bij 2021-03-18 visie van het Cultureel Bergens Platform.pdf

Bergenbreed Cultuur in kustgemeente Bergen Visie van het Cultureel Bergens Platform November 2020

Inhoudsopgave Inleiding

1

Het Cultureel Bergens Platform

2

Cultureel Bergen nu

3

Bergense opgaven voor de toekomst

6

Onze visie op cultuur in Bergen

8

Samenvatting

11

Bijlage deelnemers Cultureel Bergens Platform

12

1 Inleiding

Cultuur maakt Bergen aantrekkelijk. Voor bewoners, voor bedrijven en niet te vergeten voor bezoekers van buiten de gemeente. Cultuur moet er zijn voor iedereen: voor jong en oud, voor amateurs en professionals, voor makers en voor toeschouwers, voor liefhebbers van de klassieke canon en voor mensen die juist houden van grensverleggende nieuwe kunst. Bergen heeft als gemeente veel te bieden op het gebied van cultuur. Dit is hèt moment om het culturele aanbod van Bergen te verdiepen, te ontwikkelen en meer zichtbaar te maken. Dat culturele aanbod moet zich continu vernieuwen om aan te blijven sluiten op de veranderende omgeving en nieuwe trends. Zo maken we cultuur in Bergen klaar voor de toekomst. De gemeente heeft het Cultureel Bergens Platform gevraagd om een visie op cultuur te geven, als aanzet tot een vernieuwd cultuurbeleid 2021 - 2024. In dit document presenteren wij onze ambities.

1

2 Het Cultureel Bergens Platform Het Cultureel Bergens Platform is eind 2016 opgericht en kent 13 partners: • Abdij van Egmond • Bibliotheek Kennemerwaard • Erfgoedplatform BES • Filmtheater Cinebergen • International Holland Music Sessions • KunstenaarsCentrumBergen (KCB) • De Kunst10Daagse • Museum Kranenburgh/het Sterkenhuis • Slotkwartier Egmond • Stichting Los Zand • Stichting Schoorlse Kunsten (SchoK) • VVV Hart van Noord-Holland • Woodlands Festival De dertien organisaties (en de initiatieven die zij vertegenwoordigen) zorgen gezamenlijk voor een levendige cultuuragenda in de gemeente Bergen, elk jaar opnieuw. Het doel van het platform is om samen te werken aan betere culturele producten en daarmee meer bezoekers te trekken naar deze activiteiten. Samen worden de activiteiten van deze organisaties jaarlijks door circa 2

395.000 mensen bezocht waarvan ongeveer 70% uit Bergen zelf en omliggende gemeenten. De afgelopen jaren hebben de deelnemers aan het Cultureel Bergens Platform samengewerkt aan een jaarlijkse programmering en is een activiteitenagenda uitgebracht (in Nederlands en Duits, 100.000 exemplaren verspreid). Onze leden hebben vanwege de coronacrisis dit jaar “Cultureel Bergen” opgezet. Een frequent uitgezonden cultureel online magazine bij RTV80 en online kanalen in de regio over kunst en cultuur in Bergen om de kijkers passie, troost en nieuwe inzichten te geven. De meerwaarde van het Cultureel Bergens Platform is: • verbeterde afstemming van de programmering, het hele jaar rond • samenwerking in toeristische productie en promotie • versterking van elkaars activiteiten door samenwerking in het aanbod • kennisdeling bijv. rond landelijke culturele trends en fondsenwerving • aandacht voor innovatie, duurzaamheid, cross-overs en specifieke doelgroepen • idee-ontwikkeling op het gebied van meerjarige thematische programmering en innovatie.

3 Cultureel Bergen nu Bergen is een cultureel hoogwaardige en actieve gemeente. Van oudsher zochten kunstenaars de regio vanwege het bijzondere licht en de landschappelijke kwaliteiten. Zij vestigden zich in de gemeente en legden de basis voor het rijke culturele klimaat van Bergen, met diverse kunstvormen (beeldende kunst, literatuur, architectuur, muziek, film). Bergen en de Bergense School zijn tot op de dag van vandaag begrippen in de kunstwereld. Dat is van een nauwelijks te onderschatten belang.

Drie pijlers onder het culturele klimaat: vrijwilligers, organisaties en evenementen Het culturele klimaat van gemeente Bergen rust op drie pijlers: vrijwilligers, organisaties en evenementen. Dat we de vrijwilligers als eerste noemen is niet voor niets. De inzet en betrokkenheid van honderden vrijwilligers maken een rijk palet aan culturele activiteiten mogelijk. Voor een gemeente met de omvang van Bergen (30.000 inwoners) vinden we hier verrassend veel grote culturele organisaties met een bijzondere kwaliteit, een direct gevolg van de belangrijke rol die Bergen als kunstenaarsdorp gespeeld heeft in de twintigste eeuw. Dat geldt in de eerste plaats voor Museum Kranenburgh, een museum dat een belangrijke

presentatieplek is voor kunst in de 20e eeuw met een regionale, landelijke en zelfs internationale betekenis. Ook het KunstenaarsCentrumBergen bouwt voort op een inspirerend verleden. Deze vereniging die is opgericht na de Tweede Wereldoorlog telde onder de leden beeldend kunstenaars als Charley Toorop en Constant, dichters als Adriaan Roland Holst en Lucebert en een wereldberoemd componist als Simeon ten Holt. Nog steeds verenigt het KCB eigentijdse kunstenaars uit verschillende disciplines die elkaar beïnvloeden en soms op verrassende wijze samenwerken. Een blijvende inspiratiebron voor kunst en cultuur in de gemeente. Bibliotheek Kennemerwaard is met vestigingen in de drie kernen aanwezig en is van onschatbare betekenis voor cultuurspreiding en cultuurecucatie. Filmtheater Cinebergen zorgt vanuit het historisch monument “de Zwarte Schuur” permanent voor het mooiste wat de wereldcinema te bieden heeft en bindt bezoekers door aantrekkelijke arrangementen (food en film, film en muziek, etc.) Cinebergen is actief op educatief gebied en kent diverse samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld IDFA (International Documentary Filmfestival Amsterdam), Cinekid Festival en is aangesloten bij Europa Cinemas.

International Holland Music Sessions (IHMS) dat jonge, talentvolle klassieke musici uit meer dan veertig landen een podium biedt, heeft een verbindende functie tussen (erfgoed)podia en evenementen in Bergen, Egmond en Schoorl. Stichting Los Zand is een actieve, verbindende organisatie die zich inzet voor de opzet en uitvoering van cultuureducatie in Bergen en omgeving. Film en beeldende kunst zijn de belangrijkste disciplines waarmee deze stichting zich onderscheidt. 3

De Abdij van Egmond en het Slotkwartier biedt een ensemble van bijzondere verhalen en gebouwen. Hier liggen de fundamenten van Holland en als we het ruimer beschouwen zelfs van het huidige Europa. De derde pijler onder het culturele klimaat van Bergen zijn de jaarlijkse evenementen. Enkele zijn van bovenlokaal of zelfs nationaal belang. Op de eerste plaats natuurlijk de Kunst10daagse met een nadruk op beeldende kunsten en toonaangevende fotografie, die bezoekers uit het gehele land trekt. Het Woodlands Festival programmeert muziek voor jongeren (DJ’s, hiphop, urban). En tenslotte noemen we het tweejaarlijkse SchoKfestival van de Stichting Schoorlse Kunsten, met actuele beeldende kunst, combinaties van kunstvormen, en experimenten. Het culturele klimaat van Bergen wordt verder ingekleurd door de historische verenigingen en erfgoedorganisaties met een zeer grote en nog steeds groeiende achterban. Deze verenigingen en organisaties houden zich bezig met onderzoek, documenteren en het levendig houden van de lokale geschiedenis. Zij ijveren zich voor behoud en ontwikkeling van cultureel erfgoed zoals monumenten, archeologie en beeldbepalende landschappen en dorpsgezichten. Deze erfgoedorganisaties hebben zich verenigd in het Erfgoedplatform BES, gericht op de onderlinge uitwisseling van informatie en bevordering van samenwerking.

Zij organiseren lezingen of excursies en stellen kronieken op die gretig aftrek vinden bij hun talrijke leden. Daarnaast biedt Bergen ruimte voor een veelheid aan kleinere initiatieven: lezingen en voordrachten, expositites en voorstellingen, uitvoeringen en vertoningen in monumentale kerken en plekken. Kortom: een rijk en gevarieerd palet.

4

Maar ook tekortkomingen… We zien barsten in het culturele klimaat van Bergen: • De verdeling van het culturele aanbod over de kernen van de gemeente Bergen is onevenwichtig; • De aansluiting met jongere generaties in het culturele aanbod verdient blijvende aandacht. Op educatief gebied zijn er veel initiatieven die in samenwerking met scholen worden ontwikkeld. Maar ook buitenschoolse activiteiten en activiteiten specifiek gericht op een jongere doelgroep mogen in het aanbod niet ontbreken; • De afhankelijkheid van vrijwilligerswerk maakt het culturele leven in Bergen kwetsbaar als de aanwas van nieuwe vrijwilligers stokt;

Gemeente Bergen, Nieuw Vertrouwen; formatieakkoord 2019-2022, p.16: “Kunst en cultuur zijn van belang voor het leefklimaat van onze inwoners. Wat aantrekkelijk is voor de inwoners, is vaak ook aantrekkelijk voor toeristen. Er moet extra ruimte worden geboden aan kunst, cultuur en creativiteit voor onze inwoners. Het verrijkt het leven en verbindt de mensen uit de dorpen en de dorpen onderling. We vinden het belangrijk dat iedere kern herkenbare uitingen heeft die verleden, heden en toekomst markeren. Inwoners, scholen, maatschappelijke organisaties, musea en accommodaties worden daarbij betrokken. We koesteren ons cultureel (im-)materieel erfgoed en specifiek onze monumenten. We bieden ruimte aan inwoners en organisaties voor nieuwe initiatieven. Wij willen dat iedere kern zich ook cultureel kan profileren. Het toerisme- en innovatiefonds willen we openstellen voor kunstzinnige en culturele uitingen. Een overkoepelende citymarketing kan dit onder de aandacht brengen van een breed publiek. Dat is ook goed voor de ondernemers en daarmee voor de lokale economie.”

•

•

Het culturele aanbod wordt voor een groot deel ingevuld door Museum Kranenburgh en Bibliotheek Kennemerwaard. Zij trekken qua (structurele) programmering de meeste bezoekers én delen ongeveer 80% van de gemeentelijke begroting. De overgebleven ruimte wordt ingezet voor nieuwe initiatieven en structurele ondersteuning van bestaande initiatieven en instellingen.’ De cultuurhistorische verenigingen kennen een grote achterban (ledental) maar trekken weinig jongeren. Ook de verbinding met de hedendaagse kunstensector kan beter worden benut.

Ruimte voor cultuur De gemeente Bergen heeft in het formatieakkoord per beleidsterrein een reeks van opgaven benoemd waar zij de komende jaren aandacht aan besteedt.

5

4 Bergense opgaven voor de toekomst Het Cultureel Bergens Platform vindt het vanzelfsprekend dat ook het culturele veld aangeeft hoe zij een bijdrage kan leveren aan de opgaven waarvoor Bergen staat. Welke opgaven wil het platform naar voren halen en wat zijn de dwarsverbanden met cultuur?

Over verschillen en ongelijke kansen De verschillen tussen de kernen, de verschillen tussen dorpen en buurten en de verschillen tussen mensen geven kleur aan de gemeente Bergen. Maar die verschillen hebben ook een negatieve kant. Wanneer ongunstige factoren zich opstapelen kun je onrechtvaardige verschillen krijgen en ontstaat er kansenongelijkheid: tussen jong en oud, nieuwkomers en ingezetenen, mensen met weinig inkomen en mensen met een hoog inkomen, alleenstaanden en gezinnen. Juist daarom is het zo belangrijk om aandacht te besteden aan de ontplooiingskansen van inwoners, buurten en kernen. De samenleving vraagt ook steeds meer van mensen. Voortdurend leren en nieuwe vaardigheden 6

ontwikkelen zijn cruciaal om veerkracht en aanpassingsvermogen op te bouwen. Als mensen structureel achterblijven en de sociale scheidslijnen sterker worden, beïnvloedt dat de mate van sociale cohesie, het gevoel van ‘erbij te horen’, de trots en de kwaliteit van leven. Daarmee groeit onbehagen en kan er wrijving in de samenleving ontstaan. Relatie met cultuur Veerkracht, aanpassingsvermogen en (zelf-)redzaamheid leer je niet vanzelfsprekend op school of via een opleiding. Cultuur en cultuuronderwijs zetten aan tot kritisch en creatief denken, tot reflectie en samenwerken. Ook in het werkzame leven worden deze vaardigheden steeds belangrijker, zeker nu de vraag op de arbeidsmarkt sneller verandert door nieuwe technologie en flexibilisering. Cultuur heeft ook de functie van bindmiddel in de samenleving. Het zorgt voor ontmoeting en stimuleert interesse in het onbekende. Daarmee kan cultuur een waardevolle bijdrage leveren aan sociale inclusie en verbinding in buurten en kernen. Op basis van deze overwegingen formuleert het Cultureel Bergens Platform de volgende ambitie:

Wat Bergen nodig heeft is verbreding van het culturele aanbod en een investering in goede educatie, zodat kunst en cultuur in de gemeente aansluit op wat de inwoners in buurten en kernen beweegt, ongeacht van welke generatie ze zijn, ongeacht hun achtergrond. Zo dragen kunst en cultuur ertoe bij dat iedereen zich verbonden voelt aan Bergen.

Over de leefomgeving De kernen hebben elk hun eigen karakter en culturele identiteit, ze vullen elkaar aan: Bergen is meer gericht op de kunsten, Schoorl legt het accent op landschap en natuur en Egmond kan bogen op een bijzondere rijke geschiedenis. De ligging aan de kust, de nabijheid van zee, strand en duinen is een gemeenschappelijke kwaliteit die de kernen bindt. Ambitie: Een betere spreiding van culturele evenementen en initiatieven over de kernen van de gemeente Bergen – aansluitend op de karakteristieke kwaliteiten van die kernen – vergroot de aantrekkingskracht van de gemeente als geheel. Het biedt bovendien kansen om beter aan te sluiten op de belevingswereld van jongere generaties, waardoor die zich meer verbonden voelen met hun eigen leefomgeving.

Over cultuurtoerisme Gemeente Bergen kent een grote aantrekkingskracht van bezoekers uit binnen- en buitenland, zo blijkt ook uit het door VVV Hart van Noord-Holland opgestelde Bezoekersprofiel Bergen 2020. Het biedt inzicht in welke bezoekers er komen, waar vandaan, wanneer ze komen, hoe lang, hoe vaak, waarvoor, welke klantreis ze afleggen en wat hun behoeftes zijn gedurende hun klantreis. Uit het rapport blijkt dat het meeste bezoek uit Nederland, Duitsland en België komt. In 2019 was er een forse daling in het totaal aantal unieke bezoekers, maar alle voorspellingen laten zien dat het aantal bezoekers uit binnen- en buitenland de komende tien jaar flink zal stijgen, mogelijk verdubbelen, met name op iconische plekken zoals kustplaatsen

en steden. Hiermee ontstaan veel kansen en is het nog belangrijker om een gemeenschappelijk beleid te hebben op toerisme en op cultuur. Gemeente Bergen kan de toekomstige groei van bezoekers benutten om een bezoeker aan te trekken die past bij de kwaliteiten van Bergen en om bezoekers die niet positief bijdragen te weren (Toerisme in Balans). Het rijke en het zeer uiteenlopende aanbod van cultuur: kunst, cultuurhistorie en routes zijn interessant voor de zogeheten ‘cultuurtoeristen’ ook wel ‘kwaliteitsbezoekers’ genoemd. De groep ‘cultuurtoeristen’ neemt wereldwijd toe. Zij zijn geïnteresseerd in verbreding van hun zienswijze, verdieping, achtergrond, historie, beschouwing, zingeving, enzovoort. Zij zijn flexibel in hun reisperiode en stemmen deze af op het actuele aanbod. De cultuurtoerist besteedt meer dan de gemiddelde museumbezoeker en overige toeristen, wat ten goede komt aan het economisch klimaat (bron: NBTC). Bergen kan de groei van kwaliteitsbezoekers benutten, door deze cultuurbezoeker vaker te verleiden om Bergen te bezoeken in periodes waarin nu minder bezoekers komen. Het samen organiseren van evenementen en meer bekendheid geven aan het grote culturele aanbod van Bergen speelt hierin een essentiële rol. Het aanpassen van de marketingactiviteiten op deze doelgroep (nationaal en internationaal) is ten zeerste aan te bevelen.

Ambitie: Een voor bezoekers en bewoners waarneembare ‘etalage’ met het rijke en zeer uiteenlopende culturele aanbod van Bergen om de cultuurtoerist meermalig naar onze gemeente te trekken. Een ‘etalage’ waarbij het totale aanbod verbindende en beleefbare thema’s en verhalen kent. Culturele ondernemers spelen nog beter in op de vraag van veeleisende consumenten, die niet alleen cultuur willen, maar bovenal ‘beleving’. Ze vertellen een verhaal, ze scheppen een omgeving (met horeca, ateliers, designwinkels, galeries) die bezoekers boeit, vasthoudt en doet terugkomen. Met gemeenschappelijke marketing trekt gemeente Bergen nog meer cultuurminnend publiek, het hele jaar door. 7

Hoofdpunten van onze ambitie

5 Onze visie op cultuur in Bergen

•

•

• • Om het culturele aanbod van Bergen te versterken en te verrijken, moeten nieuwe verbindingen tot stand worden gebracht, het aanbod worden verdiept én verbreed. We willen daarbij ook actief bevolkingsgroepen betrekken die nu minder aan bod komen of buiten de boot dreigen te vallen, met name jongeren, alleenstaanden, lager opgeleiden en nieuwkomers.

•

• Het Cultureel Bergens Platform zet met deze visie in op een aanpak die Bergenbreed is. • We doen dit alles gezamenlijk: Het Cultureel Bergens Platform zet zich als krachtig samenwerkingsverband in met andere culturele organisaties, gemeente en betrokken stakeholders om deze ambities de komende jaren waar te maken. •

8

Het zichtbaar verleden (ons erfgoed) wordt gekoesterd, maar we investeren ook in de toekomst. Er moet ruimte zijn voor vernieuwing – zo kunnen we blijven aansluiten op een omgeving die verandert. Het Cultureel Bergens Platform werkt aan een levend(ig) kunst- en cultuurklimaat. We moeten meer oog krijgen voor de identiteit van de kernen en het ver- binden daarvan op creatieve wijze – via verhalen, gaming, routes, en apps. We willen de culturele infrastructuur versterken en verstevigen door professionalisering van de organisaties zelf. We ondersteunen talentontwikkeling, met speciale aandacht voor “broedplaats”-achtige locaties (zoals bijvoorbeeld een “summerschool”) waarbij kunstenaars en creatieve professionals zich kunnen profileren en kunnen werken aan gezamenlijke vraagstukken. Cultuur kan meer worden ingezet om maatschappelijke opgaven aan te pakken zoals vergrijzing, vereenzaming, verduurzaming en de diversiteit van de samenleving. Er moet ruimte komen voor nieuwe initiatieven, zoals een jaarlijkse eigen Bergense cultuurmaand (oktober), en samenwerking tussen de organisaties op Bergenbrede thema’s. Cultuur levert een grote bijdrage aan de economische en recreatieve doelen van Bergen. Daarvoor moeten we een structurele aanpak ontwikkelen om de programmering meer zichtbaar te maken op lokaal, regionaal en landelijk niveau.

Een op cultuur gerichte marketingaanpak is noodzakelijk. Coördinatie tussen de verschillende culturele en toeristische organisaties is essentieel om de samenwerking en programmering te versterken.

Aanzet tot een uitvoeringsagenda 2021-2024

“The Roaring Twenties”. Museum Kranenburgh maakt voor 2021 een tentoonstelling over dat thema en werkt samen met International Holland Music Sessions en de Kunst10Daagse. Zo maken we de eerste “Maand van de Bergense Cultuur” tot een fraai evenement, een verrijking van het culturele leven in de gemeente. Deze aanpak kan ook gevolgd worden om landelijke thema’s te adopteren. In 2021 zet het NBTC een (inter)nationale campagne op onder de titel: “Ode aan het Nederlandse Landschap”. De culturele en toeristische organisaties in gemeente Bergen kunnen hierop inspelen door een programmering rondom cultuur en landschap samen te stellen en hiermee landelijk de aandacht te trekken van opiniemakers en “kwaliteitstoeristen”.

De organisaties verenigd in het Cultureel Bergens Platform hebben bij het opstellen van deze visie op cultuur in de gemeente ook doelgerichte en concrete plannen op tafel gelegd om de visie in praktijk te brengen. Hieronder presenteren wij enkele aansprekende plannen, die wij in de komende jaren gezamenlijk met de gemeente, met culturele organisaties en andere stakeholders willen realiseren. Meer verbinding tussen instellingen en organisaties in Bergen De oprichting van het Cultureel Bergens Platform is een eerste stap op weg naar meer verbinding en samenwerking. Wij willen ook andere culturele organisaties en stakeholders betrekken in het afstemmen van de culturele programmering in de gemeente. Zo maken we gebruik van elkaars kracht en laten we in de praktijk zien hoe relevant cultuur is voor de samenleving. Concrete voorbeelden van verbinding: • Aan de succesvolle Kunst10Daagse willen we een kunst- en cultuurmanifestatie koppelen, namelijk de ‘Maand van de Bergense Cultuur’ (werktitel). Onze ambitie is om die te organiseren in oktober, voorafgaand aan de Kunst10Daagse. Door het culturele aanbod te bundelen en in een korte periode over het voetlicht te brengen kunnen we een programma presenteren dat ook landelijk aandacht trekt. We werken op basis van een gemeenschappelijk gekozen thema.

De programmering van “Wintergasten” waarin aandacht is voor ontluikend en doorgewinterd talent trekt de aandacht van het (regionaal en landelijk) publiek. •

•

De gemeente Bergen telt vele fraaie monumentale kerken, zoals de Slotkapel in Egmond, de Ruïnekerk van Bergen, de Vredeskerk in Bergen aan Zee, het Witte Kerkje van Groet en het Hervormde Kerkje in Schoorl. Het zou mooi zijn als deze erfgoedlocaties tot een gezamenlijke culturele programmering komen, door het programmeren van kleinschalige, kwalitatief hoogwaardige activiteiten: avonden met dichters of bijvoorbeeld een programma rond verdwenen componisten.

In dit jaar (2020) hebben de gezamenlijke erfgoedinstellingen gewerkt aan een programma rondom het landelijke thema: 75 jaar Bevrijding. Helaas heeft dit door de coronacrisis geen doorgang kunnen vinden. Daarnaast heeft het Cultureel Bergens Platform gekozen voor het thema: 9

Naar een complementair cultureel aanbod in de kernen In de visie bepleiten we het ontwikkelen van een complementair cultureel aanbod in de kernen. Egmond biedt een concreet voorbeeld van de hoeveelheid winst die daarmee in de gemeente Bergen geboekt kan worden, want het Slotkwartier in Egmond kunnen we gerust een cultuurhistorische geheimtip noemen. Dit ensemble van bijzondere gebouwen heeft de potentie om een attractie van formaat te worden. Historisch Egmond, de Slotkapel en de ruïne vertellen samen een boeiend verhaal: hier liggen de fundamenten van Holland, en als we het ruimer beschouwen zelfs van het huidige Europa. Wanneer we er samen in slagen dit verhaal nog beter te verbeelden wordt het Slotkwartier een grote publiekstrekker. De programmering van de Abdij van Egmond speelt hierin een belangrijke rol.

10

Verlevendiging van het Bergense culturele klimaat Wij willen als Bergense culturele organisaties bewoners en bezoekers actief betrekken bij de cultuurproductie en het culturele aanbod in de gemeente. Dat zorgt ook voor een groeiend, loyaal bezoekersaantal bij programma’s en evenementen. Gezamenlijke promotie en marketing, professioneel opgezet, helpen daarbij. Een belangrijke toevoeging aan het culturele leven in Bergen zou een ‘broedplaats’ zijn, waar nieuwe culturele en maatschappelijke initiatieven kunnen ontstaan. Een dergelijke broedplaats biedt mogelijkheden voor culturele ondernemers, startende kunstenaars en ondernemende jongeren om met elkaar samen te werken, elkaar te ondersteunen en gezamenlijke initiatieven uit te werken. Een dergelijke broedplaats heeft een locatie nodig, en een podium waarop initiatieven en producten kunnen worden getoond.

Samenvatting

CULTUURVISIE

CULTUREEL BERGENS PLATFORM De dertien organisaties verenigd in het Cultureel Bergens Platform hebben gezamenlijk een visie opgesteld op het culturele aanbod in de gemeente. De kern van de visie is dat de gemeente Bergen zich de komende jaren krachtiger kan profileren als een unieke, levendige culturele gemeente aan de Noordzeekust. Om Mariëtte Dölle (directrice van Museum Kranenburgh) te citeren: “We staan tenslotte op de schouders van grote kunstenaars”!

WAT IS ER NODIG OM BERGEN KRACHTIGER TE PROFILEREN ALS CULTUREEL MIDDELPUNT? Aandacht voor het cultuurbeleid van de gemeente en een duidelijke visie hoe dat beleid wordt ingevuld. Het belang is groot. Versterking van het culturele aanbod verbetert niet alleen het woon- en werkklimaat voor alle inwoners maar bevordert ook de groei van de (vrijetijds)economie.

Cultuur kan een grotere bijdrage leveren aan de economische en recreatieve doelen van Bergen. Daarvoor is een aanpak nodig die de programmering zichtbaarder maakt en promotioneel ondersteunt op lokaal, regionaal en landelijk niveau.

Actief bevolkingsgroepen bij cultuur betrekken die nu minder aan bod komen of buiten de boot dreigen te vallen: Met name jongeren, alleenstaanden, lager opgeleiden en nieuwkomers. Het culturele aanbod kan de Bergense opgaven en maatschappelijke vraagstukken aan de orde stellen en op een creatieve wijze zichtbaar maken.

HET CULTUREEL BERGENS PLATFORM ZET MET DEZE VISIE IN OP EEN AANPAK DIE BERGENBREED IS. Het zichtbaar verleden (ons erfgoed) wordt gekoesterd, maar we investeren ook in de toekomst. Er moet ruimte zijn voor vernieuwing – zo kunnen we blijven aansluiten op een omgeving die verandert. We moeten oog krijgen voor de identiteit van de kernen en het verbinden daarvan op creatieve wijze – via verhalen, routes, maar ook via apps. We willen de culturele infrastructuur versterken en verstevigen door professionalisering van de organisaties zelf.

We ondersteunen talentontwikkeling, met speciale aandacht voor jongeren. Cultuur kan meer worden ingezet om maatschappelijke opgaven aan te pakken als vergrijzing, vereenzaming en verduurzaming.

Cultuur kan een grotere bijdrage leveren aan de economische en recreatieve doelen van Bergen. Daarvoor moeten we een structurele aanpak ontwikkelen van de programmering, met veel aandacht voor de zichtbaarheid van de activiteiten en voor promotionele ondersteuning op lokaal, regionaal en landelijk niveau.

Er moet ruimte komen voor nieuwe, samenbindende intiatieven, zoals een jaarlijkse Maand voor de Bergense Cultuur (oktober) met meer samenwerking tussen de organisaties op Bergenbrede thema’s. Voor 2021 is dat bijvoorbeeld: “Roaring Twenties”.

11

6 Bijlage deelnemers Cultureel Bergens Platform Gevarieerd, rijk en goed verspreid aanbod De deelnemers aan het Cultureel Bergens Platform zijn organisaties met een grote culturele ambitie, verankerd in Bergen, met een eigen, vaak ook gedeelde, achterban van vrijwilligers, leden, bezoekers en geldschieters. Alhoewel ze verschillen in schaalgrootte en kunstdiscipline, zien ze meerwaarde in samenwerking. Zo bewerkstelligen we een betere afstemming op elkaars programmering en komen we tot synergie. Altijd met het doel om elk jaar opnieuw een gevarieerd, rijk en goed gespreid cultureel aanbod in kustgemeente Bergen te genereren. Zo verrassen we bewoners en bezoekers en zorgen we ervoor dat dat cultuurtoeristen en kwaliteitsbezoekers vaker terugkeren. Het Cultureel Bergens Platform staat voor het verbinden, het verbreden en het verdiepen van het cultureel aanbod. Wij willen een kwaliteitsslag maken. Door meer mensen toegang te geven tot cultuur en actief te betrekken bij cultuurproductie, door het aanbod te verbinden met het culturele profiel van de kernen en door ruimte te bieden aan nieuwe en innovatieve culturele initiatieven. 12

Het Cultureel Bergens Platform heeft in haar jonge bestaan haar waarde al bewezen en gezorgd voor een productief overleg en afstemming tussen haar partners. Dit willen we doorzetten en verder brengen door gezamenlijke initiatieven te ontplooien en boeiende programma’s te ontwikkelen die het culturele aanbod in de gemeente Bergen verrijken. Een facilitering van het Cultureel Bergens Platform blijft daarvoor noodzakelijk. Dit zijn de deelnemers aan het Cultureel Bergens Platform, in alfabetische volgorde:

Cultuurhistorie / religieus erfgoed

Abdij van Egmond De huidige Abdij van Egmond is in 1935 opgericht in de directe nabijheid van een middeleeuwse abdij, die uit de tiende eeuw dateerde. Deze abdij werd in 1573, aan de vooravond van het beleg van Alkmaar, door de geuzen verwoest. De geschiedenis van de middeleeuwse abdij is nauw verbonden met die van de graven van Holland, van wie menig nazaat in en nabij de kloosterkerk begraven is. In de Abdij willen wij het verhaal vertellen van de ontstaansgeschiedenis, het hedendaagse leven in de Abdij en het verhaal van het Christendom. Daartoe werd onder andere in 2008 de voorzijde van de huidige kloosterkerk een tombe opgericht die herinnert aan dit verre, roemrijke verleden. In datzelfde jaar werd ook elders op het terrein een klein museum ingericht, gevuld met merendeels archeologische bijzonderheden die op het terrein zijn teruggevonden. Het behoud van het unieke cultureel- en religieuze erfgoed in deze regio wordt centraal gesteld. We richten ons op de toevallige voorbijganger, de toerist of de wandelaar die op zoek is naar rust en een plek voor bezinning. Natuurlijk blijft de mogelijkheid bestaan om te over-

nachten in de abdij en de diensten bij te wonen. Die gasten hebben een bevoorrechte positie! De abdij is een plek waar: • Informatie wordt verstrekt over de Abdij van Egmond en abdijen in Holland in het algemeen; • Natuur en duurzaamheid worden uitgedragen; • Wordt getuigd van het geloof. De Abdij van Egmond heeft een regionale aantrekkingskracht. Onze doelgroep bestaat uit mannen en vrouwen van 40+ die op zoek zijn naar religie, rust en verdieping. Zij bezoeken de kerk, het abdijmuseum, de abdijwinkel, verblijven in het (gastenhuis of volgen een cursus. In het zomerseizoen ontvangen wij daarnaast ook veel toeristen. Jaarlijks weten zo’n 45.000 bezoekers ons te vinden. Wij willen hen een ervaring meegeven, het aantrekkelijk maken dat ze terugkomen en hen verleiden te consumeren. Daarbij respecteren wij de privacy van de broeders die in de abdij wonen. Er zijn ca. 120 vrijwilligers aan de Abdij verbonden. www.abdijvanegmond.nl 13

Literatuur / sociaal

Bibliotheek Kennemerwaard Bibliotheek Kennemerwaard is er voor de inwoners van Alkmaar, Heerhugowaard, Bergen en Castricum. In de gemeente Bergen heeft zij vestigingen in Bergen, Schoorl en Egmond. We helpen mensen zich te ontwikkelen tot goed geïnformeerde inwoners, die beschikken over de juiste vaardigheden om bewust, kritisch en actief mee te doen in de samenleving. De bibliotheek kan mensen helpen hun eigen antwoord te vinden op maatschappelijke vragen. Ook helpt de bibliotheek kinderen en volwassen hun eigen unieke talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Zo worden mensen zelf gelukkiger en wordt de samenleving een beetje mooier. Jaarlijks brengen ruim 100.000 mensen in de gemeente Bergen een fysiek bezoek aan de bibliotheken. Ook online biedt de bibliotheek tal van activiteiten aan. Zo werd de website vorig jaar ruim 289.000 keer geraadpleegd. Elke gemeente heeft haar eigen speerpunten, die terugkeren in de keuze voor lokale bibliotheekactiviteiten op maat. In Bergen zijn dat diverse activiteiten die maatschappelijke deelname mogelijk maken. Leden en niet-leden kunnen deelnemen aan cursussen, workshops en spreek14

uren die de basisvaardigheden bevorderen. Daarnaast richt de bibliotheek zich op culturele ontplooiing en erfgoed. De diverse lezingen op deze gebieden trokken vorig jaar 1264 deelnemers. Taal- en leesbevorderende activiteiten voor kinderen waren goed voor 743 deelnemers in de bibliotheek zelf. Ook daarbuiten ondersteunen bibliotheekconsulenten op 6 basisscholen en 6 kinderdagverblijven in Bergen actief het leesonderwijs, waarmee zij dagelijks 1120 kinderen weten te bereiken. Tevens richt de bibliotheek zich in Bergen op inwoners die vanwege een beperking, schulden, ziekte, leeftijd of andere reden in een isolement terechtkomen. Daarnaast beschikt de bibliotheek over een Taalhuis, waar in samenwerking met een groot aantal sociaal maatschappelijke partners activiteiten worden aangeboden om laaggeletterdheid te voorkomen en te bestrijden. In 2019 waren er 3948 deelnemers aan deze programma’s. Tot slot zet Bibliotheek Kennemerwaard zich in voor de bevordering van mediawijsheid bij kinderen en jongeren. Getrainde consulenten verzorgen op alle basisscholen in Bergen het programma Veilig Puberen over verantwoord omgaan met sociale media. www.bibliotheekkennemerwaard.nl

Cultuurhistorie

Erfgoed Platform BES (cultuurhistorie)

In dit Erfgoed Platform BES zijn ca. 25 (cultuur)historische organisaties vertegenwoordigd die zich met veel enthousiasme en kennis inzetten om de lokale geschiedenis te laten beleven en documenteren. Het Erfgoedplatform BES is een platform waarin zij hun kennis en enthousiasme over de lokale geschiedenis ook kunnen verzamelen, aanvullen en delen. Deze (cultuur)historische organisaties, die allen alleen met vrijwilligers werken, zijn trots op de eigen historie. Samen verzorgen zij, zowel voor de bezoekers als bewoners van de gemeente Bergen, een aantrekkelijk programma met cultuurhistorische activiteiten. Zij komen vier á vijf keer per jaar als Erfgoedplatform BES bij elkaar om elkaar te informeren en zoeken afstemming met betrekking tot thematiek en samenwerking. Ook slaan ze de handen ineen om een groot evenement of thema te programmeren. Daarnaast is er jaarlijks een gezamenlijke bijeenkomst met alle leden van het Cultureel Bergens Platform. In september 2017 is er succes geboekt met de grootscheepse herdenking van de Slag bij Bergen

(de vergeten oorlog van 1799), werd er in 2018 het 100-jarig bestaan van het Vredeskerkje gevierd en vinden de organisaties elkaar jaarlijks bij de activiteiten rondom Open Monumentendag. In het jaar 2020 is samengewerkt in het kader van de landelijke herdenking van 75 jaar Vrijheid. Helaas is dit vanwege de coronacrisis niet doorgegaan. Huys Egmont Hoeve Overslot Egmonder Pinck Historische Vereniging Bergen Historische Vereniging Egmond Historische Vereniging Scoronlo Bunker Museum Jansje Schong Molen Kijkduin Museum het Sterkenhuis Museum Prins Hendrik de Zeevaarder Museum van Egmond Abdij van Egmond/museum

Adelbertus Akker Begraafplaats Rinnegom Boerderijenstichting de Stolpen Stichting Behoud Bouwkunst Bergen Stichting Tijdgeest/Educatie Vredeskerkje Regionaal Archief Alkmaar Ruïnekerk Slotkapel Bibliotheek Kennemerwaard Gemeente Bergen (monumenten) Philisteinse Molen 15

Film

Filmtheater Cinebergen Door haar fraaie ligging in het hart van het bosrijke landgoed van ’t Oude Hof in Bergen en bovendien gevestigd in een historisch monument, namelijk dat van de voormalige houtzagerij ‘De Zwarte Schuur’, mag Filmtheater Cinebergen tot een van de meest sfeervolle en pittoreske theaters van het land gerekend worden. Cinebergen richt zich in eerste instantie op het programmeren van het mooiste wat de wereldcinema te bieden heeft; van de kunstzinnige film tot het betere commerciële werk, van kinderfilm tot documentaire. Bovendien kan men er de hele week terecht, ’s middags en ’s avonds en in het weekend ook nog in de ochtend. Daarnaast tracht de programmering haar achterban zoveel mogelijk op haar wenken te bedienen. Zo is de zaterdagavond vooral gericht op een jonger publiek, hebben de ochtendvoorstellingen een extra cultureel tintje en wordt er in de wekelijkse middagvoorstellingen rekening gehouden met een ietwat ouder publiek. De sfeervolle foyer zorgt er tevens voor dat Filmtheater Cinebergen behalve een vertoningsplek ook een ideale ontmoetingsplek is, waar allerlei sociale en culturele initiatieven ontplooid worden die in relatie staan tot de cinema. Daarnaast zijn er in de loop der jaren talloze samenwerkingsverbanden aangegaan.

Zo is Cinebergen partner van het landelijke Cinekid Festival en van het IDFA (International Documentary Filmfestival Amsterdam). Op Europees gebied maakt Cinebergen deel uit van Europa Cinemas, de door de Europese Unie gesteunde organisatie ter stimulering van de betere Europese film. In samenwerking met hen wordt de International European Arthouse Cinema Day georganiseerd. Jaarlijkse bijeenkomsten 16

in wisselende Europese landen helpen om het contact aan te gaan en te onderhouden met zusterfilmtheaters in het buitenland. Ook is Cinebergen ook op educatief gebied zeer actief. Niet alleen op basisscholen, al of niet in samenwerking met Cultuur Primair, maar ook op middelbare scholen. Daarnaast zijn er twee Filmclubs met vijftig liefhebbers die als doel hebben volwassen cinefielen onder begeleiding van een deskundige uit de filmwereld te leren met een rijker oog naar films te kijken. Cinebergen trekt met slechts één zaal meer dan 25.000 bezoekers per jaar. Om de organisatie draaiende te houden is zij afhankelijk van de inzet van ruim 100 vrijwilligers, de steun van haar Vrienden van-achterban, sponsors, schermreclame en subsidie van de gemeente Bergen. Dit aantal zou met de langverwachte realisering van een tweede zaal tot 40.000 kunnen uitgroeien. Daarmee zal dan veel meer gehoor gegeven kunnen worden aan de talloze verzoeken van buitenaf om artistieke of sociaal maatschappelijke evenementen te realiseren waaraan een film gekoppeld wordt. Waarmee Cinebergen naast Kranenburgh kan uitgroeien tot de tweede cultuurinstelling in Bergen met een landelijke uitstraling! www.cinebergen.nl.

Muziek

IHMS: Passion for Classical Talents Jaarlijks verzorgt ‘International Holland Music Sessions’kortweg; IHMS, een uitgebreid programma in de zomermaanden in de diverse kernen van de gemeente Bergen. Het programma vormt onderdeel van IHMS jaarlijkse Summer Academy & Festival. Deze Academy biedt circa 130 jonge internationale gepassioneerde 13 tot 27-jarige toptalenten in piano, viool en cello uit een kleine 40 landen een combinatie van hoogwaardige begeleiding door internationale topdocenten en podiumervaring. Met een mix van pop-up-, familie-, marathon- en traditionele concerten maken bewoners en bezoekers van Bergen kennis met een breed scala aan klassieke muziek en muziektalenten.

IHMS voor oud deelnemers op als impresariaat en verzorgt IHMS educatie over klassieke muziek op middelbare scholen in Noord-Holland. IHMS wordt vrijwel geheel geleid en mogelijk gemaakt door de inzet van meer dan 300 vrijwilligers en gastgezinnen uit Bergen en de andere kernen. Er komen meer dan 20.000 bezoekers uit binnen- en buitenland naar de ruim 200 concerten per jaar. www.ihms.nl

Op deze wijze stimuleert IHMS de ontwikkeling van talent voor een carrière in de klassieke muziek en geeft zij een impuls aan de culturele diversiteit van de gemeente Bergen. Daarnaast organiseert IHMS voor de beste studenten een inspirerende internationale concertserie New Masters on Tour in Het Concertgebouw en het buitenland, treedt 17

Beeldende kunst

KunstenaarsCentrumBergen (KCB) Het KunstenaarsCentrumBergen, bekend onder de afkorting KCB, is de oudste organisatie op gebied van de kunsten in Bergen en werd in 1947 met veel idealisme opgericht als een stichting met leden. Het idee was om in de magere naoorlogse jaren de kunst te stimuleren en de ‘scheppende kunstenaars’ in de gemeente te steunen. De leden waren en zijn allen professionele kunstenaars. Naast beeldend kunstenaars telt het KCB ook beoefenaars van andere disciplines zoals schrijvers, dichters, componisten, podiumkunstenaars etc. Bekende kunstenaars als Charley Toorop (schilder), Adriaan Roland Holst (dichter) en Simeon ten Holt (componist) stonden aan de wieg van het KCB. Later traden o.a. Jaap Mooy (beeldhouwer), Lucebert (dichter, lid van de 50tigers en schilder) en Gerrit Kouwenaar (dichter en lid van de 50tigers) toe naast tal van andere minstens even bekende kunstenaars. Het KCB telt nu 190 professionele kunstenaars, 150 donateurs en vele kunstlievende leden. 18

Het KCB is in haar 72-jarig bestaan de moeder van vele initiatieven geweest op gebied van de kunsten in de gemeente Bergen. Zo werd in 1993 op initiatief van de werkende leden van het KCB stichting museum Kranenburgh gewijd aan de Bergense School en het expressionisme in het interbellum. Toen in 2013 het vernieuwde museum Kranenburgh geopend werd, was dat mede te danken aan de financiële bijdrage van het KCB. Het KCB organiseert o.a. zes tentoonstellingen per jaar, verspreidt zes maal per jaar het cluborgaan KCB*NU en organiseert tijdens de Kunst10Daagse in het Vredeskerkje in Bergen aan Zee een concert getiteld ‘KCB componisten aan Zee’. In de zomer exposeren leden van het KCB veertien dagen in het Vredeskerkje onder de titel ‘KCB aan Zee’. www.kunstenaarscentrumbergen.nl

Festival / beeldende kunst

Kunst10Daagse Kunst10Daagse brengt jaarlijks tijdens de herfstvakantie van deze regio een zo breed mogelijk publiek in aanraking met allerlei uitingen van kunst in Bergen en Bergen aan Zee.

Hof. Jonge kunstenaars komen op uitnodiging en presenteren zich als De Nieuwe Lichting. Nog jongere kunstenaars worden enthousiast gemaakt door het kinderkunstproject op de basisscholen. Alle basisscholen krijgen daarbij les van (échte) kunstenaars en maken eigen werk.

Kunst10Daagse zet dit brede evenement neer van, voor en door Bergenaren waaraan zo’n 250 kunstenaars en 40.000 unieke gasten van buiten (het dorp, de gemeente, de regio, het land) deelnemen. De gasten besteden jaarlijks ruim € 3 miljoen, een bedrag is samengesteld uit aankopen van kunst, uitgaven in horea, hotels, winkels, parkeergelden en toeristenbelasting. Daarmee is het evenement ook significant voor de economie van de gemeente en van de deelnemende kunstenaars.

Kunst10Daagse zoekt de samenwerking met andere culturele organisaties om activiteiten per thema aan te pakken en op elkaar af te stemmen. Zo bieden we in Bergen een programma waar zowel senioren, jongeren, bewoners en bezoekers kwaliteit vinden die bij hun interesse aansluit. Door samen op te trekken met bijv. hotel blooming, Museum Kranenburgh, de Ruïnekerk, Cinebergen en de Rabobank bij kunstprojecten creëren we meerwaarde.

Disciplines als architectuur, literatuur, muziek, film en theater hebben zich door de jaren heen aangesloten. Gerenommeerde kunstenaars en galerieën exposeren op één van de 160 locaties. Het draagvlak voor het evenement is zo groot in de gemeente dat veel inwoners hun huis, schuur, stal, garage of tuin beschikbaar stellen. Daarnaast presenteert Kunst10Daagse zelf een landelijk aansprekende fototentoonstelling buiten en binnen Het

De doelstelling van Kunst10Daagse is al 27 jaar om een podium te bieden aan een zo breed mogelijk palet aan kunsten en kunstvormen om daarmee de reputatie van gemeente Bergen als kunstenaarsdorp te bevestigen. www.dekunst10daagse.nl 19

Beeldende kunst en cultuurhistorie

Museum Kranenburgh: museum voor moderne kunst en historisch museum Het Sterkenhuis Een state-of-the art museumgebouw omringd door een weelderige tuin en een fantastische groene omgeving, aansprekende tentoonstellingen en een collectie kunst waarin de Bergense School de spil vormt, dat is waar Museum Kranenburgh voor staat. Kranenburgh is een dynamisch museum dat de liefde voor de beeldende kunst wil delen met jong en oud. Ruim 150 vrijwilligers zetten samen met het gedreven Kranenburgh-team ruimhartig hun tijd en kennis in voor het tot bloei brengen van het museumprogramma: spraakmakende tentoonstellingen over moderne en hedendaagse kunst, een interessant en actueel randprogramma en een educatief programma voor basis- en middelbare scholen en specifieke doelgroepen. De samenwerking met andere culturele spelers in de gemeente Bergen verhoogt de kwaliteit van het gezamenlijke programma en stelt het museum in staat zijn programmering aantrekkelijk te verdiepen met concerten van topmusici, lezingen, filmprogramma’s en rondleidingen door bekende schrijvers en dichters. 20

Museum Kranenburgh trekt gemiddeld jaarlijks 70.000 bezoekers. Met onderscheidende tentoonstellingen betrekt Museum Kranenburgh het publiek op actieve wijze bij de actuele discussies die onze maatschappij voert en waarover kunstenaars ons aan het aan het denken zetten. Daarmee heeft het inmiddels een onderscheidend profiel binnen het Nederlands museumbestel. Het museum richt zijn vizier op 2020 en 2021, waarbij het twee grote thematentoonstellingen presenteert “Lucht” en “The Roaring Twenties”. Historisch Museum Het Sterkenhuis maakt organisatorisch deel uit van Museum Kranenburgh. Het herbergt een schat aan Bergense historie, waaronder unieke collecties textiel en prenten, zilver- en glaswerk en een presentatie over oorlogsjaar 1799. Jaarlijks opent het museum een thematentoonstelling waarin Bergense historie en actualiteit samenkomen. Hierbij wordt intensief samengewerkt met erfgoedcollega’s in de gemeente, maar ook met andere partijen zoals de Bergense kerken (2018) en horeca (2019). www.kranenburgh.nl

Cultuurhistorie

Slotkwartier Egmond Het Slotkwartier in Egmond aan de Hoef is de locatie waar ooit het grootste slot van Nederland stond en waarvan de fundamenten in het kader van de werkbesteding tussen 1933-1937 werden blootgelegd. Het Slot op den Hoef, waar de Heren van Egmond resideerden uit wie alle vorstenhuizen in Europa zijn voortgesproten. Het Slotkwartier met aan het begin de papiermolens van de familie van Gerrevink die het papier schepten waarop de eerste president van Amerika Thomas Jefferson het ontwerp van de Declarationact schreef, de Amerikaanse grondwet. In de Croniek van Alkmaer uit 1645 wordt gesteld dat de drooglegging van De Egmondermeer plaatsvond tussen 1564 en 1565 onder leiding van Lamoraal, graaf van Egmont, wiens hoofd rolde op de Markt in Brussel, dit jaar 450 jaar geleden en die onder andere resideerde op het Slot op den Hoef. Panden uit 1585 bevinden zich heden ten dage nog aan Slotkwartier. In een van de Kanunikenhuisjes, die bij de Slotkapel uit 1632 horen, is anno nu Galerie De Kapberg gevestigd. Naast de De Kapberg staat de Slotkapel waarvan de eerste versie

werd gebouwd in 1229 in opdracht van de Graaf van Egmond. De huidige Slotkapel werd na de verwoesting door Diderick van Sonoy in 1633 herbouwd. In de Slotkapel vinden door het jaar heen culturele activiteiten plaats. Schuin tegenover De Slotkapel staat Museum Hoeve Overslot dat stamt uit 1585. Door middel van investeringen krijgt het Slotkwartier de komende jaren de kans om tot bloei te komen. In een centraal gelegen bezoekerscentrum gaan Stichting Historisch Egmond, Bibliotheek Kennemerwaard en het VVV een samenwerking aan, waardoor het gebouw de kenmerken van een cultuurhuis krijgt. Een professionele, hedendaagse expositie toont de geschiedenis van het gebied en haar roemruchte bewoners. De activiteiten van Galerie de Kapberg, de Slotkapel en het muziekpodium in Hoeve Overslot versterken het culturele aanbod in het Slotkwartier, dat voorzien gaat worden van aantrekkelijke, ondersteunende horeca. Onder de paraplu van een overkoepelende Stichting Slotkwartier kunnen jaarlijks 30.000 bezoekers naar het gebeid worden getrokken, waardoor de kleinschaligheid van het kwetsbare gebied toch behouden kan blijven. 21

Muziek

Stichting Los Zand Stichting Los Zand is al 25 jaar als Culturele organisatie een teamspeler in Cultuur en Cultuureducatie. Voorzitter, coordinator, projectleider, uitvoerder en beeldend kunstenaar Sies Vrasdonk en Marcus van Hoorn, beeldend kunstenaar, cameraman en editor, zijn de drijvende krachten achter deze organisatie. Beiden zijn zij als werkend lid aangesloten bij het KCB. Samen met allerlei andere organisaties zoals Kranenburgh, Gemeente Bergen, KCB, Cultuur Primair, Samba Salad en Stichting Tijdgeest zetten zij zich in voor ondersteuning bij het ontwikkelen, organiseren en uitvoeren van allerlei projecten, die met Cultuur en Cultuureducatie in Bergen en daarbuiten te maken hebben. Zij zoeken steeds verbinding met kunstenaars, scholen en andere organisaties waardoor er aanbod op maat gemaakt kan worden. In samenwerking met Kranenburgh zijn er al verschillenden projecten tot stand gekomen zoals: “Van dagdromen tot inspiratie”, een project speciaal gericht op de scholen in Egmond met subsidie van de Gemeente Bergen 22

en met inzet van de Kranenburgh Cultuurcoaches. Een eindexpositie van de ontstane kunstwerken in Kranenburgh waarbij alle scholen aanwezig zijn geweest was het resultaat. Een ander project “Schuif eens op!” was gericht op prettig samenleven, wereldburgeschap, welkom en thuis voelen, afscheid nemen en speciaal ontwikkeld voor nieuwkomerskinderen. Het “Kunstenaarsstraatnamenonderzoeksproject” waarin een digitale zoektocht centraal staat, gaat over het op zoek gaan naar de kunstenaars van de Bergense School wiens namen aan een aantal straten in Bergen zijn gekoppeld en die allemaal te maken hebben gehad met de oprichting van het KCB toen 70 jaar geleden. In de afgelopen periode en ook in de toekomst zal Stichting Los Zand zich inzetten voor Cultureel Bergen het Culturele Magazine dat ontstaan is vanuit het Cultureel Bergens Platform.

Diverse kunstdisciplines, Schoorlse Biënnale

SchoK Vanaf 1997 organiseert de Stichting Schoorlse Kunsten, oftewel SchoK, kunstmanifestaties in het Noord-Hollandse duindorp Schoorl. Sinds 2006 wordt dit kunstweekend om het jaar georganiseerd. Tijdens SchoK nemen ruim honderd professionele kunstenaars uit binnen- en buitenland deel. Kwaliteit en professionaliteit van de deelnemende kunstenaars staat voorop. Actuele kunst wordt gecombineerd met andere kunstvormen, samenwerkingsprojecten en experimenten. En dat alles gratis toegankelijk. www.schoorlsekunsten.nl

23

Toeristische organisatie

VVV Hart van Noord-Holland Enthousiast en gedreven biedt VVV Hart van Noord-Hollandbezoekers al decennialang een warm ontvangst en informatie over het vrijetijdsaanbod in Bergen en de regio. Dit doen wij o.a. vanuit VVV Alkmaar en de VVVvestigingen in De Rijp en Enkhuizen. Samen verwelkomen wij 400.000 fysieke bezoekers. Daarnaast hebben wij VVV-informatiepunten ondergebracht bij tientalen organisaties verspreid door heel Noord-Holland Noord. Zij zijn tevens wederverkopers van onze producten zoals plattegronden, routes en wandelingen. In de BUCH/BES gemeenten kunnen bezoekers o.a. terecht bij: Buitencentrum Schoorl, Bikeshop Egmond, Boekhandel Dekker & Dekker Egmond, Verhalenkamer Willibrordus Heiloo, Huis van Hilde Castricum, en Lekker aan de Haven Uitgeest. Naast de vestigingen en informatiepunten is de VVV actief met mobiele promotie en flexibel inzetbare informatieteams, o.a. langs de kust en 24

tijdens evenementen met eigen bakfietsen en buikbakken. Wij informeren bezoekers ter plaatse over de lokale activiteiten en het culturele aanbod. Om gasten goed te kunnen informeren wordt er samengewerkt met veel platformen, stichtingen, evenementen, marketingorganisaties en gemeenten. Gezamenlijk ontwikkelt de VVV relevante producten zoals Zomer Agenda’s, Kunstroutes, stadswandelingen, plattegronden, duinkaarten en fietsroutes. Samen met alle partners verbindt de VVV zo het complete toeristische en culturele aanbod en biedt dit actief aan bij bezoekers, offline en online. Online ontvangt VVV Hart van Noord-Holland nog eens ruim 750.000 unieke organische bezoekers en via diverse Social Media houdt de VVV de bezoeker actief op de hoogte. Verkoop van tickets, arrangementen, drukwerk en souvenirs behoort tot de commerciële doelstelling van de stichting, niet uit eigenbelang, maar met als doel om excellent gastheerschap te bieden en kunnen blijven bieden. vvvhartvannoordholland.nl

Diverse kunstdisciplines, Festival

Woodlands Festival Woodlands Festival is een podiumplek en smeltkroes van de disciplines muziek, theater, beeldende kunst en living art, film en taal; de plek waar jongeren hun artistieke talenten ontdekken en ontwikkelen. De plek waar jongeren artistieke projecten kunnen realiseren, ervaringen kunnen delen, nieuwe jongeren kunnen ontmoeten, bekenden op andere fronten beter leren kennen. De actieve deelname van de jongeren versterkt hun betrokkenheid en verbondenheid met de activiteiten van Stichting Woodlands en de regio Bergen. Door jongeren in hun eigen omgeving zo’n podium te bieden, wil Woodlands hun leefomgeving op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed versterken. Wij streven ernaar een culturele broedplaats te ontwikkelen om de inzet en uitingen van artistieke talenten van jongeren voor de regio vast te houden en daarmee een passend antwoord te hebben op de aantrekkingskracht van de regio Noord-Kennemerland en ver daarbuiten. Stichting Woodlands heeft sinds 2011 als doel zoveel mogelijk jongeren

in de regio Bergen op een kwalitatief hoog niveau, maar op een laagdrempelige wijze in contact brengen met een diversiteit aan culturele uitingsvormen. In contact brengen staat zowel voor actief deelnemen binnen de programmering, betrokken zijn als vrijwilliger bij de voorbereiding en uitvoering, maar ook voor het bezoeken van de activiteiten van Stichting Woodlands. Hiermee wil de organisatie het cultureel bewustzijn versterken, wat resulteert in zelfbewuste jongeren die actief participeren in kunst, cultuur en erfgoed als producerend kunstenaar, dan wel in staat zijn het een belangrijkere rol te laten spelen in hun dagelijks leven. Over het hele jaar trekken de activiteiten van Woodlands met zijn verschillende evenementen, talent scouts, try-outs en vrijwilligersfeesten rond de 10.000 bezoekers. De organisatie is hiervoor tweemaal genomineerd voor de ondernemersprijs van Bergen en heeft een keer de LEF-penning binnen gesleept. www.woodlandsfestival.nl 25

Fotografie Credits: Piet Ooijevaar Fred Peerdeman Donald van Hasselt Zoltan Adrian Ab Baart Frank van der Meer

26