Bijlage b. Brief NM en LNH aan gemeenteraad Bergen 8 juni 2021.pdf

Aan: Gemeenteraad van Bergen (NH) Van: Vereniging Natuurmonumenten, Landschap Noord-Holland 8 juni 2021 Geachte leden van de gemeenteraad, Afgelopen donderdag is door onze organisaties tijdens de Algemene Raadscommissie aandacht gevraagd voor de Regionale Energiestrategie. Ter informatie sturen wij u hierbij de tekst van onze mondelinge reactie toe. Tijdens de avond is gevraagd om zoekgebied 29 nu niet, en zoekgebied 3 niet, vast te stellen. In zoekgebied 2 is naar onze opvatting wel enige ruimte om de plaatsing van zonnevelden verder te onderzoeken. Het lijkt ons echter niet mogelijk om de helft tot een kwart van dit gebied voor zonnepanelen te gebruiken, zonder dat er schade ontstaat aan natuur en landschap. Wij willen voorstellen om eerst te bepalen welke percelen geschikt zijn, en pas daarna vast te stellen hoe groot het bod van de gemeente Bergen kan zijn. In Waterland is vorige week door de Raad besloten om een dergelijke werkwijze toe te passen: pas na een zorgvuldig proces wordt besloten of het zoekgebied naast de dijk naar Marken ook daadwerkelijk kan worden gebruikt. Tot die tijd staat de bijdrage van dit gebied aan het bod op “nul”. Onze organisaties willen u dan ook vragen om naast participatie en draagvlak, ook natuur, landschap en cultuurhistorie randvoorwaardelijk te maken voor de invulling van zoekgebied 2.

Of, in andere woorden: eerst uitzoeken wat mogelijk en gewenst is, en dan pas bepalen hoeveel hectare zonneveld er kan worden gerealiseerd. Waarbij het antwoord ook “nul” kan zijn. Wellicht is het mogelijk om bovenstaande randvoorwaarden in een vorm van een amendement toe te voegen aan de RES 1.0. Met vriendelijke groet, Willem Hellevoort

Ernest Briët

Provinciaal ambassadeur Vereniging Natuurmonumenten

Directeur Landschap Noord-Holland

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Martijn de Jong, m.dejong@natuurmonumenten.nl

Inspreektekst Natuurmonumenten en Landschap Noord-Holland, vergadering Algemene Raadscommissie, 3 juni 2021 Geachte leden van de gemeenteraad, Binnenkort neemt u een besluit over de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES 1.0). In de concept-versie van de RES waren zoekgebieden voor windturbines en zonnevelden ingetekend in waardevolle landschappen zoals de Hondsbossche zeewering. Gelukkig zijn – mede door uw inzet – deze zoekgebieden niet opgenomen in de definitieve versie van de RES. Ook een groot aantal gevoelige locaties in andere gemeenten zijn uiteindelijk van de kaart gehaald. Onze organisaties kunnen dan ook op hoofdlijnen instemmen met de versie zoals deze nu voor u ligt. Wel vinden we het jammer dat de duidelijke steun van bewoners in de regio Alkmaar voor windturbines in het noordelijk deel van de Schermer niet is omgezet in een zoekgebied. Er is in de regio nu vooral gekozen voor aanleg van zonnevelden. De opbrengst van zonnepanelen is relatief laag, waardoor er veel ruimte nodig is. Indien er was gekozen voor concentratie van windturbines rondom het hoogspanningsstation in Oterleek, was het mogelijk geweest om dezelfde productie op een veel kleiner oppervlakte te realiseren. In de gemeente Bergen zijn er uiteindelijk drie zoekgebieden aangewezen.

Onze organisaties willen u vragen om zoekgebied 29 nu niet, gebied 3 niet, en gebied 2 liever niet aan te wijzen. Grote zorgen over zoekgebied 29 Zoals eerder aangegeven, vrezen we dat het zoekgebied 29 “zonneweides rondom de kernen” voor aanzienlijke schade aan het landschap gaat zorgen. Alle kernen in uw gemeente liggen in de binnenduinrand. Zoals uit het concept van uw omgevingsvisie blijkt, is juist de afwisseling van bebouwing met tussenliggende open weilanden erg waardevol. De schaarse ruimte tussen de kernen staat al onder druk door het omzetten van campings in bungalowparken. Door een generiek zoekgebied rondom de kernen aan te wijzen, worden de overgebleven doorzichten vanuit duin richting polder waarschijnlijk het doel van projectontwikkelaars, welke zonneparken willen gaan ontwikkelen. Als grondeigenaar is de meerwaarde van het omzetten van een agrarisch perceel naar zonneveld zo hoog, dat in de praktijk de ruimtelijke ordening bepaalt waar projecten mogen doorgaan. Of, in andere woorden: als er een generiek zoekgebied rond de dorpen wordt aangewezen, komen er waarschijnlijk binnen korte tijd veel aanvragen binnen voor zonnevelden. Bij afwezigheid van duidelijke gemeentelijke beleidsregels is het vervolgens juridisch moeilijk om aanvragen in ongewenste locaties af te wijzen.

De ervaring in bijvoorbeeld de Flevopolder leert dat gemeenten bij nader inzien spijt hebben van de aanwijzing van grote globale zoekgebieden, en liever van te voren gebieden hadden uitgesloten. Wij willen u dan ook vragen om het zoekgebied 29 nu niet aan te wijzen, en deze pas later concreet uit te werken.

Kijk goed naar cultuurhistorie en openheid in zoekgebieden bij kanaal Indien uw gemeenteraad van mening is dat opwek van duurzame energie niet op regionaal of provinciaal niveau dient te worden gecoördineerd, waarbij opwek in bijvoorbeeld de Schermer voor de hand ligt, is het zoekgebied langs het NoordHollands Kanaal in uw gemeente waarschijnlijk de minst schadelijke locatie. De twee zoekgebieden vallen landschappelijk uiteen in drie delen. In het zuidelijk deel (de Zuiderrekerpolder) is nog sprake van eeuwenoude sloten, en cultuurhistorisch belangrijke weilanden. De percelen zijn kleinschalig, en “hobbelig”. De oude strandwal is nog zichtbaar, net als kreken. Dergelijke oude weilanden,waar geen egalisatie heeft plaatsgevonden, worden steeds zeldzamer. Plaatsing van zonnepanelen zorgt er voor dat er alsnog egalisatie zal plaatsvinden. Het gebied grenst aan het nog te ontwikkelen natuurgebied “Zuurvenspolder”. Er is bovendien sprake van fraaie uitzichten vanuit Koedijk, en de N9, richting de duinen. Om al deze redenen vinden wij zoekgebied 3 niet geschikt voor de plaatsing van zonnevelden. Verder naar het noorden is de landbouw intensiever. In dit gedeelte zou plaatsing van zonnevelden kunnen worden gecombineerd met ontwikkeling van bloemrijke graslanden. Direct ten zuiden van Schoorldam, in de Aagtdorperpolder, is sprake van een meer besloten landschap.

Behoud van zichtlijnen is hier minder van belang. Hier kan wellicht een combinatie van landbouw, energieproductie en recreatie worden ontwikkeld: het gaat hier vooral om het vinden van meerwaarde. Samengevat zijn onze organisaties tevreden met het besluit om geen windturbines in waardevolle landschappen te plaatsen, maar maken we ons grote zorgen over het generieke zoekgebied rond de kernen. Indien uw raad van mening is dat Bergen ook een bijdrage moet leveren aan de RES, is het gebied direct ten oosten van het Noord-Hollands Kanaal waarschijnlijk de minst schadelijke locatie. We willen vragen om rekening te houden met de doorzichten naar de duinen, en geen zonnevelden te plaatsen op oude, niet-geegaliseerde graslanden.