bij 3 Kadernota 2024 Bergen raad v5.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2024 raadsbevoegdheid V5 23-05-2023
INHOUD Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 3 Financieel overzicht ........................................................................................................................................................................................................................... 6 Programma 1. Een sociale en vitale gemeente ............................................................................................................................................................................... 12 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 12 1B. Samenleven ........................................................................................................................................................................................................................... 14 1C.
Een veilige gemeente ............................................................................................................................................................................................................ 19 1D. Kerngericht en ondersteunend .............................................................................................................................................................................................. 20 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 21 Programma 2. Een aantrekkelijke gemeente .................................................................................................................................................................................. 27 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 27 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 29 2C.
Een bereikbare gemeemte .................................................................................................................................................................................................... 30 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 33 Programma 3. Een leefbare gemeente ........................................................................................................................................................................................... 37 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 37 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 44 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................
49 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 50 Programma 4. Een financieel gezonde gemeente .......................................................................................................................................................................... 57 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 60 BIJLAGE 1: Overzicht mutaties investeringskredieten ................................................................................................................................................................ 63 BIJLAGE 2: Stand reserves en voorzieningen ............................................................................................................................................................................ 66 BIJLAGE 3: Verloop begrotingssaldo vanaf vaststelling begroting 2023 ....................................................................................................................................
67 Financiële uitgangspunten kadernota ............................................................................................................................................................................................. 68
Pagina 2 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 25 juni 2023
INLEIDING Inleiding Voor u ligt de kadernota van de gemeente Bergen voor het jaar 2024. Een document waarin u als gemeenteraad én het college van burgemeester en wethouders richting geven aan wat voor de gemeente Bergen, haar inwoners en ondernemers de belangrijkste speerpunten zijn voor het jaar 2024. Met deze kadernota zetten we onze voornemens uit het raadsbreed akkoord uit 2022 verder om in concrete doelen voor het jaar 2024 en verder. Bij die uitwerking staat voor ons draagvlak bij en het vertrouwen van de inwoners centraal. Het proces waarlangs we onze doelen voor inwoners willen waarmaken, is voor ons als gemeenteraad en college evenzo belangrijk als de doelen zelf. Kerndoelstelling van deze raadsperiode is immers het laten toenemen van het vertrouwen in het openbaar bestuur, het realiseren van eerder voorgenomen plannen en eventuele nieuwe plannen voorzien van het noodzakelijke maatschappelijke draagvlak, alvorens tot actie over te gaan. Met deze basishouding in het achterhoofd, treft u in de navolgende hoofdstukken dus onze ambities voor 2024 en daarna aan. We werken gestaag door aan een sociaal betrokken samenleving met fysiek- en mentaal zo gezond mogelijke inwoners. Onze jeugd heeft daarbij extra de aandacht. Hun welzijn staat voor ons, na een lastige coronaperiode, voorop. Ook werken door aan het vergroten van het veiligheidsgevoel in de kernen.
Daarnaast willen we een aantrekkelijke gemeente blijven om in te leven, te werken en te bezoeken, dus ook daar investeren we in. We verhullen onze trots op de schoonheid van onze dorpen en natuur niet. We gaan met de betrokken instellingen en ondernemers het cultureel aanbod en onze recreatieve- en toeristische voorzieningen versterken waar dat nodig is.
Ook gaan we het aanbod woningen vergroten door meer huizen te bouwen. Huizen voor verschillende doelgroepen. De uitwerking van de woon, en woonzorgvisie zijn daar leidend bij. Daarnaast is ook een nieuw perspectief op onze mobiliteit wenselijk. Met een mobiliteitsvisie gaan we werken aan antwoorden op de vraag hoe we de dorpen, het strand en de daar actieve bedrijven ook in de toekomst bereikbaar houden. De natuur- en milieu regelgeving zijn voor zowel onze bouw- als verkeersambities gegeven kaders waarbinnen we projecten waar willen gaan maken. En als het om natuur en milieu gaat nemen we geen afwachtende houding aan. Met gericht beleid bevorderen we ook in 2024 een gezonde leefomgeving voor onze inwoners en ondernemingen, dringen we CO2 emissies terug en bouwen we door aan een circulair ingerichte economie. Om deze ambities waar te maken is een stevig financieel fundament onder de gemeentefinanciën onontkoombaar. Goed met elkaar vast te stellen is het daarom dat de gemeente Bergen vooralsnog financieel gezond is. Het meerjarenperspectief is, gezien het uitblijven van helderheid vanuit de Rijksoverheid over haar structurele afdrachten aan individuele gemeenten, ongewis. Dat maakt dat we als Raad en college voorzichtig moeten zijn met het aangaan van grote structurele verplichtingen.
We gaan ervan uit dat het Rijk ook na 2026 verglijkbare afdrachten zal gaan doen, maar zekerheid hebben we daaromtrent niet. Door zo scherp en actueel mogelijk te begroten biedt de gemeente inwoners een zo actueel mogelijk beeld en daarmee een zo groot mogelijk grip op de gemeentelijke bestedingspatronen.
Pagina 3 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 25 juni 2023
Kortom, voor u ligt naar wij menen een gedegen kadernota met haalbare en betaalbare doelen. Als gemeenteraad en college kijken we dan ook erg uit naar het realiseren van deze reële ambities. Dat gaan we doen in nauwe samenwerking met elkaar in de raad, maar vooral in nauwe samenwerking met onze inwoners, instellingen en ondernemingen. Kadernota 2024 De nu voorliggende kadernota 2024 is conform de geharmoniseerde BUCH P&C cyclus een combinatie van de tussentijdse rapportage 2023 en de Kadernota 2024 waarin ook de structurele effecten vanuit de jaarrekening zijn meegenomen. Dit om zo efficiënt mogelijk een actuele stand van zaken van de financiën aan uw raad te kunnen presenteren. Het nieuwe begrotingsjaar 2024 is tot op heden structureel sluitend waardoor er vanuit de provincie geen reden is voor eventueel preventief toezicht voor 2024. Financiële onzekerheden Op het moment van schrijven van de kadernota is duidelijk dat er nog ontwikkelingen aankomen met effect op de gemeentelijke financiën die op dit moment nog niet kunnen worden gekwantificeerd. Bestuursopdracht BUCH Het bestuur van de BUCH werkt momenteel in opdracht van de vier colleges aan de herijking van de aansturing en topstructuur van de Werkorganisatie BUCH. Dit bevindt zich ten tijde van het opmaken van deze kadernota in de eindfase.
De besluitvorming over deze herijking (voorjaar 2023) vormt het kader voor verdere doorontwikkeling en inrichting van de werkorganisatie en daaraan verbonden investeringen. Ook de uitwerking van collegeprogramma’s brengen organisatie- en formatie vraagstukken voor de BUCH werkorganisatie met zich
mee. Beiden kunnen bovendien impact hebben op de werkwijze en inhoud van de jaarcontracten (nieuwe vorm dienstverleningsovereenkomsten). Deze vraagstukken moeten in samenhang worden bezien en afgewogen om tot een robuuste organisatie te komen, die onze en de andere drie gemeenten goed kan bedienen. De (financiële) consequenties voor deze ontwikkelingen zijn nog niet in beeld en zijn nog niet verwerkt in de begroting 2024 van de werkorganisatie BUCH en daarmee ook niet in de kadernota 2024 van de vier BUCH gemeenten. De verwachting is dat dit formeel wordt verwerkt in de 2e voortgangsrapportage van de werkorganisatie BUCH die in het najaar verschijnt. Het is nog onzeker of dit op tijd is voor begroting 2024 van de BUCH gemeenten. Invoering omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) heeft structurele financiële effecten. Zo voorzien we een daling in legesopbrengsten. Dit wordt veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een groot deel van de huidige technische bouwtoetsen vervallen, en voor de activiteit bouwen een afname van vergunningplichten en de introductie van de meldingsplicht. De gemeente moet voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet een besluit nemen en dient de nieuwe legestarieven vast te stellen.
Integraal huisvestingsplan scholen Gezien de huidige ontwikkelingen in de bouwsector is niet zeker dat de nu opgenomen investeringsbudgetten voldoende zijn. Parkeergarage Schoorl In de omgevingsvisie van Schoorl wordt gesproken over een mogelijke parkeergarage.
Pagina 4 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
De meicirculaire 2024 Uitkomsten medio mei begin juni, door de hoge inflatie wordt er nog een correctie op de indexatie verwacht en daardoor een hogere uitkering. Ontwikkelingen sociaal domein Het is nog steeds onduidelijk of vanuit het Rijk voldoende compensatie gegeven gaat worden voor de stijging van de zorgkosten en de effecten van de rijksmaatregelen zoals bijvoorbeeld ombuiging jeugdhulp. Herijking gemeentefonds Volgens de huidige planning wordt begin 2025 bekend hoe men verder wil gaan met de herijking van het gemeentefonds vanaf 2026. Van de € 96 nadeel per inwoner voor Bergen is in 2025 € 37,50 doorgevoerd. Voor 2026 en 2027 is in de begroting Bergen vooralsnog rekening gehouden met het doorvoeren van € 15 per jaar. Gemeentefinanciën 2026 en verder en uitbreiding belastinggebied Er is nu nog onduidelijkheid over de gemeentefinanciën 2026 en verder en de eventuele uitbreiding van de gemeentelijk belastingen. Zoals bekend dalen de gemeentelijke inkomsten vanuit de algemene uitkering flink met ingang van 2026 en verder. Er is al meerdere keren toegezegd dat er duidelijkheid zou komen over 2026 en verder, echter dat wordt steeds weer doorgeschoven. De laatste toezegging is dat er nu bij de meicirculaire 2023 meer duidelijkheid wordt gegeven over de 2026 en verder.
Pagina 5 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
FINANCIEEL OVERZICHT N= Nadeel, V= Voordeel, bedragen * 1.000
Verwachte stand begrotingssaldo na raad 23 februari 2023 Plankosten Harmonielocatie Beschoeiingen Energietoeslag doelgroep 120%-150% sociaal minimum Stand begrotingssaldo na raad 30 maart 2023 Projectopdracht Visweg/Abdijlaan Extra bekostiging lokale omroep RTV80 Uitbesteding juridische dossiers veelprocedeerders Stand begrotingssaldo na raad 20 april Kadernota 2024 collegedeel Mobiliteitsplan Nota actualisatie grondbeleid (Nag) 2023 Plan van aanpak vitale kernen Verwachte stand begrotingssaldo na raad 25 mei Tijdelijke inrichting Plein Bergen Uitbreiding bestuurssecretariaat Kadernota 2024 raad Meicirculaire 2023 Verwachte stand begrotingssaldo na raad 29 juni Project aanpak ondermijning Dorpshuis de Schulp 1e firap 2023 BUCH Verwachte stand begrotingssaldo na bovenstaande
2023 614 V 45 N 0 160 N 409 V 10 N 9 N 50 N 340 V 164 N 30 N 35 N 46 N 64 V 44 N 17 N 489 V 34 V 527 V 76 N 280 N 410 N 239 N
2024 3.745 V 0 4 N 0 3.742 V 0 9 N 0 3.733 V 69 N 35 N 3 N 0 3.626 V 0 29 N 358 V 223 V 4.178 V 0 317 N 257 N 3.604 V
2025 4.044 V 0 7 N 0 4.038 V 0 9 N 0 4.029 V 26 N 0 39 V 0 4.042 V 0 30 N 624 V 710 V 5.345 V 0 350 N 218 N 4.777 V
2026 54 V 0 10 N 0 45 V 0 9 N 0 36 V 19 N 0 110 V 0 127 V 0 31 N 449 N 896 V 542 V 0 494 N 229 N 181 N
2027 661 N B&W 21-03-23 0 13 N Raad 30-03-23 Raad 30-03-23 0 674 N B&W 04-04-23 0 9 N B&W 04-04-23 B&W 18-04-23 0 683 N 4 V B&W 23-05-23 Raad 25-05-23 0 53 V Raad 25-05-23 Raad 25-05-23 0 626 N B&W 06-06-23 0 32 N B&W 12-06-23 828 N Raad 29-06-23 814 V Raad 29-06-23 673 N Raad 06-07-23 0 485 N Raad 06-07-23 178 N Raad 28-09-23 1.337 N
Pagina 6 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Overzicht alle financiële mutaties aut = autonoom, nb = is nieuw beleid, N = nadeel, V = voordeel, I = incidenteel, S = structureel, PO= programmaonderdeel PO
1 =1.000
korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
I/S
nb
1a .1
Uitgaven verbeteren bestuurscultuur en raadsontwikkeling
40 N
40 N
40 N
40 N
40 N
S
aut
1a .2
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
3 V
3 V
3 V
3 V
3 V
S
aut
1a .3
Actualisatie berekening reisdocumenten
0
7 N
105 N
110 N
91 N
S
aut
1a .4
Kosten raad- en commissieleden en griffier
97 N
33 N
34 N
35 N
36 N
S
aut
1a .5
Actualiseren verordeningen raad
35 N
0
0
0
0
I
aut
1a .6
Donatie giro 555 slachtoffers aardbeving Turkije en Syrië
30 N
0
0
0
0
I
aut
1a .7
Van 4 naar 3 wethouders
107 V
111 V
116 V
120 V
125 V
S
aut
1a .8
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
8 V
8 V
8 V
8 V
8 V
S
aut
1b .1
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
408 N
412 N
411 N
408 N
437 N
S
aut
1b .2
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
91 N
43 N
66 N
166 N
S
aut
1b .3
Indexatie GGD
0
63 N
80 N
95 N
111 N
S
aut
1b .4
Indexatie Zaffier
0
71 N
93 N
113 N
135 N
S
aut
1b .5
Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO
0
0 N
0 N
0 N
0 N
S
aut
1b .6
Storting voorziening onderhoud gebouwen
50 N
50 N
50 N
50 N
50 N
S
aut
1b .7
Opstellen IHP Onderwijs 2024-2028
0
50 N
0
0
0
I
aut
1b .8
Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
82 V
98 V
115 V
133 V
151 V
S
aut
1b .9
Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
0
0
0
0
0
I
aut
1b .10 Aansluiting van jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs
0
78 N
78 N
78 N
78 N
S
aut
1b .11 Huishoudelijke ondersteuning - Wmo zorg in natura
61 V
209 N
209 N
209 N
209 N
S
aut
1b .12 Wmo - begeleiding Zorg in natura
24 V
72 N
72 N
72 N
72 N
S
aut
1b .13 Jeugdzorg in natura
890 V
700 V
591 V
480 V
489 V
S
aut
1b .14 Basiscapaciteit jeugdzorgplus
60 N
60 N
60 N
60 N
60 N
S
aut
1b .15 Regio taxi
63 V
29 V
9 V
12 N
34 N
S
Pagina 7 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
PO
1 =1.000
korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
I/S
aut
1b .16 Wmo Hulpmiddelen
65 N
156 N
159 N
160 N
160 N
S
aut
1b .17 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
276 V
806 V
476 V
27 N
35 N
S
aut
1c .1
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
0 N
0 N
0 N
0 N
S
aut
1c .2
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
3 V
3 V
3 V
3 V
3 V
S
aut
1c .3
Indexatie Veiligheidsregio Noord-Holland-Noord voor dit PO
0
145 N
184 N
221 N
225 N
S
aut
1c .4
Aanpak ondermijning
0
93 N
0
0
0
I
aut
1c .5
Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
1 V
1 V
1 V
2 V
2 V
S
aut
1c .6
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 V
0 V
1 N
6 N
6 N
S
aut
1d .1
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
1 N
1 N
1 N
2 N
S
nb
2a .1
Lokale integrale visie Toerisme
0
40 N
0
0
0
I
nb
2a .2
Aanbieden deelfietsen
20 N
0
0
0
0
I
aut
2a .3
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
25 N
14 N
21 N
51 N
S
aut
2a .4
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
11 V
12 V
12 V
12 V
12 V
S
aut
2a .5
Indexatie schoonmaakkosten strand
53 N
53 N
53 N
53 N
53 N
S
aut
2a .6
Evaluatie visie Camperduin
0
50 N
0
0
0
S
aut
2a .7
Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
59 V
91 V
111 V
130 V
149 V
S
aut
2a .8
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
2 V
4 N
4 N
4 N
3 N
S
nb
2b .1
Maatwerk per kern voor economische vitaliteit
0
75 N
0
0
0
I
aut
2b .2
Reserve Coronafonds opheffen
7 V
0
0
0
0
S
aut
2b .3
Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO
0
0 N
0 N
0 N
0 N
S
aut
2b .4
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0
5 V
5 V
0 V
S
nb
2c .1
Plustaak verkeersbeleid verlengd met 3 jaar t/m 2026 1,5fte schaal 10
0
161 N
167 N
173 N
0
S
nb
2c .2
Voortzetten pilot transferium
50 N
0
0
0
0
I
nb
2c .3
Inzet kustbus tijdens zomermaanden
49 N
55 N
55 N
55 N
55 N
S
aut
2c .4
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
0 N
0 N
0 N
0 N
S
aut
2c .5
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 V
13 N
10 N
49 N
78 N
S
Pagina 8 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
PO
1 =1.000
korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
I/S
nb
3a .1
Opstellen Omgevingsplannen t/m 2029.
0
145 N
260 N
145 N
170 N
S
nb
3a .2
Omgevingsprogramma landelijk gebied
0
40 N
20 N
0
0
I
nb
3a .3
Planvorming Zuurvenspolder
0
20 N
0
0
0
I
nb
3a .4
Plustaak landelijk gebied structureel 1fte schaal 10 Bergen
0
107 N
111 N
115 N
119 N
S
aut
3a .5
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
3 V
3 V
3 V
3 V
3 V
S
aut
3a .6
Indexatie Veiligheidsregio Noord-Holland-Noord voor dit PO
0
2 N
3 N
4 N
4 N
S
aut
3a .7
Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO
0
45 V
46 V
47 V
48 V
S
aut
3a .8
BUCH jaarrekening omgevingswet
78 N
0
0
0
0
S
aut
3a .9
Budgetaanvraag voorbereiding en projectleiding Schoorl Centrum
157 N
0
0
0
0
I
aut
3a .10 Plankosten Watertorengebied
85 N
85 N
0
0
0
I
aut
3a .11 Bouwleges
55 V
0
0
0
0
I
aut
3a .12 Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
8 N
8 N
8 N
8 N
8 N
S
aut
3a .13 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 V
0 V
0 V
0 V
3 N
S
aut
3b .1
Inkomst spuk uitvoering Klimaatakkoord
698 V
704 V
710 V
710 V
710 V
S
nb
3b .2
Budget energietransitie (spuk klimaatakkoord)
27 N
99 N
80 N
88 N
88 N
S
nb
3b .3
Budget energietransitie Plusambitie (spuk klimaatakkoord)
96 N
0
0
0
0
I
nb
3b .4
Budget circulaire economie (spuk klimaatakkoord)
152 N
152 N
152 N
152 N
152 N
S
nb
3b .5
Budget klimaatadaptatie (spuk klimaatakkoord)
45 N
40 N
50 N
50 N
50 N
S
nb
3b .6
Budget duurzame bedrijfsvoering (spuk klimaatakkoord)
15 N
15 N
15 N
15 N
15 N
S
aut
3b .7
Budget naar BUCH voor bestuursopdracht spuk Klimaatakkoord
310 N
306 N
299 N
284 N
269 N
S
aut
3b .8
Indexatie Omgevingsdienst
0
157 N
169 N
181 N
156 N
S
aut
3b .9
Actualisatie mutaties afval
0
5 V
33 V
55 V
165 V
S
aut
3b .10 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0 N
0
0
2 V
S
nb
3c .1
Snippergroen
20 V
20 V
20 V
20 V
20 V
S
nb
3c .2
Inventariseren illegale tuinuitbreiding
0
100 N
0
0
0
I
aut
3c .3
Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
0
0 N
0 N
0 N
0 N
S
Pagina 9 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
PO
1 =1.000
korte omschrijving
2023
aut
3c .4
Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO
0
10 V
10 V
10 V
10 V
S
aut
3c .5
Vertraging oplevering Slotkwartier
43 N
22 N
0
0
0
I
aut
3c .6
Herziening beleidsstukken vastgoed en grond
0
85 N
0
0
0
I
aut
3c .7
Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
11 N
6 N
1 N
4 V
9 V
S
aut
3c .8
Indexatie budget onderhoud wegen
131 N
131 N
131 N
131 N
131 N
S
aut
3c .9
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
148 V
211 V
4 V
79 N
156 N
S
nb
4 .1
0
133 N
138 N
143 N
148 N
S
aut
4 .2
Structurele plustaak strategisch communicatieadviseur voor participatiebeleid Indexatie RHCA
0
17 N
19 N
22 N
24 N
S
aut
4 .3
Stelpost indexatie 2024 en verder
0
550 V
495 V
432 V
360 V
S
aut
4 .4
Stelposten accres 2024
0
900 V
1.600 V
1.600 V
1.600 V
S
aut
4 .5
Inkomsten rente uit schatkistbankieren
300 V
0
0
0
0
S
aut
4 .6
BTW koepelvrijstelling actualisatie
47 N
47 N
48 N
49 N
60 N
S
aut
4 .7
Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO
452 V
454 V
460 V
467 V
467 V
S
aut
4 .8
Begroting BUCH 2024
468 N
1.055 N
1.410 N
1.788 N
2.097 N
S
aut
4 .9
Nieuw Tij 2023 i.v.m. besluit Castricum
42 N
88 V
90 V
90 V
90 V
S
aut
4 .10 Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO
0
68 N
79 N
88 N
90 N
S
nb
4 .11 Parkeerheffing
0
100 V
100 V
100 V
100 V
S
nb
4 .12 Toeristenbelasting
0
77 V
76 V
76 V
76 V
S
nb
4 .13 OZB eigenaren woningen
0
323 V
329 V
336 V
342 V
S
nb
4 .14 OZB Eigenaren niet woningen
0
131 V
134 V
137 V
139 V
S
aut
4 .15 Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
5 V
6 V
7 V
8 V
9 V
S
aut
4 .16 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
117 N
181 N
26 N
19 V
7 V
S
489 V
358 V
624 V
449 N
828 N
Totaal
2024
2025
2026
2027
I/S
Pagina 10 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Programma 1 Pagina 11 van 70 Kadernota 2024
Een sociale en vitale gemeente Bergen, raad 29 juni 2023
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE 1A. INWONERS EN BESTUUR Wat willen we bereiken? De gemeente zijn we met z’n allen. Vanuit dit vertrekpunt bouwen we de komende jaren gezamenlijk aan een sterk fundament van vertrouwen. De gemeente Bergen wil een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn. Participatie, communicatie en dienstverlening gaan hand in hand. We hanteren de volgende uitgangspunten: - onze producten en diensten bieden we digitaal aan. Daar waar het nodig is ondersteunen we inwoners en ondernemers om die digitale verwerking mogelijk te maken: - we gaan voor inclusiviteit, iedereen kan meedoen - we zijn in gesprek en we communiceren toegankelijk (begrijpelijk), open, tijdig en actueel; zowel online als via de klassieke media die ons ter beschikking staan - informatie is openbaar en transparant - we luisteren naar inwoners en ondernemers en betrekken ze zo vroeg mogelijk bij het beleidsproces en initiatieven van buiten en binnen. We streven ernaar dat onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich gezien, begrepen en positief verrast voelen. Wat gaan we daarvoor doen? Wat betreft het luisteren naar en betrekken van onze inwoners en ondernemers is het belangrijk dat het Participatiebeleid wordt toegepast bij alle beleidsvelden.
Dit vraagt om verankering van participatie in de organisatie en het bieden van handvaten voor de uitvoering van de participatie. Hiervoor is extra capaciteit
aangevraagd. Dit gaat ook samen met een doordachte communicatieaanpak om het contact met inwoners, organisaties en ondernemers goed te organiseren. Het participatieloket en de participatiekalender zijn ondersteunend aan interne en externe initiatieven. Voor 2024 ligt het accent op de aansluiting van het Participatiebeleid op de uitwerking van de Omgevingswet die per 1-1-2024 in werking treedt. Het in contact zijn met inwoners, organisaties en ondernemers vraagt continu aandacht, zowel online als offline. We versterken onze online communicatie. Dat doen wij door actuele en passende informatie aan onze inwoners te geven via de verschillende online kanalen. In deze tijd van digitalisering wordt persoonlijke aandacht, het in gesprek zijn en reageren op dat wat speelt nog belangrijker. Door meer inzicht te geven in het werk dat de gemeente en het bestuur op zich nemen, stellen we inwoners, organisaties en ondernemers in staat om daar op te reageren. Dit doen we door focus aan te brengen in communicatie. Communicatie gebeurt in samenhang en gericht. Op basis daarvan worden flinke stappen gezet in het gemeentelijk communicatiebeleid en de verdere doorontwikkelingen. We breiden onze digitale dienstverlening uit met een toename van het aantal e-formulieren, onder andere voor Burgerzaken producten, inclusief de digitale aanvraag rijbewijzen.
We bieden ondersteuning aan mensen die hulp nodig hebben bij deze digitalisering.
Pagina 12 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Hoe zien we of we dat bereiken? Met de klanttevredenheidsonderzoeken streven we ernaar dat 80% van de inwoners die het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) invult, een waardering van een 7,5 geeft voor het contact met het klantcontactcentrum (KCC) en dat 80% van de klanten een 8 scoort voor het contact met de medewerkers van de balie. We gaan tevens aan de slag met hun tips en opmerkingen. We monitoren de terugbelnotities, waarbij we de afspraak hebben binnen twee werkdagen de klant terug te bellen. Ons ‘imago’ meten we af aan de statistieken op onze digitale (social)mediakanalen. Daarnaast halen we veel informatie op tijdens participatiebijeenkomsten. De opbrengsten van deze bijeenkomsten komen herkenbaar terug in verdere advisering richting bestuur of bij de verdere uitwerking op inhoud.
Pagina 13 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
1B. SAMENLEVEN Met het grootste deel van de inwoners van de gemeente Bergen gaat het goed. Samen vormen we een overwegend welvarende en vitale gemeenschap waar jongeren, volwassenen en ouderen een gezond en gelukkig leven kunnen leiden. We hebben in onze gemeente een rijk aanbod aan culturele-, welzijns- en sportvoorzieningen en ook beschikken we over een goed actief en professioneel aanbod in ondersteunings- en hulpdiensten voor wie het nodig heeft. Kortom, onze gemeenschappelijke basis voor vrij, gezond en betrokken samenleven staat als een huis. Deze constatering betekent niet dat het in onze gemeente overal en met iedereen goed gaat. Natuurlijk zijn er ook uitdagingen. Zo neemt de levensverwachting van onze inwoners toe, waardoor een groeiende groep inwoners zich melden bij het Sociaal Team voor ondersteuning bij het zelfstandig wonen en meedoen (zie Wet Maatschappelijke Ondersteuning). De toenemende druk op de sociaal psychologische ontwikkeling van een aanzienlijk deel van onze jongeren zorgt voor een toename van de behoefte aan ondersteuning vanuit de jeugdhulp. Daarnaast hebben steeds meer mensen in Bergen moeite om rond te komen. En ruimtelijk zijn er in woningbouw en mobiliteit aan het sociaal domein gerelateerde uitdagingen die onze aandacht behoeven.
Genoemde uitdagingen vragen van de gemeente, ook in 2024, gerichte keuzes die bijdragen aan het verlichten van gevoeld ongemak of noodzakelijke ondersteuning en hulp. In het vastgestelde integraal beleidskader, ‘Iedereen doet mee 2022-2026’ hebben we de richting waarop we ons inzetten voor inwoners die problemen ervaren, hulp of ondersteuning nodig hebben om mee te doen aan de samenleving, vastgelegd. De kern van deze koers is de inzet op samenredzaamheid, omzien naar elkaar en preventie. Dit doen we door, samen met inwoners en maatschappelijke- en zorgpartners, de sociale basis te verstevigen
en tegelijkertijd te blijven zorgen voor passende professionele hulp en ondersteuning waar en wanneer dat nodig is. Het perspectief is dat als we inwoners eerder ondersteunen in het behouden van hun eigen regie en problemen zo klein mogelijk houden, dit zelfredzaamheid bevordert, persoonlijk leed voorkomt, escalatie tegengaat en zorgkosten drukt. We werken aan dit perspectief langs vier pijlers vanuit de leefwereld van de inwoner. Daarbij ligt de focus op preventie, maken we duidelijke keuzes en organiseren we ons zo eenvoudig mogelijk. Als het om de uitvoering gaat van onze koers, doen we dat niet alleen. Onze aanpak van de opgaven in het sociaal domein is gebaseerd op een netwerkaanpak. Naast overheidsorganisaties en door overheden gedragen instellingen als de gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), Regionale Netwerkorganisaties (RNO) en Zaffier, betrekken en engageren we ook actief inwoners, ondernemers en hun collectieven bij het realiseren van de doelen. De opgave waar we ons ook in 2024 voor gesteld zien luidt dus; het verstevigen van de sociale basis (zie gebiedsplan) alsmede het behouden en waar mogelijk versterken van kwalitatief hoogwaardige hulp- en ondersteuning.
Vanuit dit uitgangspunt komen de gemeenteraad en het college van de gemeente Bergen tot de volgende speerpunten voor 2024: Versterking netwerksamenwerking Wat willen we bereiken? We willen de sociale basis in Bergen verstevigen. Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 toetsen en herijken we de rol en positie van het welzijnswerk binnen de sociale basis, maken we een start met het
Pagina 14 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
betrekken van lokale ondernemers bij de maatschappelijke opgaven en betrekken we via een communicatiecampagne inwoners en ondernemers bij de opgave. Hoe zien we of we dat bereiken? We hebben de rol en positie van het welzijnswerk beter inzichtelijk en de sociale basis in Bergen is versterkt door zichtbare betrokkenheid van (lokale) ondernemers, bedrijven en hun vertegenwoordigers.
Wat gaan we daarvoor doen? Gezien de uitgestrektheid van de gemeente Bergen en de afnemende mobiliteit van de steeds groter wordende groep ouderen is de bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen en accommodaties een belangrijk aandachtspunt. In de in 2024 op te leveren mobiliteitsvisie van de gemeente Bergen zal aandacht worden besteed aan het beter bereikbaar maken van de betreffende voorzieningen. Hoe zien we of we dat bereiken? De bereikbaarheid van de activiteiten en ondersteuning van de sociale basis is toegenomen voor die groepen inwoners die problemen ervaren met mobiliteit.
Welzijn op recept Wat willen we bereiken? Het versterken van de samenwerking met de huisartsen en de sociale basis. Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 wordt duurzaam ingezet op Welzijn op recept. Welzijn op recept is een landelijk beproefde methodiek. Patiënten die herhaaldelijk met psychosomatische klachten - veroorzaakt door bijvoorbeeld eenzaamheid of sociale problematiek - bij de huisarts komen, krijgen een verwijzing naar activiteiten of ondersteuning in de sociale basis. Hoe zien we of we dat bereiken? Het aantal patiënten dat herhaaldelijk bij de huisarts komt met psychosomatische klachten veroorzaakt door bijvoorbeeld eenzaamheid of sociale problematiek neemt af omdat zij gebruik maken van passend aanbod binnen de sociale basis. Goede spreiding voorzieningen Wat willen we bereiken? De activiteiten en ondersteuning binnen de sociale basis is voor de inwoner dichtbij en goed bereikbaar. Dit vraagt een goede spreiding van maatschappelijke-, culturele-, sport- en welzijnsvoorzieningen binnen de kernen van de gemeente Bergen.
Sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren Wat willen we bereiken? Dat kinderen en jongeren gezond en mentaal weerbaar opgroeien. Wat gaan we daarvoor doen? Een doelgerichte en preventieve samenwerking in de eerste 1000 dagen van het kind. Met de coalitie van samenwerkende organisaties in de geboortezorg en de jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus) voor het jonge kind zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over een preventieve aanpak, het delen van signalen en een actieve benadering van gezinnen bij gesignaleerde problematiek. Op basis van de afgesproken resultaten vindt een evaluatie plaats. Het vergroten van de kennis over sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren onder de jongeren zelf. Met de GGD implementeren we een aanpak rondom het thema ‘vergroten van kennis onder jongeren over de eigen sociaal psychologische ontwikkeling en weerbaarheid’. In de sociale basis wordt hierop het jongerenwerk ingezet. Op de scholen voor primair en voortgezet onderwijs versterken we de aanwezigheid en inzet van de Jeugd- en School teams; deze hebben een belangrijke
Pagina 15 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
rol in de deskundigheidsbevordering van leraren, (vroeg)signalering en opvang van psychosociale problematiek op school. Hoe zien we of we dat bereiken? De kennis en opmerkzaamheid bij leraren en jongeren over sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren en hun weerbaarheid is vergroot. Er is meer aandacht onder de jongeren voor de psychologische ontwikkeling van leeftijdsgenoten in het voortgezet onderwijs. Sportnota Bergen en Gezond en Actief Leven Akkoord Wat willen we bereiken? Vitale inwoners en kernen. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan uitvoering geven aan het sportakkoord. Op 3 februari 2023 is op nationaal niveau het ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ ondertekend. Aan dit akkoord zit een specifieke uitkering gekoppeld, waardoor verdere ontwikkeling van een visie waar sport als onderdeel van een integraal preventief gezondheidsbeleid binnen de gemeente mogelijk is. Uitwerking voor de gemeente Bergen vindt plaats op basis van het gebiedsplan, en in plannen om te komen tot vitale kernen. Hoe zien we of we dat bereiken? Eind 2024 sporten of bewegen meer inwoners dan eind 2023 het geval was. Daarnaast is er vanuit de sportnota, woon-zorgvisie en de mobiliteitsvisie concreet beeld waar in ruimtelijke zin geïnvesteerd zal moeten worden in woningen, accommodaties en infrastructuur om onze inwoners in staat te stellen vitaal en gezond te blijven.
Woonzorgvisie Wat willen we bereiken? Passende woningen en ondersteuning voor ouderen en andere aandachtgroepen om langer zelfstandig te wonen voor deze groepen mogelijk te maken. Wat gaan we daarvoor doen? De kaders, uitgangspunten en keuzes die in deze visie zijn vastgelegd zullen in 2024 concreet worden uitgewerkt. Dit geeft inzicht in de woonopgave van aandachtgroepen en vervolgens richting aan het verstevigen van de sociale basis en zijn mede bepalend voor de wijze waarop we de hulp en ondersteuning organiseren. Hoe zien we of we dat bereiken? Na een besluit over de richting van de woonzorg-visie van de gemeente Bergen zal die richting een doorvertaling krijgen in concrete project- en programmakeuzen binnen het domein van de ruimtelijke ordening. Bergen Schuldenvrij Wat willen we bereiken? Minder inwoners van Bergen hebben moeite met rondkomen of kampen met schulden. Wat gaan we daarvoor doen? Zaffier scherpt de huidige aanpak ‘Bergen schuldenvrij’ aan en voert het uit. Een van de bouwstenen daarin is de integrale samenwerking binnen het sociaal team op dit onderwerp en het stimuleren van uitkeringsgerechtigden richting werk. Hoe zien we of we dat bereiken? Meer inwoners van Bergen worden bereikt met de beschikbare armoedevoorzieningen.
Pagina 16 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Samenwerken In het beleidskader staat samenwerking centraal. Samen met inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers, maatschappelijke partners, lokale ondernemers, verenigingen, zorgprofessionals, scholen, adviesraad sociaal domein, ondernemers, college, raad, in regionale samenwerkingsverbanden en met het ambtelijk apparaat maken we het verschil. Het investeren in verbindingen en versterken en uitbreiden van bestaande netwerken en samenwerkingsverbanden is daarom belangrijk. Daar is in 2023 een start mee gemaakt en wordt in 2024 geïntensiveerd. Het gebiedsplan biedt in ieder geval jaarlijkse betrokkenheid van al deze partners bij de sociale opgave in Bergen. Als het gaat om het bieden van de juiste hulp en passende ondersteuning ligt het accent in 2024 op: Nieuwe visie jeugdhulp Wat willen we bereiken? Werken met preventieve maatregelen in plaats van repressieve maatregelen in de jeugdhulp, een verschuiving van verblijfszorg naar ambulante zorg en minder kinderen naar gesloten jeugdzorg. Wat gaan we daarvoor doen? De gevolgen van de nationale hervormingsagenda Jeugd brengen we in kaart en geven we waar nodig beleidsmatige opvolging. Daarnaast nemen we maatregelen om de overgang van 18- en 18+ vanuit jeugdhulp naar de Wmo soepel te laten verlopen.
Tot slot maken we inzichtelijk hoe we om willen gaan met het structureel vrijvallen van middelen naar de algemene middelen als gevolg van het wegvallen van enkele zorg intensieve cliënten of vice versa. Hierin trekt Bergen samen op Uitgeest, Castricum, Heiloo, Alkmaar en Dijk en Waard.
Hoe zien we of we dat bereiken? Een verschuiving in de uitgaven van jeugdhulp met verblijf naar ambulante jeugdhulp. Een afname van het aantal jongeren dat in de overgang van de jeugdhulp naar de Wmo tussen wal en schip valt. Beschermd thuis Wat willen we bereiken? Bergen is in 2024 verantwoordelijk voor de eigen inwoners als het om beschermd wonen gaat. Wat gaan we daarvoor doen? Samenwerking met de Geestelijke Gezondheidszorg NoordHolland-Noord (GGZ) wordt in 2024 gezocht om een start te maken met de transitie van ‘Beschermd wonen’ naar ‘Beschermd thuis’. Hoe zien we of we dat bereiken? In 2024 is een start gemaakt met de transitie van ‘Beschermd wonen’ naar ‘Beschermd thuis’. Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Wat willen we bereiken? Het verder op orde brengen van de basisgezondheidszorg. Wat gaan we daarvoor doen? De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) wordt goed aangesloten op het werk binnen het sociaal team en op het netwerk van partners binnen de sociale basis. Daarnaast wordt met de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) gesprekken gevoerd over een regionale aanpak huidkankerpreventie en afspraken gemaakt over de kwaliteit van de crisisopvang. Tevens ligt de aandacht bij het hanteren en handhaven van de leeftijdsgrenscontrole door alcoholverkooppunten. Een onderzoek naar de IT binnen de GGD is opgestart.
Pagina 17 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Hoe zien we of we dat bereiken? In 2024 is er weer een consultatiebureau in Bergen. Tevens is de samenwerking met de GGD goed aangesloten op het sociaal team en de partners binnen de sociale basis. Rijksontwikkelingen Voor 2024 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Bergen. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent. Rijksmaatregelen en ontwikkelingen: Wijziging doeluitkeringen Rijk: In 2023 werkt het Rijk voor het eerst met een bundeling van doeluitkeringen in het sociaal domein. Dit om de sociale basis te kunnen verstevigen zonder schotten tussen financiering. Deze bundeling van doeluitkeringen kan gevolgen hebben voor de wijze waarop de budgetten van het sociaal domein in de gemeentebegroting zijn opgenomen. Jeugdhulpbudget: Vanuit het Rijk is er een onzekerheid over de hoogte van het jeugdhulpbudget voor 2024. Er is nog geen uitsluitsel over de verwachting van vorig jaar, dat dit budget voor 2024 met 100 miljoen zou verminderen. Dit maakt dat de impact nog niet geduid kan worden over de verdeling van de middelen binnen jeugdhulp. Beschermd wonen: Vorig jaar is bekend gemaakt dat het verdeelmodel beschermd wonen, dat op 1 januari 2023 zou worden ingevoerd, is uitgesteld.
De verwachting is nu dat dit verdeelmodel per 1 januari 2024 van kracht wordt. De middelen, die per die datum over komen naar de gemeente voor de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis, worden budgetneutraal ingezet. De impact van deze ontwikkeling kan pas worden geduid wanneer er meer zekerheid is over de invulling van deze transitie.
Spreidingwet: Het Rijk werkt momenteel aan het voorstel voor een wet om de opvang van asielzoekers beter over het land te verdelen. Deze wet staat ook wel bekend als de ‘Spreidingswet’. Indien deze wet van kracht gaat, moeten gemeenten verplicht asielzoekers opvangen. Een toename van asielzoekers en nieuwkomers in de gemeente heeft mogelijk effect op de sociale opgave. De impact op de sociale opgave kan pas geduid worden als de wet van kracht is en duidelijk wordt wat dit betekent voor de toename van het aantal asielzoekers voor Bergen. Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein: Het betreft een wijziging van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, waar er uitgegaan wordt van een integrale en gecoördineerde aanpak bij meervoudige problematiek en de benodigde gegevensverwerking. Doel van dit wetsvoorstel is het wegnemen van de onduidelijkheid over de wettelijke grondslagen voor domein overstijgende gegevensverwerking in het sociaal domein. Dit betekent voor het sociaal domein een wijziging in de huidige werkprocessen en aanpassingen naar integrale systemen. Participatiewet in balans: 21 juni 2022 heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beleidsanalyse van de Participatiewet gepresenteerd. Vanuit deze beleidsanalyse is de wens ontstaan om balans terug te brengen in de Participatiewet, middels het herzien van de huidige Participatiewet.
Uitgangspunten voor de herziene Participatiewet zijn: het meer ruimte geven aan de professional, werken en participatie naast de uitkering te stimuleren en de uitkeringsgerechtigde meer zekerheid te geven. Er is nog geen tijdlijn bekend wanneer deze herziening van kracht wordt. De impact kan pas worden geduid als de wet van kracht is en duidelijk wordt hoe het huidige beleid hierop aangepast dient te worden. Zaffier is hier als een van de vooruitlopers landelijk al bij aangehaakt.
Pagina 18 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
1C. EEN VEILIGE GEMEENTE Wat willen we bereiken? We willen een zo veilig mogelijke samenleving en waar mogelijk meer gaan inzetten op preventie. Dit betekent dat mensen zich veilig voelen in eigen huis en in het dorp. Dit vraagt om een gezamenlijke integrale aanpak van onder andere gemeente, politie, brandweer en woningbouwcorporatie én een sterke betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers bij het bestrijden van vandalisme, criminaliteit en overlast. Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 worden zowel het Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2024 – 2027 (eenheid Noord-Holland) als het nieuwe Integrale Veiligheidsbeleid gemeente Bergen 2024 -2027 vastgesteld. Deze plannen worden besproken met partners, inwoners én met de gemeenteraden. Op het moment van schrijven van de kadernota 2024 is nog niet inzichtelijk wat de financiële consequenties zijn van deze nieuwe beleidsplannen. Wel duidelijk is dat binnen de huidige capaciteit van het team Veiligheid geen ruimte is om nieuwe werkzaamheden uit te voeren. Dat betekent dat de keuze voor nieuwe thema’s alleen uitvoerbaar is indien er een verschuiving in werkzaamheden plaatsvindt of de capaciteit wordt uitgebreid. Bij de vaststelling van de beleidsplannen wordt dit inzichtelijk.
Voor het thema Ondermijning zijn de financiële consequenties wel in beeld. Ondermijning is één van de speerpunten van het oude en nieuwe Veiligheidsbeleid. Om de aanpak hiervan structureel te borgen is een plan van aanpak voor alle BUCH gemeenten opgesteld en een maatwerkplan per gemeente. De kosten betreffen een projectleider en het maatwerk per gemeente. In het kader van veilig uitgaan wordt verwacht dat, mede vanwege beperkte capaciteit bij de politie, de inzet van beveiligers wordt voortgezet. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? In het Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Bergen 2024 -2027 worden voor elk thema doelen gesteld. Het college draagt team Veiligheid op om bij te houden of doelen worden bereikt en rapporteert daarover in de P&C cyclus. Team Veiligheid voert procesregie en evalueert processen en projecten; ook wanneer daarbij doelen (deels) door partners worden nagestreefd. Bij de beoordeling zijn de politiecijfers en de Veiligheidsmonitor instrumenten die helpen om te bepalen of de doelen worden behaald. Om het veilig verloop tijdens uitgaansnachten en evenementen te borgen, worden wekelijks de rapportages van politie, boa’s en beveiligers beoordeeld en waar nodig bijgestuurd.
Pagina 19 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
1D. KERNGERICHT EN ONDERSTEUNEND Met ingang van 2023 zijn programmaonderdeel 1C en 1D gewisseld van nummer. PO 1C Kerngericht en ondersteunend is nu PO 1D Kerngericht en ondersteunend. PO1D Een veilige gemeente is nu PO 1C Een veilige gemeente. De programmaonderdelen 1A. Bestuur en ondernemers en nu 1D Kerngericht en ondersteunend zijn vanwege de grote verwevenheid van beide aspecten beleidsmatig al samengevoegd in programmaonderdeel 1A. In deze kadernota wordt aan alle vier de gemeenten voorgesteld om het programmaonderdeel 1D met ingang van de begroting 2024 te laten vervallen. Met ingang van 2024 wordt dan ook het huidige budget wijkgericht werken (circa € 75.000) overgezet naar programmaonderdeel 1A zodat beleid en budget weer bij elkaar in een programmaonderdeel staan.
Pagina 20 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. nb aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut aut
1a 1a 1a 1a 1a 1a 1a 1a 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1c 1c 1c 1c 1c
.1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 .9 .10 .11 .12 .13 .14 .15 .16 .17 .1 .2 .3 .4 .5
1 =1.000 korte omschrijving Uitgaven verbeteren bestuurscultuur en raadsontwikkeling Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO Actualisatie berekening reisdocumenten Kosten raad- en commissieleden en griffier Actualiseren verordeningen raad Donatie giro 555 slachtoffers aardbeving Turkije en Syrië Van 4 naar 3 wethouders Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1% Indexatie GGD Indexatie Zaffier Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO Storting voorziening onderhoud gebouwen Opstellen IHP Onderwijs 2024-2028 Actualisatie huurinkomsten voor dit PO Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Aansluiting van jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs Huishoudelijke ondersteuning - Wmo zorg in natura Wmo - begeleiding Zorg in natura Jeugdzorg in natura Basiscapaciteit jeugdzorgplus Regio taxi Wmo Hulpmiddelen Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1% Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO Indexatie Veiligheidsregio Noord-Holland Noord voor dit PO Aanpak ondermijning Actualisatie huurinkomsten voor dit PO
2023 40 N 3 V 0 97 N 35 N 30 N 107 V 8 V 408 N 0 0 0 0 50 N 0 82 V 0 0 61 V 24 V 890 V 60 N 63 V 65 N 276 V 0 3 V 0 0 1 V
2024 2025 2026 2027 I/S 40 N 40 N 40 N 40 N S 3 V 3 V 3 V 3 V S 7 N 105 N 110 N 91 N S 33 N 34 N 35 N 36 N S 0 0 0 0 I 0 0 0 0 I 111 V 116 V 120 V 125 V S 8 V 8 V 8 V 8 V S 412 N 411 N 408 N 437 N S 91 N 43 N 66 N 166 N S 63 N 80 N 95 N 111 N S 71 N 93 N 113 N 135 N S 0 N 0 N 0 N 0 N S 50 N 50 N 50 N 50 N S 50 N 0 0 0 I 98 V 115 V 133 V 151 V S 0 0 0 0 I 78 N 78 N 78 N 78 N S 209 N 209 N 209 N 209 N S 72 N 72 N 72 N 72 N S 700 V 591 V 480 V 489 V S 60 N 60 N 60 N 60 N S 29 V 9 V 12 N 34 N S 156 N 159 N 160 N 160 N S 806 V 476 V 27 N 35 N S 0 N 0 N 0 N 0 N S 3 V 3 V 3 V 3 V S 145 N 184 N 221 N 225 N S 93 N 0 0 0 I 1 V 1 V 2 V 2 V S
Pagina 21 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
aut 1c .6 aut 1d .1
1 =1.000 korte omschrijving Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1%
2023
2024 0 V 0
1a.1 Uitgaven verbeteren bestuurscultuur en raadsontwikkeling Voor het verbeteren van de bestuurscultuur en de ontwikkeling van de raad, zullen in de gehele raadsperiode aanvullende 'heisessies' worden georganiseerd. Er heeft niet eerder een budget voor raadsontwikkeling bestaan. 1a.2 Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO Zie verklaring onder mutatie 1b.1. 1a.3 Actualisatie berekening reisdocumenten Het aantal af te geven Nederlandse Identiteitskaarten was in 2023 gebaseerd op verkeerde aantallen en dus te hoog geschat. Per 2024 wordt dit gecorrigeerd. 1a.4 Kosten raad- en commissieleden en griffier Raad- en commissieleden hebben conform het rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers recht op een individueel opleidingsbudget. Deze kosten (€ 20.000) zijn nieuw en niet eerder begroot. Verder is de schaal van de griffier gewijzigd van 11 naar 13 (€ 22.000) en is voor 2023 incidenteel € 65.000 nodig voor de tijdelijke inhuur van de griffier. 1a.5 Actualiseren verordeningen raad Vorig jaar is een incidenteel bedrag begroot voor het wegwerken van achterstanden in het actualiseren van de verordeningen van de raad. Dit bedrag is niet besteed. Dit jaar zal het alsnog worden uitgevoerd en daarom opnieuw begroot.
1a.6 Donatie giro 555 slachtoffers aardbeving Turkije en Syrië Budget donatie ten behoeve van slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië (uitvoering motie vreemd raad 23-02-2023).
0 V 1 N
2025 2026 2027 I/S 1 N 6 N 6 N S 1 N 1 N 2 N S
1a.7 Van 4 naar 3 wethouders Bij de laatste coalitievorming is besloten dat het aantal wethouders wordt teruggebracht van 4 naar 3 wethouders. 1a.8 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 1b.1 Effect omzetting van BUCH naar Zaffier voor dit PO Zaffier bedrijfsvoeringskosten. Over alle programmaonderdelen heen is er een positief saldo van circa € 63.000 (V). Dit komt doordat voor de BUCH meerjarig een hogere indexatie was opgenomen voor de uitvoeringskosten. Zaffier programmagelden. Bij de begroting 2024 vindt de aansluiting plaats tussen de programmabudgetten die overgaan naar Zaffier en wat er binnen de gemeenten staat begroot. Het kan zijn dat daar een bijstelling op moet plaatsvinden, aangezien vanuit Zaffier op dit moment niet duidelijk is wat er precies per gemeente aan programmagelden over moet komen. 1b.2 Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1% De indexatie van de jaarlijkse subsidies wordt conform beleid vastgesteld op 3,1%; zijnde de verwachting voor de nationale consumentenprijsindex (cpi) voor 2024 uit het Centraal Economisch Plan (CEP) van maart 2023. 1b.3 Indexatie GGD Betreft de indexatie van de bijdrage van de GGD conform de concept meerjarenbegroting 2024.
Pagina 22 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
1b4 Indexatie Zaffier Betreft de indexatie van de bijdrage van Zaffier met betrekking tot de uitvoeringskosten conform de concept meerjarenbegroting 2024.
Een eventueel resterend bedrag wat in 2024 nog niet is of wordt uitgegeven moet aan het Rijk terugbetaald worden. Betreft in totaal € 276.071, budgetneutraal opgenomen in 2023.
1b.5 Indexatie / actualisatie bijdrage Cocensus voor dit PO Betreft de indexatie /actualisatie van de bijdrage Cocensus voor dit PO conform de meerjarenbegroting 2024.
1b.10 Aansluiting van jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs Naar aanleiding van het regionale programma Jeugd dat door alle raden is vastgesteld, zijn er extra middelen nodig. Het betreft structurele middelen voor de inkoop Jeugd-en Schoolteams op het Voortgezet Onderwijs. Regionale middelen worden middels een staffel verdeeld over de verschillende gemeenten. Voor de gemeente Bergen is dit naar verwachting circa € 78.000. Deze stafafdeling vindt plaats via het gehanteerde regionaal verdeelmodel voor onderwijs. Binnenkort wordt deze staffeling herijkt, de verwachting is dat de definitieve bedragen hier nauwelijks vanaf wijken.
1b.6 Storting voorziening onderhoud gebouwen Gezien de gestegen prijzen en om de voorziening meerjarig op peil te houden, is een structurele verhoging van de storting met € 50.000 per jaar nodig. 1b.7 Opstellen IHP Onderwijs 2024-2028 Vanuit de basisdienstverlening wordt regie gevoerd op onderwijshuisvesting. Het opstellen van een IHP is een specialistische taak, uit te voeren door een deskundig bureau. Voor de periode 2018-2022 is er voor Bergen een IHP Onderwijs opgesteld. Er is behoefte aan een nieuwe strategische meerjarenvisie op de onderwijshuisvesting. 1b.8 Actualisatie huurinkomsten voor dit PO Voor 2023 is dit voor commercieel vastgoed 14,5% en voor maatschappelijk vastgoed 6,5%. Meerjarig is nu een indexatie van 4% opgenomen in de begroting. 1b.9 Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De NPO regeling betreft de middelen inzake COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen die voor de periode 2021 tot en met 2024 door het Rijk beschikbaar zijn gesteld. Deze middelen worden zowel regionaal als lokaal ingezet. De inkomsten van het Rijk worden echter maandelijks in de periode van half 2021 tot half 2023 uitgekeerd; de middelen die nog niet zijn uitgegeven, worden naar het volgende (boek) jaar overgeheveld. Deze middelen worden in de periode 2023-2024 naar verwachting allemaal uitgegeven.
1b.11 Huishoudelijke ondersteuning - Wmo zorg in natura In 2023 is er in de begroting rekening gehouden met een prijsstijging van 8%. Dit blijkt echter 5,05%. Dit resulteert in een voordeel in 2023. Voor 2024 verwachten we enerzijds een stijging in het aantal cliënten van 6% (gebaseerd op het voorspelmodel van de VNG) en anderzijds een prijsstijging van 4%. Per 2025 is bekend dat er vanuit het Rijk een passende eigen bijdrage ingevoerd mag worden op de huishoudelijke ondersteuning. Dit kan bijdragen aan het voorkomen van verdere stijging van het aantal cliënten. 1b.12 Wmo - begeleiding Zorg in natura In de begroting 2023 was rekening gehouden met een prijsstijging van 8%; in werkelijkheid is de verwachte prijsstijging 2% lager. Dit leidt tot een voordeel in 2023 en verder. De verwachting is dat in 2024 het aantal cliënten en daarmee de kosten met 5% zullen stijgen en we doen de aanname dat de prijsstijging 4% zal bedragen. De verwachte stijging van 5% is gebaseerd op een uitgebreide analyse op diverse ontwikkelingen in combinatie met het
Pagina 23 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
voorspelmodel van de VNG. We hanteren wederom dezelfde systematiek als vorig jaar en trekken de prognose van 2024 structureel door, zonder hier een aanvullende jaarlijkse stijging in op te nemen. Inmiddels heeft het Rijk aangekondigd € 110 miljoen extra per jaar beschikbaar te stellen voor alle Wmo-voorzieningen. 1b.13 Jeugdzorg in natura De structurele kosten van jeugdzorg zijn lager uitgevallen door de effecten van de beheersmaatregelen. Desalniettemin kunnen kosten onverwacht omhoog schieten door enkele cliënten met dusdanig complexe problematiek. De afgelopen jaren bestonden de totale kosten voor 25 tot 30% uit kosten van de 10 cliënten met de hoogste zorguitgaven. Mocht zich dat voordoen, dan wordt de begroting weer bijgesteld. Tevens is per 1 januari gestart met de nieuwe jeugdhulpcontracten voor ambulante jeugdhulp en verblijf, die extra kosten met zich meebrengen naar aanleiding van de productomzetting. Vooralsnog schatten we dit effect in op 6,5%. Het betreft een inschatting, de kans bestaat dat dit percentage afwijkt. Hier hebben we pas zicht op als de declaraties over het 1e halfjaar 2023 ontvangen en verwerkt zijn. 1b.14 Basiscapaciteit jeugdzorgplus De zeventien gemeenten uit de drie NHN regio’s hebben vorig jaar ten behoeve van het contract JeugdzorgPlus met IHUB afspraken gemaakt met betrekking tot financiering van de basiscapaciteit.
Deze afspraken lopen door in 2023, aangezien het contract met IHUB tijdelijk verlengd is. Op dit moment loopt de nieuwe inkoop voor JeugdZorgplus. De verwachting is dat hier wederom afspraken over gemaakt moeten worden. We gaan vooralsnog uit van hetzelfde bedrag dat vorig jaar is betaald. 1b.15 Regio taxi Eind 2022 is bekend geworden dat de NEA-index voor het zorg- en taxivervoer in 2023 uitkomt op 13,7%. De twee belangrijkste ontwikkelingen die meewegen, zijn de stijging van de cao-lonen met
8% per 1 januari 2023 waardoor de kostenontwikkeling in totaal op 6,8 % voor 2023 uitkomt, en de enorme stijging van de brandstofkosten in 2022 waardoor er een correctie van 6,9% wordt doorgevoerd voor het volgende jaar. Dit betekent enerzijds een ophoging van het budget met 13,7% in 2023 en in 2024 gaan we vooralsnog uit van 4%. Echter anderzijds hebben we bij de 2e firap 2022 reeds geconstateerd dat het aantal ritten is afgenomen sinds 2019. Deze constatering is ook landelijk waargenomen. Vooralsnog is er geen aanleiding om de begroting op het niveau van 2019 te houden, daarom ontstaat anderzijds een aframing van het budget. We houden wel jaarlijks rekening met een stijgingspercentage van 5% naar aanleiding van demografische ontwikkelingen. Per saldo ontstaat tot 2026 een voordeel gevolgd door een extra bijraming vanaf 2026. 1b.16 Wmo Hulpmiddelen Voor wat betreft de hulpmiddelen (bestaande uit onder andere rolstoelen, woonvoorzieningen, woningaanpassingen, scootmobielen, trapliften en individuele vervoersvoorzieningen) hebben we in 2023 te maken met diverse prijsstijgingen. Gemiddeld houden we rekening met een prijsstijging van 8,6%. Voor het jaar 2024 houden we rekening met een verwachte prijsstijging van 4% en een stijging van 5% naar aanleiding van demografische ontwikkeling.
Verder houden we vast aan dezelfde systematiek als bij de financiële mutaties van de huishoudelijke ondersteuning en Wmo begeleiding; we trekken de prognose van 2024 structureel door, zonder hier een aanvullende jaarlijkse stijging in op te nemen. Inmiddels heeft het Rijk aangekondigd € 110 miljoen extra per jaar beschikbaar te stellen voor alle Wmo-voorzieningen. 1b.17 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel.
Pagina 24 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
1c.1 Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1% De indexatie van de jaarlijkse subsidies wordt conform beleid vastgesteld op 3,1%; zijnde de verwachting voor de nationale consumentenprijsindex (cpi) voor 2024 uit het Centraal Economisch Plan (CEP) van maart 2023. 1c.2 Omzetting BUCH naar Zaffier voor dit PO Zie verklaring onder mutatie 1b.1. 1c.3 Indexatie Veiligheidsregio Noord-Holland-Noord Betreft de verwachte indexatie van de bijdrage van de Veiligheidsregio Noord-Holland-Noord voor dit PO. De definitieve bijdrage is nog niet bekend aangezien die tabel in de concept begroting van de VR-NHN ontbreekt. 1c.4 Aanpak ondermijning Betreft inhuur projectleider via BUCH € 47.500 via bijdrage BUCH en voor Bergen zelf maatwerk; zijnde 3 integrale controles € 36.000 en 1 scan € 9.500. 1c.5 Actualisatie huurinkomsten voor dit PO Voor 2023 is dit voor commercieel vastgoed 14,5% en voor maatschappelijk vastgoed 6,5%. Meerjarig is nu een indexatie van 4% opgenomen in de begroting. 1c.6 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel.
1d.1 Indexatie jaarlijkse subsidies voor dit PO 3,1% De indexatie van de jaarlijkse subsidies wordt conform beleid vastgesteld op 3,1%; zijnde de verwachting voor de nationale consumentenprijsindex (cpi) voor 2024 uit het Centraal Economisch Plan (CEP) van maart 2023.
Pagina 25 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
Programma 2 Een aantrekkelijke gemeente Pagina 26 van 70 Kadernota 2024
Bergen, raad 29 juni 2023
PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE 2A. CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME Erfgoed en cultuurhistorie Wat willen we bereiken? Het historische straatbeeld van de dorpskernen maakt de gemeente Bergen aantrekkelijk om te wonen, te werken en te recreëren. Erfgoed en cultuurhistorie hebben daarom een groot maatschappelijk en economisch nut. We willen de dorpse identiteit (het straatbeeld) behouden. Daarbij streven we naar een beperkte toename in regeldruk. Wat gaan we daarvoor doen? Beeldbepalende panden worden effectief beschermd met een aanvulling op de Nota Omgevingskwaliteit (voorheen Welstandsnota) en het Omgevingsplan (dit is nu nog het bestemmingsplan). De eerste selectie beeldbepalende panden volgt uit het pilotonderzoek ‘beeldbepalende panden in Egmond aan Zee en het Van Reenenpark’. In vervolg op dit pilotonderzoek, wordt een nota Beeldbepalend Erfgoed opgesteld met een uitvoeringsagenda. Vervolgens wordt de bestaande subsidieregeling en de Erfgoedverordening (na inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel van het Omgevingsplan) aangepast op het nieuwe beleid. Voor de geselecteerde beeldbepalende panden worden de Nota Omgevingskwaliteit en het Omgevingsplan aangepast. We lichten de eigenaren van aangewezen beeldbepalende panden voor over de gevolgen en effecten van de aanwijzing.