond aan Zee zijn door meer dan de helft van de respondenten (resp. 63% en 54%) één of meerdere keren bezocht in de afgelopen 12 maanden. Camperduin, Schoorl aan Zee en Hargen aan Zee zijn door ongeveer een derde van respondenten bezocht en Egmond Binnen is met 17% het minst bezocht in de afgelopen 12 maanden.
17%
8%
1%
10%
15%
Egmond aan Zee
1%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
12%
64%
10%
62% 23%
1 keer Vaker dan 12 keer
2% 43%
2%
2 tot 5 keer Dat weet ik niet meer
Opvallend is de 1% van de respondenten die aangeven ‘geen enkele keer’ een van deze gebieden te bezoeken. Dit lijkt een fout van de respondenten te zijn. De respondenten kregen namelijk alleen de stranden te zien waarvan ze hadden aangegeven deze te hebben bezocht in de afgelopen 12 maanden (vorige vraag). Mogelijk hebben de respondenten een strand verkeerd aangeklikt en daarom hier ‘geen enkele keer’ ingevuld.
14
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Aan de respondenten die hebben aangegeven een bepaald strand te hebben bezocht (vorige vraag) hebben we gevraagd hoe vaak zij dit desbetreffende strand hebben bezocht in de afgelopen 12 maanden. De stranden werden relatief frequent bezocht in de afgelopen 12 maanden. Bergen aan Zee en Egmond aan Zee werden zelfs door ca. 60% van de respondenten vaker dan 12 keer bezocht.
Respondenten kiezen er het vaakst voor om de stranden fietsend of lopend te bezoeken. Iets minder dan de helft (42%) van alle respondenten geeft aan dat ze met de fiets of elektrische fiets naar het strand komen. Eén derde (31%) geeft aan dat ze lopend naar het strand gaan. De auto werd door meer dan één op de vijf (22%) respondenten gebruikt om naar het strand te gaan. De andere opties zoals scooter, motor, het OV, of de speciale kustbus werd bijna niet genoemd (1% of minder). De speciale kustbus is alleen voor Bergen aan Zee van toepassing, maar zelfs binnen dat strand bekeken is het maar 3% van alle bezoekers van het strand bij Bergen aan Zee dat gebruik maakt van de kustbus. Bij ‘anders, namelijk’ zijn er verschillende manieren genoemd om naar het strand te komen. Zo gaven respondenten aan dat ze te paard, met de rolstoel/scootmobiel of met de tractor en boot. Verder gaven nog een aantal aan dat ze aan of naast het strand woonden.
Verdiepende vragen per stranddelen Vanaf dit punt hebben de respondenten de vragen beantwoord over een specifiek strand. Als men meerdere stranden bezocht, is automatisch het meest bezochte strand geselecteerd. Als meerdere stranden even vaak werden bezocht, kreeg de respondent een tussenvraag om een strand te kiezen voor de vervolgvragen. De respons per strand is als volgt: ▪ Noordelijke stranden: 212 respondenten ▪ Bergen aan Zee: 417 respondenten ▪ Stranden Egmond: 304 respondenten
Opvallende verschillen per strand ▪ Bergen aan Zee werd in verhouding tot de andere stranden 2x zoveel met de auto bezocht. Lopen werd juist ongeveer de helft minder gedaan. ▪ Verder zijn de verschillen tussen de stranden minimaal.
Figuur 3.3 Hoe komt u (meestal) naar het strand? (N=933) 1% 1% 22%
2%
31%
Lopend (Elektrische) fiets Scooter Motor
0% 1%
Auto
OV De speciale kustbus Anders, namelijk: 42%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
15
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.4 Welke activiteiten heeft u in de afgelopen 12 maanden op het strand ondernomen? (N=933 R=2943) Wandelen/uitwaaien
Opvallende verschillen per strand ▪ Respondenten gaven aan dat ze bij Bergen aan Zee vaker de hond uitlaten, horeca bezoeken, sporten en varen in verhouding tot de andere stranden. ▪ Voor de stranden van Egmond valt op dat de respondenten er vaker activiteiten ondernemen zoals zonnen/liggen, wandelen/uitwaaien en varen.
77%
Horecabezoek
54%
Zwemmen
54%
Zonnen/liggen
51%
Hond uitlaten
Figuur 3.5 Wat zijn de belangrijkste redenen voor u om het strand te bezoeken? (N=933 R= 3356)
27%
Sporten
19%
Fietsen
11%
Varen
9%
Anders, namelijk:
Dit strand is voor mij het meest dichtbij
76%
Ik vind het hier heel mooi
57%
Het is hier netjes en schoon
5%
34%
Vissen
3%
Vanwege de aanwezige horeca
29%
Paardrijden
2%
Het is hier lekker rustig
27%
Excursie of evenement
2%
Dit strand is het makkelijkst bereikbaar
25%
Het is hier veilig
23%
Hier kan de hond mee
20%
Hier kan ik sporten in zee of op het strand
18%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
We hebben gevraagd wat de respondenten op het strand in de afgelopen 12 maanden hebben ondernomen, waarbij meerdere antwoorden mogelijk waren. Het overgrote merendeel (77%) gaf aan dat ze naar het desbetreffende strand gingen om te wandelen en uit te waaien. Verder gaf de helft aan dat ze activiteiten zoals een horecabezoek (54%), zwemmen (54%) en zonnen of liggen op het strand (51%) hebben ondernomen. Iets meer dan één kwart (27%) van de respondenten gaf aan dat ze ook op het strand de hond uitlaten. Fietsen (10%) en varen (7%) wordt door wat minder respondenten gedaan als activiteit. Activiteiten zoals paardrijden, vissen en meedoen met een excursie of evenement werden bijna helemaal niet genoemd. In de categorie ‘anders’ (7%) worden nog activiteiten zoals jutten en het afval/plastic rapen op het strand.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Het is hier gezellig druk
13%
Anders, namelijk
11%
Dit strand heeft een Blauwe Vlag
10%
Dit strand is duurzaam
7%
Voor een activiteit, excursie of evenement
6%
Toegankelijkheid voor mider validen
3%
Hier kan ik paardrijden
3% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%
In deze vraag is aan de respondenten gevraagd wat ze motiveert om te kiezen voor een specifiek strand binnen de gemeente Bergen, waarbij meerdere antwoorden mogelijk waren. Gemiddeld genomen gaf driekwart (76%) aan dat ze een strand hebben gekozen, omdat dit het dichtstbijzijnde strand is. Meer
16
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
dan de helft (57%) geeft aan dat ze het strandt mooi vindt. De netheid en schoonheid neemt de derde plek als het om motivatie voor strandbezoek gaat, in meer dan één derde (34%) van de gevallen werd dit genoemd. Specifieke activiteiten zoals sporten (18%) of dat de hond mee mag naar het strand (20%) worden ook genoemd als motivatie.
De beoordelingen van het strand tonen een overwegend positief beeld. Een groot deel van de respondenten geeft het strand een hoog cijfer: 44% beoordeelt hun ervaring met een 8, gevolgd door 24% die een 9 geeft en 13% die zelfs een 10 toekent. In totaal geeft maar liefst 79% van de respondenten een score van 8 of hoger, wat wijst op zeer tevreden respondenten. Negatieve beoordelingen komen nauwelijks voor: slechts 2% van de respondenten geeft een onvoldoende.
Opvallende verschillen per strand ▪ Voor de noordelijke stranden geldt dat respondenten significant vaker dan gemiddeld hebben aangegeven dat ze het strand bezoeken omdat het mooi is, omdat het netjes en schoon is, duurzaam is, een Blauwe Vlag heeft en rustig is. ▪ Specifiek voor Schoorl aan Zee werd als reden (via open antwoorden) genoemd dat je er alleen te voet of met de fiets kan komen, dus dat het lekker rustig en autovrij is. ▪ Bij Bergen aan Zee valt op dat respondenten opvallend vaker het strand bezoeken vanwege de nabijheid, omdat het mooi is, gezellig druk, vanwege de aanwezige horeca en omdat er gesport kan worden. ▪ Voor de stranden van Egmond geldt dat er vaker voor dit strand werd gekozen vanwege de nabijheid en gezellige drukte.
Gemiddeld beoordelen de respondenten hun ervaring met een 8,2. Het gemiddelde cijfer per strand is hieronder weergegeven in een tabel. Hier is te zien dat het hoogste gemiddelde cijfer voor het strand bij Schoorl aan Zee (8.7) en het laagste gemiddelde cijfer is bij de stranden van Egmond (8.0). Tabel 3.1 Gemiddelde cijfers per strand
Rapportcijfer Figuur 3.6 Welk cijfer zou u uw (gemiddelde) ervaring op het strand geven? (N= 933) 50%
Strand
Gemiddeld cijfer
Camperduin
8,5
Hargen aan Zee
8,2
Schoorl aan Zee
8,7
Bergen aan Zee
8,2
Stranden Egmond
8,0
44%
40%
30%
23%
20% 10%
15% 0%
0%
0%
0%
1%
1
2
3
4
5
0%
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
13%
3%
6
7
8
9
10
17
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.7A Hoe tevreden bent u over de volgende aspecten op de stranden in de gemeente Bergen? Weergave van deelname per activiteit (wel of niet ondernomen) (N=933) Deze vraag kon beantwoord worden door óf de tevredenheid in te vullen, óf aan te geven of men hier geen gebruik van maakt. Onderstaand figuur laat zien (in groen) welk aandeel van de respondenten gebruik heeft gemaakt van het desbetreffende aspect (en vervolgens gewaardeerd heeft, zie figuur 3.7B).
Figuur 3.7B Hoe tevreden bent u over de volgende aspecten op de stranden in de gemeente Bergen? Weergave van tevredenheid per activiteit (N=933) Horeca aanbod Aanwezigheid van afvalbakken
Horeca aanbod
3%
97%
Kwaliteit toiletten bij de paviljoens
Aanwezigheid van afvalbakken
3%
97%
Aanwezigheid en kwaliteit openbare toiletten
Kwaliteit toiletten bij de paviljoens
11%
Aanwezigheid en kwaliteit openbare toiletten Bereikbaarheid met openbaar vervoer Parkeervoorziening fiets
77% 52%
15%
Parkeervoorziening auto 0%
Maak ik nooit gebruik van
20%
40%
60%
80%
15%
45%
31%
14% 9%2%
28%
22%
27%
Parkeervoorziening auto 11%
18%
25%
20%
40%
Ontevreden
Neutraal
15%
40%
17%
34% 60%
Zeer tevreden
7%
12% 80%
100%
Zeer tevreden
Het horeca-aanbod wordt het meest positief beoordeeld: maar liefst 83% van de respondenten is (zeer) tevreden. Ook de aanwezigheid van afvalbakken en de kwaliteit van de toiletten bij de paviljoens wordt ruim positief beoordeeld. Daarentegen scoort de aanwezigheid en kwaliteit van openbare toiletten het slechtst: 45% van de respondenten is zeer ontevreden. Dit geeft aan dat openbare toiletten een belangrijk aandachtspunt zijn.
100%
Maak ik gebruik van
Bijna alle respondenten maken gebruik van het horeca-aanbod op de stranden en van de afvalbakken (97%). De toiletten bij de paviljoens worden ook door een groot deel van de respondenten (89%) gebruikt. Het openbaar vervoer wordt door ongeveer de helft (48%) van de respondenten gebruikt. De respondenten die gebruik hebben gemaakt van een bepaald aspect, hebben in de volgende vraag de tevredenheid aangegeven.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
49%
18%
Zeer ontevreden
66%
17%
23%
16%
0%
31% 56%
9%
85%
34%
9%
Parkeervoorziening fiets 48%
52%
9% 15%
Bereikbaarheid met openbaar vervoer
89%
23%
4%11%
De bereikbaarheid met het openbaar vervoer scoort relatief laag. Slechts 7% van de respondenten is (zeer) tevreden, terwijl 16% ontevreden is en de meerderheid neutraal blijft.
18
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Opvallende verschillen per strand ▪ Noordelijke stranden: respondenten zijn significant vaker tevreden over de parkeervoorzieningen met de auto, met de fiets, de aanwezigheid en kwaliteit van de openbare toiletten en de kwaliteiten van de toiletten bij de paviljoens. ▪ Bergen aan Zee: respondenten zijn significant vaker tevreden over de parkeervoorzieningen met de auto en met de fiets. Ze zijn vaker duidelijk vaker ontevreden over de bereikbaarheid met het OV en de aanwezigheid en kwaliteit van de openbare toiletten. ▪ Stranden van Egmond: respondenten zijn duidelijk vaker tevreden over het horeca-aanbod, maar juist minder tevreden over de parkeervoorzieningen met de auto en fiets, de aanwezigheid en kwaliteit van de openbare toiletten en de aanwezigheid van afvalbakken.
Opvallende verschillen per strand ▪ Als we per strand kijken worden de noordelijke stranden het rustigst bevonden door de respondenten. Hier geeft 43% van de respondenten aan dat het er nooit te druk is. ▪ Bergen aan Zee wordt door de respondenten het drukst bevonden. Hier geeft 67% aan dat het ‘wel een keer’ tot ‘altijd’ te druk is. Figuur 3.9 In hoeverre heeft drukte/ aanwezigheid van andere bezoekers invloed op een bezoek aan het strand? (N=596) 13%
3% 23% 35%
Dat heb ik altijd meegemaakt
24%
Dat heb ik vaak meegemaakt
Ja, dat heb ik meegemaakt
39%
Nee, dat heb ik nooit meegemaakt
Ongeveer één derde van de respondenten (35%) geeft aan dat ze nog nooit een te grote drukte hebben ervaren op het strand in de afgelopen 12 maanden. Iets minder dan twee derde heeft dus wel eens een keer té druk meegemaakt. 23% vindt het vaak te druk, slechts 3% altijd. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Ik vermijd de drukke momenten door naar een andere plek te gaan
Ik heb geen last van drukte / aanwezigheid van anderen
Dat heb ik wel een keer meegemaakt
0%
44%
19%
Ervaren drukte en overlast Figuur 3.8 Vond u het in de afgelopen 12 maanden wel eens te druk op het strand? (N=933)
Ik vermijd de drukke momenten door op een ander moment te gaan
19
De invloed van drukte en de aanwezigheid van andere bezoekers op een strandbezoek varieert onder de respondenten. Een deel van de respondenten (43%) vermijdt drukte door op een ander moment naar het strand te gaan. Daarnaast kiest 24% ervoor om naar een andere, waarschijnlijk rustigere locatie te gaan als het te druk is. Aan de andere kant geeft 19% van de respondenten aan geen last te hebben van drukte of de aanwezigheid van anderen. Een iets kleinere groep (13%), ervaart wel hinder door drukte, maar past hun gedrag niet aan. De meerderheid van de strandgangers maakt enige aanpassing om de drukte te vermijden, terwijl een kleiner deel van de respondenten zich hier niet door laat beïnvloeden. Er zijn hier geen opvallende verschillen per strand.
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.10 Ervaart u weleens last of overlast (van anderen) tijdens uw bezoek aan het strand (alleen respondenten die vaker dan één keer per jaar komen)? (N=782) 6%
38%
Ja Nee
Weet ik niet / geen mening
56%
Figuur 3.11 Heeft u last of overlast ervaren (van anderen) tijdens uw bezoek aan het strand (alleen respondenten die één bezoek hebben afgelegd in het jaar)? (N=151) 5% 27%
Ja Nee Weet ik niet / geen mening
68%
Figuren 3.10 (frequente bezoekers) en 3.11 (eenmalige bezoekers) geven aan of mensen overlast hebben ervaren. De meerderheid ervaart geen overlast. Eénmalige bezoekers ervaren ongeveer in een kwart van de gevallen overlast, onder frequente bezoekers heeft 38% wel eens overlast ervaren. Overlast komt het vaakst voor op de stranden van Egmond en Bergen.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
20
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.12 Waarvan ervaarde u last of overlast? (N=328 R=1227) Mensen met honden en/of hondenpoep Geluidsoverlast draagbare radio’s/boxen Fietsers op het strand Zwerfaval en rommel Te veel drukte Jetski’s in het water of op het strand Anders namelijk Intimiderend of ongepast gedrag Auto’s op het strand Rokers Lichtvervuiling (bijv. van paviljoens / strandafgangen) Tractoren op het strand Andere geluidsoverlast Vandalisme Rommelige uitstraling Boten in het water of op het strand Sporters in het water (bijv. (kite)surfers, kanoërs) De tijdelijke strandhuisjes Te veel strandbedden Sporters op het strand (bijv. balsporten) Naaktrecreanten Speeltoestellen (voor strandhuisjes) Sporters in het water
55% 45% 32% 29% 25% 25% 23% 21% 20% 19%
13% 12% 10% 10% 7% 6% 4% 4% 4% 4% 2% 2% 1% 0%
10%
20%
30%
De respondenten die in de eerdere vragen hebben aangegeven dat ze overlast hebben ervaren (328 respondenten), hebben hier aangegeven wat voor soort overlast dat dan is. Hierin gaf ongeveer de helft aan dat ze overlast ervaren van honden en/of hondenpoep (55%) en geluidsoverlast van draagbare radio’s/boxen (45%). Ook fietsers op het strand, zwerfafval en rommel, te veel
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
40%
50%
60%
drukte en jetski’s in het water of op het strand zijn door ongeveer een kwart (2532%) van de respondenten aangegeven. Naaktrecreanten, sporters in het water, en speeltoestellen bij strandhuisjes worden nauwelijks als probleem ervaren (1-4%). In de categorie ‘anders’ wordt
21
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
aangegeven dat er overlast wordt ervaren door paarden/paardenpoep, en door dat mensen drank of drugs op het strand gebruiken.
Figuur 3.13 Hoe vaak ervaarde u deze vorm(en) van last of overlast? (N=328 R=1227)
Opvallende verschillen per strand ▪ Noordelijke stranden: lichtvervuiling wordt significant vaker door de respondenten aangegeven als vorm van overlast. ▪ Bergen aan Zee: respondenten geven duidelijk vaker dan gemiddeld aan dat ze overlast ervaren van intimiderend of ongepast gedrag en van lichtvervuiling. ▪ Stranden Egmond: intimiderend of ongepast gedrag, mensen met honden en/of hondenpoep, sporters op het strand en de strandhuisjes die (eens per jaar) geplaatst of verwijderd worden en tractoren op het strand zijn vormen van overlast die significant vaker door de respondenten van de stranden van Egmond zijn aangegeven.
Mensen met honden en/of hondenpoep 4% 16% (N=176)
24%
Geluidsoverlast draagbare radio’s/boxen (N=156)
27%
19%
Fietsers op het strand (N=106) 4% 14%
29% 40%
44%
Zwerfaval en rommel (N=98)* 4% 21%
Jetski’s in het water of op het strand (N=83)* Te veel drukte (N=81)*
9%
37%
Anders namelijk (N=72)* 7% 9%
Rokers (N=62)*
Soms
9%
28%
6%
27%
20% Regelmatig
16% 6%
47%
20% 4% 26%
15% 40% Vaak
5%
29%
26%
39% 25%
13%5% 34%
32%
9% 12%
0% Enkele keer
34%
22%
Lichtvervuiling (bijv. van paviljoens / 6% 9% strandafgangen) (N=40)*
29%
37%
29%
19%
Auto’s op het strand (N=66)* 7%
9%5%
41%
11% 16%
Intimiderend of ongepast gedrag (N=69)
27%
14%
45% 60%
80%
100%
Altijd
Let op: voor een aantal vormen van overlast geldt dat de resultaten indicatief zijn, vanwege de lage respons (< 100). Deze zijn aangegeven met een *. De vormen van overlast met een hele lage respons zijn in de figuur buiten beschouwing gelaten.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
22
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Deze vraag is een vervolg op de voorgaande vraag over welk vormen van overlast de respondenten ervaarden. Deze is dus alleen gesteld aan mensen die ook daadwerkelijk deze vorm van overlast hebben ervaren én die een strand vaker bezocht hebben. Het meest voorkomende ongemak (honden en hondenpoep) wordt door 27% van de respondenten ‘altijd’ ervaren en ook nog eens door 29% ‘vaak’. Dat is opvallend hoog in vergelijking met de andere vormen van overlast. Verder valt het op dat lichtvervuiling door bijna de helft van de respondenten altijd (40%) wordt ervaren.
Opvallende verschillen per strand Respondenten voelen zich op de noordelijke stranden vaker veilig dan op de andere stranden. Respondenten zijn daarnaast gevraagd een toelichting te geven op waarom ze zich onveilig voelen. Hieruit komen onderstaande thema’s naar voren. Mountainbikers en fietsers op het strand Respondenten geven aan zich onveilig te voelen door hard rijdende mountainbikers en andere fietsers op het strand.
Vanwege de lage respons per vorm van overlast geven we geen opvallende verschillen per strand weer. De resultaten zijn daarvoor te indicatief.
Verkeersdrukte en snel rijdende voertuigen De aanwezigheid van auto's, tractoren en andere voertuigen op het strand zorgt voor een onveilig gevoel bij sommigen. Ook voelen respondenten zich onveilig door het snelle en onoplettende rijden op het strand.
Figuur 3.14 Voelde u zich (wel eens) onveilig door de ervaren last of overlast op het strand? (N=342) 60% 50%
50%
Agressief gedrag van groepen Sommige respondenten voelen zich onveilig door het gedrag van vooral groepen jongeren die zich agressief gedragen, geluidsoverlast veroorzaken of zelfs intimideren. Er zijn meldingen van geweldsincidenten, zoals vechtpartijen, die zorgen voor een gevoel van onveiligheid bij andere strandbezoekers.
40% 30% 19%
20%
20% 6%
10%
3%
Honden en veiligheid Respondenten hebben aangegeven dat het gedrag van honden op het strand kan eveneens bijdraagt aan een gevoel van onveiligheid. Vooral loslopende honden waar de eigenaar niet aan het opletten is en agressief gedrag van honden zorgen voor dit gevoel bij respondenten.
1%
0%
Nooit
Enkele keer
Soms
Regelmatig
Vaak
Altijd
Van de respondenten die in de eerdere vragen hebben aangegeven dat ze overlast hebben ervaren (328 respondenten), gaf de helft aan zich nooit onveilig te voelen door ervaren overlast op het strand. 19% voelde zich enkele keren onveilig, terwijl 20% soms onveiligheid ervaarde. Slechts 1% geeft aan zich altijd onveilig te voelen. Het merendeel van de ondervraagden voelt zich dus doorgaans veilig, maar er is een kleinere groep die regelmatig of vaker overlast als een veiligheidsprobleem ervaart.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Gebrek aan handhaving Respondenten die zich onveilig voelen hebben aangegeven dat ze vaak een handhaver miste. Ze hebben het gevoel dat er te weinig toezicht is op de naleving van de regels. Dit draagt bij aan een gevoel van onveiligheid, vooral wanneer mensen merken dat er geen autoriteit is die kan ingrijpen als er problemen of gevaarlijke situaties ontstaan. 23
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Perceptie van inwoners over een aantal onderwerpen Figuur 3.15 Wat vindt u van de terrasgrootte van de aanwezige strandpaviljoens op het strand? (N=933) 16%
Figuur 3.16 Wat vindt u van het aantal evenementen dat op het strand plaatsvindt? 1%
6%
5% Veel te veel
20%
Te veel
Die mogen wel wat kleiner
Neutraal
Precies goed
8% Te weinig
Die mogen wel wat groter
21%
57%
52%
Weet niet / geen mening
14%
Meer dan de helft van de respondenten (57%) vinden de omvang van het terras van de strandpaviljoens precies goed, terwijl 21% het liever groter zou willen zien. Slechts 6% vindt dat de terrasgrootte kleiner moet worden. Over het algemeen is er tevredenheid over de huidige situatie, maar er is dus ook een deel respondenten die wel een groei zou willen zien.
Weet niet / geen mening
De meerderheid van de respondenten (52%) heeft een neutrale mening over het aantal evenementen op het strand en 20% heeft er geen mening over. Opvallende verschillen per strand ▪ De respondenten geven bij Bergen aan Zee en de stranden van Egmond iets vaker aan dat er te weinig evenementen zijn (maar de groep blijft klein) ▪ De groep respondenten die het aantal evenementen veel te veel vindt, is bij de noordelijke stranden significant groter dan bij andere stranden (maar ook deze groep blijft hier klein).
Opvallende verschillen per strand ▪ Respondenten die de noordelijke stranden hebben bezocht zijn significant meer tevreden met de huidige omvang van de terrassen in vergelijking met de andere stranden. ▪ In vergelijking met andere stranden geven respondenten die de stranden van Egmond hebben bezocht juist significant vaker aan dat ze uitbreiding wel prima vinden.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Veel te weinig
24
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.17 Wat is uw mening over nieuwe bebouwing en/of een uitbreiding van de huidige bebouwing (denk aan strandpaviljoens, strandhuisjes, verenigingen) op het strand? 20%
16%
Opvallende verschillen per strand ▪ Respondenten bij Bergen aan Zee zijn verdeeld. Hier zijn er evenveel respondenten die het een goede als een geen goede ontwikkeling vinden. ▪ Het valt op dat de respondenten bij de stranden van Egmond de uitbreiding zonder bepaalde voorwaarden meer zien zitten (27%) ten opzichte van de andere stranden. ▪ Bij de noordelijke stranden gaf twee derde van de respondenten aan dat ze geen nieuwe bebouwing willen. De respondenten verwachten dat nieuwe bebouwing of uitbreiding negatieve gevolgen zal hebben voor de natuur en de rust op dit strand.
Weet ik niet / geen mening
Geen goede ontwikkeling, omdat: Goede ontwikkeling, maar wel onder bepaalde voorwaarden, namelijk:
18%
46%
Figuur 3.18 Vindt u dat er voldoende toezicht en handhaving aanwezig is op het strand?
Goede ontwikkeling: ik zie graag nieuwe en/of uitbreiding van bebouwing
25%
Nee, er is te weinig toezicht en handhaving Nee, er is te veel toezicht en handhaving
Ja, er is voldoende toezicht en handhaving 5%
Voorwaarden voor nieuwe bebouwing Mensen die voorwaarden benoemen, geven vooral voor kleinschalige uitbreiding op het strand te zijn, waarbij het natuurlijke karakter behouden blijft. Duurzaamheid en respect voor de natuur zijn belangrijk, net als meer voorzieningen voor watersporters. Grootschalige commerciële ontwikkelingen worden niet gewaardeerd en er is een sterke wens om voldoende ruimte voor ontspanning en recreatie te behouden.
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Weet ik niet/geen mening
34%
Over het algemeen is bijna de helft van de respondenten tegen uitbreiding of nieuwe bebouwing (46%). De respondenten uiten bezorgdheid over verdere bebouwing of commerciële ontwikkelingen die het unieke karakter en de natuur verstoren. Men pleit voor kleinschaligheid en het behoud van balans tussen natuur en recreatie. 20% van de respondenten ziet graag uitbreiding van bebouwing. Nog eens 18% ziet een uitbreiding onder voorwaarden zitten. Deze voorwaarden zijn hieronder samengevat.
36%
De hoeveelheid respondenten die een tekort aan handhaving ervaren (36%) is iets groter dan de respondenten die tevreden zijn (34%). Een aanzienlijk deel (26%) heeft geen mening.
25
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Opvallende verschillen per strand: Er zijn wel wat duidelijke verschillen tussen de stranden. De respondenten zijn bij de noordelijke stranden het meest tevreden met toezicht (48%) en heeft de minste kritiek (14%). De stranden van Egmond worden minder positief beoordeeld op voldoende handhaving. Meer dan de helft van de respondenten geeft aan dat er te weinig handhaving is op het strand (52%).
Over het algemeen weten de respondenten dat er regels bestaan op bovenstaande onderwerpen (zie figuur). Bijna alle respondenten (99%) zijn goed op de hoogte van het feit dat er regels zijn op het gebied van honden, waarvan 85% aangeeft de regels ook inhoudelijk te kennen. Alleen bij vissen valt het op dat 77% weet dat er regels zijn, maar minder dan de helft (35%) hiervan is op de hoogte wat deze regels precies zijn.
Regelgeving In voorgaande paragrafen hebben respondenten de vragen beantwoord over een specifiek strand. Vanaf deze paragraaf hebben de vragen weer betrekking op het totaal van de stranden.
Figuur 3.20 Zijn er voor u nog onduidelijkheden omtrent de regelgeving? (N=869)
24%
Figuur 3.19 Wist u dat er op onderstaande onderwerpen regels zijn voor het gebruik van het strand? (N=875) Vissen
35%
42%
Ja, namelijk voor de regelgeving omtrent:
23%
Nee Open vuur
63%
27%
10%
Overnachten
61%
26%
13%
76%
Fietsen
53%
Paarden
57%
Honden
28%
19%
33% 85%
Strand- en watersport (surfen, vliegeren, zwemmen, etc.) 20%
26% 40%
Ruim driekwart vindt de regels helder. 24% geeft aan dat er nog onduidelijkheden zijn omtrent regelgeving. In de open antwoorden konden respondenten aangeven op welk gebied het onduidelijk is. Veel respondenten ervaren onduidelijkheid op onderwerpen zoals, waar je mag recreëren met de hond, fiets of paard. Ook regels met betrekking tot vissen worden onduidelijk genoemd. De meeste respondenten geven aan dat ze de borden vaak onduidelijk of ontoegankelijk vinden en de handhaving van de regels wordt inconsistent bevonden. Er is behoefte aan betere communicatie op duidelijke borden in verschillende talen zodat toeristen ook de regels begrijpen.
14%1%
61% 0%
10%
60%
80%
13% 100%
Ja, dat wist ik en ik ken de regels Ja, dat wist ik, maar ik ken de regels niet Nee, dat wist ik niet
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
26
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.21 Mist u momenteel nog regelgeving? (N=875)
▪ Beperking van fietsen en voertuigen (zoals auto's) op het strand. ▪ Veiligheid rond mountainbikers en snel rijdende voertuigen. Watersport en recreatie: ▪ Regels voor jetski's en kitesurfen in zwemzones. ▪ Veiligheid bij recreatieve activiteiten. Bebouwing en verlichting: ▪ Regels voor lichtvervuiling door paviljoens. ▪ Beperkingen als het gaat om verhuur en overnachtingen op strandhuisjes en in paviljoens.
23%
Ja, namelijk: Nee
Het viel op dat een deel van de aangedragen regels al onderdeel zijn van de huidige regelgeving.
77%
Figuur 3.22 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen over de regels? (N=875)
Ruim driekwart (77%) mist geen regels. Er wordt door 23% van de respondenten nog aangegeven dat ze regelgeving missen. Op de vraag wat ze precies missen aan regelgeving werd het volgende aangegeven: Veiligheid en toegankelijkheid: ▪ Waarschuwingen voor zwemgevaar (muien) en stromingen. ▪ Toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Dieren (honden en paarden): ▪ Aanlijnplicht en toezicht op loslopende honden. ▪ Opruimen van uitwerpselen van honden en paarden. ▪ Beperking van aanwezigheid van honden en paarden tijdens het hoogseizoen. Afval en milieu: ▪ Handhaving op zwerfafval, sigarettenpeuken, en plasticgebruik. ▪ Rookvrije zones en bewustwording rond duurzaamheid. Geluidsoverlast: ▪ Muziek uit boxen, strandtenten, en waterscooters. ▪ Grenzen aan decibellimieten en handhaving. Fietsen en voertuigen:
BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
Ze worden gehandhaafd 2% 12%
27%
Ze zijn goed te begrijpen
9%
35%
Ze zijn goed te vinden
7%
0%
27
27%
17%
32%
28%
31%
14%
12% 2%10%
21%
6% 7%
10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Helemaal eens
Eens
Neutraal
Oneens
Helemaal oneens
Weet ik niet / geen mening
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Handhaving vanuit de gemeente lijkt het grootste aandachtspunt uit deze stellingen. Slechts 13% ondersteunt de stelling dat de regels worden gehandhaafd door de gemeente. Maar ook de duidelijkheid en vindbaarheid van de regels vragen aandacht: iets minder dan de helft ondersteunt de stellingen dat de regels goed te begrijpen zijn of goed te vinden.
respondenten ‘website van de gemeente’ als favoriet genoemd (32%). Slechts 2% geeft aan geen voorkeur te hebben omdat ze de regels toch niet zouden lezen.
Figuur 3.23 Op welke manier zou u het liefst geïnformeerd worden over de regels die gelden op het strand? (N=875 R=2018)
Figuur 3.24 Er is in de gemeente Bergen een onderscheid tussen een badstrand/zonnestrand, naturistenstrand en een activiteitenstrand. Wist u dat dit onderscheid bestond? (N=875)
Informatieborden langs de strandopgang
Zonering
79%
Informatieborden op het strand
9% Ja, ik ken dit onderscheid wel en weet waar deze stranden zich bevinden
37%
Website van de gemeente
32%
Bij de paviljoens
25%
26%
Via sociale media van de gemeente
17%
Via een strandapp
15%
Via een BOA/reddingsbrigade
8%
Flyers
5%
Anders, namelijk
5%
Via mond-tot-mond/anderen
3%
Geen van bovenstaande, ik zou de regels toch niet lezen
2% 0%
20%
66%
Ja, ik wist wel dat er een onderscheid was, maar ik weet niet precies waar de verschillende stranden zich bevinden Nee, ik wist dit niet
Twee derde van de respondenten (66%) is bekend met het onderscheid met de indeling in strandzonering en weet ook waar de verschillende stranden zich bevinden. 25% wist wel dat er een onderscheid was, maar is niet precies op de hoogte van de locaties. 9% Is niet op de hoogte van het bestaan van dit onderscheid. 40%
60%
80%
100%
Op welke manier worden respondenten het liefst geïnformeerd over de regels op het strand? De grootste voorkeur ligt bij informatieborden langs de strandopgang (79%), gevolgd door informatieborden op het strand (37%). Voor een digitale manier om de informatie over de regels te delen wordt door de BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD
28
BOUWSTENENRAPPORT EVALUATIE STRANDBELEID GEMEENTE BERGEN
Figuur 3.25 In hoeverre vindt u de zoneringen passen bij de stranden? (N=798)