Bij 3. Gevraagde scenario's bij Kadernota 2026.pdf

Datum Onderwerp

12 december 2024 Besparingsscenario’s

Geachte leden van de gemeenteraad, Het is onze ambitie dat iedereen in de regio Alkmaar (weer) meetelt en meedoet. Hiervoor hebben we een groot netwerk en met goed opgeleide specialisten maken we gebruik van kansen en talenten. We gaan voor ontwikkeling en zijn er voor alle inwoners. Alle gemeenten hebben te maken met de effecten van de bezuinigingen van het Rijk, het zogenaamde ravijnjaar. U heeft ons in dit licht gevraagd om drie scenario’s (3, 5 en 7%) te onderzoeken waar we kunnen besparen. We begrijpen dit verzoek maar we zijn ons er tegelijkertijd van bewust dat we hiermee de kwetsbare inwoners gaan raken. Daarom zijn we uiterst zorgvuldig gaan kijken naar eventuele besparingsmogelijkheden en de impact daarvan op onze inwoners. Proces Zaffier heeft binnen haar dienstverlening onderzocht waar mogelijkheden voor besparingen liggen en wat hiervan het effect is op de inwoners. We hebben onderscheid gemaakt in vier verschillende categorieën: 1. Niet uit te voeren maatregelen met we elijke of maatschappelijk irra onele impact; 2. Onwenselijke maatregelen met een poli eke en maatschappelijke impact; 3. Niet per se wenselijke maatregelen, maar rela ef beperkte maatschappelijk impact; 4. Efficiënter inze en van capaciteit en budge en.

In drie sessies heeft Zaffier met het algemeen bestuur alle mogelijkheden verkend, waarbij is gekozen om ons te richten op de maatregelen van de hierboven genoemde punten drie en vier. We hebben daarbij meegewogen wat de impact is voor onze inwoners en geven dat hierna weer. Ook zijn er In het kader van beleidsharmonisatie voor 2025 reeds diverse besparingen gerealiseerd. Financiële toelichting Om de omvang van de besparingen te bepalen, hebben wij de begrotingsstructuur van Zaffier geanalyseerd. Van de totale begroting van 167 miljoen euro lenen de uitkeringsgelden, loonkostensubsidie en specifieke uitkeringen (SPUK) zich niet direct voor besparingen. Op de uitkeringsgelden en loonkostensubsidie wordt vanuit de visie en missie van Zaffier reeds maximaal ingezet op schadelastbeperking. Hier kan dus niet zomaar een extra inzet op worden gedaan.

Postadres Postbus 9150 1800 GD Alkmaar

Telefoonnummer 088 404 60 00

IBAN NL53 BNGH 0285 1659 17 www.zaffier.nl

In het scenario van 7% besparingen zou dit betekenen dat Zaffier, bovenop de huidige inspanningen, ongeveer 350 inwoners extra uit de uitkering zou moeten halen. En dit is nog los van de stijgende instroom van statushouders en een steeds groter wordende afstand op de arbeidsmarkt van onze inwoners die aangewezen zijn op de participatiewet. En alleen voor de inwoners vanuit gemeente Alkmaar en Dijk en Waard zou dit een permanente besparing opleveren, bij gemeente Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest worden de uitkeringsgelden na twee jaar naar beneden bijgesteld voor het historisch bepaalde deel van het budget. Ook op de specifieke uitkeringen (SPUK) is niet te besparen daar lagere kosten direct leiden tot een lagere compensatie vanuit het Rijk. Besparingsscenario’s Uiteindelijk heeft het algemeen bestuur gekozen voor de drie scenario’s die Zaffier aan de raden voorlegt. De voorgestelde besparingsmaatregelen zijn als volgt, waarbij de omvang van de besparingen is gebaseerd op de bijdrage van elke deelnemende gemeente aan Zaffier. Maatregel Aanpassen bevoorschotting Zaffier Aflossen hypotheek CZM 1/8 verlaging bijdrage CZM verlaging inkomensgrens CZM stoppen Individuele inkomenstoeslag halvering bijdrage Individuele inkomenstoeslag verlaging inkomensgrens Totaal Besparingsdoel

Treft welke begroting Zaffier Zaffier Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

3% 330.000 35.000

5% 330.000 35.000 362.600 1.117.200

7% 330.000 35.000

1.096.800 794.500 2.256.300

1.096.800 794.500 3.736.100

2.900.760 1.096.800 794.500 5.157.060

2.112.900

3.521.500

4.930.100

Hieronder volgt een overzicht van de mogelijke besparingen per gemeente op basis van de drie scenario’s: (* € 1.000,-) Aanpassen bevoorschotting Zaffier Aflossen hypotheek CZM 1/8 verlaging bijdrage CZM verlaging inkomensgrens CZM stoppen Individuele inkomenstoeslag halvering bijdrage Individuele inkomenstoeslag verlaging inkomensgrens Totaal

(* € 1.000,-) Aanpassen bevoorschotting Zaffier Aflossen hypotheek CZM 1/8 verlaging bijdrage CZM verlaging inkomensgrens CZM stoppen Individuele inkomenstoeslag halvering bijdrage Individuele inkomenstoeslag verlaging inkomensgrens Totaal

Alkmaar 3% 5% 7% 158 158 158 17 17 17 200 577 1.602 587 587 587 423 423 423 1.185 1.961 2.786

3% 25 3 69 59 155

Bergen 5% 25 3 28 122 69 59 305

7% 25 3 222 69 59 378

Castricum 3% 5% 7% 27 27 27 3 3 3 24 75 189 81 81 81 50 50 50 160 259 349

Dijk en Waard 3% 5% 7% 95 95 95 10 10 10 84 261 668 269 269 269 210 210 210 585 929 1.253

3% 16 2 59 38 115

Heiloo 5% 16 2 20 64 59 38 199

7% 16 2 156 59 38 271

3% 9 1 31 15 56

Uitgeest 5% 7% 9 9 1 1 8 19 64 31 31 15 15 83 120

Nota bene: De besparing per gemeente is berekend op basis van de daadwerkelijke uitgaven per regeling. Om deze reden wijken de besparingen per gemeente af van de percentages.

Impact op inwoners Bij de maatregelen wordt de impact op de inwoner inzichtelijke gemaakt in dien van toepassing. Om deze impact te kunnen beoordelen zijn in onderstaande tabel de maandelijkse inkomsten inzichtelijk gemaakt per huishoudtype en inkomenshoogte (percentage van het sociaal wettelijke minimum). De bedragen omvatten inkomsten uit uitkering of werk, aangevuld met maximale landelijke toeslagen en gemeentelijke regelingen. Huishoudtype / inkomensgrens 100% 110% 120% 130%

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd 1.902 1.978 2.107 2.139

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 2.988 3.081 3.216 3.115

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 3.418 3.525 3.667 3.450

Maatregelen Aanpassing bevoorschotting Zaffier Zaffier wil overschakelen van kwartaal- naar maandelijkse bevoorschotting, zodat deelnemende gemeenten meer rente op hun banksaldi ontvangen. Dit voorstel heeft geen impact op de inwoners. Aflossen hypotheek Zaffier betaalt rente op een hypotheek en huurkosten voor de locatie aan de Hertog Aalbrechtweg. De hypotheek loopt nog tot 2036, maar vervroegd aflossen levert een besparing op aan rentelasten (€ 88.000,-).

Zaffier beschikt zelf niet over voldoende middelen dus deze maatregel is afhankelijk of onze deelnemende gemeenten over voldoende liquide middelen beschikken om de lening vervroegd af te lossen. Onze deelnemende gemeenten ontvangen hierdoor zelf minder rente waardoor de netto besparing uitkomt op € 35.000,-. De schuld bedraagt € 1.676.139,per 31 december 2025 en als Zaffier nu zou aflossen komt de boeterente totaal op € 371.000,-, totaal € 2.047.139,-. Dit voorstel heeft geen impact op de inwoners en wordt optioneel aangeboden, de andere voorgestelde besparingen overstijgen ruim de gestelde doelen. Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) verminderen bijdrage met een achtste, aanpassen inkomensgrens of stoppen De CZM biedt inwoners met een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum (WSM) toegang tot betaalbare zorg, met als doel financiële ondersteuning en schuldenpreventie. Deze voorziening kan beperkt toegankelijk worden gemaakt (inwoners met 100% WSM) en de gemeentelijke bijdrage aan de inwoner kan worden verminderd met een achtste. De regeling kan ook worden gestopt. Het verminderen van de bijdrage met een achtste betekent voor onze inwoners die gebruik maken van deze regeling dat de eigen bijdrage per maand stijgt met: Huishoudtype Gemeente Alkmaar Gemeente Bergen NH Gemeente Castricum Gemeente Dijk en Waard Gemeente Heiloo Gemeente Uitgeest

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd 4,38 4,38 4,38 4,38 4,38 4,38

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 4,38 4,38 4,38 4,38 4,38 4,38

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 8,75 8,75 8,75 8,75 8,75 8,75

Het aanpassen van de inkomensgrens naar 100% WSM betekent voor onze inwoners die gebruik maken van deze regeling dat de eigen bijdrage per maand stijgt met: Huishoudtype Inkomensgrens Gemeente Alkmaar Gemeente Bergen NH Gemeente Castricum Gemeente Dijk en Waard Gemeente Heiloo Gemeente Uitgeest

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130%

-

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

-

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

-

70 70 70 70 70 70

70 70 70 70 70 70

70 70 70 70 70 70

Het stoppen van de CZM betekent voor onze inwoners die gebruik maken van deze regeling dat de eigen bijdrage per maand stijgt met: Huishoudtype Inkomensgrens Gemeente Alkmaar Gemeente Bergen NH Gemeente Castricum Gemeente Dijk en Waard Gemeente Heiloo Gemeente Uitgeest

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130%

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

35 35 35 35 35 35

70 70 70 70 70 70

70 70 70 70 70 70

70 70 70 70 70 70

70 70 70 70 70 70

Individuele inkomenstoeslag halveren bijdragen en/of aanpassen inkomensgrens De individuele inkomenstoeslag is een financiële ondersteuning voor mensen met een laag inkomen die langdurig in armoede leven en weinig perspectief hebben op inkomensverbetering. Deze voorziening kan beperkt toegankelijk worden gemaakt (inwoners met 100% WSM) en de gemeentelijke bijdrage aan de inwoner kan worden gehalveerd. Het halveren van de toeslag betekent voor dat onze inwoners die gebruik maken van deze regeling per maand onderstaande bedrag minder ontvangen: Huishoudtype Gemeente Alkmaar Gemeente Bergen NH Gemeente Castricum Gemeente Dijk en Waard Gemeente Heiloo Gemeente Uitgeest

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 25,00 25,00 25,00 25,00 25,00 25,00

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd 19,50 19,50 19,50 19,50 19,50 19,50

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar 28,00 28,00 28,00 28,00 28,00 28,00

Het aanpassen van de inkomensgrens naar 100% WSM betekent dat onze inwoners die gebruik maken van deze regeling per maand de bedragen op de volgende pagina minder ontvangen:

Huishoudtype Inkomensgrens Gemeente Alkmaar Gemeente Bergen NH Gemeente Castricum Gemeente Dijk en Waard Gemeente Heiloo Gemeente Uitgeest

Alleenstaanden tot pensioengerechtigde leeftijd

Een oudergezinnen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

echtparen 1 kind van 5 tot 12 jaar 1 kind van 12 tot 16 jaar

100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130% 100% 110% 120% 130%

-

39 39 39 39 39 39

39 39 39 39 39 39

39 39 39 39 39 39

-

50 50 50 50 50 50

50 50 50 50 50 50

50 50 50 50 50 50

-

56 56 56 56 56 56

56 56 56 56 56 56

56 56 56 56 56 56

Tot slot Wij hebben met deze scenario’s gezocht naar een evenwicht tussen aan de ene kant de gevraagde besparingen en aan de andere kant de impact op onze meer kwetsbare inwoners. We blijven graag met u in gesprek hoe wij samen in onze regio de ambitie van Zaffier zo goed mogelijk kunnen waarmaken en op die manier onze bijdrage te leveren aan de bestaanszekerheid van onze inwoners. Namens het algemeen bestuur,

Robert te Beest , Voorzitter.

Jacco Mokveld, Secretaris.