bij 2021-01-12 Evaluatie loting SVNK.pdf
Tekst van het document
Evaluatie loting SVNK 1 juli 2019 t/m 30 juni 2020
Inhoud Inleiding .................................................................................................................................................... 3 Leegmeldingen ......................................................................................................................................... 4 Reacties .................................................................................................................................................... 8 Woningzoekenden en verhuringen ........................................................................................................ 10 Herkomst en slaagkansen ...................................................................................................................... 13 Zoek- en inschrijfduur ............................................................................................................................ 14 Conclusie ................................................................................................................................................ 15
Inleiding Vanaf 1 juli 2019 worden op svnk.nl woningen verloot. Via loting willen we de kansen vergroten op een woning voor mensen die met hun inschrijftijd niet aan bod komen. We hebben afgesproken dat er in de regio gemiddeld per week één woning via loting wordt aangeboden. Nu we een jaar verder zijn, is het tijd voor een evaluatie. Dit rapport geeft antwoord op de volgende vragen: Hoeveel woningen zijn er aangeboden voor loting? Is dat er inderdaad gemiddeld 1 per week? Wat zijn de kenmerken van de lotingswoningen: huurprijs, kameraantal, woningtype. Is er verder een lijn te ontdekken in de kenmerken? Zijn het de minder populaire woningen (voor zover die in deze markt nog bestaan), of juist ook een aantrekkelijke eengezinswoningen? Wat is de verdeling over gemeente/wijk/corporatie (in aantal en als % van totaal aantal vrijkomende woningen). Hoe vaak wordt er op een advertentie gereageerd en is daar een trend in te zien? Is het aantal reacties en het soort woningzoekenden anders dan bij vergelijkbare woningen die op de reguliere wijze werden aangeboden? Wat is de acceptatiegraad bij loting en bij het hoofdmodel? Wat zijn de kenmerken van de woningzoekenden die reageerden en zij die een woning vonden. Tenslotte geven we antwoord op de belangrijkste vraag. Zorgt loting er inderdaad voor dat er woningen terecht komen bij mensen die anders niet aan bod zouden zijn gekomen?
Leegmeldingen Leegmeldingen van 1 juli 2019 tot 1 juli 2020
Aantal leegmeldingen 0%
1%
Bemiddeling
7%
16%
Hoofdmodel
3%
Loting Nieuwbouwwoning van project Vrije sector
73%
Winkelmodel
In de verslag periode werden 60 advertenties gepubliceerd die werden verloot. Dat is iets meer dan 1 woning per week en 3% van het totaal aantal leegmeldingen.
Aantal advertenties lotingsmodel per maand juli 2019 tot 1 juli 2020
Advertenties loting per maand 10
9
9
8
8
7
7
7
6
6 5
5
5
4
4
3
3
3
2
2
1
1 0 jul
aug
sept
okt
2019
nov
dec
jan
feb
mrt
apr
mei
juni
2020
Niet elke week werd met een lotingswoning geadverteerd. Toch is het aantal advertenties goed gespreid over het jaar.
Leegmeldingen naar huurprijsklasse 1 juli 2019 tot 1 juli 2020
1.262
1400 1200 1000
Advertenties loting
800 600
200
Alle leegmeldingen
290
400
7
248 45
5
186 0 17
3
0 Tot kwal. kortingsgrens
Kwal.kortingsgr. - Tussen 1e en 2e 2e Boven 1e aftoppingsgr. aftoppingsgrens aftoppingsgrens - liberalisatiegrens lib.grens
Huurprijs Tot kwal. kortingsgrens Kwal.kortingsgr. - 1e aftoppingsgr. Tussen 1e en 2e aftoppingsgrens 2e aftoppingsgrens - lib.grens Boven liberalisatiegrens Eindtotaal
Advertenties loting
Alle leegmeldingen 7 290 45 1.262 5 248 3 186 0 17 60 2.003
% 2,4% 3,6% 2,0% 1,6% 0,0% 3,0%
De meeste lotingswoningen werden aangeboden tot de eerste aftoppingsgrens en waren hiermee bereikbaar voor de laagste inkomensgroepen. Er werden verhoudingsgewijs weinig duurdere woningen verloot. Leegmeldingen naar woninggrootte 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Aantal kamers 1 kamer 2 kamers 3 kamers 4 kamers 5 kamers 6 kamers Eindtotaal
Advertenties loting
Eénkamerwoningen werden relatief weinig verloot.
Alle leegmeldingen 2 160 16 503 28 835 11 405 3 96 0 4 60 2.003
% 1,3% 3,2% 3,4% 2,7% 3,1% 0,0% 3,0%
Leegmeldingen naar woningtype 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Type Appartement begane grond Appartement met lift Appartement zonder lift Eengezinswoning Eindtotaal
Advertenties loting Alle leegmeldingen 11 310 16 642 17 495 16 556 60 2.003
% 3,5% 2,5% 3,4% 2,9% 3,0%
Bij het verloten kwamen alle woningentypes aan bod. Verhoudingsgewijs zijn er iets minder appartementen met lift en eengezinswoningen verloot.
Leegmeldingen naar corporatie 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Corporatie Kennemer Wonen Mooiland Van Alckmaer voor Wonen Wooncompagnie Woonstichting Langedijk Woonwaard Ymere Eindtotaal
Advertenties loting Alle leegmeldingen 19 637 0 56 6 161 0 14 3 100 32 1.030 0 5 60 2.003
% 3,0% 0,0% 3,7% 0,0% 3,0% 3,1% 0,0% 3,0%
Vier corporaties hebben woningen verloot. Verhoudingsgewijs heeft Van Alckmaer de meeste woningen verloot, maar de verschillen onderling zijn klein.
Leegmeldingen naar gemeente 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Gemeente Alkmaar Bergen NH Castricum Heerhugowaard Heiloo Langedijk Uitgeest Eindtotaal
Advertenties loting Alle leegmeldingen 29 1.016 4 137 4 159 12 361 5 121 4 134 2 75 60 2.003
% 2,9% 2,9% 2,5% 3,3% 4,1% 3,0% 2,7% 3,0%
In alle gemeenten werden woningen verloot. Verhoudingsgewijs in Castricum het minste aantal.
Advertenties naar wijk 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Gemeente Alkmaar Alkmaar
Alkmaar Totaal Bergen NH Bergen NH Bergen NH Totaal Castricum Castricum
Castricum Totaal Heerhugowaard Heerhugowaard
Heerhugowaard Totaal Heiloo Heiloo Langedijk Langedijk
Wijk
Advertenties loting
Alkmaar Centrum Alkmaar-West Alkmaar-Zuid Daalmeer en Koedijk De Rijp het Rak Huiswaard Huiswaard-Zuid Oudorp Overdie Schermereiland
1 1 3 3 1 1 1 3 3 11 1 29
Bergen Schoorl
3 1 4
Akersloot Bakkum Castricum
2 1 1 4
Bomen- en Recreatiewijk HHW de Noord Molenwijk Oostertocht Planetenwijk Rivierenwijk Schrijverswijk Stad van de Zon Zuidwijk-Huygenhoek
1 2 1 1 2 2 1 1 1 12
Heiloo
5
Broek op Langedijk Noord-Scharwoude Zuid-Scharwoude
1 2 1 4
Langedijk Totaal Uitgeest Uitgeest Uitgeest 2 Eindtotaal 60 Er zijn relatief veel woningen in Overdie verloot. In de Egmonden zijn geen woningen verloot.
Reacties Gemiddeld aantal reacties per advertentie naar model
Aantal reacties per advertentie SVNK 200
184
180 160
145
140 120 100 80 60 40 20 0
Hoofdmodel
Loting
Gemiddeld aantal reacties per advertenties per regio naar model
Aantal reacties per advertentie 800 700 600 500 400 300 200 100 0
745 558
Inschrijftijd
337 184
145 75
SVNK
140
131
Apeldoorn
146
Loting
72
Eindhoven
Harderwijk
Arnhem
Het aantal reacties op lotingsadvertenties ligt bij SVNK lager dan op reguliere advertenties. Dat is opvallend. In de andere regio’s waar woningen verloot worden, ligt het aantal reacties op lotingsadvertenties beduidend hoger dan op de advertenties op basis van inschrijftijd. Het hoge aantal reacties in de regio Eindhoven komt mede omdat woningzoekenden op een onbeperkt aantal advertenties kunnen reageren. Bij de andere regio’s is het aantal uitstaande reacties gelimiteerd. Waarom SVNK afwijkt van de andere regio’s is vanuit de cijfers niet goed te verklaren, maar zou te maken kunnen hebben met de korte tijd dat de woningen online staan. (2 uur op maandagavond)
Gemiddeld aantal reacties per advertentie per maand naar model
Aantal reacties per advertentie per maand 2019 - 2020 300 250 200 150 100 50 0
248 173
156
207 175 137
76
jul
190
182
aug
sep
80
92
okt
nov
164 138
203 197 208 191
192
199
217
187
169 153
56
dec
Hoofdmodel
jan
feb
mrt
apr
mei
juni
Loting
Het gemiddeld aantal reacties ligt voor beide modellen in 2020 hoger dan in 2019. De trend dat het aantal reacties toeneemt is al een aantal jaren zichtbaar.
Gemiddeld aantal reacties naar woningtype Woningtype Appartement begane grond Appartement met lift Appartement zonder lift Eengezinswoning Gemiddeld
Hoofdmodel 188 136 216 210 184
Loting 147 172 120 146 145
Voor bijna alle woningtypes geldt dat bij het hoofdmodel vaker wordt gereageerd dan bij loting. Het appartement met lift is hierop de uitzondering. Een verklaring hiervoor kan zijn dat in het hoofdmodel appartementen met lift vaak gelabeld worden voor 55 plus. Door dit label kunnen er minder mensen reageren.
Aanbiedingscoëfficiënt Woningtype Hoofdmodel Loting Appartement begane grond 1,15 1,44 Appartement met lift 1,16 1,14 Appartement zonder lift 1,23 1,08 Eengezinswoning 1,14 1,17 Gemiddeld 1,17 1,19 De aanbiedingscoëfficiënt wordt gevormd door het aantal aanbiedingen van geadverteerde woningen te delen door het aantal verhuringen. Er is weinig verschil tussen het aantal weigeringen bij beide modellen. 8 woningen die verloot werden zijn verhuurd aan kandidaat nummer 2. 1 lotingwoning is verhuurd aan kandidaat nummer 3. De overige lotingwoningen zijn aan de eerste kandidaat verhuurd. Waarom er 10 mensen hebben geweigerd staat niet in de database. Dit kan worden opgezocht in het Woonruimte Bemiddeling Systeem.
Woningzoekenden en verhuringen Actief woningzoekenden naar leeftijd 2019 - 2020
Actief woningzoekenden naar leeftijd 46% 45%
50% 40% 28%
30% 20%
19%
23%
Hoofdmodel
14% 8%
10%
5%
6%
Loting 2%
3%
0%
0% 1. t/m 22 jaar
2. 23 t/m 27 jaar
3. 28 t/m 54 jaar
4. 55 t/m 64 jaar
5. 65 t/m 74 jaar
6. 75 jaar en ouder
Bij analyse van deze gegevens over leeftijd moet met het verschil in klassengrootte rekening worden gehouden. De groep 28 tot 55 jaar beslaat ruim zesmaal zoveel jaren als bijvoorbeeld 23 tot 27 jaar. Jongeren zijn actief op zoek naar een woning. Naarmate mensen ouder worden, zijn ze steeds minder actief op zoek. Jongeren reageren relatief vaak op lotingswoningen. Dit effect is het sterkste bij jongeren tot 23 jaar. Logisch zij hebben meestal nog te weinig inschrijftijd opgebouwd om kans te maken op woningen die verhuurd worden op basis van inschrijftijd.
Verhuringen naar leeftijd 2019 – 2020
Verhuringen naar leeftijd 56%
60% 47%
50% 40% 30%
24%
20% 10%
Hoofdmodel
21% 10% 13%
10% 3%
Loting
9%
7% 0%
0%
0% 1. t/m 22 jaar
2. 23 t/m 27 jaar
3. 28 t/m 54 jaar
4. 55 t/m 64 jaar
5. 65 t/m 74 jaar
6. 75 jaar en ouder
Deze tabel laat duidelijk zien dat jongeren tot 23 jaar baat hebben bij loting. Het verschil tussen loting en het hoofdmodel is een factor 3. Aan 65 plussers werden geen woningen verloot. Dit kan mede veroorzaakt worden, omdat corporaties woningen die specifiek voor ouderen geschikt zijn niet verloot hebben.
Actief woningzoekenden naar huishoudgrootte 2019 - 2020
Actief woningzoekenden naar huishoudgtrootte 80% 60%
58% 55%
40%
24%
29%
Hoofdmodel 12% 11%
20%
5% 4%
2% 1%
4 personen
5 en meer personen
Loting
0% 1 persoon
2 personen
3 personen
Verhuringen naar huishoudgrootte 2019 – 2020
Verhuringen naar huishoudgrootte 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
57% 48%
23%
29%
Hoofdmodel 12% 13%
1 persoon
2 personen
3 personen
5% 4%
3% 6%
4 personen
5 en meer personen
Loting
Alleenstaanden vinden iets minder vaak een woning via loting dan via het hoofdmodel. Toch is dit ook bij loting de aller grootste groep. De tweepersoonshuishoudens zijn bij loting iets oververtegenwoordigd in vergelijking met het hoofdmodel.
Actief woningzoekenden naar inkomen 2019 - 2020
Actief woningzoekenden naar inkomen 80% 70%
65%
70%
60% 50% 40% 28%
30%
Hoofdmodel 26%
Loting
20% 6%
10%
4%
1%
0%
0% 1. t/m huurtoeslaggrens
2. huurtoeslaggrens -
3. EU grens ondergrens
4. Meer dan ondergrens
Verhuringen naar inkomen 2019 – 2020
Verhuringen naar inkomen 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
71% 64%
29%
Hoofdmodel
25% 7%
1. t/m huurtoeslaggrens
2. huurtoeslaggrens EU grens
4%
3. EU grens ondergrens middeninkomens
Loting 1%
0%
4. Meer dan ondergrens middeninkomens
De meeste lotingswoningen werden aangeboden tot de eerste aftoppingsgrens en waren hiermee bereikbaar voor de laagste inkomensgroepen. Dat zien we hier terugkomen in het inkomen van de nieuwe huurders bij loting. Dat ligt lager dan bij het hoofdmodel. Ook leeftijd kan hier een rol spelen. Verhoudingsgewijs vinden jongeren via loting vaker een woning. Hun inkomen is meestal lager dan het gemiddelde.
Herkomst en slaagkansen Herkomst woningzoekenden bij loting 1 juli 2019 tot 1 juli 2020
Herkomst woningzoekende ALKMAAR BERGEN NH Buiten de regio CASTRICUM HEERHUGOWAARD HEILOO LANGEDIJK Eindtotaal
Gemeente waar de lotingwoning staat Alkmaar Bergen Castricum HHwaard Heiloo Langedijk Uitgeest Totaal 10 2 1 1 3 2 19 1 1 1 3 7 1 2 1 1 2 14 1 1 2 5 1 4 1 11 1 1 2 2 3 5 27 4 4 10 5 4 2 56
Het aantal verhuringen ligt lager dan het aantal advertenties. Dit komt omdat nog niet alle geadverteerde woningen uit de verslagperiode verhuurd zijn. Nieuwe huurders van buiten de regio komen vaak uit buurgemeenten. Zo werden er twee woningen in Uitgeest verhuurd aan mensen uit de gemeente Zaanstad. Slaagkans naar herkomst 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Herkomst huurder ALKMAAR BERGEN NH Buiten de regio CASTRICUM HEERHUGOWAARD HEILOO LANGEDIJK UITGEEST Totaal
Model inschrijftijd Model loting 10,3% 1,9% 9,5% 2,9% 2,7% 3,0% 8,5% 1,8% 8,7% 3,0% 10,9% 2,1% 9,5% 3,9% 8,6% 0,0% 7,9% 2,4%
De slaagkans bij het model inschrijftijd is voor mensen buiten de regio beduidend lager dan voor woningzoekenden die in de regio wonen. Een verklaring hiervoor is, dat woningzoekenden buiten de regio vaak minder inschrijftijd hebben opgebouwd dan lokale woningzoekenden. Bij het model inschrijftijd werkt dat in hun nadeel. Bij loting is iedereen gelijk en vervalt dit verschil. We zien dit effect ook in andere regio's voorkomen.
Zoek- en inschrijfduur Zoek- en inschrijfduur in jaren van 1 juli 2019 tot 1 juli 2020 Model Hoofdmodel Loting Eindtotaal
zoekduur 2,30 1,79 2,29
inschrijfduur 7,74 2,52 7,59
De zoekduur van een geslaagde woningzoekende is het verschil in jaren tussen de datum van het ondertekenen van het huurcontract en de datum van de oudste reactie van de woningzoekende. De inschrijfduur is het verschil tussen de datum dat de stap ‘huurcontract getekend’ in het systeem is doorgevoerd en de inschrijfdatum van de woningzoekende die de woning heeft gekregen. Het lotingsmodel zorgt voor veel kortere inschrijfduren. Dat is logisch omdat bij loting inschrijfduur geen rol speelt. Voor woningzoekenden die op een reguliere advertentie reageerden, was de gemiddelde inschrijfduur 7,74 jaar. Bij loting was de kortste inschrijfduur anderhalve maand. De langste inschrijfduur voor een lotingwoning bedroeg bijna 6,9 jaar. Van alle verlote woningen lag de inschrijfduur dus onder het gemiddelde van 7,74 jaar van het hoofdmodel. Een lange inschrijfduur hoeft nog niet te betekenen dat een woningzoekende ook lang heeft moeten zoeken naar de woning. Veel woningzoekenden staan uit voorzorg ingeschreven. De zoekduur is dan een betere indicatie om aan te geven hoelang het duurt dat iemand een woning heeft gevonden. Opvallend is dat ook de zoekduur bij loting korter is dan het hoofdmodel. Dit kan veroorzaakt worden omdat woningzoekenden met veel inschrijftijd kritischer zijn dan zij die via loting reageren. De lotingsmodule is nog maar een jaar actief.
De zoekduur van deze module kan met het verstrijken van de jaren nog stijgen.
Conclusie Zorgt loting er inderdaad voor dat er woningen terecht komen bij mensen die anders niet aan bod zouden zijn gekomen? Ja, loting voorziet in een behoefte. Met name jongeren en ook andere woningzoekenden met weinig inschrijftijd krijgen door deze wijze van adverteren toch een kans om een woning te huren. Die kans is overigens niet heel groot, als we naar het aantal reacties op een lotingsadvertentie kijken. De kans is 1/144 per advertentie. Er werden 52 woningen onder de eerste aftoppingsgrens geadverteerd. Als een alleenstaande of tweepersoonshuishouden met een minimuminkomen op al deze advertenties gereageerd zou hebben, dan is de kans dat hij een woning bemachtigt 30%. Loten loont, mits er voldoende verloot wordt. Dat plaatst corporaties voor een dilemma. Om de kans voor bovenstaande groep te vergroten, is het verstandig het aantal lotingsadvertenties uit te breiden. Andere regio’s en corporaties staan voor hetzelfde dilemma. Er zijn corporaties die ervoor kiezen al hun aanbod te verloten. Anderen kiezen voor louter inschrijftijd, of woonduur. Verloten heeft als voordeel dat de actief woningzoekende, hij die op veel woningen reageert, een grote kans maakt. Bijkomend voordeel, een aparte commissie die urgenties beoordeelt, is dan niet meer nodig. Loten kent natuurlijk ook nadelen. Per advertentie is de kans erg klein.
De woningzoekende met een specifieke woonwens vist vaak achter het net. Veel regio’s kiezen daarom voor een mix. Waarbij het aantal lotingsadvertenties tussen de 10 en 20% schommelt.