bij Masterplan Slotkwartier Egmond aan den Hoef_april_2025.pdf
Tekst van het document
Masterplan Slotkwartier Egmond aan den Hoef 31 maart 2025
Masterplan Slotkwartier | Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 1 2 3 3.1 3.2 3.3 3.4 4 4.1 4.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.3.5 5 5.1 5.2 5.3 5.3.1 5.3.2 5.4 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 7 7.1 7.2
Inleiding 3 Achtergrond en ambitie 4 Samenhang Slotkwartier 6 Huidige gebruikers 6 Beleefconcept Slotkwartier 7 Hoofdthema 8 Verhaallijn en bezoekersreis 8 De Centrale Organisatie voor het Slotkwartier 10 Inleiding 10 Missie en visie 10 Naar uitvoering 11 Kwartiermaker 11 Bestuur 11 Leden 11 Gemeente Bergen 11 Bewoners 12 Voorhof en Fundamenten 13 Inleiding 13 Inrichting Voorhof 13 Fundamenten 14 Historie Kasteel 15 Programmering 19 Trekker Fundament 20 Samenwerking en individuele activiteiten 21 Huys Egmont 21 Slotweg 44 21 Proeflokaal Egmond 23 Kleinkunstpodium Hafre 23 Galerie de Kapberg 23 Slotkapel 23 Financiën 24 Investeringsbegroting 24 Vervolgplanning en Acties 27 Bijlagen 28
2
Masterplan Slotkwartier | Egmond aan den Hoef
1. Voorwoord Op uitnodiging van de gemeente Bergen is mede met de werkgroep Slotkwartier onderliggend (concept) Masterplan Slotkwartier opgesteld. De werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van de zeven stichtingen die reeds onderdeel uitmaken van het Slotkwartier. Voorts maakten deel uit van de werkgroep: de toekomstige ondernemer van Slotweg 42 en de gemeente. Ook namen drie bewoners op persoonlijke titel deel aan de werkgroep. Zij doen dit vanuit hun betrokkenheid en enthousiasme; uitdrukkelijk hebben zij aangegeven niet namens bewoners hun inbreng te leveren. Er is externe ondersteuning ingehuurd vanuit Kexcom, een adviesbureau op het terrein van omgevingsexperience, om de resultaten uit de diverse bijeenkomsten te verrijken en te vertalen naar een totaalconcept voor het Slotkwartier. De projectleiding is ingevuld door BOEi. Het proces is begeleid door een onafhankelijke procesmanager vanuit P2, een adviesbureau op het terrein van proces- en projectmanagement bij veranderingstrajecten. Dit Masterplan is een logisch vervolg op het eerder door de raad vastgestelde Uitvoeringskader (2019) en heeft tot doel als slotstuk op de planvorming te dienen en vervolgstappen in het ontwikkelingsproces naar uitvoering te kunnen nemen.
Na vaststelling van het masterplan: o Kan de beleefstrategie uitgewerkt en geïmplementeerd worden; o Wordt de invulling van de fundamenten en openbare ruimte nader uitgewerkt; o Wordt de bijdrage van de individuele deelnemers aan het Slotkwartier nader ingevuld. o Geven de investerings- en exploitatiebegroting inzicht in de financiën voor de komende jaren. De aanwending van de middelen uit de Erfgoed Deal zijn hier onderdeel van. Het masterplan geeft inzicht in hoe deze middelen worden aangewend. o Kan een kwartiermaker door de gemeente worden aangesteld voor bovenstaande opgave; o Kan de invulling van de centrale organisatie nader verkend en vorm gegeven worden; Eerst wordt de aanleiding benoemd. Daarna is het totaalconcept voor het totale Slotkwartier uitgewerkt. Vervolgens is de Centrale organisatie vormgegeven waarna invulling is gegeven aan de individuele bijdragen. Afgesloten wordt met een financieel hoofdstuk.
3
Masterplan Slotkwartier | Achtergrond en ambitie
4
2. Achtergrond en ambitie Egmond aan den Hoef is een dorp van contrasten met het Slotkwartier, waaronder de Slotweg, als de parel in het hart van dorp. Centraal liggen de unieke fundamenten van het vroegere indrukwekkende Slot op den Hoef, met daar omheen diverse rijks monumentale gebouwen zoals de Slotkapel, de fundamenten, Hoeve Overslot en Slotweg 44. Vele vrijwilligers spannen zich al jaren bij een of meer van de zeven stichtingen met veel enthousiasme in om de rijke geschiedenis te laten zien en door te vertellen. Bezoekers van het Slotkwartier ervaren dat ze in een bijzondere omgeving zijn. Veel inwoners zijn onbekend met hun geschiedenis. Al vanaf de samenvoeging met de gemeente Egmond tot gemeente Bergen in 2001 wordt gewerkt aan de planvorming voor het Slotkwartier. In 2019 is het uitvoeringskader door de gemeenteraad vastgesteld. Fase 1, Slotweg 48-46, uit dit uitvoeringskader is inmiddels uitgewerkt. Fase 2, de restauratie van Slotweg 42-44 is in afronding. Tevens is een invulling voor Slotweg 42 Hoeve Overslot vastgesteld. Fase 3 is het masterplan om het functioneren van het Slotkwartier te concretiseren. Tevens zijn kaders gesteld voor een toekomstig gebruik van Slotweg 44.
De aanleiding om het Slotkwartier een extra impuls te geven ligt in het feit dat Egmond aan den Hoef wordt geconfronteerd met een afnemende bevolking, vergrijzing en een afnemend voorzieningenniveau. In de Structuurvisie Egmond aan den Hoef (juli 2016) en de omgevingsvisie Bergen 2030 -2040 (juni 2021), stelt de gemeente zich de opgave om: o
o
Dit Rijks beschermde dorpsgezicht te herontwikkelen tot kern van het dorp zoals het in vroegere tijden was. Dit bijzondere gebied te ontsluiten en om te vormen tot een aantrekkelijke plek waar de inwoners trots op zijn, waar verbinding wordt gevonden en waar bezoekers om graag naartoe te komen. Waar bestaande initiatieven nog meer op de kaart gezet worden en waar ruimte is voor nieuwe initiatieven.
o
o o o
o
Waar deze gezamenlijk op de kaart worden gezet, sociale verbinding wordt gevonden. Dit gebied te ontwikkelen als een plek van en voor het dorp, met aandacht voor talenten uit het dorp, met vrijwilligers in de hoofdrol. Om bestaande- en volgende generaties te laten genieten van geërfde rijkdom. Een activiteitenplan te ontwikkelen om de doelgroepen te verbinden en te blijven trekken. Dit te doen aan de hand van een totaalconcept om het dorp naar een hoger economischmaatschappelijk en cultuurhistorisch niveau te brengen. Dit te doen met de hulp van een centrale organisatie.
Ambitie In de afgelopen 4 jaar zijn in fase 1 en 2 met de restauraties de fysieke voorwaarden in het Slotkwartier gecreëerd. Nu is het de opgave om het gebied verder tot leven te brengen en hiervoor de organisatorisch randvoorwaarden in te vullen, om zo tot een functionerend gebied te komen. De huidige ambitie bestaat uit de wens om het Slotkwartier te laten functioneren tot een aantrekkelijk verblijfsgebied met specifieke aandacht voor de bewoners. Bezoekers kunnen eveneens kennismaken met de geschiedenis en de historische verhalen van het Slotkwartier. Het wordt een herkenningspunt, een ontmoetingsplek, een demonstratieruimte, een multifunctioneel verblijfsgebied, oftewel een locatie waar ‘hét’ gebeurt in Egmond aan den Hoef. Door herontwikkeling en het functioneel ontsluiten en inzetten van het cultureel erfgoed, c.q. het hele Slotkwartier, krijgt de sociaal-economische vitaliteit van Egmond aan den Hoef een stimulans wat zal leiden tot nieuwe sociaal-economische impulsen. Oftewel de vitaliteit van de dorpskern neemt toe en bewoners krijgen meer trots voor hun historisch hart van het dorp. Zodat bestaande en volgende generaties kunnen genieten van geërfde rijkdom.
Masterplan Slotkwartier | Achtergrond en ambitie
Een centrale organisatie bundelt de krachten en brengt bestaande en nieuwe organisaties en bewoners samen om het Slotkwartier op de kaart te zetten. Deze stichting heeft een bestuur met een breed netwerk en een groot draagvlak vanuit de samenleving. Zij stelt een professionele uitvoerend en daadkrachtige coördinator aan, die onder andere zorgt voor de marketing, events, weekmarkten, vrijwilligerspool en uitvoering van het plan en beleving van de fundamenten en het Slotkwartier als totaal. Bijvoorbeeld door (terug)kerende evenementen te organiseren op de fundamenten. Dit helpt mee om het verhaal te vertellen van deze bijzondere locatie, een erfgoed-inclusieve benadering Het bezoekersprofiel bestaat uit: o Bewoners (ontmoetingspunt), o Recreanten o Cultuurminnaars die het erfgoed-inclusieve gebied bezoeken. Maar ook voor schoolreisjes is dit een ideaal uitstapje. Betrokkenheid en trots op het dorp worden gestimuleerd. Hierbij worden arrangementen, route (fiets, wandel, vaar) doorontwikkeld en letterlijk op de kaart gezet. De haalbare ambitie bestaat uit een jaarlijks bezoekersaantal van 30.000 bezoekers vanaf 2027. De bedoeling is dat bezoekers door het gevarieerdere en aantrekkelijke aanbod (voor elk wat wils) langer in het Slotkwartier verblijven. Deze benadering dient het dorp naar een hoger economisch-maatschappelijk en cultuurhistorisch niveau te brengen.
Het bestaande erfgoed wordt ontsloten en nieuwe functies worden toegevoegd zodat het Slot-kwartier een nog aantrekkelijke plek wordt/ blijft, waar meer mensen naar toe komen om iets te beleven van de bijzondere geschiedenis. Functies zijn onder andere een historisch museum, een Slotkapel, een kleinkunstpodium, een galerie, een bibliotheek, een cultuurhuis, duurzame en maatschappelijk betrokken horeca en dagbesteding. Er ontstaat een erfgoed-inclusieve locatie; een herkennings- punt, een ontmoetingsplek, een locatie waar verbinding ontstaat en ‘het gebeurt’ in Egmond aan den Hoef. Een plek waar bewoners trots op zijn, hun identiteit aan ontlenen en een vitaal dorp rond erfgoed tot stand komt!
5
Masterplan Slotkwartier | Samenhang Slotkwartier
6
3. Samenhang Slotkwartier 3.1 Huidige gebruikers In het Slotkwartier zijn al jarenlang zeven stichtingen ieder op hun eigen manier actief. Zij hebben met hun vrijwilligers het Slotkwartier gemaakt tot wat het nu is. De diverse organisatie ondernemen de volgende activiteiten. Op Slotweg 46-48 is gevestigd Huys Egmont en Stichting Historisch Egmond. Zij functioneert als cultuurhuis, met een expositie, bibliotheek en bijeenkomstruimte. De activiteiten worden met veel trots en deskundigheid ondersteund door een team van vrijwilligers. Deze heeft een scala aan contacten om nadere samenwerkingen op te zetten.
Galerie De Kapberg op Slotweg 17, Deze galerie bestaat 52 jaar en drijft helemaal op vrijwilligers. Er worden zeven exposities per jaar georganiseerd met meestal drie of vier kunstenaars. Een enkele keer is er een solo expositie. Per expositie is er sprake van een combinatie van verschillende technieken is de beeldende kunst. Er wordt nauw samen gewerkt met de Slotkapel. De gestelde ambitie wordt om samen met de huidige en nieuwe gebruikers het Slotkwartier verder op de kaart te zetten.
afbeelding(en)?
In Slotweg 42, Hoeve Overslot, was reeds het kleinkunstpodium van Stichting Hafre gevestigd. Deze activiteiten zullen in Slotweg 42a na de restauratie worden voortgezet. De Slotkapel, Slotweg 19, zijn twee stichtingen gevestigd: Stichting Restauratie Slotkapel en Stichting Gebruik Slotkapel. De historische kapel uit de 13e eeuw trekt veel bezoekers bij de openstellingen. Naast de staatkundige geschiedenis die aan deze kapel hangt is er ook de relatie met Nicolaas Witsen(ook VOC) en andere beroemde Nederlanders uit het verleden. In de kapel ligt Nicolaas Witsen begraven. Sinds 2023 ziet de bezoeker bij de entree van de Slotkapel de Witsenkamer. Naast de historische rondleidingen vinden er in de Slotkapel ook andere gebeurtenissen plaats: Concerten, Voordrachten, recepties, rouw en trouw, thema dagen, activiteiten in relatie tot het Hoeverdorpsfeest, etc.
Kanunnikenhuisjes met rechts galerie de Kapberg
Slotkapel
Masterplan Slotkwartier | Samenhang Slotkwartier
3.2 Beleefconcept Slotkwartier Egmond aan den Hoef ademt geschiedenis, zichtbaar en onzichtbaar. Tegelijkertijd is het een levendige kern in de gemeente Bergen met bewoners die hun bijzondere omgeving graag delen met een groter publiek. Fase 3 biedt de unieke mogelijkheid om de geschiedenis te behouden, te ontsluiten en te benutten als stimulans voor de lokale economie van het dorp Egmond. De beleving van Egmond aan den Hoef door bewoners en bezoekers moet daarom leiden tot behoud van en respect voor de historische erfenis in samenhang met woongenot en economische spin-off. De uitdaging is om een sfeer te creëren die recht doet aan de geschiedenis met respect voor het leven van vandaag de dag.
Bewoners en bezoekers Uitgangspunt voor de ontwikkeling van een beleefstrategie voor Egmond aan den Hoef is het betrekken van de bewoners en het boeien en binden van bezoekers. Het betrekken van de bewoners houdt in het samen onderzoeken wat interessante invullingen zijn en de bewoners een actieve rol geven die aansluit bij hun behoeften en versterking van het woongenot. Het boeien en binden van bezoekers houdt in dat er invullingen worden ontwikkeld die de bezoekers prikkelen om een kijkje te komen nemen en hen verleiden om langer te blijven, meer te besteden en nog eens terug te komen. Dit impliceert dat de beleefstrategie een balans moet bieden tussen hetgeen er al is, de wensen van de bewoners en de behoeften van de bezoekers. In de bijlage is een bezoekersprofiel opgesteld.
Balans Cultureel erfgoed heeft een grote maatschappelijke waarde die niet altijd in directe inkomsten kan worden vertaald. Toch is het van belang om te zoeken naar inkomstenbronnen om het behoud van het erfgoed te bekostigen en om de lokale economie te versterken. Een beleefstrategie kan beide doelen dienen. Het cultureel erfgoed met aantrekkelijke invullingen trekt publiek, dat vervolgens bereid is geld uit te geven voor een interessant, bijpassend aanbod. Het een is niet belangrijker dan het andere, maar het een kan ook niet zonder het andere. Dit houdt in dat de beleefstrategie een balans moet bieden tussen het beleven van het cultureel erfgoed en het genereren van inkomsten en stimuleren van de lokale economie van het dorp Egmond.
7
Opvallende kernwaarden Wat overheerst, zijn de gevoelde trots op de geschiedenis, de enorme historische waarde, de bijzondere Egmond drie-eenheid, de eigenheid van het landschap, de wat mysterieuze sfeer, de lokale liefde en passie voor kunst en cultuur en muziek in alle disciplines en het bieden van kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Inclusief de huidige gebruikers. Egmond aan den Hoef heeft hiermee zoveel potentie, dat niet hoeft te worden getwijfeld aan de aantrekkingskracht op de gewenste bezoekers. Het zal vooral belangrijk zijn om te bepalen welke bezoekers gewenst zijn, wat het dominante thema is, wat we op basis van dit thema aan de bezoekers willen bieden en hoe dat het best bij hen onder de aandacht kan worden gebracht. De kernwaarden van de kern Egmond aan den Hoef zijn primair geborgd in de geschiedenis van het Slotkwartier, met de bewoners van het kasteel en daarna de verschillende kenmerkende bezoekers van het Slotkwartier onder andere bestaande uit schilders en filosofen die kwamen voor de bijzondere sfeer en licht. De zichtbare fundamenten van het kasteel, de mooie Slotkapel en de historische panden aan de Slotweg zijn de unieke elementen. Deze samen vormen de vanzelfsprekende basis.
Maar ook de mysterieuze sfeer, die aanvoelt als verstilde geschiedenis in een vrij “eigen” omringend landschap, dat al eeuwen bewoond wordt, is een voor bezoekers intrigerend kenmerk. Een ander element dat opvalt is de lokale passie voor muziek, die door bewoners al generaties wordt beoefend, zingend en spelend. Door deze passie te integreren in de beleefstrategie worden bewoners betrokken en bezoekers verbonden.
3.3 Hoofdthema Het hoofdthema van Egmond aan den Hoef is zonder enige twijfel de geschiedenis. Maar dat is eerder een gegeven dan een basis voor de beleefstrategie. De uitdaging is om een centraal thema te vinden, waarin de geschiedenis de hoofdrol speelt, maar dat als een rode draad kan dienen voor het ontwikkelen van samenhangende invullingen, activiteiten, economische spin-off en de marketing om de gewenste bezoekers te trekken. \
Masterplan Slotkwartier | Samenhang Slotkwartier
Beleefconcept “Bewoners door de eeuwen heen” Egmond aan den Hoef is de woonplaats geweest van (bekende) personen die zowel een belangrijke rol hebben gespeeld in het bestuur van Holland, prachtige kunst hebben gemaakt, wereldwijd gewaardeerde boeken hebben geschreven of anderszins hun stempel op de geschiedenis hebben gedrukt. De huidige bewoners dragen op hun beurt een steentje bij aan de geschiedenis van deze bijzondere plek. Daarmee is de kern Egmond aan den Hoef een plaats plek waar intensief geleefd werd en wordt met een grote aantrekkingskracht op interessante bewoners van buitenaf. Dit concept sluit aan bij “De drie Egmonden door de eeuwen heen”. Het concept wat al eerder is ontwikkeld door de stichting Historisch Egmond.
8
Dit kan een aparte beleefstrategie vormen, die bezoekers verleid om alle drie de kernen van Egmond te bezoeken en daardoor langer in het Slotkwartier te blijven en daardoor meer te besteden.
Samenhang Slotkwartier Van belang is dat alle delen van het Slotkwartier samen meer zijn dan de som der delen. Daarom is het zaak om het beleefconcept, ook door de individuele activiteiten, tot in de kleinste details uit te werken, zodat de bezoekers een unieke en herkenbare ervaring hebben, die ze na en aan anderen door kunnen vertellen. Daardoor ontstaat er een aantrekkingskracht, die door de bezoekers zelf wordt gestimuleerd en door marketingactiviteiten wordt gevoed.
3.4 Verhaallijn en bezoekersreis Vrij uniek in Nederland is de wisselwerking tussen de drie kernen van Egmond. Aard en identiteit verschillen, maar de samenhang is evident. De relatie tussen EgmondBinnen en Egmond aan den Hoef betreft er een van de evolutie van machtsstructuren en de relatie tussen kerk en staat. Egmond aan Zee leverde in de vorm van schelpen de grondstoffen voor de industriële activiteiten in de polder bij Egmond aan den Hoef. Het is interessant om te onderzoeken in hoeverre het aantrekkelijk is om in elke kern het eigen verhaal te vertellen in samenhang met de andere twee.
zichtlijnen op de fundamenten
De verhaallijn geeft aan welk verhaal Egmond aan den Hoef wil vertellen, de bezoekersreis geeft weer wat de bezoeker wil beleven. Het verhaal is het centrale thema “bewoners door de eeuwen heen”. Wat de bezoeker wil beleven is een unieke ervaring, gebaseerd op de sfeer van het dorp en de omgeving, waarbij de verhalen ondersteunend zijn. Als de bezoeker gaat ervaren waarom Egmond aan den Hoef zoveel bijzondere bewoners had en hoe trots de huidige bewoners zijn op hun dorp, als ambassadeurs van de geschiedenis, dan wil de bezoeker daarin opgaan en meer te weten komen. Vervolgens geeft de verhaallijn handen en voeten aan die beleving, op verschillende niveaus en voor elk wat wils. De invulling van de verschillende onderdelen van het Slotkwartier en de geboden activiteiten en evenementen dragen dan bij aan de beleving en vormen een basis voor wat de bezoeker ontdekt, onthoudt en erover vertelt aan anderen. Dat trekt dan weer nieuwe bezoekers.
Bezoekersreis Slotkwartier Egmond aan den Hoef
vrije zichtlijn op het slot
De bezoeker komt per: auto, fiets of (gereguleerde) touringcar naar Egmond aan den Hoef. Er zijn twee parkeerplaatsen; 1. aan de Lamoraalweg, eerste locatie ( Door bewegwijzering direct doorgeleid naar het Slotkwartier), bijvoorbeeld door de aanwijzing “historisch centrum”. 2. En aan de Slotweg. De autorijdende bezoeker parkeert de auto op het aangegeven parkeerterrein en loopt naar het nabijgelegen Slotkwartier (volg de
Structuurkaart Slotkwartier, met basisontwerp voor herontwikkeling
Masterplan Slotkwartier | Samenhang Slotkwartier
9
Pr. Marijkelaan
S L O T K W A R T I E R - E G M O N D - AA N - D E N - H O E F RONDLEIDING wandelroute door park
FUNDAMENTEN Fundamenten Slot, middelpunt Slotkwartier, evenementen, sfeerverlichting, KANOVERBINDING met de Egmonden
BRUG reconstructie oorspronkelijke brug
LANDJE VAN BANGKOE opstelplaats CULTURELE FIETSROUTE
SLOTKAPEL lezingen, concerten, rouwen en trouwen
weg
Slot
PARKEREN optimaliseren VOORHOF ontvangst, markten, beelden, electrische fietsen, informatie
DE KAPBERG Galerie weg
Slot
HOFSTEDE VREDEVELD RAADHUISJE Cultuurhuis Huys Egmont HOEVE OVERSLOT Kleinkunstpodium HOEVE OVERSLOT Proeflokaal Bierbrouwerij
SCHOOLGEBOUWTJE Cultuurhuis Huys Egmont ERF HOEVE OVERSLOT Belevingen, moestuin, pluktuin
SLOTWEG 44 nader te bepalen dd. 17 oktober 2024
Aangekomen in het Slotkwartier ziet de bezoeker het beeld van Lamoraal, de fundamenten (met de daarachter gelegen Slotkapel) en de panden aan de Slotweg. Met vlaggen, signing en terrasopstelling, is direct duidelijk dat de bezoeker aan de Slotweg een warm welkom wordt geheten voor nadere informatie
Slotkapel, Galerie de Kapberg, Slotweg 44) in het Slotkwartier te bezoeken of een passe-partout om alle deelnemers te bezoeken. Inclusief een bezoek aan de fundamenten. In het seizoen wordt de bezoeker gewezen op centrale activiteiten zoals een weekmarkten en activiteiten op de fundamenten.
Dit welkom wordt intern geduid als “aanlandplek” in Huys Egmont voor nadere informatie, culturele verwijzingen en kaartverkoop. Huys Egmont biedt de bezoeker alle informatie die nodig is voor een bezoek aan het Slotkwartier, geeft een inleiding op de geschiedenis, verkoopt (al dan niet gecombineerde) kaartjes voor een bezoek aan een van de locaties en de evenementen en schenkt desgewenst een eenvoudig kopje koffie (dit geldt overigens voor alle andere partners/locaties die activiteiten aanbieden). In Huys Egmont wordt in woord en beeld verwezen naar de overige locaties en georganiseerde evenementen.
Daarna vervolgt de bezoeker de eigen weg en rondt het bezoek af met een goede review op een van de socialmediakanalen van het Slotkwartier en/of de deelnemende organisaties.
Brouwerij Egmond biedt de bezoeker voor, tijdens of na het bezoek een bijzonder en (zo mogelijk) aan de Egmondse thematiek gelieerd horeca aanbod. Op de kaart wordt verwezen naar Huys Egmont waar de bezoeker zich kan oriënteren op het verdere bezoek aan het Slotkwartier en de georganiseerde evenementen. Na het inwinnen van informatie kan de bezoeker kaartje kopen om de verschillende deelnemers (Huys Egmont,
De webpagina en de social media van de centrale organisatie Slotkwartier biedt informatie over alle afzonderlijke partijen en de (gezamenlijk) georganiseerde evenementen. Via deze kanalen kunnen ook afzonderlijke en gecombineerde tickets worden gekocht. De op deze wijze gebundelde informatie biedt de bezoeker overzicht en leidt tot “het geheel is meer dan de som der delen”. De afzonderlijke partijen kunnen uiteraard ook eigen kanalen hebben, bij voorkeur dienen deze structureel up-to-date zijn en links bevatten naar de gezamenlijke Slotkwartier kanalen. In de volgende hoofdstukken worden de centrale organisatie, de activiteiten op de fundamenten en de individuele activiteiten nader omschreven.
Masterplan Slotkwartier | De centrale organisatie voor het slotkwartier
10
4. De centrale organisatie voor het slotkwartier 4.1 Inleiding De centrale organisatie biedt veel voordelen, denk aan: o
o
o
o
o
o
o
o
Het gezamenlijk, tot in de kleinste details, uitwerken van het beleefconcept, zodat bezoekers een unieke en herkenbare ervaring hebben, die ze aan anderen kunnen doorvertellen. Daardoor ontstaat er een aantrekkingskracht, die door de bezoekers zelf wordt gestimuleerd en door marketingactiviteiten wordt gevoed. Door gezamenlijke marketing wordt een groter publiek bereikt, grotere doelgroep waaronder bedrijven, kinderen, scholen en toeristen die Egmond aan den Hoef weten te vinden. Door gericht samen te werken worden specifieke doelgroepen naar het Slotkwartier getrokken en een toename in bezoekersaantallen. Combinatie bezoeken aan diverse cultuurinstellingen, mede door de openingstijden op elkaar af te stemmen. Cultureel ingestelde bezoekers kunnen zowel de Kapberg, Overslot en Slotkapel combineren. Samenwerking met horecapartners. Door langer verblijf zullen bezoekers (maar ook passanten) graag iets nuttigen bij de horeca. Opgeleide vrijwilligers kunnen in het gehele Slotkwartier worden ingezet. Combinaties tussen de deelnemers kunnen worden gemaakt. Goede afstemming met buurtbewoners mogelijk. De centrale organisatie vormt een aanspreekpunt voor ideeën en eventuele verbeteringen. Een centrale organisatie legt samen meer gewicht in de schaal bij gemeente en/of andere organisaties hetgeen ook de mogelijkheden tot subsidieverlening vergroot.
In de volgende paragrafen wordt de voorgestelde organisatie nader uitgewerkt. Nader kan worden afgestemd hoe de bestaande stichting Slotkwartier kan worden ingericht conform onderstaand model.
4.2 Missie en visie Stichting Slotkwartier Centraal streeft naar het behoud en beleving van het unieke karakter, de culturele en historische waarden van het Slotkwartier, gericht op het heden en de toekomst. En het gezamenlijk uitdragen van de beleefstrategie.
Visie Stichting Slotkwartier Centraal verbindt bewoners, bezoekers en gebruikers van het Slotkwartier. Zij coördineert en ondersteunt hun diverse activiteiten, stimuleert en ziet toe op bedrijvigheid die past bij het unieke karakter en sfeer van het Slotkwartier. Zij promoot daarbij steeds de unieke waarden van het gebied. Educatie staat hoog in het vaandel. Het Slotkwartier met al haar waarden mag niet worden aangetast en verloren gaan. De reputatie van het gebied dient als vaste waarde op regionaal en landelijk niveau te worden gevestigd waarmee een stroom middelen tot behoud op gang wordt gebracht en in stand wordt gehouden.
Masterplan Slotkwartier | De centrale organisatie voor het slotkwartier
4.3 Naar uitvoering 4.3.1 Kwartiermaker Het verdient de voorkeur eerst een kwartiermaker aan te stellen. In de eerste twee tot drie jaar geeft hij/zij’ als trekker uitvoering aan dit masterplan. Enerzijds door, met partijen in het gebied, het Slotkwartier bij het publiek op de kaart te zetten. En anderzijds door invulling te geven aan de centrale organisatie. Na enkele jaren van een trekkende rol kan na evaluatie deze wijzigen naar een meer coördinerende rol. De volgende activiteiten zijn voorzien. t o Opstellen jaarplan, marketingplan en positioneringplan en strategie; o Productontwikkeling (beleefroutes, routering gebied en samenstellen arrangementen); o Organiseren, coördineren, ondersteunen aanvragen events, samenwerkend met aanvrager plus bij event betrokken partijen Slotkwartier; o Opzetten platform Vrijwilligers Vacaturebank Slotkwartier; o PR/marketing/communicatie om het Slotkwartier op de kaart zetten. Denk aan: o Ontwikkeling coördineren en up-to-date houden van website. o Bouwen aan en onderhouden van een netwerk met soortgelijke organisaties, afstemming met Alkmaar en Bergen marketing. o Actief netwerken bij ondernemersverenigingen, toerisme ontwikkelaars en overige partijen om samenwerkingen met partijen en events Slotkwartier tot stand te brengen.
4.3.2 Bestuur De kwartiermaker onderzoekt welke organisatiemodel de voorkeur heeft. Denk aan een stichting of verenigingsvorm. Een onafhankelijk bestuur kan de voorkeur hebben. De partijen (participanten) dragen het geheel en kiezen een (onafhankelijk) bestuur In een stichtingsvorm zullen de onafhankelijke bestuursleden bij opvolging zelf een onafhankelijk nieuw bestuurslid kiezen. Er wordt gezocht naar mensen met een breed netwerk en een groot draagvlak vanuit de samenleving. De bestuursleden zijn bij voorkeur niet verbonden aan de deelnemende organisaties.
11
Het bestuur heeft als functie om de uitgangspunten/lange termijn doelen van duurzaam Slotkwartier te bewaken. Daarnaast is zij hoeder van de belangen van bewoners en omwonenden/enthousiaste betrokkenen bij/van het Slotkwartier en hoeder van ruimte voor hun structurele participatie in activiteiten in het Slotkwartier.
4.3.3 Leden In de eerste plaats geldt er met de komst van deze stichting onveranderde vrijheid voor de betrokken partijen/stichtingen, bewoners en ondernemers om eigen beslissingen en eigen initiatieven te blijven ontplooien. De komst en het doel van deze stichting is juist om extra (slag)kracht te genereren: om elkaar - vanuit die door de gezamenlijke gedragen missie en visie - te stimuleren tot samenwerkingen die het Slotkwartier nog mooier, toegankelijker en duurzaam aantrekkelijker maken. En om gezamenlijk de beleefstrategie uit te stralen/te versterken. Een participant is een rechtspersoon die met haar activiteiten structureel bijdraagt aan de missie en visie van de stichting. En draagt op een positieve bij aan de leefomgeving, cultuur, bedrijvigheid en natuur van het Slotkwartier. Zij is al dan niet (fysiek) gevestigd in het Slotkwartier of de (directe) omgeving van het Slotkwartier
4.3.4 Gemeente Bergen De gemeente Bergen heeft eerst een financierende en inhoudelijke rol. Een vaste projectambtenaar neemt deel aan de stichting. Afhankelijk van het onderwerp kan ondersteuning worden meegebracht. Denk aan subsidie, marketing of erfgoed ervaring. Daarnaast heeft de verantwoordelijk wethouder twee keer per jaar overleg met het bestuur over de voortgang van het jaarplan inclusief financieele voortgang.
Masterplan Slotkwartier | De centrale organisatie voor het slotkwartier
4.3.5 Bewoners Het heeft de voorkeur dat de bewoners zich verenigen. Bijvoorbeeld in een dorpsraad. Deze dorpsraad kan meepraten in de centrale organisatie als participerend lid. Zolang deze er nog niet is, wordt het huidige groepje ambassadeurs uit de werkgroep betrokken. Zij probeert mee te denken met de ontwikkeling van de stichting t.b.v. een duurzaam en fijn leefbaar Slotkwartier waarin bewoners kunnen participeren. Vanuit de geschiedenis lijkt dit essentieel voor het draagvlak in alle ontwikkelingen. Zij zijn verder niet anders dan ‘de ogen en de oren’ richting andere geïnteresseerde bewoners. Op basis van eerdere ervaringen (o.a. dorpsraad) kunnen zij echter onmogelijk de (uiteenlopende) meningen van omwonenden representeren. Zij zullen daarom graag ‘ogen en oren’ blijven en constructief meedenken in deze startfase, en in deze periode geïnteresseerde omwonenden (mondeling) informeren. Op lange termijn - bij werking van de stichting, heeft een vertegenwoordiger van de dorpsraad de voorkeur om deel te nemen aan centrale organisatie. Tot die tijd is er 1 contactpersoon en emailadres.
12
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
13
5. Voorhof en fundamenten 5.1 Inleiding
5.2 Inrichting Voorhof
Het voorhof (het stuk Slotweg tussen Slotweg 42 t/m 48) en de fundamenten van het kasteel vormen het fysieke bindmiddel tussen de verschillen.
Om de bezoeker vast te houden in het gebied en te routeren is een beperkte herinrichting van de openbare ruimte noodzakelijk. Dit schept tevens de voorwaarden voor de huidige gebruikers in het Slotkwartier om op korte termijn te kunnen functioneren. Het ontwerp is weergegeven in de volgende tekening:
De fundamenten vormen eveneens een unieke en zichtbare link met de geschiedenis en de vroegere bewoners. De fundamenten lenen zich voor verschillende vormen van beleving, permanent en incidenteel. De fundamenten verbinden de verschillende onderdelen van het Slotkwartier.
opstel plaats informele tribune
herstel historische verbinding
parkeren
brug gevoel padverbinden rand opschonen informele tribune kraampjes marktloop
terras
In het ontwerp is rekening gehouden met de volgende eisen: o
o o
Het entreegebied worden geaccentueerd om bezoekers te laten weten dat ze “aangekomen zijn” en ze daarna vast te houden. Op de Slotweg kan in de toekomst een weekmarkt worden gefaciliteerd. Het water langs de Oude Veert heeft een historische relatie met het Slot en de omliggende regio. Graag deze relatie versterken.
o
o
o o o
Een eenvoudige inrichting van openbare ruimte zonder grote ingrepen wordt mede uit kostenoverwegingen voorgestaan. In Huys Egmont wordt het verhaal over het Slot verteld, daarom wordt de relatie tussen Huys Egmont en de fundamenten versterkt. Huys Egmont als aanlandplek zichtbaar maken. Entrees tot de verschillende functies in het gebied zichtbaar maken. Opstelplaats wisselende exploitanten Landje van Bankoe inrichten.
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
5.3
Fundamenten Gekozen is voor een basisbenadering van de fundamenten met: 1. Vertellen van historie kasteel. 2. Programmering mogelijk maken van events op korte termijn. 3. Op lange termijn ontwikkeling mogelijk te maken.
Birdseye view funderingen Egmond aan den Hoef met toevoeging van vloerenplan kasteel
Afbeelding funderingen Egmond aan den Hoef bestaande situatie
14
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
5.3.1 Historie kasteel vertellen Het oorspronkelijk kasteel wordt beleefbaar gemaakt. De fundamenten worden bestraat met verschillende materialen waardoor de oorspronkelijke indeling zichtbaar wordt. Deze “nieuwe vloer” is tevens de ideale ondergrond voor festiviteiten op de fundamenten. Faciliteiten als elektra, water en toegankelijkheid en veiligheid voor iedereen worden tevens aangelegd.
15
Middels VR beleving en vertelpunten wordt het historische verhaal van het kasteel verteld. Deze verhalen sluiten aan bij het museale verhaal van Huys Egmont. Dit historische verhaal wordt eveneens vanuit Huys Egmont gefaciliteerd en georganiseerd. De kosten en baten komen ten goede aan Huys Egmont. Rondleidingen worden reeds gegeven. Om de beleving te versterken wordt de oude indeling van het kasteel zichtbaar gemaakt.
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
Impressie nieuwe bestrating
16
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
Birds eye view
Ruimte van graaf en gravin met een patroon van plavuizen
17
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
Panorama bord met sfeerimpressie van de keuken
Ruimte van de bediening met houten ondergrond en keuken met plavuizen
18
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
Voor de veiligheid en het maken van een rondje wordt een extra eenvoudige brug voorgesteld op de locatie van de historische brug naar het ronddeel.
5.3.2 Programmering Gedacht kan worden aan de volgende vormen van programmering op de fundamenten.
Muziek De meest beoefende kunstvorm in Nederland. Rondom het Slotkwartier alleen al zingen Erato Egmond, Koorvereniging Bergen, Castricums Oratorium Vereniging en Oratoriumkoor Schagen. De omgeving van bos, water en tuinen zal bijdragen aan de muzikale ervaring. De ligging maakt het mogelijk dat mensen op de oever mee luisteren of dat de zangers op verschillende plekken in de kasteeltuin staan.
Theater Egmond is in Duitsland bekend van het toneelstuk Egmont, een van de belangrijkste boeken van de grootheid Johann Wolfgang von Goethe. Wie durft het aan om dit op te voeren op de plaats van handeling? Wie spreekt er dan het beroemde Himmelhoch tuintheater uit? In Egmond aan den Hoef wonen een beroemd en gelauwerd theatermaker/acteur en een in het buitenland veel gespeelde toneelschrijfster.
19
Exposities Het kan haast niet anders of het Bergense museum Kranenburgh wil dolgraag de kasteeltuin programmeren voor grote iconische sculptuur. Hoe fantastisch zou het zijn als elk jaar een nieuw innovatief verticaal beeld boven de tuinplanten uitsteekt en ingaat op de spanningen van machtsarchitectuur en tuinkunst. Een beeldende blikvanger te midden van de tuinkamers, in plaats van de obligate beeldentuin. De beelden of lichte architecturen kunnen verdieping geven aan thema’s macht, vrijheid, bezit, vrede.
Dichtkunst Voordracht van dichters en schrijvers is gebaat bij intimiteit van een tuin. De cultuur minnende burgers van de Gemeente Bergen zullen graag tuinkunst en dichtkunst zien samengaan. Het idee dat men in het dorp van een afstand een groep mensen onder enkele theaterlampen ziet luisteren naar een dichter op de fundamenten maakt het ook tot een visueel spektakel. Verhalen vertellen is onderdeel van de dichtkunst. De re- enactement met kasteelfiguren kan hierop aansluiten.
Events Of denk aan een combinatie van bovenstaande. Vergelijkbaar met De Karavaan of Oeral of de Parade. Eveneens zijn meer toegankelijke events als historische ridderspelen, kinderspelen en rommelmarkten. Maar ook aansluiten bij de jaarlijkse kermis en het dorpsfeest.
Masterplan Slotkwartier | Fundamenten en voorhof
5.4
Trekker fundament Daarnaast is op termijn een trekker voor het Slotkwartier noodzakelijk. Om aantrekkelijk te blijven, om de fundamenten beleefbaarder te maken en om en lange termijn verdienmodel te creëren.
De fundamenten van het kasteel vormen namelijk een unieke en zichtbare link met de geschiedenis en de vroegere bewoners. De fundamenten lenen zich voor verschillende vormen van beleving, permanent en incidenteel. Een mogelijkheid is om er een spannend evenement van te maken, onder het motto “op zomeravonden komt de geschiedenis tot leven”. Na het invallen van de avond wordt er een show gepresenteerd die de bezoekers op een bijzondere manier meeneemt in de dynamiek van vroeger tijden. De bezoekers kopen een kaartje en zoeken een plekje op het pad rondom de fundamenten. Met de code loggen de bezoekers in en kiezen een verteller en een taal. Deze invulling dient nader afgestemd te worden met het verhaal van Huys Egmont over het kasteel. De Slotshow kan bestaan uit verschillende onderdelen, die samensmelten tot een mysterieuze en unieke show. De contouren van het kasteel worden zichtbaar gemaakt. Bijvoorbeeld licht- en stoomeffecten en fonteinen: een dynamisch schouwspel, kleurrijk en verrassend. Uit kleine (ingegraven) luidsprekers klinkt vanaf de fundamenten bijpassende zang en muziek, die door muziekgroepen uit Egmond aan den Hoef is geproduceerd. Op de eigen telefoon van de bezoeker verschijnt een door hemzelf gekozen verteller, die de bezoeker in de eigen taal meeneemt door de geschiedenis.
Tussendoor zijn korte filmpjes van historische momenten te zien, gespeeld door amateurs, huidige bewoners en leden van toneelverenigingen. De licht-, stoom- en watershow en de muziek vormen een betoverend geheel, de stem vertelt over de verschillende fasen van de geschiedenis en bewoners door de eeuwen heen.
20
Overdag kan het verhaal van het kasteel verteld worden middels informatieborden en rondleidingen in samenhang met de vaste expositie van Huys Egmont. De inhoud van de Slotshow wordt afgestemd met de gebruikers in het slotkwartier. De bezoekers nemen plaats op het pad rond de kasteelgracht, zodat ze een goed zicht hebben op de fundamenten. Ze zitten in de berm of op meegebrachte stoeltjes, of blijven staan. Bij het herinrichten van de fundamenten kan rekening worden gehouden met het realiseren van deze Slotshow, door rondom langs de contouren van de fundamenten mantelbuizen aan te leggen, waardoor in een later stadium (kracht)stroom kan worden aangelegd voor de show. Bezoekers zijn de mensen die overdag al in Egmond aan den Hoef zijn geweest, maar ook bewoners en bezoekers uit de andere Egmonden, Bergen, Alkmaar en omgeving, die geïnteresseerd zijn geraakt om een bijzonder avondevenement mee te maken. Het aantal bezoekers en het aantal showavonden moet in een volgend stadium nader onderzocht worden.
Masterplan Slotkwartier | Samenwerking en individuele activiteiten
21
6. Samenwerking en individuele activiteiten Door onderlinge samenwerking wordt de aantrekkingskracht voor bewoners, bezoekers en vrijwilligers van het Slotkwartier worden vergroot. Het is de bedoeling dat partijen in de Centrale Organisatie hun krachten gaan bundelen en elkaar gaan versterken. Partijen handelen vanuit eigen kracht. De Centrale Organisatie heeft een belangrijke rol deze eigen krachten te bewaken, de samenwerking te bevorderen en ruimte te bieden voor nieuwe inzichten. De intentie is dat alle actieve partijen in het Slotkwartier participeren in de Centrale Organisatie. En dat voor alle deelnemende partijen meerwaarde ontstaat. Afspraken moeten worden gemaakt over een (financiële) bijdrage naar draagkracht. In de volgende paragraven wordt de (beoogde) activiteiten per partij omschreven.
6.1
Een permanente expositie over het kasteel en haar bewoners wordt ingericht. Tevens heeft Huys Egmont verschillende contacten om tijdelijke en alternatieve exposities in te richten. Een investering in de permanente expositie is noodzakelijk. Hiervoor dient een financiële reservering te worden gemaakt. Middels nadere afspraken over de gehele exploitatie van de locatie kan Huys Egmont beschikken over deze middelen.
6.2
Slotweg 44 De invulling van Slotweg 44 dient aanvullend aan het centrale thema te zijn en complementair aan de bestaande functies in het gebied. Slotweg 44 kan worden ingevuld met maatschappelijke en commerciële activiteiten die een directe relatie hebben met het gekozen centrale thema.
Huys Egmont Het voormalige schoolgebouw en raadhuis aan de Slotweg 46-48 zijn door de gemeente Bergen aangekocht en hersteld / gerestaureerd. Hier is in de zomer van 2021 het Cultuurhuis Huys Egmont gevestigd. Het cultuurhuis wordt de fysieke aanlandplek in het Slotkwartier en is als zodanig ook herkenbaar. Het is voor bezoekers en bewoners een logische centrale plek om informatie in te winnen, tickets (voor arrangementen.) te kopen en rondleidingen te starten.
De kwartiermaker/coördinator krijgt hier zijn werkplek. Hier is verder een servicepunt van bibliotheek Kennemerland gevestigd. Er worden diverse bijeenkomsten georganiseerd. Het is de plek waar je in de geschiedenis stapt, maar ook aan de ‘stamtafel’ een kop koffie drinkt met historici en dorpsgenoten. Het tentoongestelde erfgoed heeft een verbinding met hedendaagse activiteiten. Er komen bezoekers voor de voorzieningen en voor het cultureel erfgoed.
Uitgangspunt voor de ontwikkeling van een beleefstrategie voor Egmond aan den Hoef is het betrekken van de bewoners en het boeien en binden van bezoekers. Egmond aan den Hoef is de woonplaats geweest van bekende personen die zowel een belangrijke rol hebben gespeeld in het bestuur van Holland, bijzondere gebouwen hebben gerealiseerd, prachtige kunst hebben gemaakt, wereldwijd gewaardeerde boeken hebben geschreven of anderszins hun stempel op de geschiedenis hebben gedrukt. De huidige bewoners dragen op hun beurt een steentje bij aan de geschiedenis van deze bijzondere plek. Daarmee is Egmond aan den Hoef een plaats waar intensief geleefd werd en wordt met een grote aantrekkingskracht op interessante bewoners van buitenaf. Slotweg 44 gaat bijdragen om het centrale thema zichtbaar en beleefbaar te maken. De locatie gaat een extra inspiratiebron vormen voor bewoners en bezoekers om de andere locaties en activiteiten in het Slotkwartier te bezoeken en mee te maken.
Masterplan Slotkwartier | Samenwerking en individuele activiteiten
22
De maatschappelijke invulling wordt minder commercieel uit genut. De commerciële invulling biedt een aanbod waarvoor betaald wordt en waarmee de kosten van Slotweg 44 (waaronder huur) kunnen worden gedekt. Qua ruimteverdeling kan worden ingezet op 50/50.
o
Om te komen tot een selectie van invulling(en) van Slotweg 44 worden de volgende criteria gehanteerd:
o
o o
o
o
Gevarieerd aanbod, geschikt voor alle persona’s; Aanbod van “simpele” producten voor alle momenten van de dag die geen zitruimte vergen (zodat a. de beschikbare ruimte optimaal benut kan worden en b. de bezoeker blijft bewegen en andere locaties en activiteiten gaat bezoeken); Herkenbare relatie met thema “bewoners door de eeuwen heen”;
o o
Verdiencapaciteit door tickets, donaties en/of verkoop; Gewenste ruimteverdeling maatschappelijk / commercieel = 50/50 ; Gewenste omvang per invulling maximaal 20 tot 25% NVO; Een duurzame exploitatie met bestaansrecht; de organisatie moet continuïteit bieden; De exploitant levert ook een (financiële) bijdrage aan de centrale organisatie.
In de afgelopen tijd zijn verschillende initiatieven kenbaar gemaakt die de exploitatie van het pand kunnen -concretiseren. Binnen gesteld concept en criteria dient een nadere exploitant geselecteerd te worden.
Huys Egmont | Leestafel met pantry en op de achtergrond de balie met bibliotheek
Huys Egmont | Te realiseren expositie
Masterplan Slotkwartier | Samenwerking en individuele activiteiten
6.3 Proeflokaal Egmond Een proeflokaal van het biologisch gebrouwen abdijbier van Sancti Adalberti. Genieten van een bierproeverij in het proeflokaal van Brouwerij Egmond. Door de behouden elementen van de oude stal, waan je je terug in de tijd. Neem buiten plaats in de verbindende belevingstuin op het terras, waar de zon schijnt, je uitkijkt over de fruitboomgaard en moestuin, en geniet van een heerlijk glas biologisch abdijbier van. Toegankelijke vormen van eten zijn eveneens te verkrijgen. Tot slot kun je in het proeflokaal straks de gerestaureerde Yellow Room bewonderen, ooit geschilderd door Florence Kate Upton, één van de kunstenaars van de Egmondse School. Deze gele kamer in de boerderij diende ooit als inspiratie voor dit schilderij.
6.4 Kleinkunstpodium Hafre In de dars van de hoeve, bevindt zich De culturele ontmoetingsplek van de Egmonden met een kleinkunstpodium. In de weekenden vindt hier laagdrempelige livemuziek plaats van een verrassend hoog niveau, een boekenantiquariaat en een permanent wisselende expositie over de meer dan duizend jarige kunstgeschiedenis van de Egmonden. Hier ervaar je de charme van de plek; kunst en cultuur onder het genot van een lekker biologisch biertje of wijntje. De kenmerkende voormalige Hooiberg is de laatste jaren als kleinkunstpodium in gebruik. De akoestiek en sfeer in deze ruimte is geweldig. Muziek, cultuur, historie gaan hier hand in hand. Voortzetting van deze functie is daarom zeer gewenst. Met groot respect voor de huidige kenmerkende elementen is het pand van gemakken voorzien, door onder meer toiletten, verwarming en geluidsisolatie. Het leidt tot een bredere programmering waardoor in de toekomst een gezonde exploitatie wordt verwacht.
23
6.5 Galerie de Kapberg Geniet van kunst. Galerie De Kapberg, waar hedendaagse kunst vanuit vrijwel alle disciplines wordt getoond in vier verschillende ruimten. Het uit de zeventiende eeuw daterende gebouw had oorspronkelijk een agrarische bestemming en werd gebruikt als hooiopslag. Voor de bouw van de kap werd gebruik gemaakt van onder meer wrakhout van gestrande schepen, dit is nu nog terug te zien in de Kapzaal. Nu betreft het de oudste galerie van Nederland, van hoge kwaliteit. Een investering in de Kapberg draagt bij aan: o o o o o
Expositie hedendaagse kunst van nog in leven zijnde kunstenaars Tentoonstelling met educatieve thema's Workshops In samenwerking met scholen en ondernemers In combinatie met ander locaties in Slotkwartier
6.6 Slotkapel De historische kapel uit de 13e eeuw trekt veel bezoekers bij de openstellingen. Naast de staatkundige geschiedenis die aan deze kapel hangt is er ook de relatie met Nicolaas Witsen(ook VOC) en andere beroemde Nederlanders uit het verleden. In de kapel ligt Nicolaas Witsen begraven, deze is te bezoeken. Sinds 2023 ziet de bezoeker bij de entree van de Slotkapel de Witsenkamer. Naast de historische rondleidingen vinden er in de Slotkapel ook andere gebeurtenissen plaats: Concerten, Voordrachten, recepties, rouw en trouw, thema dagen, activiteiten in relatie tot het Hoeverdorpsfeest, bijeenkomsten op maat, Workshops, life style etc. Investeringen in de Slotkapel dragen bij aan: o Website vernieuwen o Witsenkamer o Beeldscherm en computer i.v.m. doorlopende presentaties tijdens openingen o Aanpassing keuken
Masterplan Slotkwartier | Financiën
7. Financiën 7.1 Investeringsbegroting De begroting bestaat uit voor de korte termijn uit drie onderdelen: 1. Investeren in de centrale organisatie: Belangrijk is om het voorgestelde masterplan handen en voeten te geven. Een centrale kwartiermaker dient de organisatie op poten te zetten. 2. Investeren in de fundamenten en de openbare ruimte om het gebied vanaf 2025 operationeel te maken. 3. Investeringsruimte aan de individuele partners om de ambitie waar te maken. Financiering vind plaats door de reeds gereserveerde Erfgoed Deal middelen van 448.000 euro. Het restant van de middelen, 400.000 euro wordt door de gemeente verstrekt. Vervolgens worden aanvullende subsidies en middelen gezocht. Daarna wordt voorzien dat het gebied zelf voorzienend is. De bijdrage van de gemeente is gespreid over de jaren 2025 tm 2027. Om de panden aan de Slotweg te kunnen laten functioneren is een snelle realisatie van de openbare ruimte en parkeerplaatsen gewenst in begin 2025. Daarnaast zijn er op den duur een aantal projecten op en rond de fundametnen op de langere termijn voorzien. De financiering van deze lange termijn investering vindt grotendeels dienen plaatsvinden middels het vinden van subsidies bij het Rijk en de provincie(restauratie fundamenten). Alsook overige landelijke fondsen als de Vriendenloterij, het cultuurfonds en overige vergelijkbare fondsen.
De centrale stichting dient dan ook een eigen verdienmodel te hebben. De Gemeente en de centrale organisatie trekken deze lange termijn invulling.
24
Masterplan Slotkwartier | Financiën
Investeringsbegroting Masterplan Slotkwartier Januari 2025
25
Masterplan Slotkwartier | Financiën
7.2 Exploitatie Centrale organisatie In het volgende overzicht is een voorbeeld exploitatiebegroting voor de centrale organisatie zichtbaar.
Uitgangspunt is dat middels een stevige bijdrage van de gemeente de centrale organisatie staat eind 2027 en dat deze meerwaarde heeft voor alle partijen. Vervolgens kan met alternatieve middelen een sluitende begroting worden gehaald. Uit gegaan wordt van de beoogde bezoekersaantallen van 30.000 bezoekers in 2028. Dan dient de organisatie bijna zelfstandig te kunnen draaien. Hiervoor heeft de centrale organisatie ook inkomsten nodig van evenementen op de fundamenten. En dragen de deelnemers na draagkracht bij aan de centrale organisatie. Hier moeten aparte afspraken over worden gemaakt. Hiermee kan een sluitende begroting op de lange termijn worden gerealiseerd. Daarnaast staat het de centrale organisatie vrij zoveel mogelijk overige subsidies te verkrijgen om de exploitatie nader aan te vullen.
26
Masterplan Slotkwartier | Vervolgplanning en acties
8. Vervolgplanning en acties Op hoofdlijnen hebben de volgende acties prioriteit. 1. Vaststelling Masterplan op inhoud en financiën; 2. Aantrekken van een kwartiermaker; 3. Investeringen in de openbare ruimte zodat het zomerseizoen van 2025 open gegaan kan worden. Meer gedetailleerd wordt de volgende planning voorgestaan:
2025 o o o o o o
Bestuurlijke besluitvorming gemeente Masterplan Aantrekken kwartiermaker Herinrichten openbare ruimte voorhof Kleine events op de fundamenten en het voorhof Verkennen invullen centrale organisatie met participanten Besluitvorming gebruik Slotweg 44 (einde jaar)
2026 o o o o o o
Onderzoek herinrichting fundamenten Inrichting parkeerplaatsen Slotweg en Lamoraalweg Installatie bestuur centrale organisatie Opstellen jaarplan Centrale Stichting van start Voorbereiding aanvullende events op de fundamenten
2027 o o
Centrale organisatie functioneert Nader verkennen gebruik fundamenten, zoeken financiering
In 2028 kan dan de centrale organisatie zelfstandig functioneren en zijn bezoekersaantallen gestegen tot 30.000 bezoekers.
27
Masterplan Slotkwartier | Bijlagen
28
Bijlagen Bijlage 1: Bezoekersanalyse Een belangrijk onderdeel van deze aanvraag vormt de vraag ‘Wie zijn onze doelgroepen en hoe benaderen we hen?’ Alle geplande fysieke activiteiten verliezen hun waarde op het moment dat bezoekers wegblijven, simpelweg omdat het Slotkwartier voor hen onbekend blijft. Op basis van het Transformatiekader is een doelgroep analyse gemaakt en in dit hoofdstuk verder aangescherpt. Er worden drie doelgroepen nagestreefd:
1. Inwoners uit dorp en regio, inclusief scholieren Door de veelzijdige ‘programmering’ spreekt het Slotkwartier tot de verbeelding bij een brede groep inwoners uit Egmond en omliggende gemeenten. Het is een plek waar je je met een groep bezoekers, maar ook alleen, prima kunt vermaken. Je kunt er heerlijk ronddolen, het cultuurhuis met bibliotheek en leestafel bezoeken, vergaderingen kunt boeken, een culturele voorstelling bezoeken, trouwerijen kunt geven en een hapje eten. Het is daarom te verwachten dat het Slotkwartier kan rekenen op toeloop van inwoners uit Egmond en omliggende regio's, lopend van Castricum tot aan Bergen. Dit zijn bezoekers die voor de gezelligheid of voor de afleiding het Slotkwartier bezoeken. Het zijn ook mensen die intensief gebruik maken van de faciliteiten die het gebied te bieden heeft.
2. Scholieren Het Slotkwartier biedt een ideale voorziening om onderwijs op locatie te geven. Het gaat om de bovenbouw van het basisonderwijs en leerlingen uit de eerste klassen van het voortgezet onderwijs. Tevens uit studenten MBO, HBO, WO en volwassen educatie. We richten ons actief op onderwijsinstellingen die binnen een straal van 10 km van het Slotkwartier liggen; 75 basisscholen en 24 scholen uit het voortgezet onderwijs 6, MBO en HBO. Samen met deze scholen wordt een geschiedenis module ontwikkeld waarin het Slotkwartier een hoofdrol speelt. Zo leren kinderen al vroeg dat ‘die gestapelde stenen’ in de slotgracht de fundamenten voorstellen van het ontstaan van Holland.
Natuurlijk ontvangen we de scholen die van verder komen en het Slotkwartier willen bezoeken ook als gastheer en wordt hen een programma aangeboden. Waar het voor scholen uit de regio echter een leerobject is, zal het voor scholen van verder meer een schoolreisje zijn. Dit vraagt een andere aanpak.
3. De cultuurliefhebbers uit de (wijde) omgeving en nationaal. Het aanbod van cultuur en erfgoed is hoog in het Slotkwartier. Het cultuurhuis, het kleinkunstpodium, de bibliotheek, galerie de Kapberg, de fundamenten en de Slotkapel zijn hiervoor de lokale ingrediënten. Daarnaast staat het dorp Bergen al decennialang bekend als kunstdorp. Er wonen relatief veel kunstenaars en er zijn diverse kunstateliers. Ook bestaan in de wijde omgeving Egmond veel culturele instellingen, villa’s en landhuizen. Er zijn talrijke musea in de regio, zoals het stedelijk museum Alkmaar, museum van Egmond, Benedictus hof en het archeologisch museum Huis van Hilde. Tenslotte is het Slotkwartier aangesloten bij een netwerk van kastelen en burchten, zoals het Muiderslot en kasteel Radboud. Dit brede aanbod van cultuur, leidt tot een flink aantal cultuurminnende bezoekers per jaar. Door nog meer samenwerking kan het Slotkwartier bij meer specifiek geïnteresseerden onder de aandacht komen.
4. Verblijfstoeristen/recreanten Het gaat voornamelijk om toeristen/recreanten die afkomen op het uitgebreide kustgebied om hier een korte of lange periode te verblijven. Vanaf een vast vakantieadres verkennen zij de regio met de auto, op de fiets of lopend. Bestaande uit ouderen 50 plus, gezinnen met kinderen, maar ook groepen vrienden of juist een stel. Ze zijn vaak breed georiënteerd op de mogelijkheden en hebben graag dagjes uit om de natuur en het landschap te verkennen; om een museum en aansluitende activiteiten te bezoeken, maar ook de kaasmarkt in Alkmaar of de bloeiende bollenvelden in het voorjaar te zien. Deze toeristen komen van buiten de wijde omgeving en bestaan voor een deel ook uit internationale toeristen. Het is de nieuwe groep toeristen die de komende jaren het Slotkwartier gaat ontdekken door de marketing die hieraan gekoppeld wordt.
Masterplan Slotkwartier | Bijlagen
Dit is afhankelijk van het jaargetijde. Het Slotkwartier is een slechtweervoorziening is. De groep ouderen is een snelgroeiende groep. Het zijn personen die relatief veel vrije tijd hebben en op de fiets of lopend op avontuur gaan. De introductie van de E-Bike heeft er daarbij voor gezorgd dat hun actieradius enorm is toegenomen. Zij volgen vaak de uitgestippelde routes van de fietsknooppunten. Zij fietsen veelal met een doel, zoals het bezoeken van een culturele ontmoetingsplek, een drankje en hapje ergens te nuttigen, etc. Het Slotkwartier is een van de voorzieningen om met een bezoek te vereren. De verschillende doelgroepen zijn uitgewerkt aan de hand van persona’s.
Bezoekers aan Egmond aan den Hoef zijn: o o o o
Bewoners uit de regio Scholieren uit de regio Dagtoeristen Nederland Verblijftoeristen regio (Nederlanders en buitenlanders)
De dagtoeristen Nederland en de verblijftoeristen regio kunnen tezamen tot de categorie dagtoeristen worden gerekend (vanuit het eigen huis of vanuit het vakantieverblijf).
29
Bestedingen Verdiencapaciteit De verdiencapaciteit kan bestaan uit: o Tickets en/of donaties voor de exposities, individueel per locatie/deelnemer, als Slotkwartier breed en/of samen met de andere kernen in het dorp Egmond o Tickets voor te ontwikkelen beleefactiviteiten o Bestedingen in de horeca o Verkoop van producten o Verhuur van locaties komt ten goede aan de stichting die de locatie verhuurt. o Arrangementen o Deelname aan evenementen o Rondleidingen voor zover deze ten goede komen voor aan de stichting die de rondleidingen organiseert. Afgestemd dient te worden welke onderdelen individueel worden aangeboden en welke door de centrale organisatie voor het Slotkwartier. Dagtoeristen besteden zo’n € 30 tot € 45 per dag aan vervoer, eten en drinken, activiteiten en attracties. Ervan uitgaande dat 25% van het gemiddelde dag budget in Egmond aan den Hoef wordt besteed aan tickets voor en donaties aan evenementen, activiteiten en attracties, kan de volgende inschatting worden gemaakt:
Bezoekersaantallen De bezoekersaantallen zijn sterk afhankelijk van het concrete aanbod en de marketing. De potentie om bezoekers te trekken is er beslist, mits het aanbod helder en eenduidig is, kwalitatief hoogstaand en verrassend. Gerichte marketinginspanningen trekken vervolgens de gewenste doelgroep(en) in aantallen die substantieel bijdragen aan de beoogde inkomsten. Zie eveneens de regionale samenwerking R&T waarbij Cultureel erfgoed een centraal thema is. De potentie is vooralsnog een eerste voorzichtige inschatting: Bewoners uit de regio 8.000 Scholieren uit de regio 750 Dagtoeristen NL 12.500 vergelijk Alkmaar 300.000 bezoekers VVV Verblijftoeristen regio 14.000 0,5% van 2.8 mio overnachtingen regio Showbezoekers 7.500 50 dagen x 100 bezoekers Het lijkt een mooi en haalbaar streven om jaarlijks 40.000 tot 50.000 bezoekers te trekken. Vergelijk Slot Loevestein (100.000 per jaar) en Muiderslot (150.000 per jaar).
Bewoners en scholieren Dagtoeristen NL Verblijftoeristen regio Slotshow Verhuur locaties
PM 10.000 x € 9 14.000 x € 9 15.000 x € 9 PM
Masterplan Slotkwartier | Bijlagen
30
Bijlage 2: Activiteiten Slotkwartier
Bijlage 3: Details fundamenten
1. Markten
Deze bijlage word als een aparte pdf meegestuurd.
-
Hoever Dorpsfeest (zondag) wekelijkse brocantemarkt (juni t/m aug?)
2. Concerten en events -
IHMS Fjoertoer Slotfestijn Hoever Dorpsfeest (zaterdag) Kleinkunstpodium Open monumentendagen Muziekfestival K2D (Kunsttweedaagse)
3. Rondleidingen -
-
Gecombineerde groepsrondleidingen Slotkapel/ fundamenten/Huys Egmont (georganiseerd vanuit Slotkapel, Historisch Egmond of rondleidingen-inegmond.nl) Thema rondleidingen (17e eeuw / Egmondse School) Schoolontvangsten en –rondleidingen Verbinding met Rondje Egmonden Verbinding met Alkmaar
4. Lezingen / cursussen / workshops -
Lezingen over filosofen en schilders Filmavonden
5. Samenwerkingsverbanden -
Aanbieden van arrangementen tussen de onderlinge deelnemers. Denk aan combinatie Slapen, Cultuur en museum en eten/drinken.
Deze lijst kan natuurlijk verder worden aangevuld.