bijlage Rapportage woonruimteverdeling SVNK 2023 versie 6 maart 2024.pdf
Tekst van het document
Versie 6 maart 2024
Inhoud Inhoud................................................................................................................................................................ 2 1-
Zicht op de cijfers ...................................................................................................................................... 3 1.1
Totaalbeeld ...................................................................................................................................... 3
1.2
Vanuit het woningzoekenden perspectief ....................................................................................... 4
1.3
Vanuit woningperspectief ................................................................................................................ 5
2-
Samenvatting ............................................................................................................................................. 6
3-
Vanuit woningzoekenden perspectief ....................................................................................................... 7 3.1 Naar herkomst ......................................................................................................................................... 7 3.2 Naar inkomen .......................................................................................................................................... 7 3.3 Naar leeftijd ............................................................................................................................................. 8 3.4 Naar huishoudgrootte ............................................................................................................................. 9
4-
Vanuit woningperspectief ....................................................................................................................... 10 4.1 Naar huurprijs ........................................................................................................................................ 10 4.2 Naar woningtype ................................................................................................................................... 11 4.3 Naar aantal kamers van de woning ....................................................................................................... 11 4.4 Naar gemeente ...................................................................................................................................... 12 4.5 Naar model ............................................................................................................................................ 12 4.6 Nieuwbouw ........................................................................................................................................... 15
5-
Bemiddelingen en voorrangsredenen ..................................................................................................... 16 5.1 Bemiddelingen ....................................................................................................................................... 16 5.2 Voorrang ................................................................................................................................................ 18 5.3 Doorstroomvoorrang voor SVNK-huurders ........................................................................................... 19
6-
Vrije sector............................................................................................................................................... 20
7-
Gegevens uit het verhuurproces ............................................................................................................. 22 7.1 Weigeringen .......................................................................................................................................... 22 7.2 Marktindicatoren ................................................................................................................................... 23 7.3 Inschrijftijden en zoektijden .................................................................................................................. 23
8-
Verhuisbewegingen ................................................................................................................................. 26
Bijlage 1: Verhuringen per corporatie en gemeente ....................................................................................... 27 Bijlage 2: Definities .......................................................................................................................................... 28
2
1- Zicht op de cijfers 1.1 Totaalbeeld Actief woningzoekenden
Advertenties 1.442
2023
1.331
18.576
2022
19.404
2021
19.181
2020
18.727 2020
Slaagkans totaal
1.400
2022
2023
Verhuringen 10,1%
10,0%
2021
1.398
1.867
1.868
1.842 1.713
9,6%
8,8%
2020
2021
2022
2023
2020
2021
2022
2023
3
1.2 Vanuit het woningzoekenden perspectief Verhuringen naar leeftijd
Verhuringen naar inkomen
931 Meer dan DAEB grens
Van grens passend toewijzen tot DAEB grens 296 179
129
189
70
676
144 Tot grens passend toewijzen
18 t/m 2223 t/m 2728 t/m 5455 t/m 6465 t/m 74
75 +
Slaagkans naar leeftijd 75 +
Slaagkans naar inkomen 19,76% Meer dan DAEB grens
65 t/m 74 10,82%
28 t/m 54
10,26%
Van grens passend toewijzen tot DAEB grens
7,9%
6,85% Tot grens passend toewijzen
18 t/m 22
9,4%
17,07%
55 t/m 64
23 t/m 27
1.122
9,9%
4,82%
4
1.3 Vanuit woningperspectief Verhuringen naar model
Verhuringen naar woningtype
Inschrijftijd
Appartement begane grond 25%
Loting Met voorrang via advertentie
13%
Appartement met lift 57%
Bemiddeling
15% 27%
Apartement zonder lift
Eengezinswoning
35%
23%
5%
Verhuringen naar huurpijs Van 2e aftop.gr t/m lib.gr
307
Van 1e t/m 2e aftop.gr
274
Van kwal.kort.gr t/m 1e aft.gr T/m kwaliteitskorting…
Reacties per advertentie 2023
266
2022 1.125
229
2021
241
162 2020
204
5
2- Samenvatting Inleiding Deze rapportage gaat over de sociale huur van de regio SVNK. De verhuringen in de vrije sector zijn opgenomen in een apart hoofdstuk. Trendbreuk Voor het eerst sinds jaren is het aantal actief woningzoekenden in de sociale huur afgenomen. Voeg daar 331 nieuwbouwwoningen in de sociale huur aan toe die de SVNK-corporaties in 2023 opleverden en we zien een stijging van de slaagkans van 8,8% in 2022 naar 10,1 % in 2023. Dat is goed nieuws voor de woningzoekenden. Bemiddelingen versus advertenties Met de meeste woningen die (op)nieuw verhuurd werden in 2023 werd geadverteerd op svnk.nl. Het gaat om 75%. De overige 25% werd bemiddeld, daarmee werd dus niet geadverteerd. Van de 1.400 geadverteerde woningen werden 1.072 (77%) verhuurd op basis van inschrijftijd en 89 (6%) verloot. Van de 1.400 geadverteerde woningen werden 239 (17%) verhuurd aan huishoudens met een urgentieverklaring. Voor reguliere woningzoekenden met weinig inschrijftijd is loting de enige manier om toch aan een woning te komen. Doorstroomvoorrang Om de doorstroming te bevorderen is enige jaren geleden een nieuwe voorrangsregeling geïntroduceerd. In 2023 is deze regeling aangepast en verruimd. Maximaal 25% van de geadverteerde woningen kunnen de corporaties nu met voorrang verhuren aan woningzoekenden die een woning van één van de SVNKcorporaties vrij achterlaat.
De voorrang is nog maar beperkt toegepast, mede omdat de voorrang nog niet gold in de gemeente Alkmaar. In 2024 zal de voorrang vaker en in alle SVNK-gemeenten worden toegepast. Veel eenpersoonshuishoudens met een laag inkomen Corporaties doen veel om hun woningen betaalbaar te houden. Logisch want de grootste groep woningzoekenden zijn eenpersoonshuishoudens met een laag inkomen. Het aantal nieuw verhuurde woningen onder de eerste aftoppingsgrens bedroeg 69% van het totale woningaanbod. Deze inspanning zien we terug in de slaagkans van de primaire doelgroep. Woningzoekenden met een inkomen tot de grens passend toewijzen hadden de grootste slaagkans.
6
3- Vanuit woningzoekenden perspectief Op 1-1-2024 stonden er in totaal 92.500 (2023: 83.600) woningzoekenden ingeschreven. De meeste woningzoekenden staan uit voorzorg ingeschreven. Van alle woningzoekenden heeft 20% in 2023 tenminste eenmaal op een woningadvertentie gereageerd. Deze groep noemen we de actieven. Voor het eerst sinds jaren zien we het aantal actieven afnemen. Een verklaring is hiervoor moeilijk te geven. Misschien neemt de druk op de woningmarkt iets af, of woningzoekenden haken af en reageren niet langer op het aanbod.
3.1 Naar herkomst Verhuringen naar herkomst in 2023 Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 3a
Uit regio 821 107 149 380 78 42 1.577
Buiten regio 107 26 29 86 23 20 291
Totaal 928 133 178 466 101 62 1.868
Van de woningen die in 2023 opnieuw verhuurd werden, ging 84% naar woningzoekenden die in de regio woonden. Dat is veel, want van de actief woningzoekenden in 2023 woonden 72% in de regio. Actief woningzoekenden naar herkomst in 2023 Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Buiten de regio
Aantal 6.315 1.026 1.212 3.658 787 379 5.206
Percentage 34% 6% 7% 20% 4% 2% 28%
Totaal
18.576
100%
Tabel 3b
De slaagkans van woningzoekenden van buiten de regio is lager dan van binnen de regio.
3.2 Naar inkomen Verhuringen naar inkomen Inkomen 1. Tot grens passend toewijzen 2. Grens passend toewijzen – DAEB grens 3. Meer dan DAEB grens Totaal Tabel 3c
2021 1.173 537 138 1.842
% 2021 63,7% 29,2% 7,5% 100%
2022 1.038 614 61 1.713
% 2022 60,6% 35,8% 3,6% 100%
2023 1.122 676 70 1.868
%2023 60,1% 36,2% 3,7% 100%
7
Van de opnieuw verhuurde woningen ging in 2023 60% naar huishoudens met een inkomen onder passend toewijzen grens. Dat is iets minder dan voorgaande jaren, maar het is nog steeds de hoofddoelgroep van de corporaties. De groep met een inkomen tussen de passend toewijzen grens en de DAEB-grens waaraan een woning werd verhuurd is groter geworden, ten koste van de groep met een lager inkomen. De groep met een inkomen boven de DAEB-grens is bescheiden binnen de sociale huur. Zij vinden vooral een woning in de vrije sector, zie hiervoor hoofdstuk 7. Slaagkansen naar inkomen Inkomen 1. Tot grens passend toewijzen 2. Grens passend toewijzen – DAEB grens 3. Meer dan DAEB grens Tabel 3d
2023 9,9% 7,9% 9,4%
De slaagkansen van de verschillende inkomensgroepen liggen dicht bij elkaar. De groep met een inkomen tot de grens passend toewijzen heeft de hoogste slaagkans. De middelste inkomensgroep heeft de laagste slaagkans. Ondanks dat deze groep op alle sociale huurwoningen kan reageren. Relatief veel mensen van deze groep zijn actief woningzoekend. Zie hoofdstuk 7 voor de slaagkans in de vrije sector.
3.3 Naar leeftijd Verhuringen naar leeftijd 2023
8%
7%
10%
16%
18 t/m 22 jaar 23 t/m 27 jaar 28 t/m 54 jaar
9%
55 t/m 64 jaar
65 t/m 74 jaar 75 jaar en ouder 50%
Figuur 3a
Jongeren onder de 23 jaar verkrijgen bijna nooit een woning op basis van inschrijftijd. Zij staan daarvoor te kort ingeschreven. De meesten van hen verkregen een woning via een voorrangsregeling, een advertentie met leeftijdslabel, loting, of bemiddeling.
8
Slaagkansen naar leeftijd Leeftijd 18 t/m 22 jaar 23 t/m 27 jaar 28 t/m 54 jaar 55 t/m 64 jaar 65 t/m 74 jaar 75 jaar en ouder Tabel 3e
Slaagkans 4,8% 6,9% 10,3% 10,8% 17,1% 19,8%
Er is een lineair verband tussen slaagkans en leeftijd. Hoe ouder de woningzoekende, hoe langer de inschrijftijd en hoe groter de slaagkans. Om de positie van jongeren te verbeteren werden sommige woningen voor jongeren met voorrang of bemiddeling aan hen verhuurd. Daarnaast werd 89 woningen verloot. Omdat jongeren nog maar weinig inschrijftijd hebben kunnen opbouwen, is loten voor hen een methode om toch aan een woning te komen.
3.4 Naar huishoudgrootte Verhuringen naar huishoudgrootte 2023 4% 4% 9% 1 persoon 2 personen 3 personen
21% 62%
4 personen 5 personen en meer
Figuur 3b
Slaagkans naar huishoudgrootte Huishoudgrootte 1 persoon 2 personen 3 personen 4 personen 5 personen en meer Tabel 3f
Slaagkans 9,6% 9,7% 8,1% 8,0% 17,6%
Er zijn weinig verschillen in slaagkans tussen de verschillende groepen. De slaagkans van grote huishoudens met 5 of meer personen is het grootst, maar dit is in een kleine groep. Wat vooral opvalt, is het grote aantal eenpersoonshuishoudens, 62% van alle verhuringen.
9
4- Vanuit woningperspectief 4.1 Naar huurprijs Verhuringen naar huurprijs Huurprijs t/m kwaliteitskortingsgrens kwaliteitskortingsgrens t/m 1e aftoppingsgrens 1e t/m 2e aftoppingsgrens aftoppingsgrens t/m liberalisatiegrens Totaal Tabel 4a
2020 12% 65% 13% 10% 100%
2021 12% 65% 13% 10% 100%
2022 11% 61% 14% 13% 100%
2023 9% 60% 15% 16% 100%
Verhuringen naar prijs 2023
16%
9%
Tot € 452 € 452 - € 647
15%
€ 647 - € 693 € 693 - € 808 60%
Figuur 4a
In hoofdstuk 6 worden de verhuringen in de vrije sector behandeld. U vindt ze daarom niet terug in deze tabel. De meeste woningen hebben een huurprijs onder de eerste aftoppingsgrens. De corporaties hebben duidelijk ingezet op betaalbaarheid, waardoor er ook voor woningzoekenden met een laag inkomen aanbod is. Door dit aanbod van betaalbare woningen liggen de slaagkansen van de verschillende inkomensgroepen dicht bij elkaar. Dat is opmerkelijk omdat woningzoekenden met een inkomen boven de grens passend toewijzen op alle sociale huurwoningen mogen reageren. Door het passend toewijzen kunnen woningzoekenden met een lager inkomen dat niet.
10
4.2 Naar woningtype Verhuringen naar woningtype 2023
15%
Appartement begane grond
27% Appartement met lift Appartement zonder lift
35%
23%
Eengezinswoning
Figuur 4b
Van de verhuurde woningen is 27% een eengezinswoning. Hier zien we duidelijk de invloed van de stad op de SVNK regio. In stedelijk gebied staan de meeste appartementen. In de dorpen staan meer eengezinswoningen.
4.3 Naar aantal kamers van de woning Verhuringen naar kamers 2023 4% 1% 5% 1 kamer
21%
26%
2 kamers 3 kamers 4 kamers 5 kamers 6 kamers
43%
Figuur 4c
Van de opnieuw verhuurde woningen was 73% een appartement. Woningen met vier of meer kamers zijn daarom in de minderheid.
11
4.4 Naar gemeente Verhuringen per gemeente Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 4b
2020 968 135 169 424 103 68 1.867
2021 1.027 100 160 393 102 60 1.842
2022 826 105 129 480 96 77 1.713
2023 928 133 178 466 101 62 1.868
Verschil 20232022 102 28 49 -14 5 -15 155
In de meeste gemeenten lag het aantal verhuringen in 2023 hoger dan in 2022. Door de oplevering van nieuwbouwwoningen in Alkmaar en Bergen en de doorstroming die dit opleverde, lag het aantal verhuringen daar hoger dan in 2022. Ook in Dijk & Waard werden nieuwe woningen gebouwd, maar het aantal verhuringen nam daar in 2023 iets af in vergelijking met 2022.
4.5 Naar model Bij het hoofdmodel worden woningen geadverteerd op de website van SVNK en aangeboden aan degene met de langste inschrijftijd. Een beperkt aantal woningen waarmee geadverteerd wordt, wordt verloot. Verhuringen naar model Model 2020 2021 2022 Model inschrijftijd* 1.168 1.081 1.027 Model loting* 82 118 102 Met voorrang via advertentie** 270 264 263 Model bemiddeling 347 379 321 Totaal 1.867 1.842 1.713 Tabel 4c * Inclusief woningen die geadverteerd werden met een leeftijdslabel, of voorrang SVNK huurder.
2023 1049 89 239 491 1.868
Verschil 2022-2023 22 -13 -24 170 155
** Woningzoekenden met een urgentieverklaring + doorstroomvoorrang of een huisvestingsindicatie, die een woning kregen door op een advertentie te reageren. Zij werden dus niet bemiddeld. In hoofdstuk 5 worden deze voorrangsredenen uitgesplitst.
Met de meeste woningen die (op)nieuw verhuurd werden in 2023 werd geadverteerd op svnk.nl. Het gaat om 75%. De overige 25% werd bemiddeld, daarmee werd dus niet geadverteerd. De bemiddeling is inclusief de woningen die via het Transferpunt verhuurd werden. In 2023 nam het aantal bemiddelingen toe ten opzichte van 2022. In het volgende hoofdstuk staan we hierbij stil.
12
Verhuringen naar model 2023
25% Advertenties
Bemiddelingen 75%
Figuur 4d
Geadverteerde woningen naar model 2023
Model inschrijftijd*
17%
6% Model loting*
77%
Met voorrang via advertentie**
Figuur 4e
In het verslagjaar werd 77% van de geadverteerde woningen verhuurd op basis van inschrijftijd. Van de geadverteerde woningen ging 17% naar woningzoekenden met een urgentieverklaring (inclusief huisvestingsindicatie). Tenslotte werd 6% van het woningaanbod verloot. Voor reguliere woningzoekenden met weinig inschrijftijd is dit de enige manier om toch aan een woning te komen. Model loting Met de inwerkingtreding van de nieuwe huisvestingsverordening worden sinds 1 juli 2019 ook woningen verloot door de SVNK corporaties. Het aantal woningen dat verloot werd, was beperkt, omdat het om een proef ging. Inmiddels is met de gemeenten afgesproken dat er per jaar maximaal 5% van het aanbod verloot wordt.
13
Reacties per advertentie in 2023 450 400 350 300 250
428
200 150
252
100 50 0
Model inschrijftijd
Model loting
Figuur 4f
Ondanks het feit dat advertenties van woningen die verloot worden slechts twee uur online staan, is het aantal reacties hoger dan op reguliere advertenties op basis van inschrijftijd. Slaagkans naar model 2023 Model Inschrijftijd Loting Tabel 4d
Verhuringen 1.288 89
Actieven 18.267 4.923
Slaagkans 7,1% 1,8%
Loting voldoet duidelijk aan een behoefte. Meer dan 4.900 woningzoekenden deden in 2023 mee aan één of meer verlotingen. Dat is verhoudingsgewijs veel meer dan het aantal actief woningzoekenden binnen het model inschrijftijd. Voor woningzoekenden met weinig inschrijftijd en geen voorrang, is loten de enige kans om op korte termijn een woning te kunnen huren. Verhuringen naar model per gemeente Model Model inschrijftijd*
Alkmaar Bergen Castricum 518
63
Dijk & Waard
Heiloo
Uitgeest
Totaal
114
262
58
34
1.049
Model loting*
56
2
4
21
5
1
89
Met voorrang via advertentie** Model bemiddeling Totaal Tabel 4e
101 253 928
20 48 133
42 18 178
54 129 466
16 22 101
6 21 62
239 491 1.868
* Inclusief woningen die geadverteerd werden met een leeftijdslabel, of voorrang SVNK huurder.
** Woningzoekenden met een urgentieverklaring + doorstroomvoorrang of een huisvestingsindicatie, die een woning kregen door op een advertentie te reageren. Zij werden dus niet bemiddeld. In hoofdstuk 5 worden deze voorrangsredenen uitgesplitst.
14
4.6 Nieuwbouw In 2023 werden 331 nieuwe sociale huurwoningen opgeleverd en verhuurd. Aanzienlijk meer dan de jaren daarvoor. Tevens nam het aantal actief woningzoekenden iets af en dus steeg de slaagkans flink. Gemeente Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 4f
2018 42
2019 60
40
56
82
116
2020 95 12 18
125
2021 183
2022
6
42
189
42
2023 154 20 48 109 0 0 331
15
5- Bemiddelingen en voorrangsredenen 5.1 Bemiddelingen De meeste woningen die beschikbaar komen, worden met een advertentie gepubliceerd op de website van SVNK. In 2023 werd 25% van de sociale huur niet via een advertentie verhuurd, maar direct bemiddeld. Verhuringen via bemiddeling Bemiddelingsreden Geadverteerd/niet bemiddeld Vergunninghouders Transferpunt Woningruil Bemiddeling corporatie Terugkeerder renovatie/herstructurering Aangepaste woning (WMO/Miva) Zelfstandige studentenwoning Zorg/welzijnsinstelling Totaal Tabel 5a
2023 1.400 207 88 80 45 33 5 5 5 1.868
Het aantal bemiddelingen nam in 2023 toe ten opzichte van 2022. Dit komt voornamelijk omdat er in 2023 meer mensen terugkeerden na renovatie/herstructurering. Tevens werden er meer woningen aan vergunninghouders verhuurd. Met 11% van het totaal aantal verhuringen zijn de vergunninghouders de grootste groep die bemiddeld werd. Huisvesting vergunninghouders per gemeente Gemeente Alkmaar Bergen NH Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 5b
Aantal personen 229 62 8 208 39 43 589
Verhuringen 73 23 1 84 13 13 207
Over de huisvesting van vergunninghouders zijn aparte afspraken met de gemeenten gemaakt. Deze zijn vastgelegd in de zogenoemde taakstelling van gemeenten. Hierbij is niet het aantal verhuurde woningen bepalend, maar het aantal gehuisveste personen.
16
Aantal woningruilen per jaar Gemeente Alkmaar Bergen NH Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 5c
2018 35 7 8 23 7 3 83
2019 64 9 7 34 5 2 121
2020 63 11 3 17 1 5 100
2021 47 7 3 15 7 7 86
2022 36 7 7 18 3 7 78
2023 43 8 7 15 3 4 80
Ondanks de toenemende druk op de woningmarkt, zien we het aantal ruilen de laatste jaren niet toenemen. In 2023 bedroeg het aantal woningruilen 4,3% van het totaal aantal sociale verhuringen. Verhuringen via transferpunt Corporatie Kennemer Wonen Van Alckmaer voor Wonen Woonstichting Langedijk Woonwaard Totaal Tabel 5d
Verhuringen 28 5 3 52 88
Het transferpunt van de gemeente Alkmaar dat verantwoordelijk is voor de uitstroom uit instellingen staat met 88 woningen (4,7% van alle sociale verhuringen) op de tweede plaats van de lijst van bemiddelingen. Met verschillende zorginstellingen zijn afspraken gemaakt over de uitstroom van hun cliënten naar een zelfstandige sociale huurwoning. Deze uitstroom wordt gecoördineerd door het Transferpunt. Bemiddelingen per gemeente Gemeente Alkmaar Bergen NH Castricum Dijk en Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 5e
Bemiddeld 234 44 18 129 22 21 468
Overig 694 89 160 337 79 41 1.400
Totaal 928 133 178 466 101 62 1.868
% bemiddeld 25,2% 33,1% 10,1% 27,7% 21,8% 33,9% 25,1%
Bemiddelingsredenen per gemeente Bemiddelingsreden Aangepaste woning (WMO/Miva) Bemiddeling corporatie Transferpunt Terugkeerder renovatie/herstructurering Vergunninghouders Zorg/welzijnsinstelling Totaal % van totaal aantal verhuringen Tabel 5f
Alkmaar
Bergen
Castricum
Dijk & Waard
Heiloo
Uitgeest
Totaal
3 26 50
5 4
3 7
2 10 18
1 5
4
5 45 88
33 73 1 186
23 4 36
1
84
13
13
11
114
19
17
33 207 5 383
20,0%
27,1%
6,2%
24,5%
18,8%
27,4%
20,5%
17
Bemiddelingen in bovenstaande tabel zijn exclusief woningruil en zelfstandige studentenwoningen. Per gemeente zijn afspraken gemaakt over het percentage woningen dat maximaal bemiddeld mag worden.
5.2 Voorrang In 2023 werden 1.400 sociale huurwoningen verhuurd via een advertentie op svnk.nl. De meeste advertenties (66%) werden voorzien van een voorrangslabel. Woningzoekenden met een urgentieverklaring, of huisvestingsindicatie krijgen dan voorrang als zij reageren. Niet al deze woningen werden ook verhuurd aan urgent woningzoekenden. Hun aantal is namelijk beperkt. Advertenties naar voorrangslabel Voorrangslabel Geen voorrang voor urgenten Voorrang voor huisvestingindicaties + urgenten Voorrang voor urgenten Doorstroomvoorrang vGnK Doorstroomvoorrang vKnG Voorrang voor SVNK huurder Voorrang voor huisvestingindicaties Doorstroomvoorrang nieuwbouw Totaal Tabel 5g
Aantal 469 395 328 86 47 41 31 3 1.400
Een advertentie met voorrangslabel kan aan iemand met voorrang verhuurd worden. Dat kan, maar hoeft niet. Het aantal woningen dat verhuurd werd aan woningzoekenden met voorrang (leeftijdslabels niet meegeteld) bedroeg in 2023 239. Dat is 17% van alle geadverteerde woningen. Verhuringen naar voorrangsreden Voorrangsreden Doorstroomvoorrang nieuwbouw Doorstroomvoorrang vGnK Doorstroomvoorrang vKnG Huisvestingsindicatie Medische urgentie Opvang 'Blijf van mijn lijf' Sociale en medische urgentie Sociale urgentie Stadsvernieuwing Totaal Tabel 5h
Met urgentie gereageerd op aanbod 31 25 27 63 9 6 10 48 20 239
Woningadvertenties kunnen niet alleen van een voorrangslabel voorzien worden. Soms wordt ook gebruik gemaakt van een leeftijdslabel. Zo kunnen jongeren (23 of 28 min) of ouderen (55 of 65 plus) met voorrang op een woning reageren. In 2023 werden 330 woningen verhuurd met deze leeftijdslabels. Jongeren hebben nog weinig inschrijftijd opgebouwd. Door woningen met een lage huurprijs te adverteren met een leeftijdslabel tot en met 22 jaar, of 27 jaar komen zij toch aan de beurt.
18
Advertenties naar leeftijdslabel Leeftijdslabel Tot en met 22 jaar Tot en met 27 jaar Minimaal 55 jaar Minimaal 65 jaar Totaal Tabel 5i
Aantal 45 52 124 109 330
Woningen waarmee geadverteerd werd met een leeftijdslabel, werden altijd verhuurd aan de betreffende leeftijdsgroep. Bijvoorbeeld, een woning waarbij jongeren tot en met 22 jaar voorrang kregen, is dus nooit verhuurd aan iemand die ouder was dan 22. Verhuringen naar leeftijdslabel t/m 27 jaar naar herkomst Van Naar -> Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Buiten de Regio Totaal Tabel 5j
Alkmaar 33
Bergen 3 2
2 4 8
Castricum 2
Dijk & Waard 9
Heiloo
Uitgeest
1 3 2 1
18
1 3 1
2 49
5
8
2 29
5
1
Totaal 47 3 5 25 12 1 4 97
De meeste woningen die met een leeftijdslabel voor jongeren geadverteerd en verhuurd werden, gingen naar woningzoekenden uit de eigen gemeente.
5.3 Doorstroomvoorrang voor SVNK-huurders In 2023 werd door de doorstroomvoorrang van Klein naar Groot en van groot naar Klein vervangen door Voorrang SVNK-huurder. Huurders van SVNK-corporaties die hun woning vrij achterlaten, kunnen bij maximaal 25% van de woningadvertenties voorrang krijgen. In 2023 deed de gemeente Alkmaar nog niet mee met deze regeling. Vanaf 2024 wel. In 2023 kregen SVNK-huurders bij 41 woningadvertenties voorrang. Voorrang SVNK-huurder Corporatie Kennemer Wonen Van Alckmaer voor Wonen Wooncompagnie Woonstichting Langedijk Woonwaard Totaal Tabel 5k
Aantal 26 2 4 2 7 41
19
6- Vrije sector Verhuringen in de vrije sector 2019 t/m 2023 Jaar
Verhuringen vrije sector 3 0 6 58 103
2019 2020 2021 2022 2023 Tabel 6a
Woonwaard leverde 51 vrije sector woningen op in Alkmaar in 2023. Dat maakt het aantal een stuk hoger dan in 2022. Vanaf 2022 maken alle corporaties gebruik van svnk.nl. Wooncompagnie heeft in het werkgebied van SVNK geen vrije sector woningen. In dit hoofdstuk staan we stil bij deze woningen. De andere hoofdstukken van deze rapportage hebben betrekking op de sociale huur, dus exclusief vrije sector. Verhuringen vrije sector 2023 naar corporatie en herkomst Corporatie Heimstaden Kennemer Wonen Van Alckmaer voor Wonen Woonwaard Totaal Tabel 6b
Totaal aantal 8 17 11 67 103
Huurder laat SVNK-woning vrij achter 3 13 11 43 70
Verhuringen vrije sector 2023 naar corporatie en woningtype Corporatie Heimstaden Kennemer Wonen Van Alckmaer voor Wonen Woonwaard Totaal Tabel 6c
Appartement begane grond 2 4 1 8 15
Appartement met lift 4 6 3 47 60
Appartement zonder lift
1 1
Eengezinswoning 2 7 6 12 27
Totaal 8 17 11 67 103
Eengezinswoning 16 2 2 4 1 2 27
Totaal 78 7 4 4 7 3 103
Verhuringen vrije sector 2023 naar gemeente en woningtype Gemeente Alkmaar Bergen NH Castricum Dijk en Waard Heiloo Uitgeest Totaal Tabel 6d
Appartement begane grond 10 3
Appartement met lift 51 2 2
2
4 1 60
15
Appartement zonder lift 1
1
Het meest voorkomende woningtype in de vrije sector is een appartement met lift. Ook eengezinswoningen kwamen veel voor.
20
Gemiddeld aantal reacties per advertentie vrije sector 2023 naar corporatie en woningtype Corporatie Heimstaden Kennemer Wonen Van Alckmaer voor Wonen Woonwaard Totaal Tabel 6e
Appartement begane grond 109 53 2 4 31
Appartement met lift 6 76 26 5 13
Appartement zonder lift
12 12
Eengezinswoning 111 57 30 51 52
Totaal 58 62 25 13 26
Het aantal reacties per advertentie ligt een stuk lager dan in de sociale huur. Het gemiddelde aantal reacties op een sociale huurwoning bedraagt 266. In de vrije sector is dat 26. Vrije sector woningen worden makkelijk verhuurd, maar als de woningmarkt ontspant, zal hier waarschijnlijk als eerste een probleem ontstaan. Slaagkans middeninkomens op een woning in de vrije sector 2023 De groep met een inkomen boven de DAEB-grens die reageert op de vrije sector bestond in het verslag jaar uit 2.199 huishoudens. Aan deze groep werden 103 woningen verhuurd. Hun slaagkans was dus 103/2199 = 4,7%. Het gaat dus om een aanzienlijke groep woningzoekenden.
21
7- Gegevens uit het verhuurproces 7.1 Weigeringen Weigeringsredenen 2023 Weigeringsreden Niet gereageerd op interessepeiling Privé omstandigheden Kwaliteit woonomgeving voldoet niet Kwaliteit woning voldoet niet Foute reactie Documenten niet compleet Reeds voorzien Huurprijs te hoog Niet gereageerd op groepsaanbieding Geen interesse meer Kosten verhuizing ongelegen Doelgroep niet passend Aanbieding geweigerd vanwege uitschrijving Onjuiste info in advertentie Energiekosten te hoog Overig Andere aanbieding geaccepteerd Inkomen te hoog Kan niet aanwezig zijn bij groepsbezichtiging Geen reactie/niet op komen dagen (blokkade) Laat geen SVNK-huurwoning achter Moment verhuizing ongelegen Woning te klein i.v.m. huishoudgrootte Woningtype bevalt niet Grootte woning Woning te groot i.v.m. huishoudgrootte Gaat woning kopen Inkomensgegevens niet (tijdig) aangeleverd Negatieve verhuurdersverklaring Geen reactie (automatische aanbieding) Geen verhuurdersverklaring Onjuiste indicatie Inkomen niet passend Voorzieningenniveau voldoet niet Aantal personen niet passend Andere passende aanbieding Overlast Totaal Tabel 7a
Aantal 2.588 1.675 844 697 693 543 425 411 337 313 290 264 110 80 74 63 48 46 41 39 34 34 32 27 24 20 19 19 11 9 9 9 6 2 1 1 1 9.839
Opvallend is het grote aantal (2.588) woningzoekenden dat niet reageert op een interessepeiling. Wanneer woningzoekenden een woning weigerden, omdat zij de energiekosten te hoog vonden, konden zij dit in 2022 niet als reden aanvinken. Deze reden komt nu wel voor in de tabel. Een woning werd 74 maal geweigerd om deze reden.
22
7.2 Marktindicatoren Marktindicatoren 2019-2023 Jaar
Gemiddeld aantal reacties per advertentie 166 203 241 229 266
Positie op de lijst van degenen die accepteerde 5,3 5 4,7 5,1 5,0
2019 2020 2021 2022 2023 Tabel 7b (Exclusief advertenties en reacties van verzameladvertenties nieuwbouw.)
Gemiddelde inschrijftijd in jaren 7,7 8,4 8,8 8,8 9,1
Gemiddelde zoektijd in jaren 2,3 2,4 2,4 2,7 2,9
In 2023 nam de slaagkans voor woningzoekenden toe, maar het aantal reacties op een advertentie zat opnieuw in de lift. Ook de gemiddelde inschrijftijd is iets gestegen. Reacties per advertentie naar woningtype Woningtype Appartement begane grond Appartement met lift Appartement zonder lift Eengezinswoning Totaal Tabel 7c
Reacties per advertentie 272 209 324 281 266
Op een appartement zonder lift reageren de meeste mensen.
7.3 Inschrijftijden en zoektijden In dit hoofdstuk brengen we de zoek- en inschrijftijden in beeld. Hoelang moet een woningzoekende gemiddeld staan ingeschreven om een woning te vinden? En hoelang is de periode tussen de eerste reactie en het moment dat de woningzoekende een huurovereenkomst getekend heeft. De cijfers hebben betrekking op het hoofdmodel waarbij inschrijftijd bepalend is voor de volgorde. Woningzoekenden met een urgentieverklaring zijn buiten deze cijfers gehouden.
23
Zoek- en inschrijftijd naar leeftijd 12,0
10,8 10,1
9,7
10,0
8,6 7,8
8,0 6,0
Zoektijd in jaren
4,5
4,0
3,0
2,4
1,9
2,0
Inschrijftijd in jaren
3,5 1,9
1,3
0,0 1. t/m 22 jaar 2. 23 t/m 27 jaar
3. 28 t/m 54 jaar
4. 55 t/m 64 jaar
5. 65 t/m 74 jaar
6. 75 jaar en ouder
Figuur 7a
De zoekduur van ouderen ligt onder het gemiddelde. Dit kan komen omdat ouderen vaak een lange inschrijftijd, of een huisvestingsindicatie hebben en daardoor een voorsprong hebben op de rest. Opvallend is de inschrijftijd van jongeren tot 23 jaar. Door hun leeftijd hebben zij nog maar weinig inschrijftijd kunnen opbouwen. Vinden zij toch een woning, dan komt dit bijna altijd omdat zij voorrang krijgen, bijvoorbeeld met een leeftijdslabel in de advertentie. Door dit leeftijdslabel vinden zij vlak voor hun 23-ste verjaardag een woning. Omdat de meeste jongeren zich op hun 18-de inschrijven, staan ze dus bijna 5 jaar ingeschreven als ze een woning vinden.
Zoek- en inschrijftijd naar huishoudgrootte 15,0
16,0 14,0 10,69
12,0 10,0
8,9
9,6
9,4
8,9
8,0
Zoektijd in jaren
6,0 4,0
4,0 2,7
2,9
1 persoon
2 personen
4,9
4,4
Inschrijftijd in jaren
2,25
2,0 0,0 3 personen
4 personen
5 personen
6 en meer personen
Figuur 7b
De verschillen tussen de huishoudgroottes zijn moeilijk te verklaren. Het aantal huishoudens van 5 en meer personen is beperkt in aantal. De cijfers kunnen daarom fluctueren.
24
Zoek- en inschrijftijd naar huurprijs 12,0 9,4
10,0
9,9
9,1
8,0 6,1 6,0
Zoektijd in jaren
4,0
2,7
2,8
2,8
3,2
Inschrijftijd in jaren
2,0 0,0
1. Tot 2. Vanaf kwal.kort.gr kwaliteitskortingsgr. t/m 1e aftop.gr.
3. Tussen 1e en 2e aftoppingsgrens
4. Tussen 2e aftop.gr. en lib.gr.
Figuur 7c
Voor woningen tot de kwaliteitskortingsgrens is relatief weinig inschrijftijd nodig. Dit wordt deels veroorzaakt omdat deze woningen vaak gelabeld worden voor 23 minners. Deze groep jongeren heeft nog maar weinig inschrijftijd kunnen opbouwen.
Zoek- en inschrijftijd naar woningtype 12,0
10,8
10,0
8,7
8,5
8,5
8,0 6,0
Zoektijd in jaren
4,0 2,3
2,7
3,1
3,4
Inschrijftijd in jaren
2,0 0,0
Appartement begane Appartement met lift Appartement zonder grond lift
Eengezinswoning
Figuur 7d
De zoek- en inschrijftijd voor eengezinswoningen is het langst. Deze woningen bieden veel kwaliteit en de woningzoekende is bereid hier lang op te wachten.
25
8- Verhuisbewegingen Verhuringen naar herkomst per gemeente Van Naar -> Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Buiten de Regio Totaal Tabel 8a
Alkmaar 618 33 11 125 28 6 107 928
Bergen 32 54 2 14 5
Dijk & Waard 112 6 7 249 6
Heiloo 26 4 7 9 32
26 133
Castricum 24 5 91 11 13 5 29 178
Van Naar -> Alkmaar Bergen Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Buiten de Regio Totaal Tabel 8b
Alkmaar 66,6% 3,6% 1,2% 13,5% 3,0% 0,6% 11,5% 100%
23 101
Uitgeest 12 3 4 4 4 15 20 62
Totaal 824 105 122 412 88 26 291 1.868
86 466
Bergen 24,1% 40,6% 1,5% 10,5% 3,8% 0,0% 19,5% 100%
Castricum 13,5% 2,8% 51,1% 6,2% 7,3% 2,8% 16,3% 100%
Dijk & Waard 24,0% 1,3% 1,5% 53,4% 1,3% 0,0% 18,5% 100%
Heiloo 25,7% 4,0% 6,9% 8,9% 31,7% 0,0% 22,8% 100%
Uitgeest 19,4% 4,8% 6,5% 6,5% 6,5% 24,2% 32,3% 100%
Totaal 44,1% 5,6% 6,5% 22,1% 4,7% 1,4% 15,6% 100%
In deze tabel staan de verhuisbewegingen weergegeven tussen de gemeenten waarin de SVNK corporaties actief zijn. De groene cellen geven de verhuisbewegingen binnen dezelfde gemeente weer. Alkmaar is voor veel gemeenten de belangrijkste herkomstgemeente van nieuwe huurders van buiten de gemeente. De verhuisbalans tussen gemeenten is niet altijd in evenwicht Zo vestigen zich 112 huishoudens van Alkmaar in Dijk & Waard, terwijl 125 huishoudens de omgekeerde verhuisbeweging maken. Slechts 16% van de verhuringen is aan woningzoekenden van buiten de regio. Deze beperkte mobiliteit zien we ook in andere regio’s waarvoor Enserve rapportages maakt. In de koopsector verhuizen mensen vaak over iets grotere afstanden, hoewel ook daar veruit de meeste mensen binnen de eigen regio verhuizen.
26
Bijlage 1: Verhuringen per corporatie en gemeente Corporaties Kennemer Wonen Overige verhuurder(s) Van Alckmaer voor Wonen Wooncompagnie Woonstichting Langedijk Woonwaard Woonzorg Nederland Totaal
Verhuringen 2023 573 62 139 9 95 944 46 1.868
Gemeenten Alkmaar Bergen NH Castricum Dijk & Waard Heiloo Uitgeest Totaal
Verhuringen 2023 928 133 178 466 101 62 1.868
27
Bijlage 2: Definities Inkomensgroepen 2023 Groep 1 persoon zonder AOW 1 persoon met AOW Meer personen zonder AOW Meer personen met AOW
Passend toewijzen grens € 25.475 € 25.075 € 34.575 € 33.800
DAEB-grens € 44.035 € 44.035 € 48.625 € 48.625
Huurprijsgrenzen 2023 Grens Kwaliteitskortingsgrens 1e aftoppingsgrens 2e aftoppingsgrens Liberalisatiegrens
Huurprijs € 452,20 € 647,19 € 693,60 € 808,06
Aanbiedingen Het aantal aanbiedingen is het aantal keren dat een woning die in de gevraagde periode is verhuurd aan een kandidaat is aangeboden. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd. Interessepeilingen en groepsbezichtigingen worden hierbij niet als aanbieding gezien. Actief woningzoekenden Het aantal actief woningzoekenden is het aantal unieke woningzoekenden dat binnen een opgevraagde categorie en binnen de opgegeven termijn minimaal 1 keer op een woning heeft gereageerd. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de reactie in het systeem is ingevoerd. Advertenties Het aantal advertenties is het aantal advertenties dat in de gevraagde periode is gepubliceerd. Bij deze advertenties worden advertenties voor nieuwbouw en die ingetrokken zijn, niet meegenomen. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de woning in het systeem is ingevoerd. Gemiddelde inschrijftijd De gemiddelde inschrijftijd is het rekenkundige gemiddelde van de inschrijftijd van de woningzoekenden die in de periode een woning hebben gekregen. Woningen die naar urgenten zijn gegaan of zijn bemiddeld worden hierom niet meegenomen.
De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd. Inschrijftijd De inschrijftijd is het verschil tussen de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd en de inschrijfdatum van de woningzoekende die de woning heeft gekregen. Leegmeldingen Het aantal leegmeldingen is het aantal woningen dat in de gevraagde periode in het systeem is ingevoerd. Een woning kan meerdere malen worden ingevoerd. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de woning in het systeem is ingevoerd.
28
Marktindex De marktindex is een maat die de verhuurbaarheid van de woningen weergeeft. De marktindex wordt gevormd door het aantal reacties per advertentie te delen door de gemiddelde positie. De marktindex staat voor het gemiddeld aantal reagerende kandidaten die de woning bij een aanbieding zou hebben genomen. Positie De positie is de plek op de oorspronkelijke kandidatenlijst van de woningzoekende die de woning gekregen heeft. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd. Reacties Het aantal reacties is het aantal passende en niet-passende reacties dat in de gevraagde periode in de gevraagde categorie is ingevoerd. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de reactie in het systeem is ingevoerd. Reacties per advertentie Het aantal reacties per advertentie wordt gevormd door het aantal geadverteerde woningen in de gevraagde periode en het aantal reacties op deze woningen. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de sluitingsdatum van de advertentie. Slaagkans De slaagkans van woningzoekenden wordt gevormd door het aantal verhuringen te delen door het aantal actief woningzoekenden. De slaagkans is een maat voor het aandeel actief woningzoekenden dat in de gevraagde periode een woning heeft gevonden.
Verhuringen Een verhuring is een woning waarvan in het systeem is vastgelegd dat het huurcontract getekend is. De datum die wordt gebruikt voor de afbakening van de periode is de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd. Deze datum betreft een systeemdatum en kan dus niet door de gebruiker aangepast worden. Hierdoor is het mogelijk om meteen na het einde van een periode een juist aantal verhuringen in de periode te produceren. Zoektijd De zoektijd van een geslaagde woningzoekende is het verschil in jaren tussen de datum van het ondertekenen van het huurcontract en de datum van de oudste reactie van de woningzoekende waarbij alleen jaren waarin minimaal 1 keer is gereageerd worden meegenomen. Indien iemand dus bijvoorbeeld in 2010 heeft gereageerd, en daarna pas in 2015 dan wordt de eerste reactie uit 2015 genomen als basis voor de zoektijd.
29