Document · PDF

bij 2 Kostendekkingsplan PWR gemeente Bergen 2023.pdf

Gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente Bergen (NH)Bij agendapunt: 9: Voorstel betreft het programma water en riolering 2023-2026 BUCH en de bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen40.867 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Kostendekkingsplan Gemeente Bergen BUCH Werkorganisatie 31 januari 2023

Inhoudsopgave 1

Inleiding

1.1

Aanleiding

1.2

Leeswijzer

Harmonisatie binnen de BUCH-werkorganisatie

2.1

Startsituatie

2.2

Overeenkomstige varianten binnen de BUCH werkorganisatie

2.3

Samenvatting per gemeente

Financieringsvarianten Bergen

Uitgangspunten

Kostendekking

5.1

Uitgaven

5.2

Kostendekking

Vergelijking varianten

Risico’s

Bijlage A Kostendekkingsplan

Colofon

6.1

Bijlagen

Inleiding

1.1

Aanleiding

De gemeentelijke rioleringsplannen (GRP’en) van de vier gemeenten binnen de BUCH-werkorganisatie lopen ten einde. In regionaal verband is er een blauwdruk opgesteld voor de vervanger van de GRP’en, het Programma Stedelijk Water en Riolering (PWR). De vier BUCH-gemeenten hebben ieder een nieuw kostendekkingsplan opgesteld, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt hoe de plannen uit het PWR worden gefinancierd in de komende planperiode. De kostendekkingsplannen moeten per gemeente landen in het hoofdstuk Middelen van het individuele PWR.

1.2

Leeswijzer

Voorliggende rapportage beschrijft de resultaten van het kostendekkingsplan voor de gemeente Bergen. De rapportage volgt op een proces waarin financiële uitgangspunten, investeringen, financieringsmethoden en dergelijken zijn geactualiseerd en soms ook heroverwogen. De resultaten maken het effect inzichtelijk van drie varianten van kostendekking op het (beleidsmatige) verloop van de rioolheffing op korte en lange termijn. De rapportage bevat: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Hoofdstuk 2: Harmonisatie KDP’s binnen de BUCH werkorganisatie en aandachtspunten per gemeente. Hoofdstuk 3: Toelichting doorgerekende varianten voor de gemeente Hoofdstuk 4: Uitgangspunten en basisgegevens Hoofdstuk 5: Rekenresultaten Hoofdstuk 6: Vergelijking varianten Bijlage(n) rekenmodel

Harmonisatie binnen de BUCH-werkorganisatie

De BUCH-gemeenten uniformiseren zoveel als mogelijk de beleidsuitgangspunten. Hierbij wordt wel het autonome karakter van elke gemeente in acht genomen. Als invulling van de uniformisering zijn ook de kostendekkingsplannen van de vier gemeenten op dezelfde wijze opgetuigd en uitgangspunten zoveel mogelijk gelijk gesteld. Omdat er vanuit het verleden in de diverse gemeenten verschillende afspraken zijn gemaakt, spelen er andere aandachtspunten.

2.1

Startsituatie

Samenvattend is de startsituatie per gemeente als volgt: Bergen

Uitgeest

Castricum

Heiloo

•

Huidige financieringsmethodiek:

activeren

duurzaam financieren

•

Lasten t.o.v. inkomsten in startjaar:

ongeveer gelijk (bij huidig beleid)

hoger

veel lager

ongeveer gelijk

•

Lastenverloop in beschouwde periode:

verminderen (bij huidig beleid)

verhogen

•

Hoogte voorziening:

~1 miljoen

~3 miljoen

~8 miljoen

~1 miljoen

•

Huidige BTW toerekening o.b.v.:

directe exploitatiekosten

directe exploitatie en afschrijvingen

In dit traject zijn uitgangspunten zoveel mogelijk geharmoniseerd. Zo zijn de toegerekende indexatiepercentages en gehanteerde afschrijvingspercentages en afschrijvingsvorm gelijk. Daarnaast bestaat de wens om het uitgangspunt om BTW toe te rekenen gelijk te stellen voor alle vier de gemeenten. Gemeente Bergen hanteert in de huidige situatie een ander uitgangspunt voor BTW toerekening, namelijk alleen op basis van de directe exploitatielasten. De overige drie gemeenten rekenen daarnaast ook BTW toe over afschrijvingen. Op dit moment verschillen financieringsmethoden ook van elkaar. In de gemeente Heiloo wordt een duurzame financieringsmethodiek gehanteerd en in de overige drie gemeenten een activeringsmethodiek (zie hoofdstuk 3 voor toelichting). Hierbij geldt ook dat de type financieringsmethodiek die in de huidige situatie gehanteerd wordt in de gemeente Heiloo sinds de vervanging van de Notitie Riolering door de Notitie Lokale Heffingen sinds april 2021 niet meer is toegestaan. Een duurzame financieringsmethodiek waarin restinvesteringen alsnog worden geactiveerd en niet versneld worden afgelost, maar worden afgelost over vastgestelde afschrijvingstermijnen, is wel toegestaan.

2.2

Overeenkomstige varianten binnen de BUCH werkorganisatie

Voor elk van de vier gemeenten zijn in ieder geval twee varianten met overeenkomstige uitgangspunten uitgewerkt op het gebied van financieringsmethode en manier van BTW toerekening. Voor de gemeente Bergen en Heiloo zijn daarnaast nog varianten uitgewerkt om een vergelijking te kunnen maken met de huidige situatie. Samenvattend zijn de volgende varianten onderzocht binnen de BUCH-werkorganisatie: •

Variant A: (voor alle vier de gemeenten): Financieringsmethodiek activeren. BTW wordt jaarlijks toegerekend op basis van directe exploitatiekosten en afschrijvingen.

•

Variant B (voor alle vier de gemeenten): Financieringsmethodiek duurzaam financieren.

BTW wordt jaarlijks toegerekend op basis van directe exploitatiekosten en afschrijvingen. •

Variant C: (alleen Bergen) Financieringsmethodiek activeren. BTW wordt jaarlijks toegerekend op basis van alleen directe exploitatiekosten (conform huidige situatie).

•

Variant D: (alleen Heiloo) Financieringsmethodiek duurzaam financieren. Hierbij worden spaarbedragen bepaald als sluitpost tussen inkomsten en lasten (conform huidige situatie). Er is dus geen aparte egalisatievoorziening naast een spaarvoorziening. BTW wordt jaarlijks toegerekend op basis van directe exploitatiekosten en afschrijvingen.

2.3

Samenvatting per gemeente

De verschillende varianten en resultaten, brengen per gemeente andere keuzes met zich mee. Onderstaand worden de resultaten en aandachtspunten per gemeente kort samengevat. In de rapportages van de betreffende gemeente staat een uitgebreidere toelichting opgenomen over de gehanteerde uitgangspunten en voor- en nadelen van verschillende varianten. Belangrijk bij de interpretatie van resultaten is dat resultaten zijn weergegeven tegen vast prijspeil (2023), tenzij anders vermeld. De heffing moet jaarlijks worden geïndexeerd tegen optredende inflaties om kostendekkend te blijven. Indexatie is dus niet meegenomen in de beschrijving van resultaten. In de bijlagen zijn berekeningsresultaten zowel weergegeven tegen vast prijspeil (2023) en met de aanname dat er jaarlijks gemiddeld 2,4% wordt geïndexeerd. Hiervoor wordt in de bijlage de term ‘nominaal’ gebruikt. In werkelijkheid zal indexatie ieder jaar anders uitpakken en wordt jaarlijks achteraf bepaald op basis van optredende relevante inflaties (zoals inflatie van loonkosten en materialen).

Gemeente Bergen Variant A (activeren) B (duurzaam) C (huidig)

Heffing 2023 € 184,98 € 184,98 € 184,98

Heffing 2028 € 209,02 € 209,02 € 184,98

Heffing 2097 € 174,25 € 185,33 € 162,16

BTW 2023 t/m 2097 € 29,3 MLN € 24,8 MLN € 11,7 MLN

Rentelasten 2023 t/m 2097 € 29,2 MLN € 20,0 MLN € 29,2 MLN

Restboekwaarde 2097 € 32,0 MLN € 14,8 MLN € 32,0 MLN

In Bergen wordt in de huidige situatie wordt alleen BTW toegerekend over directe exploitatiebedragen en niet over afschrijven zoals bij de andere drie gemeenten. Wanneer het huidige BTW uitgangspunt gehandhaafd blijft (variant C) starten de lasten ongeveer op het inkomstenniveau en dalen deze geleidelijk gedurende de planperiode. De heffing kan dan ook geleidelijk omlaag na de planperiode. Wanneer het BTW uitgangspunt gelijk wordt getrokken met de overige drie gemeenten en er ook BTW compensatie op basis van afschrijvingen wordt toegerekend (variant A), komt het lastenniveau aan het begin van de planperiode hoger te liggen dan de inkomsten en moet de heffing in de eerste twee jaar stijgen naar € 209,02 in 2025 om de lasten te kunnen dekken. Na de planperiode kan de heffing weer omlaag. Alternatief voor het blijven activeren is een duurzame financieringsmethodiek waarbij er na de planperiode (als het lastenniveau omlaag gaat) spaarbedragen worden gerealiseerd voor ongeveer de helft van de investeringen (variant B). Door dit te doen kan de restboekwaarde worden afgebouwd naar de helft van wat die zou zijn als alle investeringen zouden worden geactiveerd. Om voldoende ruimte te creëren voor het realiseren van spaarbedragen, gaat de heffing na de planperiode niet omlaag zoals in variant A, maar blijft de heffing gelijk op € 209,02.

Belangrijk voordeel van een duurzame financieringsmethodiek is dat de heffing minder afhankelijk is van schommelingen op (financiële) markten.

Gemeente Uitgeest Variant A (activeren) B (duurzaam)

Heffing 2023 € 161,50 € 161,50

Heffing 2028 € 161,50 € 161,50

Heffing 2097 € 140,94 € 120,44

BTW 2023 t/m 2097 € 7,3 MLN € 6,1 MLN

Rentelasten 2023 t/m 2097 € 9,7 MLN € 6,8 MLN

Restboekwaarde 2097 € 5,3 MLN € 3,3 MLN

In Uitgeest is het uitgavenniveau gedurende de eerste vijf jaar hoog (gemiddeld € 1,5 miljoen tot 2027) ten opzichte van vijf jaar daarna (gemiddeld € 0,6 miljoen tot 2032). De lasten zijn aan het begin van de beschouwde periode hoger dan de inkomsten. Vanwege de financiële ruimte die de egalisatievoorziening van € 3,4 miljoen aan het begin van de beschouwde periode, kan de heffing in de eerste periode gelijk blijven en wordt het verschil tussen inkomsten en lasten gedekt vanuit de voorziening. Wanneer investeringen worden geactiveerd (variant A), kan de heffing gedurende 15 jaar gelijk blijven en moet daarna omhoog tot een maximale heffing van € 205,01 vanaf 2058. Wanneer een duurzame financieringsmethodiek wordt gehanteerd (variant B), start de gemeente Uitgeest met het opbouwen van spaarbedragen na 2027,vanaf het moment dat de uitgaven laag zijn en er ruimte is om te sparen. Hiermee wordt de restboekwaarde afgebouwd tot bijna de helft van wat het zou zijn geweest bij volledig activeren. Om dit te bereiken stijgt de heffing eerder naar de maximale heffing van € 205,01. De heffing kan gelijk blijven over een periode van 5 jaar in plaats van 15 jaar volgens variant A, kan de heffing gelijk blijven. Activeren is op korte en middellange termijn goedkoper dan een duurzame financiering.

Met duurzame financiering wordt de heffing minder afhankelijk is van schommelingen op (financiële) markten kan de heffing door eerder te stijgen op de lange termijn verder omlaag.

Gemeente Castricum Variant A (activeren) B (duurzaam)

Heffing 2023 € 209,76 € 209,76

Heffing 2028 € 157,32 € 209,76

Heffing 2097 € 209,76 € 226,18

BTW 2023 t/m 2097 € 24,5 MLN € 19,7 MLN

Rentelasten 2023 t/m 2097 € 58,5 MLN € 38,1 MLN

Restboekwaarde 2097 € 39,6 MLN € 33,0 MLN

In Castricum is zijn de uitgaven tot 2030 laag en het saldo in de egalisatievoorziening juist relatief hoog (€8,0 miljoen). Bij het blijven hanteren van de huidige activeringssystematiek (variant A) en gelijkblijvende inkomsten, zal de voorziening hard groeien vanwege de lage lasten. Ter illustratie; bij gelijkblijvende heffing, verdubbelt het saldo in de egalisatievoorziening tot 2040 (naar 17,3 miljoen) ten opzichte van het startjaar. Om onwenselijke groei van de voorziening te voorkomen, daalt de heffing in de start met wel 25,0% om daarna gedurende tien jaar laag te blijven en vervolgens weer te groeien. Omdat de wens bestaat om de heffing zo gelijkmatig mogelijk te houden, kan als alternatief worden overgestapt naar een duurzame financieringsmethodiek (variant B). Hierin wordt de financiële ruimte die deze situatie biedt, gebruikt om aan begin van de beschouwde periode spaarbedragen te realiseren om het activeren van investeringen (en daaruit volgende kapitaallasten) te beperken. Op deze manier kan de heffing gelijk blijven gedurende de hele beschouwde periode en wordt de restboekwaarde verder afgebouwd dan wanneer alle investeringen zouden worden geactiveerd.

Gemeente Heiloo Variant A (activeren) B (duurzaam) D (huidig)

Heffing 2023 € 206,00 € 206,00 € 206,00

Heffing 2028 € 190,93 € 220,00 € 227,13

Heffing 2097 € 203,64 € 167,27 € 135,65

BTW 2023 t/m 2097 € 15,9 MLN € 10,8 MLN € 8,7 MLN

Rentelasten 2023 t/m 2097 € 60,8 MLN € 24,2 MLN € 8,6 MLN

Restboekwaarde 2097 € 20,8 MLN € 1,8 MLN € 0 MLN

Heiloo hanteert een spaarmethodiek waarbij het idee is om de restboekwaarde aan het einde van de beschouwde periode af te bouwen tot € 0. Dit gebeurt door een mengvorm van activeren en sparen, waarbij (rest)investeringen die niet kunnen worden gedekt vanuit de spaarvoorziening alsnog worden geactiveerd en in jaren daarna versneld worden afgelost als er wel spaarbedragen beschikbaar zijn. De keuze voor deze methodiek is ten tijden van het vaststellen van het huidige GRP gemaakt.

De notitie riolering is in 2021 vervangen door de notitie Lokale heffingen. Deze wijziging heeft plaatsgevonden nadat de gemeente Heiloo in 2019 over is gestapt op de gehanteerde spaarvariant. Nadat er verduidelijking is gevraagd aan de Commissie BBV is bekend geworden dat de gehanteerde spaarmethodiek niet meer is toegestaan. Om deze reden wordt deze methodiek niet verder toegelicht en doorberekend. Een duurzame financieringsmethodiek waarin restinvesteringen alsnog worden geactiveerd en over vastgestelde afschrijvingstermijnen worden afgelost, is wel toegestaan. Omdat aflossen met terugwerkende kracht (versneld) niet is toegestaan, zal de heffing hard moeten stijgen om de restboekwaarde helemaal terug te brengen naar € 0. Wanneer het huidige beleid wordt vertaald naar de nu toegestane spaarmethodiek (variant D), moet de heffing in de eerste 15 jaar stijgen naar € 276,11. Daarna kan de heffing wel flink omlaag. Het andere uiterste is om terug te stappen naar de financieringsmethodiek activeren, waarbij de heffing op korte termijn wel omlaag kan naar € 190,93 (variant A), maar waarbij er weer restschulden worden doorgeschoven naar toekomstige generaties en een grotere afhankelijkheid van schommelingen op financiële markten wordt gecreëerd.

Tussenliggende optie is om een duurzame financieringsmethodiek te hanteren waarbij er nog wel een kleine restboekwaarde wordt geaccepteerd door het gedeeltelijk activeren van investeringen tijdens investeringspieken(variant B). De heffing stijgt hierbij op korte termijn minimaal (tot € 220,00) en de maximale heffing komt niet uit boven de maximale heffing volgens de variant waarin volledig wordt geactiveerd. .

Financieringsvarianten Bergen

Om tot een kostendekkend heffingstarief te komen, hebben we een financiële doorrekening van de rioolheffing over 75 jaar gemaakt. Om de mogelijkheden daarbij in beeld te brengen, hebben we drie verschillende varianten uitgewerkt en vergeleken. Onderscheid in directe exploitatiekosten en investeringsuitgaven In het kostenoverzicht maken we onderscheid in exploitatiekosten en investeringsuitgaven. Bij de exploitatiekosten gaat het om jaarlijkse uitgaven voor beheer- en onderhoudsactiviteiten die nodig zijn voor een goed en doelmatig rioleringsbeheer. De kosten van deze uitgaven worden toegeschreven aan het boekjaar waarin deze worden uitgegeven. De kosten voor beheer en onderhoud worden jaarlijks hoger door algemene prijsstijgingen, stijgingen van de lonen, vergroting van het areaal en uitbreiding van werkzaamheden. Investeringsuitgaven bestaan uit vervangingsinvesteringen (bijvoorbeeld rioolvervanging) en verbeteringsinvesteringen (bijvoorbeeld buisvergroting of afkoppelmaatregelen). Investeringen zijn uitgaven voor zaken die meerdere jaren meegaan en vaak worden gekapitaliseerd. De jaarlijkse kosten die daaruit voortkomen, -de kapitaallasten- bestaan uit rente en afschrijvingen.

Activeren of sparen? Op een zeker moment zijn riolen in de gemeente Bergen aan vervanging toe. De aankomende jaren gaan we veel riolen vervangen of renoveren. Grote investeringen in de riolering worden doorgaans gekapitaliseerd. Dit betekent dat de investering wordt afgeschreven over de verwachte gebruiksduur. De jaarlijkse afschrijving en rente vormen een last in de rioolbegroting. Naar analogie van een woninghypotheek zijn de kapitaalslasten (vanwege de optredende rentelasten) hierdoor hoger dan het investeringsbedrag. Een alternatief is om vooraf te sparen voor toekomstige investeringen. Wanneer de rente stijgt, voorkomen we met sparen (hoogoplopende) rentelasten. De koepelorganisatie van riolerend Nederland ‘Stichting RIONED’ beveelt gemeenten aan om de financieringswijze van investeringen om te vormen naar ‘sparen vooraf’. Met variant A (activeren) onderzoeken we het heffingsverloop bij voortzetting van de financieringsmethodiek ‘activeren’ met geactualiseerde gegevens. In deze variant wordt naast BTW compensatie op basis van directe exploitatiekosten ook BTW compensatie over afschrijvingen toegerekend. Dit is een ander uitgangspunt dan het huidige beleid. Met variant B (duurzame financiering) onderzoeken we het effect van overstappen op de een ‘duurzame financieringsmethodiek’.

Hierbij streven we ernaar het activeren van investeringen zoveel mogelijk te reduceren via de spaarvoorziening. We sparen voor een deel van onze investeringen zodat de restboekwaarde de helft is van wat die zou zijn als we alle investeringen zouden blijven activeren. Hierbij zorgen we ervoor de maximale heffing tegen vast prijspeil niet boven de maximale heffing van variant A uitkomt. Het gedeelte van de investeringen dat wel wordt geactiveerd, wordt tegen afschrijvingstermijnen afgelost. We proberen met deze variant de stijging in restboekwaarde en groeiende rentelasten te beperken en tegelijk een sterk stijgende heffing te voorkomen. Met variant C (activeren, BTW huidig) onderzoeken we het heffingsverloop bij voortzetting van het huidige beleid (financieringsmethodiek ‘activeren’) met geactualiseerde gegevens. Hierbij wordt alleen BTW compensatie toegerekend op basis van directe exploitatiekosten.

Uitgangspunten

Ten behoeve van de financiële doorrekening hanteren we de volgende uitgangspunten en randvoorwaarden:

Rente en inflatie ▪ De rente op nieuwe investeringen en boekwaarden bedraagt 1,0%. Deze rente wordt voor het eerst doorbelast in het jaar van investering. ▪ Er vindt geen toerekening van rente plaats op positieve saldi van reserves en/of voorzieningen; ▪ Er vindt per jaar 2,4% indexatie van de uitgaven plaats (als gevolg van inflatie).

BTW ▪ Jaarlijks belasten we 21% aan de rioolheffing, op basis van directe exploitatiekosten (variant C) en daarnaast ook over afschrijvingen (variant A en B).

Voorzieningen ▪ Het saldo van de Egalisatievoorziening riolering (BBV 44.2), bedraagt per 1 januari 2023: € 1.007.499 ▪ Het saldo van de voorziening(en) mag gedurende de gehele beschouwde periode niet negatief zijn; ▪ Er is geen maximum gesteld aan het saldo dat gedurende de beschouwde periode in de voorziening(en) wordt begroot. Het beleidsuitgangspunt ten aanzien van de voorziening is om gemiddeld een voorziening van 1 miljoen aan te houden.

Investeringen • • •

De langjarige, cyclische vervangingsinvesteringen hebben we voor de hele beschouwde periode bepaald op basis van het beheersysteem en standaard levensduren. De onderliggende kostenkengetallen zijn een combinatie van kostenkengetallen Kennisbank en eigen kostenkengetallen. De kostenkengetallen van de Kennisbank (2015) hebben we met 2% per jaar geïndexeerd om ze op prijspeil 2023 te brengen. We activeren alle investeringen en hanteren hierbij de volgende afschrijvingstermijnen: • • • • •

De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor vrij verval riolering, drukriolering, persleidingen en VST’s bedraagt 60 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor bouwkundige delen van gemalen en randvoorzieningen bedraagt 45 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor bouwkundige delen van randvoorzieningen bedraagt 45 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor elektro-/mechaniche delen van gemalen, drukriolering en randvoorzieningen bedraagt 15 jaar; De afschrijvingstermijn op vervangingsinvesteringen voor infiltratievoorzieningen en drainage bedraagt 30 jaar.

▪ De afschrijving vindt lineair plaats, startend aan het begin van het jaar volgend op de investering.

Heffingseenheden ▪ Het aantal (equivalente) heffingseenheden bedraagt per 1 januari 2023: 18.883. Dit aantal eenheden is berekend op basis van de totale baten (bruto, inclusief kwijtschelding en oninbaar) en de werkelijke rioolheffing in 2023. ▪ Dit aantal stijgt met 279 (gemiddeld 40 per jaar) tot 19.162 eenheden in 2030, daarna blijft het aantal heffingseenheden gelijk. Dit is conform 30% van de huidige woningbouwprognose

Rioolheffing ▪ Het fictieve tarief voor de rioolheffing bedraagt in 2023 (startjaar) € 184,98. It is een gewogen gemiddelde van de inkomsten uit verschillende tariefklassen op basis van het werkelijk aantal heffingseenheden. Het basistarief voor een waterverbruik tot 300 m3 per jaar bedraagt € 192,44; ▪ Er wordt rekening gehouden met kwijtschelding en oninbaar; ▪ De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn: de geraamde opbrengsten mogen de geraamde lasten niet overstijgen (Gemeentewet artikel 229b); ▪ Reserveren voor toekomstige vervangingsinvesteringen - door dotaties aan de reserves en/of (spaar)voorziening is - toegestaan; ▪ Reserveren enkel voor uitbreiding van het voorzieningenniveau is niet toegestaan; ▪ De opbrengsten van de rioolheffing mogen niet voor andere doeleinden dan voor het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief grond- en hemelwatervoorzieningen) worden aangewend ofwel hebben een relatie met de waterhuishouding.

Toerekening van kosten ▪ De kosten voor baggeren worden voor 50% toegerekend aan de rioolheffing. Het jaarlijkse bedrag aan kosten voor baggeren is bepaald op basis van het gemiddelde bedrag in de periode 2022-2028. ▪ Onkruidbestrijding en straatreinigen worden niet toegerekend aan de rioolheffing.

Kostendekking

5.1

Uitgaven

De beschreven uitgangspunten, voorziene planmaatregelen en jaarlijkse werkzaamheden leiden tot het volgende uitgavenpatroon voor de gemeente Bergen in de periode 2023 t/m 2097:

Figuur 1 Verwacht uitgavenpatroon voor de periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie).

5.2

Kostendekking

Volgens variant A (activeren) en variant C (activeren, BTW huidig) activeren we al onze vervangingsinvesteringen. De geactiveerde investeringen leiden tot een boekwaarde. Uit de boekwaarde volgen kapitaallasten (rente- en afschrijvingslasten) voor een bepaalde duur. Volgens variant B (duurzaam financieren) brengen we spaarbedragen in mindering op vervangingsinvesteringen. De spaarvoorziening gebruiken we om de te activeren investeringsuitgaven zoveel mogelijk te reduceren. Spaarbedragen worden in mindering gebracht op de te activeren bedragen. Als het gespaarde bedrag hiertoe niet voldoende is, wordt het resterende investeringsbedrag alsnog geactiveerd. Dit leidt dan tot boekwaarden en van daaruit nieuwe kapitaallasten (rente en afschrijving). Bovendien leiden de resterende boekwaarden van in het verleden geactiveerde investeringen in de beschouwde periode nog tot kapitaallasten. Het gecombineerde boekwaardeverloop van de varianten is weergegeven in Figuur 2.

Figuur 2 Boekwaardeverloop volgens de drie onderzochte varianten gemeente Bergen periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Als we al onze vervangingsinvesteringen activeren en BTW compensatie toerekenen op basis van zowel directe exploitatiekosten als over afschrijvingen (variant A activeren), leidt ons uitgavenpatroon in combinatie met onze financiële uitgangspunten tot het lastenpatroon zoals in Figuur 3 is weergegeven.

Figuur 3 Lastenpatroon versus inkomsten volgens variant A periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Als we onze vervangingsinvesteringen zoveel mogelijk financieren vanuit spaarbedragen (variant B – duurzaam financieren), leidt ons uitgavenpatroon in combinatie met onze financiële uitgangspunten tot het lastenpatroon zoals in Figuur 4 is weergegeven.

Figuur 4 Lastenpatroon versus inkomsten volgens variant B periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Als we al onze vervangingsinvesteringen activeren en daarnaast BTW compensatie blijven toerekenen op basis van ons huidige beleid (variant C – activeren, BTW huidig), leidt ons uitgavenpatroon in combinatie met onze financiële uitgangspunten tot het lastenpatroon zoals in Figuur 5 is weergegeven.

Figuur 5 Lastenpatroon versus inkomsten volgens variant C periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

De bovenstaande lasten-inkomstengrafieken laten voor iedere variant zien welke totaalinkomsten per jaar nodig zijn om de lasten die hieruit betaald worden te kunnen dekken. Dit betekent het volgende: Variant A (activeren): ▪ Vanwege een stijging in lasten als gevolg van het toerekenen van hogere kosten aan BTW, zijn de inkomsten in het startjaar lager dan de lasten. Om te voorkomen dat het saldo in de egalisatievoorziening negatief wordt, moet de heffing in 2024 en 2025 met 6,3% stijgen tot € 209,02 ▪ Vanaf 2027 dalen de lasten en de rioolheffing daalt vanaf 2029 gedurende 10 jaar met -1,1% tot een stabiele heffing van € 186,32; ▪ De voorziening zal eerst afnemen omdat de inkomsten gedurende de eerste jaren lager zijn dan de lasten en daarna toenemen. ▪ Om de voorziening niet hoger te laten uitkomen dan € 1,0 miljoen, is vanaf 2078 een nog een jaarlijkse daling van de heffing met -1,3% nodig gedurende 5 jaar tot een tarief van € 174,25 Variant B (duurzame financiering) ▪ In de eerste jaren komt het lastenpatroon overeen met het patroon volgens variant A. Conform variant A, moet de heffing in 2024 en 2025 met 6,3% stijgen tot € 209,02 ▪ Pas vanaf 2027 worden er spaarbedragen gerealiseerd, op het moment dat de overige lasten dalen.

De heffing blijft vanaf dan gelijk voor 53 jaar ▪ Om de voorziening niet hoger te laten uitkomen dan € 1,0 miljoen, is vanaf 2078 een nog een jaarlijkse daling van de heffing met -2,4% nodig gedurende 5 jaar tot van € 185,33. De spaarbedragen komen terecht in een aparte spaarvoorziening. Variant C (activeren, BTW huidig): ▪ De rioolheffing kan gedurende de planperiode gelijk blijven; ▪ In de 10 jaar daarna daalt de rioolheffing met 0,6% per jaar tot een heffing van € 174,18 om de egalisatievoorziening niet onnodig te laten oplopen; ▪ De voorziening zal eerst afnemen omdat de inkomsten gedurende de eerste jaren lager zijn dan de lasten en daarna toenemen. ▪ Om de voorziening niet hoger te laten uitkomen dan € 1,0 miljoen, is vanaf 2078 een nog een jaarlijkse daling van de heffing met -1,2% nodig gedurende 6 jaar tot van € 162,16 De benodigde inkomsten voor de drie berekende varianten zijn in Figuur 6 vertaald naar de benodigde heffing. Tabel 1 geeft de heffingsontwikkeling voor de drie varianten op korte termijn weer in getallen (exclusief indexatie).

Figuur 6 Heffingsverloop volgens drie varianten Bergen periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Tabel 1 Heffing tot en met 2028 volgens de drie varianten

Jaar 2023 2024 2025 2026 2027 2028

variant A (activeren) € 184,98 € 196,64 (+6,5%) € 209,02 (+6,5%) € 209,02 € 209,02 € 209,02

variant B (duurzaam financieren) € 184,98 € 196,64 (+6,5%) € 209,02 (+6,5%) € 209,02 € 209,02 € 209,02

variant C (activeren, BTW huidig) € 184,98 € 184,98 € 184,98 € 184,98 € 184,98 € 184,98

Ter bevordering van lastenegalisatie worden verschillen tussen totale baten en lasten verwerkt op de Egalisatievoorziening Riolering (art. 44.2 BBV). In de spaarvariant wordt ook een spaarvoorziening gebruikt (art. 44.1d BBV). Het verwachte saldoverloop van deze voorzieningen is weergegeven in Figuur 7 en 8. Hierbij is rekening gehouden met het beleidsuitgangspunt de voorziening rond 1 miljoen te houden (minimaal 0,5 en maximaal 1,5 miljoen).

Figuur 7 Verwacht saldoverloop van de egalisatievoorziening voor de periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Figuur 8 Verwacht saldoverloop van de spaarvoorziening voor de periode 2023 t/m 2097. Bedragen op prijspeil 2023 (exclusief indexatie)

Vergelijking varianten

Onderstaand beschrijven we de voor- en nadelen van de drie varianten voor de gemeente Bergen. Tabel 2: Samenvatting resultaten varianten gemeente Bergen (prijspeil 2023)

Variant A (activeren) B (duurzaam) C (huidig)

Heffing 2023 € 184,98 € 184,98 € 184,98

Heffing 2028 € 209,02 € 209,02 € 184,98

Heffing 2097 € 174,25 € 185,33 € 162,16

BTW 2023 t/m 2097 € 29,3 MLN € 24,8 MLN € 11,7 MLN

Rentelasten 2023 t/m 2097 € 29,2 MLN € 20,0 MLN € 29,2 MLN

Restboekwaarde 2097 € 32,0 MLN € 14,8 MLN € 32,0 MLN

In variant A activeren we investeringen en rekenen we BTW compensatie toe op basis van zowel directe exploitatiekosten als afschrijvingen. Omdat BTW lasten omhoog gaan in deze variant (totaal € 29,3 miljoen) ten opzichte van het huidige uitgangspunt om het alleen toe te rekenen op basis van directe exploitatiekosten (totaal € 11,7 miljoen), moet de heffing op korte termijn omhoog. Het lastenpatroon wordt langzaam minder en de heffing kan op middellange termijn weer omlaag. Omdat we investeringen activeren schuiven we een groot deel van de lasten die voortkomen uit investeringen buiten de beschouwde periode, De restboekwaarde is aan het einde van de beschouwde periode €32,0 miljoen. Volgende generaties zullen deze lasten moeten aflossen. Dit is wel minder dan de huidige restschuld van € 52,7 miljoen. In variant B, hanteren we een duurzame financieringsmethodiek en bouwen een spaarvoorziening op. Met deze spaarvoorziening beperken we hoge restschulden in de toekomst. De restboekwaarde (ofwel restschuld) is aan het einde van de beschouwde periode minder dan de helft van variant A, namelijk €14,8 miljoen. Hierbij blijft de heffing voor lange tijd gelijk na de eerste verhoging in plaats van dat de heffing weer daalt.

Omdat we in de gemeente Bergen volgens variant A en B jaarlijks 21% BTW doorbelasten aan de rioolheffing, op basis van directe exploitatiekosten en afschrijvingen, heeft de financieringsmethodiek effect op het BTW verloop. De totale Btw-afdracht aan Algemene Middelen is hoger wanneer we activeren zoals in variant A (€ 29,3 miljoen) dan bij een duurzame financieringsmethodiek zoals in variant B (€ 24,8 miljoen). Volgens variant C, waarin er geen BTW compensatie wordt toegerekend op basis van afschrijvingen, maar conform huidig beleid alleen over directe exploitatiebedragen is de BTW afdracht het laagst (€ 11,7 miljoen). Hiermee kan ook de heffing het laagst blijven. In de beoordeling van de resultaten dient rekening te worden gehouden met de huidige, lage rentestand, Als de rente in de toekomst weer zou stijgen, heeft dit meer effect op varianten A en C dan variant B. De rente op geactiveerde investeringen zal immers meestijgen, waardoor de rentelasten als gevolg van aanwezige boekwaarde evenredig toe zal nemen. Deze lastenverhoging komt op dat moment direct en volledig ten laste van de rioolheffing. Daarnaast dient rekening gehouden te worden met onzekerheid in de planning van rioolvervanging.

Vanwege de wens om steeds meer integraal en gebiedsgericht te gaan werken, bestaat de kans dat de voordelen van het eerder vervangen van een rioolbuis vanwege meekoppelkansen opwegen tegen de nadelen van kapitaalvernietiging. Bij een duurzame financieringsmethodiek is de gemeente in mindere mate afhankelijk van afschrijvingstermijnen bij het maken van keuzes rond de meest efficiënte timing van rioolvervanging. Door gebruik te maken van een duurzame financieringsmethodiek worden we als gemeente – voor wat betreft de rioolheffing – aanzienlijk minder afhankelijk van veranderingen op de markt. Concluderend kunnen we stellen dat de verlaging van de boekwaarde riolering leidt tot meer zekerheid in de lastenontwikkeling en meer stabiliteit in het benodigde heffingstarief. Het blijven hanteren van een activeringssystematiek leidt bij lage rentestanden tot een lastenvoordeel op de middellange termijn, maar bij rentestijgingen juist tot een sterkere (en snellere) lasten- en tariefsverhoging. Het toerekenen van meer BTW compensatie aan de rioolheffing heeft een direct kostenverhogend effect op de heffing.

6.1

Risico’s

Naast de renteontwikkelingen zijn er andere onzekerheden in de toekomst die de rioolheffing zullen beïnvloeden zoals kostenontwikkelingen van (bouw)materialen en ontwikkelingen rondom klimaatadaptatie. Om een kostendekkende rioolheffing te behouden, dient de in dit rapport weergegeven rioolheffing jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van de optredende inflatie. Het langjarig verloop van de rioolheffing hebben we berekend op basis van een inschatting van de restlevensduur, gebaseerd op rioolinspecties, huidige inzichten in mogelijke ontwikkelingen en financiële uitgangspunten. Onvoorziene ontwikkelingen, calamiteiten, strengere regelgeving of bijvoorbeeld wijzigingen in financiële uitgangspunten kunnen het verloop beïnvloeden. Met name een rentewijziging kan het verloop van de rioolheffing aanzienlijk beïnvloeden. De grootte van die impact is afhankelijk van de financieringsmethode. Mochten onvoorziene ontwikkelingen, calamiteiten, strengere regelgeving of bijvoorbeeld wijzigingen in financiële uitgangspunten aan de orde zijn, actualiseren we het kostendekkingsplan.

Bijlage A Kostendekkingsplan

Termijnen, Percentages, Voorzieningen, Eenheden

Algemeen v4.10 Kevin Gortmaker Zita Hegger

v4.10

YAG€R

ALGEMEEN Opdrachtgever: Project:

startjaar

2023

Gemeente Bergen

beschouwde periode

KDP'en BUCH werkorganisatie

prijspeil

2023

aantal heffingseenheden (in startjaar)

18.883

Projectnummer:

rioolheffing (in startjaar, nominaal)

€

jaar

eenheden

184,98

PERCENTAGES (nominaal) ACTIVERINGSGEGEVENS

technische levensduur

afschrijvingstermijn

Afschrijvings-vorm

Afschrijvingsvorm (default)

Rente op schulden uit geactiveerde (rest)investeringen:

1,00% 1,00%

in 2023 vanaf 2024

Indexatie prijspeil (op basis van verwachte inflatie na 2023):

2,40%

per jaar

Indexatie kostenkengetallen Leidraad D1100 (van 2015 naar 2023):

2,00%

per jaar

lineair Rente op positief saldo voorzieningen (nominaal):

vrij-verval riolering

jaar

lineair

gemalen, bouwkundig

jaar

lineair

gemalen, E/M

jaar

lineair

persleidingen

jaar

lineair

drukriolering, bouwkundig

jaar

lineair

drukriolering, E/M

jaar

lineair

IBA's

jaar

lineair

Egalisatievoorziening Groot Onderhoud (BBV 44.1c)

randvoorziening, bouwkundig (BBB / BBL) randvoorziening, bouwkundig overig

45 45

jaar jaar

jaar

lineair

Egalisatievoorziening Riolering (BBV 44.2)

randvoorziening, E/M

jaar

lineair

BTW afdracht aan algemene middelen (BTW-compensatie)

infiltratie voorzieningen

jaar

lineair

BTW:

drainage / DT-riolering

jaar

lineair

BTW-compensatie op basis van directe exploitatiekosten en :

VOORZIENINGEN per 1/1 van startjaar (2023)

Startsaldi (nominaal)

Spaarvoorziening Rioolvervanging (BBV 44.1d)

BTW over dotaties aan spaar- / groot onderhoudsvoorziening: Tijdstip eerste afschrijving

begin volg.jaar (saldo 1/1)

Tijdstip rentetoerekening

einde jaar (saldo 31/12)

0,0 factor 1,0

BTW-vast bedrag (indien van toepassing)

€

1.007.499

21,00% afschrijvingen

Heffingseenheden v4.10

Opdrachtgever: Gemeente Bergen Project: KDP'en BUCH werkorganisatie Projectnummer: -

Heffingseenheden per 1-1-2023: per 1-1-2097:

Jaar 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097

1.436.051 Heffingseenheden per 1 januari 18.883 18.902 18.969 19.017 19.042 19.092 19.132 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162 19.162

YAG€R 18.883 19.162

279 Totale toename gedurende jaar 19 67 48 26 50 41 30 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Meegerekend aandeel van de woningbouw prognose 30%

279 Deel woningbouw prognose 19 67 48 26 50 41 30 0 0 0

[…]

Totaaloverzicht Uitgaven

Uitgaven - VAST PRIJSPEIL (2023) v4.10

Opdrachtgever: Gemeente Bergen Project: KDP'en BUCH werkorganisatie Projectnummer: -

YAG€R

Alle vermelde bedragen zijn exclusief BTW

EXPLOITATIE € 465.000 Jaar

Planvorming

2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

4.500 4.500 4.500 53.500 49.000 49.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 -

€

10.938.000

€

Onderzoek € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

181.000 178.000 210.000 178.000 178.000 181.000 178.000 178.000 178.000 178.000 213.000 156.000 156.000 156.000 134.000 137.000 134.000 134.000 166.000 134.000 137.000 134.000 134.000 134.000 134.000 137.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 134.000 166.000

14.695.664 Onderhoud

216.111 210.511 207.711 202.111 202.111 202.111 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000 195.000

€

14.518.000

Maatregelen € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

257.000 257.000 257.000 257.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000 190.000

€

14.962.500 Facilitair / Overig € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500 € 199.500

€

25.496.993 Overhead

339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960 339.960

€

30.449.132

€ 111.525.290

Loonkosten € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988 405.988

TOTAAL € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

1.604.059 1.595.459 1.624.659 1.636.059 1.515.559 1.518.559 1.508.448 1.508.448 1.557.448 1.508.448 1.543.448 1.486.448 1.486.448 1.535.448 1.464.448 1.467.448 1.464.448 1.464.448 1.521.448 1.464.448 1.467.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.467.448 1.496.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.496.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.496.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.496.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.521.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.496.448 1.464.448 1.489.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.464.448 1.489.448 1.496.448

INVESTERINGEN € 99.323.619 € vrij-verval riolering € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

830.000 890.000 880.000 1.095.000 690.980 343.359 504.393 478.649 1.660.236 495.705 371.699 300.273 888.322 2.605.353 418.587 820.092 575.721 1.050.882 4.742.820 2.186.006 829.037 326.291 3.672.348 2.382.270 249.656 471.932 761.421 4.420.835 924.073 607.832 1.061.861 387.528 1.432.904 245.447 1.965.281 2.601.400 1.973.445 4.971.483 1.922.427 1.400.873 670.890 1.515.789 856.714 2.131.255 982.813 1.045.448 483.454 1.075.354 2.281.938 803.544 1.431.585 330.234 2.005.897 1.989.403 532.495 769.449 1.890.642 2.028.496 2.584.881 387.558 915.505 1.102.121 2.253.606 2.401.113 1.927.737 2.547.070 1.693.490 951.516 2.257.601 2.396.424 519.244 123.932 -

1.325.000 gemalen, bouwkundig 25.000 25.000 50.000 75.000 50.000 50.000 75.000 25.000 25.000 25.000 75.000 25.000 25.000 75.000 50.000 25.000 25.000 50.000 50.000 25.000 25.000 50.000 75.000 50.000 50.000 75.000 25.000 25.000 25.000 75.000

€

3.450.000 € gemalen, E/M

35.000 35.000 35.000 35.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 35.000 35.000 35.000 35.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 35.000 35.000 35.000 35.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 35.000 35.000 35.000 35.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 35.000 35.000 35.000 35.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000

1.424.784 € persleidingen

46.011 22.825 35.654 40.887 45.749 61.461 16.077 58.028 78.697 583.535 14.579 8.517 451 26.298 33.922 28.978 19.126 40.598 72.264 46.011 22.825 35.654 40.887 45.749

2.671.931 drukriolering, bouwkundig € € 10.764 € € € € € 6.967 € € € € € € € € € € € € € € € 130.616 € 56.658 € 141.902 € € 16.331 € € € 4.791 € € 2.923 € 67.929 € 260.494 € 15.558 € 6.253 € € 10.248 € 8.118 € € 16.104 € 235.441 € 81.807 € 396.384 € 342.498 € 545.022 € 10.353 € € 8.981 € 9.578 € € € 265.799 € € 2.679 € € € € € € € € 10.764 € € € € € 6.967 € € € € € € € € -

€

5.200.000

drukriolering, E/M € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

110.000 110.000 110.000 110.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 110.000 110.000 110.000 110.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 110.000 110.000 110.000 110.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 110.000 110.000 110.000 110.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 110.000 110.000 110.000 110.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 60.000 -

€

4.280.000 randvoorziening, bouwkundig € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € 100.000 € € € 200.000 € 1.350.000 € 1.400.000 € 800.000 € 30.000 € 150.000 € € 150.000 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € 100.000 € -

€

150.000

€

randvoorziening, E/M € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 -

12.558.656

€

Verbetering € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

147.260 120.000 120.000 120.000 156.501 420.000 120.000 180.977 262.208 209.833 130.403 237.021 145.771 182.900 810.115 534.929 126.893 142.432 255.026 574.590 120.000 185.184 166.513 121.385 260.914 508.181 179.046 184.435 176.592 814.769 1.775 104.809 291.198 78.547 320.468 330.565 29.477 147.863 19.515 467.910 130.817 60.251 131.545 88.545 16.299 316.762 46.438 111.510 71.436 448.762 29.543 187.785 73.261 16.197 575.910 928 140.662 6.855 411.202 31.501 41.502 57.470 57.470 -

130.383.990 TOTAAL

1.122.260 1.190.764 1.170.000 1.360.000 1.063.492 540.000 665.326 845.370 923.682 2.015.723 811.108 718.720 556.044 1.222.109 3.511.217 1.123.516 1.153.446 888.153 1.450.908 5.453.487 240.000 2.679.834 1.240.905 699.578 4.626.797 3.016.782 538.702 766.367 1.177.804 5.360.604 1.073.771 1.140.150 3.117.069 2.051.633 2.704.625 726.012 2.350.006 2.917.381 2.277.960 5.565.497 2.398.685 1.677.931 1.308.819 2.106.832 1.518.035 2.603.821 1.225.549 1.335.939 638.032 1.350.712 2.850.700 1.322.864 1.779.370 585.301 2.132.094 2.750.313 643.423 879.449 2.041.240 2.291.422 2.754.881 550.177 1.085.505 1.247.121 2.419.617 2.932.315 2.086.205 2.657.070 1.867.817 1.154.640 2.425.071 2.506.424 629.244 399.819 170.749

Uitgaven - NOMINAAL v4.10

Opdrachtgever: Gemeente Bergen Project: KDP'en BUCH werkorganisatie Projectnummer: -

YAG€R

Alle vermelde bedragen zijn exclusief BTW

EXPLOITATIE € 1.155.628 Jaar

Planvorming

4.500 4.608 4.719 57.445 59.237 66.695 38.312 43.136 48.567 54.681 61.566 69.317 78.044 87.869 98.932 111.388 125.411 141.201 -

€

29.052.559

€

181.000 182.272 220.201 191.126 195.713 203.788 205.220 210.145 215.189 220.353 270.010 202.500 207.360 212.336 186.769 195.533 195.841 200.541 254.394 210.283 220.151 220.498 225.790 231.209 236.758 247.867 307.544 254.216 260.318 266.565 272.963 279.514 286.222 293.092 371.798 307.329 314.705 322.258 329.992 337.912 346.021 354.326 449.476 371.538 380.455 389.586 398.936 408.510 418.314 428.354 543.383 449.162 459.941 470.980 482.284 493.858 505.711 517.848 656.910 543.003 556.035 569.380 583.045 597.038 611.367 626.040 794.155 656.450 672.205 688.338 704.858 721.775 739.097 756.836 960.074

40.068.172 Onderhoud

216.111 215.563 217.800 217.015 222.223 227.556 224.820 230.215 235.741 241.398 247.192 253.124 259.199 265.420 271.790 278.313 284.993 291.833 298.837 306.009 313.353 320.873 328.574 336.460 344.535 352.804 361.271 369.942 378.820 387.912 397.222 406.755 416.517 426.514 436.750 447.232 457.966 468.957 480.212 491.737 503.539 515.624 527.999 540.671 553.647 566.934 580.541 594.474 608.741 623.351 638.311 653.631 669.318 685.381 701.831 718.674 735.923 753.585 771.671 790.191 809.156 828.575 848.461 868.824 889.676 911.028 932.893 955.282 978.209 1.001.686 1.025.727 1.050.344 1.075.552 1.101.365 1.127.798

€

39.246.697

257.000 263.168 269.484 275.952 208.907 213.921 219.055 224.312 229.696 235.209 240.854 246.634 252.553 258.615 264.821 271.177 277.685 284.350 291.174 298.162 305.318 312.646 320.149 327.833 335.701 343.758 352.008 360.456 369.107 377.966 387.037 396.326 405.838 415.578 425.552 435.765 446.223 456.932 467.899 479.128 490.627 502.403 514.460 526.807 539.451 552.397 565.655 579.231 593.132 607.367 621.944 636.871 652.156 667.808 683.835 700.247 717.053 734.262 751.884 769.930 788.408 807.330 826.706 846.547 866.864 887.668 908.972 930.788 953.127 976.002 999.426 1.023.412 1.047.974 1.073.125 1.098.880

€

40.917.338 Facilitair / Overig € 199.500 € 204.288 € 209.191 € 214.211 € 219.353 € 224.617 € 230.008 € 235.528 € 241.181 € 246.969 € 252.896 € 258.966 € 265.181 € 271.545 € 278.062 € 284.736 € 291.570 € 298.567 € 305.733 € 313.070 € 320.584 € 328.278 € 336.157 € 344.225 € 352.486 € 360.946 € 369.608 € 378.479 € 387.562 € 396.864 € 406.389 € 416.142 € 426.129 € 436.357 € 446.829 € 457.553 € 468.534 € 479.779 € 491.294 € 503.085 € 515.159 € 527.523 € 540.183 € 553.148 € 566.423 € 580.017 € 593.938 € 608.192 € 622.789 € 637.736 € 653.041 € 668.714 € 684.764 € 701.198 € 718.027 € 735.259 € 752.906 € 770.975 € 789.479 € 808.426 € 827.828 € 847.696 € 868.041 € 888.874 € 910.207 € 932.052 € 954.421 € 977.327 € 1.000.783 € 1.024.802 € 1.049.397 € 1.074.583 € 1.100.373 € 1.126.782 € 1.153.824

€

69.725.587 Overhead

339.960 348.119 356.474 365.029 373.790 382.761 391.947 401.354 410.986 420.850 430.950 441.293 451.884 462.729 473.835 485.207 496.852 508.776 520.987 533.491 546.295 559.406 572.831 586.579 600.657 615.073 629.835 644.951 660.430 676.280 692.511 709.131 726.150 743.578 761.423 779.698 798.410 817.572 837.194 857.287 877.861 898.930 920.504 942.597 965.219 988.384 1.012.105 1.036.396 1.061.269 1.086.740 1.112.822 1.139.529 1.166.878 1.194.883 1.223.560 1.252.926 1.282.996 1.313.788 1.345.319 1.377.606 1.410.669 1.444.525 1.479.194 1.514.694 1.551.047 1.588.272 1.626.391 1.665.424 1.705.394 1.746.324 1.788.235 1.831.153 1.875.101 1.920.103 1.966.186

€

83.267.999

€ 303.433.979

405.988 415.732 425.710 435.927 446.389 457.102 468.073 479.307 490.810 502.589 514.651 527.003 539.651 552.603 565.865 579.446 593.353 607.593 622.175 637.108 652.398 668.056 684.089 700.507 717.319 734.535 752.164 770.216 788.701 807.630 827.013 846.861 867.186 887.998 909.310 931.134 953.481 976.365 999.797 1.023.793 1.048.364 1.073.524 1.099.289 1.125.672 1.152.688 1.180.352 1.208.681 1.237.689 1.267.394 1.297.811 1.328.959 1.360.854 1.393.514 1.426.959 1.461.206 1.496.274 1.532.185 1.568.958 1.606.613 1.645.171 1.684.655 1.725.087 1.766.489 1.808.885 1.852.298 1.896.753 1.942.275 1.988.890 2.036.623 2.085.502 2.135.554 2.186.808 2.239.291 2.293.034 2.348.067

1.604.059 1.633.750 1.703.578 1.756.705 1.666.375 1.709.745 1.739.123 1.780.861 1.882.840 1.867.369 1.956.553 1.929.520 1.975.829 2.089.944 2.041.143 2.094.412 2.140.294 2.191.661 2.331.613 2.298.123 2.358.099 2.409.756 2.467.591 2.569.949 2.587.456 2.654.983 2.772.430 2.778.260 2.893.505 2.913.217 2.983.134 3.054.729 3.128.043 3.257.797 3.351.662 3.358.710 3.439.319 3.521.863 3.667.953 3.692.941 3.781.572 3.872.329 4.051.911 4.129.748 4.157.882 4.257.671 4.359.855 4.464.492 4.649.683 4.681.359 4.898.460 4.908.761 5.026.571 5.235.078 5.270.741 5.397.239 5.526.773 5.659.416 6.020.807 5.934.327 6.076.751 6.222.593 6.371.935 6.636.250 6.681.459 6.841.814 7.159.107 7.174.162 7.471.753 7.522.654 7.703.197 7.888.074 8.077.388 8.412.446 8.654.830

INVESTERINGEN € 284.627.196 € vrij-verval riolering € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

830.000 911.360 922.747 1.175.747 759.741 395.866 595.482 578.651 2.055.273 628.381 482.493 399.131 1.209.121 3.631.332 597.427 1.198.566 861.611 1.610.472 7.442.791 3.597.083 1.396.925 562.994 6.488.477 4.310.125 462.531 895.320 1.479.189 8.794.336 1.882.370 1.267.892 2.268.121 847.621 3.209.339 562.932 4.615.546 6.256.127 4.859.856 12.536.730 4.964.187 3.704.222 1.816.559 4.202.782 2.432.394 6.196.315 2.925.963 3.187.135 1.509.222 3.437.552 7.469.674 2.693.441 4.913.771 1.160.699 7.219.486 7.331.965 2.009.616 2.973.565 7.481.812 8.219.996 10.726.004 1.646.774 3.983.438 4.910.509 10.281.944 11.217.854 9.222.421 12.477.799 8.495.319 4.887.796 11.875.288 12.908.048 2.863.969 699.971 -

3.467.123 gemalen, bouwkundig 25.600 26.214 54.976 86.469 59.030 60.446 95.074 35.681 37.414 48.567 149.197 54.681 55.994 176.141 120.245 61.566 66.106 138.633 141.961 74.428 76.215 159.834 251.396 171.620 175.739 276.413 103.738 108.777 141.201 433.769

€

9.538.416 € gemalen, E/M

35.000 35.840 36.700 37.581 54.976 56.295 57.646 59.030 60.446 61.897 63.383 64.904 66.461 68.056 69.690 49.954 51.153 52.380 53.637 78.464 80.347 82.275 84.250 86.272 88.342 90.463 92.634 94.857 97.133 99.465 71.296 73.007 74.760 76.554 111.987 114.675 117.427 120.245 123.131 126.086 129.112 132.211 135.384 138.633 141.961 101.757 104.200 106.700 109.261 159.834 163.670 167.598 171.620 175.739 179.957 184.276 188.698 193.227 197.864 202.613 145.233 148.719 152.288 155.943 228.122 233.597 239.203 244.944 250.823 256.843 263.007 269.319 275.783 282.401 289.179

3.473.491 € persleidingen

50.590 27.594 44.138 55.652 63.765 89.825 25.229 95.485 132.604 1.031.017 30.411 18.191 1.311 78.294 108.437 97.133 67.224 160.658 292.834 209.923 114.501 183.150 230.929 264.596

6.910.894 drukriolering, bouwkundig € € 11.023 € € € € € 8.032 € € € € € € € € € € € € € € € 214.930 € 95.469 € 244.843 € € 29.546 € € € 9.308 € € 5.954 € 141.696 € 556.411 € 34.029 € 14.005 € € 24.068 € 19.524 € € 40.610 € 607.968 € 216.316 € 1.073.284 € 949.635 € 1.547.433 € 30.100 € € 27.380 € 29.901 € € € 890.945 € € 9.418 € € € € € € € € 45.738 € € € € € 33.329 € € € € € € € € -

€

13.730.996

110.000 112.640 115.343 118.112 65.971 67.554 69.175 70.835 72.536 74.276 76.059 77.884 79.754 81.668 156.997 160.765 164.624 168.575 94.157 96.416 98.730 101.100 103.526 106.011 108.555 111.160 113.828 116.560 224.074 229.452 234.959 240.598 134.385 137.610 140.913 144.294 147.758 151.304 154.935 158.653 162.461 166.360 319.809 327.484 335.344 343.392 191.800 196.403 201.117 205.944 210.887 215.948 221.131 226.438 231.872 237.437 456.447 467.401 478.619 490.106 273.746 280.316 287.044 293.933 300.987 308.211 315.608 323.183 330.939 338.882 -

€

9.704.264 randvoorziening, bouwkundig € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € 194.267 € € € 417.185 € 2.883.582 € 3.062.151 € 1.791.796 € 68.805 € 352.281 € € 369.394 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € 564.803 € -

€

389.223

€

10.995 11.259 11.529 15.693 16.069 16.455 22.397 22.935 23.485 31.967 32.734 33.520 45.624 46.719 47.841 -

26.659.818

€ 358.501.422

147.260 122.880 125.829 128.849 172.075 472.878 138.351 213.660 316.990 259.761 165.305 307.671 193.763 248.951 1.129.136 763.476 185.454 213.161 390.826 901.690 192.833 304.721 280.574 209.442 460.995 919.427 331.714 349.899 343.060 1.620.814 3.616 218.624 621.995 171.802 717.767 758.150 69.228 355.597 48.058 1.179.942 337.802 159.317 356.182 245.506 46.276 920.940 138.252 339.947 228.357 1.468.973 99.027 644.553 257.496 58.295 2.122.522 3.502 569.999 29.128 1.921.111 150.703 208.193 295.215 302.300 -

1.122.260 1.219.343 1.226.834 1.460.289 1.169.322 607.986 767.068 998.037 1.116.663 2.495.344 1.028.202 932.952 739.109 1.663.448 4.893.923 1.603.536 1.685.763 1.329.190 2.223.510 8.558.023 385.665 4.409.680 2.090.921 1.207.078 8.174.842 5.458.116 998.039 1.453.904 2.288.084 10.663.812 2.187.310 2.378.266 6.658.020 4.487.436 6.057.670 1.665.108 5.519.089 7.016.032 5.609.762 14.034.672 6.194.005 4.436.825 3.543.871 5.841.550 4.310.025 7.570.232 3.648.622 4.072.721 1.991.776 4.317.781 9.331.455 4.434.176 6.107.508 2.057.201 7.673.686 10.136.307 2.428.254 3.398.664 8.077.771 9.285.442 11.431.422 2.337.760 4.723.122 5.556.558 11.039.359 13.699.597 9.980.540 13.016.676 9.369.823 5.931.215 12.756.203 13.500.550 3.470.691 2.258.187 987.543

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://www.raadbergen-nh.nl/api/v1/meetings/4878/documents/37049