bij 2021-03-18 brief rvt Kranenburgh d.d. 29 jan 2021 reactie op Eindadvies Berenschot_.pdf

Gemeente Bergen College van B&W Jan Ligthartstraat 4 1817MR Alkmaar

Datum 29 januari 2021 Betreft: Reactie Kranenburgh op integraal advies Bureau Berenschot

Geacht College, In oktober 2019 heeft de Raad van Toezicht van museum Kranenburgh u een brief gestuurd waarin wij hebben gewezen op de precaire situatie waarin het museum zich bevindt. U heeft hierop geantwoord (november 2019) dat u opnieuw wilt kijken naar ‘hoe we het beste vorm kunnen geven aan wettelijke verplichtingen tussen de gemeente en Kranenburgh die leiden tot een duurzame exploitatie van het museum en beheer van de gemeentelijke kunst- en erfgoedcollectie’. Het resultaat van deze verkenning, het ‘integrale advies van bureau Berenschot’ is ons door de wethouder cultuur toegestuurd. In dit advies is ook de motie van de gemeenteraad (d.d. 24 september 2020) inzake verkenning van het verdienmodel meegenomen. Graag reageren we hieronder op het advies. De titel van het integrale advies; ‘de basis op orde’ is een titel die volgens de Raad van Toezicht en bestuurder recht doet aan de problematiek van het museum, zoals aangegeven in onze brief van november 2019. Het integrale advies schetst de knelpunten zoals door het museum in 2019 aangegeven: gebrek aan een depot, achterstallig collectiebeheer, onderhoudsvraagstukken, de problematiek rondom de lening en het feit dat er al jaren geen indexering op de subsidie heeft plaatsgevonden (maar wel op de huur).

1/4

Berenschot geeft aan dat bij een gelijkblijvende situatie - dat wil zeggen, er wordt door de gemeente niets gedaan - het museum het huidige niveau niet kan handhaven. Dit omdat de financiële situatie te kwetsbaar is voor een meerjarig beleid, bruikleenmogelijkheden uitgeput raken, er roofbouw wordt gepleegd op de staf en vrijwilligers, en de depotfaciliteiten volstrekt onvoldoende zijn. Tegelijkertijd toont de benchmark aan dat het museum kwalitatief hoogwaardige tentoonstellingen weet te bieden en een publieksbereik, dat boven de oorspronkelijke ramingen uitkomt. Ook op het punt van eigen inkomsten uit horeca en winkel scoort Kranenburgh hoog. Kortom, het museum heeft potentieel, maar zit aan haar grens. Niets doen betekent ‘onder de kritische grens’. Wanneer, zoals Berenschot adviseert ‘de basis op orde’ is, krijgt het museum de kans om in ieder geval de achterstanden weg te werken en geeft gemeente Bergen een aanzet tot een museum1, dat het centrum van moderne beeldende kunst in Noord-Holland Noord kan zijn en landelijk aansprekende tentoonstellingen kan organiseren2. Het museum kan het unieke gebouw en haar tuin meer benutten als ‘museum in het groen’. Tegelijkertijd krijgt de inzet van het museum voor de kernen op het terrein van cultuureducatie en vrijwilligerswerk een stabielere basis.

Maar om dit alles te kunnen zijn, en dat structureel te blijven is daadwerkelijk meer nodig dan het wegwerken van de knelpunten. Het scenario ‘Inspirerend Bergen’ is voor Kranenburgh het wenkend perspectief, waarmee het een volwaardig museum kan zijn. Dit omdat het uitgaat van de wens van het museum om breder actief te zijn, om buiten de grenzen van het museumterrein en de kern Bergen te kunnen programmeren: kunst op locatie en in de natuurlijke omgeving van de gemeente (polder, duinen, zee) te presenteren. Via artists in residence kan een koppeling worden gemaakt met andere culturele locaties en partijen binnen de gemeente. Bovendien kan een koppeling gemaakt worden met de specifieke kenmerken van de verschillende kernen (de Egmonden, Schoorl, Groet) en de daaraan verbonden samenwerkingspartners.

1

gemeentelijke beleidsnota kunst en cultuur 2016 -2019, geciteerd in rapport Berenschot

2

formatieakkoord 2019-2022, geciteerd in rapport Berenschot

2/4

Tevens kan er via specifieke festivals op locatie (zee, bos, polder) binnen de gemeente een nieuw en jong publiek worden bereikt, hetgeen ook de langetermijn-ambitie is van Kranenburgh. Dit wenkend perspectief ‘Inspirerend Bergen’ zou een grote impuls kunnen geven aan de positionering van de gemeente Bergen, zowel nationaal als internationaal. Het museum spreekt haar voorkeur uit voor dit derde scenario, waarbij zij opgemerkt dat dit een groeitraject is en dit alleen kan worden gerealiseerd wanneer, naast ‘de basis op orde’, er additionele middelen beschikbaar zijn, zowel structureel in de bezetting van de staf van het museum als in incidentele middelen. Het museum ziet het integrale advies van Berenschot als een goede start, waar de door het museum benoemde knelpunten worden erkend, en er een perspectief wordt geschetst dat ambitieus is, maar recht doet aan het museum en de unieke positie van alle kernen in de gemeente. Graag willen wij met de gemeente een start maken om het scenario ‘Inspirerend Bergen’ te vertalen in concrete afspraken en stappen. Daarom hier enkele woorden over het proces. Museum Kranenburgh heeft ingestemd met het voornoemde onderzoek, maar heeft tevens bij brief in december 2019 nogmaals gewezen op de urgentie in relatie met een onderzoek dat tijd kost. Er ligt nu, januari 2021, een rapport.

Hierbij is er intensief en constructief contact geweest tussen de wethouder cultuur en het museum. De Corona-problematiek heeft hier ook nog eens door heen gespeeld. Museum Kranenburgh gaat er van uit dat in 2022 de situatie rondom corona redelijk genormaliseerd is, en het museum bezoekers kan ontvangen. Dat betekent dat onze begroting voor 2022 gebaseerd gaat worden op zoveel mogelijk herstel. En dat de begroting kan worden vastgesteld op basis van concrete afspraken met de gemeente over de problematiek van depot, collectie en verdere exploitatie. Wij gaan er van uit dat er voor het begrotingsjaar 2022 duidelijkheid is.

3/4

Tot slot, wij zijn als Raad van Toezicht en directeur-bestuurder dankbaar voor het initiatief van gemeente Bergen om de afzonderlijke knelpunten van Kranenburgh integraal te beschouwen. Het integrale eindadvies van Berenschot is voor ons een inzichtelijk document met hanteerbare aanbevelingen. Wanneer gemeente Bergen de basis op orde brengt, geeft zij daarmee het museum een stabiele uitgangspositie om te groeien naar een grotere betekenis voor Bergen en haar omgeving. Daar zetten wij ons graag, samen met u, voor in.

Hoogachtend,

Drs P.A. Puck Huitsing MCM, voorzitter, namens Raad van Toezicht Kranenburgh; i.o. Mariette Dölle, directeur-bestuurder.

4/4