bij 7 02-06-2022 bouwen aan Sora.pdf

Eindrapport BOUWEN AAN SORA

CONCEPT T.B.V. VOORGENOMEN BESLUIT BESTUREN WNK PERSONEELSVOORZIENINGEN, BUCH-WERKORGANISATIE EN HALTE WERK

BUCH werkorganisatie, Halte Werk en WNK 8 JULI 2021

INHOUDSOPGAVE

1.

INLEIDING

4

2.

INRICHTING TRAJECT BOUWEN AAN SORA EN BETROKKENHEID STAKEHOLDERS

7

3.

4.

5.

6.

7.

Co-creatie en stakeholders

7

Opbouw rapport

9

VISIE OP SORA

10

Visie en missie

10

Takenpakket SORA

14

Verbinding met de lokale toegang naar het sociaal domein

19

ORGANISATIE

21

Hoofdprocessen

21

Inrichtingsprincipes organisatie en nieuw organisatiemodel

31

Managementfilosofie en -structuur

31

Organisatiestructuur inclusief functies en formatie

32

ICT

43

Gewenste cultuur en cultuurverandering

47

Personele aspecten

49

GOVERNANCE

52

Inrichting gemeenteschappelijke regeling en positie gemeenteraden

52

Bestuurlijke rollen

55

FINANCIËN

57

Bekostiging gemeentelijke taken

57

Vliegwiel

60

Inbreng middelen voor schuldhulpverlening, uitvoering minimabeleid en inburgering

64

Begroting

64

Verdeelsleutel uitvoeringskosten

65

Overzicht in te brengen middelen per gemeenten

65

Reserve

66

Frictie-, desintegratie- en projectkosten

66

IMPLEMENTATIE

69

Planning op hoofdlijnen

69

Besturing implementatie

69

PAGINA 2 VAN 103

8.

Implementatie Governance

70

Implementatie nieuwe organisatie/HR

71

Implementatie bedrijfsvoering

72

Implementatie Werkprocessen

72

Implementatie ICT

73

Communicatie

75

Projectinzet 1 juli 2021 -1 april 2022

75

BIJLAGE: tekst gewijzigde GR WNK en modelbesluiten colleges

77

Wijzingsvoorstel GR WNK

77

Concept-collegebesluiten

98

PAGINA 3 VAN 103

1. INLEIDING In de regio Alkmaar gaan we de mogelijkheden optimaliseren om mensen naar vermogen deel te laten nemen in de samenleving en perspectief te bieden op deelname. We willen aansluiten bij het leven van mensen. De gemeenten in de regio Alkmaar willen daarom de Participatiewet gezamenlijk uitvoeren. Het is de ambitie om dit te gaan doen via één regionale uitvoeringsorganisatie. De Colleges van B&W uit de regio Alkmaar, bestaande uit de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Uitgeest hebben hiertoe besloten. Op dit moment zijn drie organisaties betrokken in de uitvoering: de BUCH-werkorganisatie, Halte Werk en het sociaal werkbedrijf WNK Personeelsdiensten. Kort gezegd is het de opdracht om van drie uitvoeringsorganisaties te komen tot één. De betrokken gemeenteraden hebben het richtinggevende besluit van de colleges onderschreven. Inmiddels heeft dit de werktitel Bouwen aan SORA (Sociale Onderneming Regio Alkmaar) gekregen. Dit wordt niet de naam van de nieuwe organisatie, die wordt bepaald na bestuurlijke besluitvorming. Waarom één uitvoeringsorganisatie? In 2019-2020 heeft Berenschot beschreven hoe de uitvoering van de Participatiewet in de regio kan worden verbeterd. Centraal stonden drie bevindingen: 1.

Er zijn nog geen goede lokale verbindingen gelegd tussen de Participatiewettaken en andere ondersteuningsvormen in het bredere sociale domein. Dit knelpunt wordt ervaren door alle regiogemeenten; de mate waarin dit knelpunt wordt ervaren, verschilt per gemeente. 2. Het beleid, het bestuur en het management zijn relatief complex georganiseerd. Er is behoefte aan vereenvoudiging. De complexiteit is met name een knelpunt bij het bevorderen van de uitstroom. Er is enerzijds sprake van een ‘knip’ tussen de sociale diensttaken en de sw-taken en anderzijds sprake van twee uitvoeringsorganisaties die de sociale diensttaken uitvoeren. Hierdoor wordt het beleid gericht op bevordering van de uitstroom niet regionaal integraal voorbereid en uitgevoerd. De arbeidsmarkt functioneert echter in belangrijke mate regionaal, waardoor de uitstroom hoger kan zijn bij meer schaal en specialisatie. 3. Het voornaamste knelpunt bij de huidige wijze van beleggen van budgetten is dat de budgetten voor het bevorderen van uitstroom – het werkfit maken en matchen van Mensen in de Participatiewet – niet regionaal integraal aangewend worden. Berenschot berekent dat de samenwerking 250 mensen extra aan het werk kan helpen, dat is 3,75 mln bruto minder BUIG-lasten voor de regio per jaar.

PAGINA 4 VAN 103

Het gezamenlijk uitvoeren levert voordelen voor de inwoners en de werkgevers op: – Er ontstaat op het niveau van de regio Alkmaar een krachtige partner voor werkgevers om te voorzien in hun vacatures. Daarmee wordt de economische structuur van de regio versterkt, door mensen te ontwikkelen en daarmee het beschikbare aanbod aan mensen vergroten. – De nieuwe organisatie kan door de bundeling van middelen en mensen betere resultaten boeken, en dat betekent vooral: meer mensen aan het werk krijgen. De samenvoeging biedt de mogelijkheid om: – De hoofdprocessen in te richten op maximale uitstroom én het voorkomen dat inwoners langdurig in de uitkering komen met een laag perspectief om eruit te komen – Meer inspanning te zetten op het bestaande bestand, met inzet van participatiebudget activeren van mensen: naar werk, gesubsidieerd werk of deelname aan de samenleving, waarbij de beschikbare instrumenten optimaal ingezet worden – Betere matching te realiseren door een grotere ‘pool’ van arbeidskrachten/inwoners en een groter bestand aan werkgevers: het maakt niet uit waar je woont, je wordt bemiddeld en begeleid naar een passende baan of activeringsplek – Vliegwiel te creëren: de ‘winst’ op de uitkeringslasten (BUIG-budget), die wordt gerealiseerd door meer uitstroom, voor een deel investeren in meer re-integratie, gebruik maken van de communicerende vaten BUIG-budget en

Participatie-budget – Door het bundelen van competenties en mensen zijn meer specialisaties mogelijk, kan een professionaliseringsslag plaatsvinden, zijn investeringen in digitalisering breder te dragen. Er ontstaat een robuuste en efficiëntere organisatie. De noodzaak om naar één uitvoeringsorganisatie te gaan wordt ook naar de toekomst toe meer noodzakelijk. De Coronacrisis heeft ons laten zien hoe belangrijk een wendbare organisatie is die een vangnet kan bieden aan alle inwoners. De effecten van de Corona crisis op het BUIG-budget worden pas zichtbaar als de ondersteuningsmaatregelen van de rijksoverheid ophouden. Een beperkte stijging van het aantal mensen dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering kan het regionale overschot op de BUIGbudget al snel doen verdampen, een serieuze recessie zal leiden tot een tekort. Onafhankelijk van een kleine of een diepe recessie neemt jaarlijks het aantal mensen met een arbeidsbeperking in de bijstand toe, omdat er geen nieuwe instroom meer mogelijk is in de WSW en de Wajong minder toegankelijk is geworden. Bovendien neemt het verdienvermogen van het huidige bestand aan SW-ers af, waardoor het tekort op de SW zal toenemen in de komende jaren. Maar er zijn ook kansen, in goede tijden ontstaat er weer snel een tekort aan arbeidskrachten en ontstaan er meer mogelijkheden voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.

Samenwerking kan deze bewegingen opvangen door gezamenlijk in de regio voor de inwoners in slechte tijden een vangnet te zijn en in goede tijden een springplank.

PAGINA 5 VAN 103

Bestuurlijke uitgangspunten uitgewerkt in deze notitie Alle gemeenten onderschrijven de volgende uitgangspunten voor de vormgeving van de samenwerking in één uitvoeringsorganisatie, en deze zijn ook vastgesteld in de besluitvorming in colleges en raden in de afgelopen periode: 1. Passende dienstverlening a. De toegang is dichtbij en integraal; b. De dienstverlening moet passen bij het doel van de inwoner; c. De dienstverlening biedt waar mogelijk maatwerk; 2. Gerichtheid op samenwerking a. Er moet sprake zijn van een cultuur van effectief samenwerken; b. De samenwerking tussen professionals wordt gezocht ongeacht gemeentegrenzen; 3. Ruimte voor professionals a. Het handelingsperspectief van de professionals moet versterkt worden; b. De caseload voor professionals is haalbaar en effectief; 4. Eenvoudige governance structuur a. Er moet sprake zijn van een eenvoudige governance; b. Wat simpel kan, simpel organiseren en financieren; 5. Betaalbaarheid in stand houden a. Het uitvoeringsscenario moet ook op lange termijn betaalbaar zijn, b. Besparingen zijn geen doel op zich; c. De omvang van een eventuele benodigde reorganisatie wordt tot een minimum beperkt. Met deze uitgangspunten is in het traject Bouwen aan SORA aan de slag gegaan om een business- en organisatieplan te maken.

Dat is dit eindrapport geworden, en is het sluitstuk van het traject om de definitieve bestuurlijke besluitvorming mogelijk te maken. Daarna start de implementatie, en kan het feitelijk bouwen vorm krijgen. Dat start direct na de besluitvorming in de raden (voorzien in oktober van dit jaar), waarbij de formele start op 1 januari 2022 zal zijn. In 2022 wordt de organisatie dan verder ingevuld om zo snel mogelijk, maar met zorgvuldigheid, de vruchten van de samenwerking ook te gaan plukken. Dat is vooral resultaten boeken voor onze inwoners in de regio

PAGINA 6 VAN 103

2. INRICHTING TRAJECT BOUWEN AAN SORA EN BETROKKENHEID STAKEHOLDERS Co-creatie en stakeholders Co-creatie met medewerkers Na de instemming door de colleges en raden in 2020 met het voornemen om naar één uitvoeringsorganisatie te gaan voor de uitvoering van de Participatiewet is het traject Bouwen aan SORA gestart. Er is gekozen voor co-creatie in tien werkgroepen met brede betrokkenheid van medewerkers vanuit de drie fuserende organisaties WNK, Halte Werk en BUCH, maar ook vanuit de gemeente Alkmaar en de Werkorganisatie Langedijk Heerhugowaard. Er is door meer dan 100 medewerkers met veel energie gewerkt aan de verschillende aspecten van de samenvoeging en de resultaten daarvan zijn de basis voor dit eindrapport. De medewerkers zijn maandelijks geïnformeerd via online sessies en nieuwsbrieven. Notitie bestuurlijke hoofdlijnen SORA in de colleges Als tussenstap is door de zeven colleges eind mei ingestemd met voorstellen op belangrijke bestuurlijke thema’s om daarmee ook richting te geven aan het traject Bouwen aan SORA. Het ging daarbij om: - Visie en missie - Het takenpakket - De verbinding met de lokale vormen van toegang - De governance - De inzet van de programmabudgetten De bestuurlijke besluitvorming is verwerkt in dit eindrapport.

Betrokkenheid ondernemingsraden In het traject is maandelijks een overleg geweest met de Tijdelijke Ondernemingsraad, een samenwerking van de ondernemingsraden van de BUCH-werkorganisatie, WNK en Halte Werk. Zij hebben namens de ondernemingsraden een positieve reactie gegeven op de Notitie bestuurlijke hoofdlijnen SORA, hun opmerkingen over de notitie zijn meegenomen in dit eindrapport. Verder waren leden van de ondernemingsraden vertegenwoordigd in voor hen relevante werkgroepen, zoals HR, Organisatie en Managemenstructuur, Visie, Hoofdprocessen. De ondernemingsraden hebben het formele adviesrecht over dit eindrapport.

PAGINA 7 VAN 103

Cliënten- en adviesraden Met de cliëntenraden van Halte Werk en WNK en de adviesraden van de gemeenten Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest is twee maal overlegd over de voortgang van SORA. Zij zijn ook uitgenodigd voor het werkbezoek dat de gemeenteraden van de regio Alkmaar gaan brengen aan WeenerXL en Werkzaak, twee vergelijkbare participatiebedrijven. Verder zijn zij periodiek op de hoogte gehouden via nieuwsbrieven. De cliënten- en adviesraden wordt om advies gevraagd over dit eindrapport. Bestuurlijke commissie De zeven portefeuillehouders vormen de bestuurlijke commissie, waarin tussenresultaten en dit eindrapport zijn besproken en vastgesteld. De bestuurlijke commissie is in maart op werkbezoek geweest bij WeenerXL en Werkzaak. Gemeenteraden De gemeenteraden zijn via nieuwsbrieven op de hoogte gehouden van de voortgang van het traject. Op 26 mei is er een goedbezochte regionale informatiebijeenkomst geweest, waarbij de raadsleden zijn bijgepraat over de tussenstand en de besluitvorming in de colleges over de Notitie bestuurlijke hoofdlijnen. Deze is ook ter informatie verzonden aan de gemeenteraden. Op 5 juli is er een workshop geweest voor raadsleden waarbij er een dialoog heeft plaatsgevonden over de visie van SORA, de dienstverlening en de betrokkenheid van de raden bij de nieuwe gezamenlijke organisatie.

De resultaten daarvan hebben een plek gekregen in dit eindrapport. De gemeenteraden zijn uitgenodigd om op 10 september een werkbezoek te brengen aan WeenerXL en Werkzaak. Na de besluitvorming in de colleges vlak na de zomer zijn de gemeenteraden aan de beurt voor de finale besluitvorming. Andere stakeholders Relevante partners, zoals het UWV zijn bijgepraat over de ontwikkelingen. In de implementatiefase zal intersief worden gecommuniceerd over de wijzigingen.

PAGINA 8 VAN 103

Opbouw rapport Als ontwerpmodel voor het traject Bouwen aan SORA hanteerden we een beproefd model, de Ruit:

De Ruit start bij de visie op SORA. Deze is deels al verwoord in het rapport van Berenschot en de bestuurlijke besluitvorming daarna. Maar verdient nog meer woorden om met elkaar een wenkend perspectief te krijgen op SORA, en dat ook echt ‘eigendom’ is van de mensen die straks moeten gaan samenwerken in en met SORA. Belangrijk thema daarin is de verbinding naar de verschillende Toegangen in het sociaal domein in de betrokken gemeenten. Op basis van de visie wordt gespecificeerd welke diensten worden geleverd door SORA en of en welke variatie daarin is bij de verschillende gemeenten. De diensten worden vertaald in uitgelijnde hoofdwerkprocessen, die weer de basis vormen voor de organisatiestructuur (organogram) en de besturing van de processen en organisatie. Op strategisch niveau gaat het dan om de governance op GR-niveau en de verbinding met de gemeenten, op tactisch niveau over de inrichting van directie en management, inclusief managementopvatting, op operationeel niveau over de professionele ruimte voor de uitvoerder. Vervolgens wordt bepaald welke functies er nodig zijn, hoeveel FTE, worden de gewenste ondersteunende diensten in kaart gebracht en ten slotte, maar erg belangrijk, de begroting opgesteld en de financiering daarvan (financieel model).

PAGINA 9 VAN 103

3. VISIE OP SORA Inleiding In de Notitie bestuurlijke hoofdlijnen SORA hebben de colleges eind mei 2021 ingestemd met de visie en missie, het takenpakket en de uitgangspunten voor de verbinding tussen de lokale vormen van toegang. Deze besluitvorming vormt de basis voor dit hoofdstuk. Visie en missie

Visie SORA biedt integrale dienstverlening op het gebied van participatie, werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering. We richten ons op het bieden van ondersteuning, op preventie en vroegsignalering. SORA doet wat nodig is voor inwoners die onze ondersteuning nodig hebben en dit niet zelf kunnen regelen of organiseren. We ondersteunen inwoners vanuit vertrouwen met persoonlijke aandacht en maatwerk. We zetten in op de ontwikkeling, kansen en talenten van inwoners om naar vermogen mee te doen in de samenleving. We geven inwoners het vertrouwen dat het veilig genoeg is om stappen te maken en bieden zekerheid - als het nodig is - om een stap terug te doen. SORA is bereikbaar, laagdrempelig en toegankelijk en sluit aan bij de lokale toegang van elke gemeente. We werken samen met de inwoners, werkgevers, maatschappelijke partners en het sociaal domein. SORA is een wendbare sociale infrastructuur die meebeweegt met de leefwereld van de inwoner en de veranderingen in de maatschappelijke en politieke omgeving.

PAGINA 10 VAN 103

Leidende principes

– Wat simpel kan, simpel organiseren en financieren – Inclusiviteit: iedereen doet mee, elk talent telt en krijgt de ruimte om te ontwikkelen – Werken vanuit een integrale aanpak, gezien vanuit de unieke inwoner – We bieden ondersteuning die nodig is, vaak even en soms structureel

Missie

SORA biedt zekerheid en vertrouwen: een vangnet voor (tijdelijke) ondersteuning en een springplank om verder te groeien.

De missie, visie en leidende principes betekenen het volgende voor: Onze inwoners: vangnet en springplank – SORA kiest voor een positieve en activerende benadering richting de inwoner. We werken vanuit vertrouwen. Dit doen we door aandacht te besteden aan wat goed gaat. We onderkennen de talenten en kansen van onze inwoners. De inwoner denkt mee over de ondersteuning die zij nodig heeft. Onze dienstverlening is aanvullend op de eigen verantwoordelijkheid van de inwoner. – SORA werkt mensgericht. Mensen staan bij ons centraal; regels en wetten zijn geen doel op zich. We communiceren open en persoonlijk en sluiten zo goed mogelijk aan bij ieders specifieke behoefte en situatie. We geven het vertrouwen dat het veilig genoeg is om stappen te maken en bieden zekerheid als het nodig is om een stap terug te doen. – SORA biedt een infrastructuur die stabiliteit geeft. Wij bieden ondersteuning waar nodig en laten los waar mogelijk. Vanuit deze stabiliteit werken we samen met de inwoner aan een toekomstbestendig perspectief. – SORA heeft aandacht voor alle leefgebieden. Dit doen we door het voeren van een brede intake. Op basis hiervan bepalen we samen met de inwoner en diens netwerk de route om het doel Iedereen doet mee, te bereiken. Samen met ´frontlijnwerkers/ toegang/wijkteam’ zetten we afgestemde vormen van instrumenten in om een optimale vorm van onze ondersteuning aan te bieden.

– SORA denkt en handelt vanuit de individuele situatie en werkt oplossingsgericht. Iedere inwoner is immers uniek. We doen wat nodig is om het gewenste effect te bereiken. We bieden maatwerk passend bij elke inwoner en diens situatie. Dit maatwerk betekent niet dat elke inwoner met eenzelfde vraag ook eenzelfde antwoord krijgt. Door daadwerkelijk aan te sluiten bij de vraag die leeft en de persoonlijke omstandigheden, zijn oplossingen eerder voorhanden, duurzamer en op termijn voordeliger. We geven extra aandacht aan inwoners voor wie kansen niet vanzelfsprekend zijn. – SORA kijkt samen met de inwoner naar hun ontwikkeling, kansen en talenten om naar vermogen bij te dragen en mee te kunnen doen in de samenleving. We versterken bestaanszekerheid door te

PAGINA 11 VAN 103

–

–

zorgen voor ondersteuning en activering om de positie van de inwoner op de arbeidsmarkt te verstevigen. SORA staat voor laagdrempelige en toegankelijke dienstverlening. We geven helderheid over regelingen, zonder verrassingen achteraf. Dit bereiken we door het organiseren van begrijpelijke, heldere en vindbare informatievoorzieningen. SORA is duidelijk over haar verwachtingen richting de inwoner en de professional en past de verwachtingen indien nodig aan. Onze inwoners geven wij de ruimte en het respect om ons aan te spreken over deze verwachtingen. Dit geeft duidelijkheid aan de inwoner en de professional.

Onze werkgevers: zorgen voor voldoende en goed personeel – SORA biedt een integrale dienstverlening aan werkgevers vanuit één regionale arbeidsmarkt. SORA versterkt de economische structuur van de regio Alkmaar door mensen te ontwikkelen en daarmee het beschikbare aanbod aan mensen te vergroten. – SORA zorgt voor een betere matching door een grotere ‘pool’ van arbeidskrachten en een groter bestand aan werkgevers: het maakt niet uit waar je woont, je wordt bemiddeld en begeleid naar een passende baan of activeringsplek. – SORA is voor werkgevers een marktgerichte partner en een specialist in personeelsdienstverlening die gelooft in zakelijke én tegelijkertijd sociale oplossingen voor arbeidsvraagstukken. Wij zoeken naar de verbinding tussen werkgever en werkzoekende om een geslaagde match te (kunnen) maken. Samenwerken met SORA is economisch, sociaal en maatschappelijk verantwoord. Samen komen we tot arbeidsmogelijkheden, met een positief resultaat en werkplezier voor iedereen. – SORA gelooft in de kracht van werk voor mens en samenleving. Onze kracht ligt in onze kennis van de kandidaten en de ondersteuning van werkgevers. De afstand tot de arbeidsmarkt is voor elke kandidaat verschillend. Met onze instrumenten krijgen wij snel een realistisch beeld van de mogelijkheden van een kandidaat en het traject dat daar het beste op aansluit.

Begeleiding en ontwikkeling zijn de pijlers van elk traject. – SORA adviseert werkgevers op het gebied van alle uit de participatiewet voortvloeiende regelingen, dit doen we door een betrouwbare en transparante gespreks- en uitvoeringspartner te zijn. SORA ontzorgt werkgevers bij het in dienst nemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Waar nodig verrijken wij werkgevers en kandidaten met kennis, kunde en coaching. We helpen werkgevers met subsidies en regelingen. Onze samenwerkingspartners: verbinden en inspireren – SORA is aangesloten bij de lokale toegang van elke gemeente. Elke gemeente gaat voor één sterk sociaal domein. We werken allemaal vanuit dezelfde ambitie en doelstelling, passend bij de lokale situatie. We benutten de verschillen in aanpak om van elkaar te leren en elkaar te inspireren. – SORA draagt bij aan een effectieve regionale samenwerking in de arbeidsmarktregio en neemt de verantwoordelijkheid voor regionale samenhang. We werken vanuit een samenhangende aanpak zodat regionaal de instrumenten en middelen ingezet worden die aansluiten bij de behoefte van

PAGINA 12 VAN 103

de inwoners en de werkgevers.

Onze raden en colleges: hun robuuste en effectieve organisatie voor werk, participatie en inkomen – SORA is een betaalbare en toekomstbestendige organisatie. We benutten de schaalvoordelen voor een gevarieerd aanbod dat (beter) aansluit bij wensen en mogelijkheden van de inwoners. We zijn wendbaar en spelen in op conjunctuur en politieke ontwikkelingen. We zetten behaalde efficiency in om de dienstverlening richting de inwoner te verbeteren. We monitoren de voortgang en zijn transparant over de resultaten. – SORA is een continu lerende organisatie. Het beleid van SORA is ondersteunend en faciliterend aan de uitvoering. We verbeteren uitvoering en beleid door te leren van wat goed gaat en nog beter kan. We werken samen langjarig aan een (financieel) systeem met duidelijke, eenvoudige regels zonder verrassingen. We streven naar harmonisatie binnen het beleid zodat er voor de uitvoering ruimte komt om maatwerk te bieden. – SORA blijft in gesprek met inwoners- en cliëntenorganisaties over onze dienstverlening en het wegwijs maken van inwoners in de mogelijkheden voor verbinding, ondersteuning en begeleiding. – SORA is een bedrijf van en voor onze inwoners. We nemen hierin onze verantwoordelijkheid.

Dit doen we door zo veel als mogelijk voldoende passende duurzame werkgelegenheid aan te bieden aan onze inwoners door werkgelegenheid beschikbaar te stellen voor de doelgroep van SORA; via inbesteding of via een actief social return beleid

Onze werknemers: ruimte en ontwikkelen – SORA heeft als uitgangspunt, dat ieder mens over waardevolle mogelijkheden beschikt. Voor onze werknemers streven we naar het ontwikkelen en verbeteren van die mogelijkheden door het bieden van uitdagend dan wel passend werk en het aanbieden van professionele begeleiding aan de medewerkers voor zover dat noodzakelijk is. – SORA biedt haar werknemers een functie van gelijkwaardig werk- en denkniveau, die door de medewerker redelijkerwijs in verband met zijn persoonlijke mogelijkheden en de voor hem/haar bestaande vooruitzichten kan worden vervuld. – SORA geeft de ruimte en het vertrouwen aan de professionals in de uitvoering. De caseload voor professionals is haalbaar en effectief. Professionals hebben een sterk handelingsperspectief waarmee ze invulling kunnen geven aan hun begeleidings-, coachings- en regierol. – SORA geeft haar professionals het vertrouwen dat fouten maken mag. Professionals krijgen de ruimte om uit te proberen wat werkt en wat helpt. – SORA investeert structureel in de competenties en het vakmanschap van haar professionals. – SORA streeft ernaar om zoveel mogelijk medewerkers die behoren tot de doelgroep, via begeleid werken of een detacheringbasis buiten de organisatie te laten werken

PAGINA 13 VAN 103

Takenpakket SORA Takenpakket Participatiewet De volgende taken in het kader van de Participatiewet worden door SORA uitgevoerd: Taken SORA

Voor wie

Bijstandsuitkeringen

Regio Alkmaar

Re-integratie (incl LKS)

Regio Alkmaar

WSW

Regio Alkmaar

Beschut werken

Regio Alkmaar

BBZ

Regio Alkmaar en Beemster, Purmerend, Texel, Waterland, Den Helder en Landsmeer

Check-in (jongerenloket ism RMC)

Regio Alkmaar

WSP (ism UWV)

Regio Alkmaar

Sociale Recherche

Regio Alkmaar

De taken die worden uitgevoerd voor gemeenten buiten de regio worden in principe via een DVO tussen SORA en de betreffende gemeente(n) geregeld. De gemeente Uitgeest heeft de intentie uitgesproken uit de GR IJmond Werkt te willen treden en geeft dat in de komende maanden in overleg met de overige gemeenten in IJmond Werkt verder vorm. Dat zal betekenen dat de gemeente Uitgeest de reintegratietaken en beschut werk taken overbrengt naar SORA en ook deel gaat nemen aan het WSP, BBZ en Check-in. Nader onderzocht wordt nog wat de beste oplossing is voor de WSW, en dan met name de medewerkers uit Uitgeest die in die regeling vallen. Uitgangspunt is dat zij werkzaam blijven op hun huidige werkplek. Aanpalende taken Participatiewet Onderzocht is op welke wijze de aanpalende taken inburgering, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand/uitvoering minimaregelingen kunnen worden ingebracht in SORA. Inburgering Met de Wet inburgering krijgen gemeenten de regie op de uitvoering van het inburgeringsproces van alle inburgeringsplichtigen. De gemeente krijgt een centrale rol in de intake, begeleiding en advisering van

PAGINA 14 VAN 103

inburgeringsplichtigen en het organiseren van drie leerroutes in het nieuwe inburgeringsaanbod. Ook krijgt de gemeente de taak om statushouders de eerste zes maanden financieel te ontzorgen. Voor de nieuwe inwoners is het belangrijk om snel mee te doen. De weg vinden in Nederland gaat verder dan alleen de gemeentegrenzen. Op bestuurlijk niveau is besloten dat deze taak regionaal bij SORA thuis hoort. SORA kan de inkoop van taallessen regionaal oppakken, net als het gezamenlijk inregelen van de onderwijsroute. De beste optie om mee te kunnen doen moet centraal staan voor de nieuwe inwoner. Voor de inwoner betekent het beleggen van de nieuwe wet inburgering bij SORA een eenvoudige klantreis, individueel casemanagement en een route die past bij diens leefwereld. Indien SORA niet is gerealiseerd per 1 januari 2022 wordt het Inburgeringsteam tijdelijk bij WNK ondergebracht. Bijzondere bijstand en uitvoering minimaregelingen. Voor de inwoners met lagere inkomens zijn er op landelijk en gemeentelijk niveau verschillende regelingen voor inkomensondersteuning. Inwoners met een inkomen rond de bijstandsnorm kunnen via het minimabeleid een bijdrage krijgen voor verschillende kosten die nodig zijn bij bijvoorbeeld deelname aan sport, cultuur en educatie of een zorgverzekering. Met het minimabeleid behouden gemeenten hun lokale beleidsvrijheid.

Op dit moment voert de BUCH-werkorganisatie de bijzondere bijstand uit voor de BUCH-gemeenten. Halte Werk doet dat voor de HAL-gemeenten en voor Heerhugowaard en Langedijk ook de minimapassen. De gemeenten hebben op dit gebied veel beleidsruimte en benutten die ook. Dat vertaalt zich in verschillende verstrekkingen aan inwoners in de regio. Dat zijn geen grote verschillen, maar vergt wel van de uitvoering dat deze verschillende regelingen voor hetzelfde product moet hanteren. Onderzocht zijn de volgende varianten voor de uitvoering van deze taken: Variant

Voordelen

Nadelen

Alle gemeenten gaan het zelf uitvoeren

–

–

–

Maximale ruimte om naast eigen beleid ook eigen uitvoering vorm te geven Governance eenvoudig

–

–

–

PAGINA 15 VAN 103

Niet realistisch voor BUCH-gemeenten door schaalomvang Indien Alkmaar of Dijk en Waard het zelf weer gaan doen leidt tot frictiekosten (afbouw in Halte Werk team bijzondere bijstand en op opbouw eigen team) Minder verbinding met processen levensonderhoud en re-integratie van SORA Schaalnadelen

De BUCH gemeenten of Alkmaar of Dijk en Waard gaan het zelf uitvoeren

– –

–

SORA doet het voor alle gemeente

– – – –

BUCH: geen Alkmaar: geen, nu geen infrastructuur aanwezig waar het logisch georganiseerd kan worden Dijk en Waard: mogelijk als onderdeel van nieuw concept toegang

–

Schaalvoordelen Verbinding met inkomensvoorziening en werk Inwoners in de regio krijgt dezelfde ondersteuning Eenvoudige governance

–

– – –

BUCH: Knip zetten in huidige team Participatie leidt tot frictiekosten Minder verbinding met levensonderhoud en re-integratie SORA Governance minder eenvoudig (modulair) Geen tot minder schaalvoordelen

6x minimabeleid moeten uitvoeren vermindert schaalvoordelen

Niet alle inwoners hebben de financiële mogelijkheden om een ondersteuningsvraag langdurig af te wachten. Door de uitvoering van onder andere de bijzondere bijstand door SORA krijgt de inwoner een goede en efficiënte dienstverlening. De vraag van de inwoner wordt direct opgepakt waardoor de inwoner snel wordt geholpen. Uit dit overzicht blijkt bovendien dat het niet onderbrengen bij SORA zich niet goed verhoudt met de bestuurlijke uitgangspunten eenvoudige governance en beperking frictiekosten, omdat er in de andere varianten taken afgesplitst moeten worden uit de bestaande uitvoering en opnieuw opgebouwd. Indien de gemeenten de ruimte houden voor het formuleren van eigen beleid is samenvoeging van de uitvoering in SORA de meest simpele oplossing, met bovendien kansen op schaalvoordelen. Cruciaal is wel dat er goede verbinding komt met de lokale toegang naar het sociaal domein.

Vastgesteld is dat: – de gemeenten blijven hun eigen beleid bepalen ten aanzien van het minimabeleid – de uitvoering bijzondere bijstand en uitvoering minimaregelingen wordt ondergebracht bij SORA conform de huidige uitvoering bij de BUCH- werkorganisatie en Halte Werk – In het vervolgproces kan worden onderzocht of er mogelijkheden zijn om te werken met een basispakket dat voor elke gemeente hetzelfde is en een pluspakket dat per gemeente naar eigen wens kan worden ingevuld Dit past het best bij de bestuurlijke uitgangspunten: simpel te realiseren, eenvoudige governance, lage frictiekosten, laagdrempelig en integraal in de toegang. Schuldhulpverlening

PAGINA 16 VAN 103

Op dit moment voert Halte Werk de schuldhulpverlening uit voor de HAL-gemeenten, voor de vroegsignalering wordt er gewerkt met een meldpunt outreachend werken, formulierenbrigade en een budgetwinkel. De BUCH-gemeenten hebben schuldhulpverlening via de BUCH-werkorganisatie uitbesteed aan Sociaal.NL in samenwerking met lokale maatschappelijke partners, in verbinding met de wijkteams. Ook bij schuldhulpverlening zijn diverse varianten beoordeeld.

Variant

Voordelen

Nadelen

Alle gemeenten gaan het zelf uitvoeren

–

–

–

Maximale ruimte om naast eigen beleid ook eigen uitvoering vorm te geven Eenvoudige governance

–

– –

De BUCH blijft het aanbesteden bij externe partner, SORA doet het voor de HALgemeenten

–

SORA doet het voor alle gemeenten

–

– – SORA doet het voor alle gemeenten, maar besteedt

PAGINA 17 VAN 103

– – –

Bestaande situatie, geen wijzigingen

–

Niet realistisch voor BUCH-gemeenten door schaalomvang Indien Alkmaar of Dijk en Waard het zelf weer gaan doen desintegratiekosten (afbouw team schuldhulpverlening en op opbouw of inhuur eigen team) Minder verbinding met levensonderhoud en re-integratie Minder schaalvoordelen

– –

Minder verbinding met levensonderhoud en re-integratie SORA in de BUCH-gemeenten Governance minder eenvoudig (modulair) Geen schaalvoordelen

Eenduidige regie op cliëntniveau werk, inkomen en schulden Schaalvoordelen Eenvoudige governance

–

Afbouw bestaande contract met Sociaal.NL

Schaalvoordelen Eenvoudige governance Inwoners in de regio krijgt dezelfde ondersteuning

–

Afbouw team Schuldhulpverlening Halte Werk met bijkomende desintegratiekosten

het uit aan (bv) Sociaal.NL

–

Minder verbinding met levensonderhoud en re-integratie

Schuldenproblematiek gaat natuurlijk primair over inkomen, het werkveld van schuldhulpverlening is een complex en dynamisch veld waar diverse partijen en instanties als bijvoorbeeld de landelijke overheid, gemeentelijke overheid, brancheorganisaties en commerciële partijen een rol spelen. SORA biedt in de regio Alkmaar een brede infrastructuur voor inkomensvoorziening en er is een stevige overlap tussen mensen in de schuldhulpverlening en in de bijstand. Ook kan er regionale expertise worden ontwikkeld door de schaalgrootte. Het uitgangspunt kan zijn: regionaal organiseren, lokaal uitvoeren, door de schuldhulpverleners ook een plek te geven in de lokale vormen van Toegang, vanuit SORA. Door schuldhulpverlening bij SORA te beleggen maak je gezamenlijk en regionaal een sterke verbinding in het werkveld. Aan de achterkant betekent dit dat externe partijen zoals incassobureaus, woningbouwverenigingen en nutsbedrijven SORA weten te vinden. Aan de voorkant zorgt dit voor een snellere lijn naar de inwoner. De inwoner wordt sneller gevonden en geholpen met diens schuldvraag waardoor ergere financiële problematiek voorkomen wordt. Door de lokale verbinding, vroegsignalering en preventie wordt de schuldenproblematiek uit de taboesfeer gehaald waardoor inwoners eerder hun schuldvraag durven te stellen.

Vastgesteld is dat: – Schuldhulpverlening binnen SORA wordt georganiseerd – Lokaal maatwerk/beleidsaccenten indien gewenst mogelijk blijven, zoals de actie-agenda Op weg naar een schuldenvrij Bergen. SORA werkt dan samen met de gemeente om de uitvoering ter hand te nemen, in samenwerking met lokale partners. Gemeenten geven hun eigen lokale kleur aan deze taak – SORA in het business- en organisatieplan verder uitwerkt hoe de verbinding met de lokale toegang wordt georganiseerd – SORA samenwerkt rond vroegsignalering en preventie met lokale toegang en maatschappelijke partners – bij de start van SORA de taak en het budget vanuit alle gemeenten naar SORA worden overgebracht, maar dat de bestaande werkwijze met externe uitbesteding voor de BUCHgemeenten wordt voortgezet en de komende jaren met elkaar wordt bepaald op basis van de ervaringen met de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening wat de beste manier van uitvoering is Dit voldoet ook het best aan de bestuurlijke uitgangspunten: simpel te realiseren, eenvoudige governance, lage frictiekosten, laagdrempelig en integraal in de toegang. Tijdelijke en nieuwe taken

PAGINA 18 VAN 103

Op dit moment worden tijdelijke taken uitgevoerd door Halte Werk en/of de BUCH-werkorganisatie, zoals TOZO, TONK en de herstelactie Toeslagen. Deze gaan mee naar SORA. SORA positioneert zich met het bovengenoemde takenpakket als een brede infrastructuur voor Werk, Participatie en Inkomen voor de Regio Alkmaar. Het ligt dan voor de hand dat SORA in principe de gezamenlijke organisatie is die nieuwe vaste of tijdelijke taken op die terreinen oppakt voor de zes gemeenten. Verbinding met de lokale toegang naar het sociaal domein Een belangrijke thema in de eerdere besluitvorming over SORA is de verbetering van de verbinding met de lokale vormen van toegang naar het sociale domein. Cruciaal is dat SORA laagdrempelig en toegankelijk is en aansluit bij de lokale toegang van elke gemeente. BUCH-gemeenten De BUCH-werkorganisatie werkt in acht wijkteams in de vier gemeenten met integrale teams, waarbij consulenten vanuit de teams Jeugd, Wmo en Participatie in de teams zijn vertegenwoordigd. Het plan is om te gaan werken met preventieteams, waarbij samen met de maatschappelijke partners wordt gewerkt aan preventie en brede vraagverheldering, en expert-teams waarin de indicatiestelling en regie wordt vormgegeven door de gemeente. De wens is aanwezig om daar ook werk & inkomen, schuldhulpverlening en uitvoering minimabeleid een plek in te geven.

Dat betekent deelname aan het preventieteam en het expertteam. Bij de formatie van SORA is daar rekening mee gehouden. Dijk en Waard De gemeente Dijk en Waard gaat de toegangsvormen van Langedijk en Heerhugowaard vervangen door een concept dat in grote lijnen hetzelfde is als bij de BUCH-gemeenten, door te gaan werken met krachtteams voor preventie en brede vraagverheldering en expert-teams voor indicatiestelling en regie. Dit concept moet nog worden geconcretiseerd, de focus ligt nu op het vormgeven van deze teams voor Jeugd en WMO. De wens is aanwezig om daar ook werk & inkomen, schuldhulpverlening en uitvoering minimabeleid vanuit SORA een plek in te geven. Alkmaar In Alkmaar wordt niet gewerkt met fysieke wijkteams, maar wordt er wijkgericht samengewerkt tussen professionals op het gebied van jeugd, Wmo, onderwijs en werk & inkomen. Halte Werk maakt deel van dat netwerk en participeert in dagstarts en app-groepen en is lid van de stuurgroep Integraal Werken. De gemeente wil deze werkwijze voorzetten, met meer aandacht voor casusregie en brede vraagverheldering en heeft de wens uitgesproken dat SORA de werkwijze van Halte Werk continueert en actief blijft meewerken aan de verdere ontwikkeling. Vanuit het perspectief van SORA zijn de gemeenten vanzelfsprekend verantwoordelijk voor de wijze waarop de lokale toegang naar het sociaal domein wordt ingericht.

SORA denkt daarin mee en sluit

PAGINA 19 VAN 103

daarop aan. Voor de gemeente Alkmaar voldoet de huidige werkwijze en kan deze vanuit SORA worden gecontinueerd. Voor de andere gemeenten moet SORA gaan aansluiten op de in ontwikkeling zijn concepten van lokale toegang. Hoe dat precies vorm gaat krijgen, zal de komende maanden worden uitgewerkt samen met de gemeenten. Om de inzet van SORA daarin te bepalen zijn de volgende leidende principes geformuleerd:

Er is een afstemmingsplatform ingericht, waarin de BUCH-werkorganisatie, Halte Werk en de gemeente Dijk en Waard deelnemen om de verdere ontwikkelingen van SORA en de toegangsconcepten van de BUCH-gemeenten en Dijk en Waard op elkaar aan te laten sluiten. Halte Werk blijft onderdeel van de stuurgroep Integraal Werken van de gemeente Alkmaar en brengt mogelijke afstemmingsonderwerpen in bij het platform.

PAGINA 20 VAN 103

4. ORGANISATIE SORA ontstaat door het ineenschuiven van drie organisaties: de BUCH-werkorganisatie (onderdelen), Halte Werk en WNK Personeelsdiensten. Om de in dit rapport geformuleerde visie ook te kunnen realiseren en de kansen te benutten die dat geeft, is in het onderzoek aan drie thema’s aandacht gegeven: • De nieuwe hoofdstructuur van de organisatie, inclusief hoofdprocessen en managementfilosofie – en structuur • De gewenste cultuur voor de nieuwe organisatie • Personele aspecten, waaronder verschillen en overeenkomsten in arbeidsvoorwaarden en de uitgangspunten voor plaatsing. In de implementatiefase na bestuurlijke besluitvorming zijn dit de kaders waarmee management en medewerkers aan de slag kunnen. Hoofdprocessen SORA kent de volgende hoofdprocessen: 1. Re-integratie: Bemiddelen, detacheren, begeleiden en ontwikkelen van mensen naar werk. 2. Participatie: Het bemiddelen, begeleiden en ontwikkelen naar een activerende plek in de samenleving van mensen die zover van de arbeidsmarkt afstaan dat betaald werk op korte termijn geen perspectief is. 3. Intern werk: Het organiseren en begeleiden van een beschermde werkplek voor mensen die loonvormend werk kunnen verrichten. 4. Werken op locatie: Het organiseren en begeleiden van passend werk op de locatie van een externe partij. 5.

Inkomen: Het ondersteunen met inkomen van mensen die daar recht op hebben, inclusief de handhaving daarvan. 6. Schuldhulpverlening: Het ondersteunen van mensen met een problematische schuld (NB dit is een bredere doelgroep dan de doelgroepen voor inkomen en re-integratie). 7. Beleid & innovatie: Het ontwikkelen van beleid en het organiseren van innovaties in instrumenten en processen ten behoeve van de primaire werkprocessen. 8. Inburgering: Het ondersteunen van nieuwe Nederlanders in het creëren van een plek in de samenleving. Uiteraard zijn er ook stuurprocessen en ondersteunende bedrijfsvoeringprocessen. De uitgangspunten daarvoor worden bij de paragrafen over managementstructuur en bedrijfvoering benoemd. De belangrijkste veranderingen ten opzichte van de huidige situatie zitten in de hoofdprocessen Reintegratie, Participatie, Inkomen, Beleid & Innovatie en Inburgering. Ten behoeve van het traject Bouwen aan SORA zijn de eerste vier hoofdprocessen herontworpen, waarbij Re-integratie en Participatie zijn samengepakt omdat deze sterk op elkaar lijken. Het hoofdproces Inburgering wordt in een separaat

PAGINA 21 VAN 103

project Kwartiermaken Inburgering beschreven, maar maakt na 1 januari integraal onderdeel uit van SORA. In onderstaande procesarchitectuur zijn de hoofdprocessen en hun onderlinge relaties in beeld gebracht.

Ter toelichting: de inwoner krijgt, waar nodig, in het proces Re-integratie & Particpatie een brede intake, van waaruit de vervolgprocessen worden gestart. Vaak zal er een inkomensvraag zijn, wat het proces inkomen opstart. Waar relevant worden schuldhulpverlening en inburgering ingezet. Voor inwoners met weinig afstand tot arbeidsmakrt start direct de bemiddeling naar werk, voor mensen met wat meer afstand worden re-integratieinstrumenten ingezet, wat ook kan betekenen dat deze aan de slag gaat intern of bij een werkgever (werken op locatie) met inzet van loonkostensubsidie. Er is dan geen sprake meer van een uitkering. Ook daar is het doel om naar vermogen door te stromen naar meer loonvormend werk of zelfs een baan zonder inzet van inzet van loonkostensubsidie of ondersteuning. De groep met een te grote afstand tot de arbeidsmarkt zal langdurig afhankelijk zijn van een uitkering, bij deze groep wordt gewerkt aan participatie door het vinden van een activerende plek in de samenleving.

PAGINA 22 VAN 103

Vanuit de beleving van de inwoner maakt deze de volgende klantreis:

PAGINA 23 VAN 103

Klantreis werkgever De werkgevers zijn net zo belangrijk als de inwoners van de regio voor SORA. De samenvoeging van de drie organisaties leveren voor hen ook een andere klantreis op, die hieronder wordt geschetst.

Uitgangspunten bij herontwerp hoofdprocessen Voorafgaand aan het ontwerpen van de gewenste hoofdprocessen zijn de uitgangspunten benoemd waaraan het uiteindelijke ontwerp van het hoofdproces kwalitatief (beschrijvend) moet voldoen. De gewenste hoofdprocessen zijn daarop met verschillende medewerkers uit alle drie de organisaties getoetst gedurende en aan het einde van het ontwerpen. In de bijlagen bij dit rapport staat het integrale resultaat van de werkgroep Hoofdprocessen, waarin nadere toelichting staat op de herontworpen processen. De belangrijkste gehanteerde ontwerp uitgangspunten zijn: - Inwoner (klant) staat centraal, is leidend en voert eigen regie - Werken vanuit vertrouwen

PAGINA 24 VAN 103

-

Ontzorgen van de klant vanuit eigen regie en verantwoordelijkheid van de klant Werken vanuit samenwerking, verbinding en draagvlak vanuit de voorkant met de klant en collega’s Vroegtijdig informeren (o.a. over verplichtingen) om ongewilde fraude te voorkomen Resultaten zo eenvoudig mogelijk vanuit de behoefte van de klant met in achtneming van wettelijke bepalingen en waar nodig integraal In één keer zorgvuldig afhandelen vanuit één aanspreekpunt Ondersteuning geven waar nodig (maatwerk), standaardisatie waar kan Continu verbeteren van het proces.

Herontwerp hoofdproces Re-integratie en Participatie Het nieuwe hoofdproces is als volgt:

De werkgroep die dit proces heeft ontworpen ziet de volgende voordelen, die ook in de pilots voorafgaand aan dit traject al werden ervaren: - Het proces start direct met de vraag welke stappen een inwoner kan zetten om naar vermogen mee te doen aan de samenleving, en vanuit een brede uitvraag wordt indien nodig andere

PAGINA 25 VAN 103

-

-

-

-

trajecten zoals een inkomensvoorziening of schuldhulpverlening ingezet, of verbinding gemaakt met andere professionals in het sociaal domein (jeugd, WMO). De inwoner krijgt dezelfde expertise en methodiek vanuit SORA. Het moet niet uitmaken bij welke professional je als inwoner terecht komt, je bent verzekerd van dezelfde aanpak, methodiek vanuit dezelfde visie. Door niet meer afgescheiden te zijn door drie organisaties geldt er maar één belang en dat is de dienstverlening aan de inwoner. Niet meer afgeleid worden door de verschillen van de eigen organisaties. Elkaar vinden in hetgeen ons allemaal verbindt. Afstappen van de standaardprogramma’s en per inwoner kijken wat echt nodig is. Het participatiebudget het meest effectief inzetten, gericht op de maatschappelijke effecten. We werken in één klantvolgsysteem. Geen geldstromen, geen administratieve rompslomp, geen overdracht van klantmanager naar consulent. Dat alles valt weg en wordt ontdubbeld. Alle energie kan naar de inwoner gaan. Snelheid en eenvoud.

Verschil huidige situatie BUCH met gewenste hoofdproces SORA Het proces re-integratie en participatie wat beschreven is voor SORA wijkt niet af van het proces, zoals dit nu in ontwikkeling is binnen de BUCHwerkorganisatie. In de fase ‘uitvoeren/monitoren Plan van Aanpak’ gaat de consulent re-integratie/participatie zelf taken uitvoeren die in het verleden werden ingekocht bij WNK. Binnen de BUCH hebben de consulenten Activering deze stap deels al gezet. Verschil huidige situatie Halte Werk met gewenste hoofdproces SORA Het proces binnen Halte Werk is afwijkend van het gewenste hoofdproces, zoals dit voor SORA is beschreven. Binnen Halte Werk wordt gewerkt met een integraal proces, waarbij de consulent zowel rechtmatigheid en doelmatigheid uitvoert. De integrale consulent is nu regievoerder, maar in de SORAwerkwijze is de consulent re-integratie/participatie dat. Vanuit de regievoerdersrol nu binnen Halte Werk kopen de integrale consulenten diensten en producten in bij het WNK. In de SORA-werkwijze gaat de consulent werk/activering taken die nu bij WNK worden ingekocht zelf uitvoeren. De impact van de SORAwerkwijze is voor de medewerkers van Halte Werk groot, omdat ze een keus moeten maken tussen inkomen of re-integratie en participatie. Daarnaast behoren in de nieuwe situatie taken tot de functie van consulent werk/activering die ze nu niet uitvoeren.

Verschil huidige situatie WNK met gewenste hoofdproces SORA De medewerkers van WNK zijn de uitvoerders van de producten die opgenomen zijn in de dienstencatalogus. Een (groot) deel van deze diensten/producten behoort in de SORA-werkwijze tot de taak van de consulent werk/activering. Dit betekent dat deze medewerkers de huidige werkzaamheden (doelmatigheid) blijven uitvoeren, alleen in een andere rol, als consulent werk/activering. Dit is al eerder vormgegeven in de pilots 2019.

PAGINA 26 VAN 103

Herontwerp hoofdproces Inkomen Het nieuwe proces is als volgt:

De medewerkers vanuit BUCH en Halte Werkdie dit hoofdproces hebben herontworpen zien als voordelen: - De klant heeft één aanspreekpunt - Meer lol en uitdaging in het werk voor medewerkers1 - Het proces is vereenvoudigd en korter; ‘Wat simpel kan, simpel organiseren’ - Minder overdrachtsmomenten, dus leaner (efficiënter en effectiever) - Minder administratieve belasting voor de klant - Proces vanuit vertrouwen in de klant en de medewerker - Sneller antwoord op de aanvraag, besluiten worden sneller genomen

1 Medewerkers in het backoffice team BUCH handelden voorheen alleen BB af. Nu zijn zij in het leertraject naar

volwaardig inkomensconsulent een half jaar op weg en zeggen: ‘mijn werk is veel leuker, veelzijdiger en interessanter geworden’. Omdat deze aanpak in SORA doorgezet wordt zal de lol en uitdaging blijven bestaan.

PAGINA 27 VAN 103

-

Re-integratie/participatie aan de kop van het proces, inwoner is sneller in beeld vanuit brede behoefte en perspectief De klant krijgt nog steeds waar hij/zij recht op heeft.

Verschil huidige situatie Halte Werk met gewenste hoofdproces SORA - Integraal klantmanager: Consulent inkomen. Doelmatigheid naar consulent Re-integratie. Nieuwe functie binnen SORA - Debiteurenbeheer : Terugvordering naar consulent inkomen en Incasso naar incasso/UA/FA - Bijzondere Bijstand en Minima regelingen: BB Bijstandsklanten naar inkomensconsulent, BB overige minima en minimaregelingen blijft gelijk - Financiele administratie: Er zullen in de uitvoering van het werk qua invoering in de systemen en waar de knip in het proces zit, zaken anders worden. Wat precies verandert voor Halte Werk en BUCH is nog niet bepaald en wordt in de vervolgwerkgroepen verder uitgewerkt - SR (sociale recherche) krijgt andere taken / benaming / bezetting etc. Verschil huidige situatie BUCH met gewenste hoofdproces SORA - Inkomensconsulent : 1) Zal geen bijzondere bijstands en minimaregeling aanvragen meer behandelen van niet-klanten. 2) Zal mogelijk geen duo gesprek met consulent Activering bij aanvraag LO meer doen - Debiteurenbeheer zal iets anders ingevuld worden. Doen nu alleen invordering van ex-klanten. Verhaal: afhankelijk van de politieke keuze om al dan niet verhaal te gaan oppakken - Financiele administratie: Er zullen in de uitvoering van het werk qua invoering in de systemen en waar de knip in het proces zit, zaken anders worden.

Wat precies verandert voor Halte Werk en BUCH is nog niet bepaald en wordt in de vervolgwerkgroepen verder uitgewerkt - Handhaving: Er is een integraal nalevingsbeleidskader in de routing binnen de BUCH, waarin handhaving integraal is belegd voor zowel jeugd, wmo en Participatie. Zodra hierop besloten is dat deze voor Participatie niet meer opgaat, zal handhaving in de nieuwe organisatie opnieuw vorm moeten krijgen. Wat hiervan de impact is, is nog niet te overzien. Verschil huidige situatie WNK met gewenste hoofdproces SORA - Geen, WNK heeft geen directe rol in het hoofdproces Inkomen.

PAGINA 28 VAN 103

Herontwerp hoofdproces Beleid Het nieuwe proces is als volgt:

Nadere toelichting Bij elke gemeente is een strategisch adviseur met kennis van de participatiewet. Samen met de strategisch adviseur van SORA (en de SORA-beleidsmedewerkers) zorgen zij voor een goede verbinding met zowel ambtelijke organisatie, SORA en de bestuurders. Deze afstemmingsstap is een van de belangrijkste stappen in dit proces. Beleid moet ontwikkeld worden vanuit een breed draagvlak. Niet alleen wordt intern afgestemd, onze blik is juist naar buiten toe gericht. Hierin wordt de verbinding gemaakt met WMO, Jeugd maar ook met onderwijs en externe stakeholders. In deze afstemming wordt ook gesproken met de

PAGINA 29 VAN 103

wethouders. Ook al is iets gedelegeerd, er wordt rekening gehouden met de lokale kleur van de gemeente. Ons streven is om 90% harmonisatie /10% lokale invulling van het beleid te komen. Ervaring heeft ons geleerd dat harmonisatie noodzakelijk is voor een goede en efficiënte uitvoering. Is harmonisatie op inhoud/verstrekkingenniveau niet wenselijk, dan in ieder geval in de structuur en op het proces. Tegelijk moet het beleid ook aansluiten bij de gemeentelijke visie. In gezamenlijkheid zoeken we hierin de balans. Indien een stuk richting college of gemeenteraad toe moet dan neemt de strategisch adviseur van de gemeente dit over. Binnen beleid is niets zo constant als verandering. Met alle technologische ontwikkelingen, de decentralisaties, verwachtingen van klanten en digitalisering bestaat continu ruimte voor verbetering en groei. SORA volgt deze veranderingen, we pakken ze met beide handen aan en nemen ze mee binnen het beleid. Beleid willen we projectmatig aanvliegen, niet meer de beleidsmedewerker die in een kamer achteraf stapels papier produceert maar juist een netwerker. Juist omdat het werk complexer wordt en we steeds met meer partijen schakelen om tot het juiste beleid te komen, moet de beleidsmedewerker precies weten bij wie zij terecht kan. Hoe meer regels, hoe meer mensen houvast zoeken.

De participatiewet biedt voldoende ruimte om maatwerk te bieden, gebruik makend van de omgekeerde toets. Beleidsarm is ons uitgangspunt. Het beleidsproces eindigt niet na het vaststellen van bijvoorbeeld de beleidsregels. We informeren actief aan het college en de raad middels een bij Halte Werk reeds ontwikkeld dashboard, we dragen bij aan de landelijke benchmarks en verschillende monitors die er vanuit het ministerie komen. We bieden inzicht in wat we doen, hoe we het doen en sturen bij waar nodig. Hierdoor blijven colleges en raden actief betrokken bij SORA. Verschil huidige situatie Halte Werk met gewenste hoofdproces SORA - Directe afstemming tussen portefeuillehouders en strategisch adviseur SORA Verschil huidige situatie BUCH met gewenste hoofdproces SORA - Bij de BUCH-werkorganisatie is er een strategsich beleidsadviseur, die in verbinding staat met de strategisch adviseur en de beleidssmedewerkers van SORA Verschil huidige situatie WNK met gewenste hoofdproces SORA - Geen, WNK heeft geen beleidsafdeling Verdere uitwerking hoofdwerkprocessen In de implementatiefase worden de hoofdprocessen verder uitgewerkt in werkprocessen per deelproduct en worden de hoofdprocessen die als gevolg van de samenvoering van de drie organisaties niet veranderen wel op dezelfde wijze beschreven, zodat bij de start van SORA de werkprocessen zijn beschreven.

PAGINA 30 VAN 103

Inrichtingsprincipes organisatie en nieuw organisatiemodel SORA is een wendbare en efficiënte organisatie. Dit betekent dat SORA haar strategische koers snel en effectief kan veranderen, anticiperend of reagerend op kansen en bedreigingen. Essentieel hierbij is dat op organisatieniveau (MT niveau/ DB niveau) prioriteiten gesteld kunnen worden, die clusteroverstijgend zijn. Flexibel meebewegen met de omgeving kan namelijk betekenen dat processen en systemen aangepast moeten worden en dat mensen, middelen en budgetten – over clusters enteams heen – anders ingezet moeten worden. Dit op basis van snelle en dynamische besluitvorming. SORA behaalt hiermee de ambitie om zich efficiënt en kwalitatief te organiseren. De efficiëntie die dit oplevert vertaalt zich voor de inwoner in een betere dienstverlening en meer persoonlijk klantcontact. SORA werkt inwonergericht en richt de processen zodanig in dat er snel en goed op de inwoner en signalen kan worden ingespeeld. Hierbij is er een integrale regie op de klant in het sociaal domein. SORA is een platte en ‘simpele’ organisatie, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden liggen zo laag mogelijk in de organisatie. We gaan uit van een grote mate van eigenaarschap in de organisatie en we doen een beroep op de professionaliteit van medewerkers om in lijn met de visie, missie en leidende principes van de organisatie te handelen.

Uiteraard binnen de mogelijkheden die eenieder heeft. We zijn een lerende organisatie. Dit zien we terug in onze manier van (samen)werken. SORA biedt een veilige werkomgeving, fouten maken mag. Bij SORA is tijd- en plaats onafhankelijk werken mogelijk als de functie dit toe laat en in goed overleg met het team. Managementfilosofie en -structuur Verantwoordelijkheden laag beleggen gaat samen met een daarbij behorende sturing en leiderschapsstijl. De gewenste beweging naar meer zelforganisatie, waarbij teams in hoge mate hun eigen zaken regelen en er minder operationeel management nodig is, wordt begeleid door het management. Bij de start van SORA heeft het creëren van duidelijkheid, rust en het inregelen van goed lopende processen hierbij de prioriteit. Processen en eigenaren worden helder belegd. Managers creëren de context waarin medewerkers op hun best presteren. Het management stuurt op (maatschappelijke) effecten en resultaten (inhoud, organisatie en gedrag) en is in staat om los te laten, te vertrouwen op anderen. Het gaat niet alleen om ‘empowerment’ (mensen in hun kracht zetten), maar ook om ‘structurele empowerment’ (mensen verantwoordelijkheid geven). Medewerkers krijgen maximale ruimte, binnen het vastgestelde kaders, om naar eigen inzicht te handelen. Hierdoor kunnen de professionals maatwerk leveren die recht doet aan de specifieke situatie.

Qua span of control/attention voor een operationeel leidinggevende gaan we uit van 20-25 FTE, waarbij een lagere span of control/attention mogelijk is gezien specifieke omstandigheden.

PAGINA 31 VAN 103

Bij teams met medewerkers van SW/P zal een meer sturende vorm van leiderschap nodig blijven. Belangrijk is dagelijks contact van de manager met de medewerkers. De manager weet wat er speelt op de werkvloer en begrijpt de operationele processen. Hierdoor is snellere en betere besluitvorming mogelijk wat ten goede komt aan de efficiëntie van de organisatie. Organisatiestructuur inclusief functies en formatie Nieuw organisatiemodel Het organisatiemodel ziet er als volgt uit (in het vervolg van dit hoofdstuk worden de verschillende onderdelen toegelicht).

PAGINA 32 VAN 103

Cluster Re-integratie en Participatie

Werkvelden Consulenten activering en werk, adviseurs werkzoekende, adviseurs werkgevers, Check-in, BBZ, Inburgering en de speciale doelgroepen en taken zoals nazorg voor gedetineerden en de toeslagenaffaire. Rol binnen SORA Het cluster Re-integratie en Participatie (R&P) is waar het eerste gesprek plaats vindt. Daar wordt met de inwoner besproken wat er nodig is om actief mee te doen aan de samenleving. Dat begint bij de beoordeling of mensen dat zelf kunnen of dat er begeleiding vanuit SORA nodig is. Die begeleiding kan bestaan uit bemiddeling naar een baan, eventueel met inzet van loonkostensubsidie, een ontwikkeltraject

PAGINA 33 VAN 103

met eventueel inzet van werkervaringsplaatsen, een beschermde plek en als dat allemaal niet lukt, een participatietraject, waarin wordt gekeken of vrijwilligerswerk of een andere vorm van activering mogelijk is. SORA wil een springplank zijn voor inwoners maar ook een vangnet zijn voor als het (even) minder gaat. Maar hoe gaan we dat doen? Dat begint al met het gesprek, waarin een open houding belangrijk is. Echt willen luisteren en begrijpen wat de inwoner wil bereiken met zijn vraag en daarbij aansluiten. Het gaat ook om de beslissingsruimte die wordt ervaren binnen de wet, die vaak veel groter is dan professionals denken. We vragen uit welk effect iemand wil bereiken! Op die manier onderzoeken we samen met de inwoner wat daarvoor nodig is, wat de gemeente kan bieden en wat elders of anders opgelost moet worden. Met ondersteuning vanuit het cluster Inkomen wordt ook vastgesteld of er recht is op inkomen en of er andere problematiek speelt, waarbij de inzet vanuit andere velden van het sociaal domein nodig is. Belangrijkste externe verbindingen Naast de interne verbindingen heeft dit clusterverbindingen met de lokale toegang, de werkgevers in de regio, het sociaal domein, het UWV, andere WSP’s in de regio en het onderwijs, welzijnswerk en de zorg. De formatie bedraagt 70 fte, als volgt onderverdeeld: •

Consulenten Activering & werk: 33 fte

•

Subsidies, WSP en SROI: 13 fte

•

Check-in, BBZ, overige minima, preventieteam en specifieke doelgroepen: 14 fte

•

Inburgering: 7 fte (de concrete invulling hiervan valt buiten de scope van dit onderzoek)

•

Teammanagers: 3 fte

PAGINA 34 VAN 103

Cluster Inkomensvoorzieningen

Werkvelden: KCC, Uitkeringsadministratie, Invordering, Minimaregelingen, Inkomen, Schuldhulpverlening Rol binnen SORA Het toekennen van het recht op bijstand, levensonderhoud of bijzondere bijstand. Van de aanvraag tot de uiteindelijke betaling, dit cluster regelt het. Hierbij wordt er gekeken naar de ondersteuningsvraag en welke mogelijkheden er zijn. De consulenten denken en handelen vanuit de intentie van de wetgever; ze bieden integrale ondersteuning daar waar nodig ter bevordering van de zelfredzaamheid en participatie en leveren maatwerk. Om daar te komen maken ze afspraken met elkaar en de inwoner. Ze houden toezicht op naleving van de afspraken en handhaven daar waar nodig. Ze leggen rechten en plichten op juiste, eenduidige en begrijpelijke wijze uit. De consulenten willen voorkomen dat er (onbewust) misbruik wordt gemaakt door in te zetten op communicatie en voorlichting aan de voorkant in combinatie met doorpakken aan de achterkant. Door in te zetten op preventie aan de poort en tijdens het verdere proces proberen we oneigenlijke instroom, sancties en vorderingen zoveel mogelijk te voorkomen. Financiële problemen zijn vaak een belemmering om mee te kunnen doen in de samenleving. Ze zijn zich dan ook

PAGINA 35 VAN 103

bewust van de lange termijn gevolgen en wegen deze waar mogelijk mee in besluitvorming. Team schuldhulpverlening is ingebed op deze afdeling om de belemmering tot mee doen zoveel mogelijk te voorkomen. Deze afdeling zorgt voor financiële stabiliteit, waardoor de inwoner rust in zijn hoofd krijgt om mee te kunnen doen. Belangrijkste externe verbindingen Naast de interne verbindingen heeft dit clusterverbindingen met de lokale toegang en de wijkteams. De formatie bedraagt 80 fte, als volgt onderverdeeld: •