Bij 1 Woonvisie gemeente Bergen NH 2025-2030.pdf

Woningaanpassingen Woningaanpassingen, denkend aan drempelhulpen, beugels aan de muur of het realiseren van een douche in

45

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

plaats van een bad, bieden de mogelijkheid om langer zelfstandig in de huidige woning te blijven wonen. Deze aanpassingen zijn zelfstandig te realiseren, maar er bestaat ook de mogelijkheid om, onder voorwaarden en met een eigen bijdrage, een dergelijke aanpassing bij de gemeente aan te vragen. Dit kan via de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Ook andere Wmo-voorzieningen die zorg- en ondersteuning bij het langer thuis wonen bieden, brengen kosten met zich mee. Voor de gemeenten lopen de kosten op door het langer thuisbeleid (naar verwachting neemt in 2028 het aantal gebruikers van een Wmo-voorziening met 11% toe, ten opzichte van het gebruik in 2023). Voor inwoners die gebruik maken van een voorziening of ondersteuning vanuit de Wmo, wordt een eigen bijdrage gerekend. Sinds 2019 wordt er een abonnementstarief gehanteerd, welke voor iedereen dezelfde maximale hoogte heeft. Er ligt in het huidige kabinet een wetsvoorstel om per 2026 een eigen bijdrage te heffen op basis van een vermogenstoets. De details hiervan zijn nog niet bekend en definitief. Over verhuizen en het aanpassen van een woning denkt men veelal te laat na. Wij willen inwoners tijdig informeren en stimuleren om na te denken over hun toekomstige woonsituatie. De gemeente Bergen werkt daarom samen met SVNK, corporaties en zorgaanbieders in de campagne Passend Wonen.

Daarnaast wijst het Sociaal Team inwoners op de oplossingen die zij zelf kunnen realiseren, zonder hierbij een beroep te doen op de gemeente. Ook spreken zij met inwoners over de nabije maar ook verdere toekomst. Door mogelijke problemen door te nemen, kan hier tijdig op geanticipeerd worden door de inwoner zelf.

Intensieve zorg Ondanks het feit dat steeds meer mensen met een zorgbehoefte thuis blijven wonen, dreigt ook een tekort aan plekken voor intensieve zorg te ontstaan. Het toenemende personeelstekort in de zorg is een belangrijke factor om de ambulantisering van ouderenzorg te versnellen. Thuiszorg is namelijk efficiënter dan verpleeghuiszorg. Daarnaast zijn er steeds minder mensen die werken en premies betalen in verhouding tot het aantal ouderen. Hierdoor komt er minder geld beschikbaar voor zorg, terwijl er meer mensen zorg nodig hebben. Om de betaalde zorg minder te belasten, is het belangrijk dat de onbetaalde zorg voldoende wordt ondersteund. Door te investeren in de mantelzorgers en vrijwilligers, is een zorgvrager minder afhankelijk van betaalde zorg.

Mantelzorg Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Mantelzorg is hulp die verder gaat dan de zogenoemde ‘gebruikelijke hulp’. In de gemeente Berge verleende 17,1% van de volwassenen vanaf 18 jaar mantelzorg voor gemiddeld 8,8 uur per week. Mantelzorgers verlenen mantelzorg veelal het liefst in de nabije omgeving van degene voor wie ze zorgen. Om mantelzorg te kunnen verlenen kan het daarom wenselijk zijn om bij elkaar (in de buurt) te wonen, maar toch een eigen woonruimte te hebben. Hier zijn verschillende mogelijkheden. Mantelzorgurgentie Om mantelzorg in de nabije omgeving van de zorgontvanger te kunnen verlenen, kan er op basis van de huisvestingsverordening, een urgentieverklaring woningzoekende worden verleend. In de gemeente Bergen is het aanvragen van een urgentieverklaring op deze grond mogelijk, maar tot april 2024 was er nog niet eerder urgentieverklaring op basis van deze grond verleend. Mantelzorgwoning In bepaalde gevallen is het mogelijk om zonder omgevingsvergunning bouwwerken te bouwen en te gebruiken voor het verlenen van mantelzorg. Zie hoofdstuk 5. In de gemeente Bergen, met een relatief hoog aandeel grondgebonden woningen, is er veel ruimte om mantelzorgwoningen te realiseren en daarmee zelf- en samenredzaamheid van burgers te bevorderen.

En hoewel vaak mantelzorgwoningen bij koopwoningen worden geplaatst, is er in principe geen beletsel om dit bijvoorbeeld

46

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

ook bij woningen van woningcorporaties te doen. Begeleiding en ondersteuning van kwetsbare inwoners Naast de fysieke voorwaarden die nodig zijn voor mensen met een zorgvraag om zelfstandig te blijven wonen, is er ook begeleiding en ondersteuning nodig. Eerder zijn al de mantelzorgers genoemd, een groep betrokken mensen vanuit het netwerk van de zorgvrager. Ondersteuning kan ook komen vanuit welzijns- en vrijwilligersorganisaties. Dit zijn partijen met een subsidierelatie met de gemeente en zijn veelal in de wijk aan het werk. Door hen te betrekken bij het vormen van laagdrempelige voorzieningen in de wijken, kan er doelgericht worden ondersteund. Zij bieden bijeenkomsten, koffiemomenten en ook een luisterend oor, waardoor het gevoel van eenzaamheid kan afnemen. Tevens hebben zij een signalerende functie, waardoor er eerder hulp kan worden geboden aan kwetsbare inwoners. Op deze manier kan er op wijkniveau geacteerd worden, als er woningen voor kwetsbare inwoners dicht bij elkaar staan.

Vergrijzing in Bergen in cijfers De totale bevolking in de gemeente Bergen groeit in de periode 2023 - 2040 met 510 inwoners, van 29.530 tot 30.040. Deze groei komt volledig voor rekening van de groep ouderen van 65+. Deze groep groeit met 1.955 inwoners tussen 2023 en 2040. In Figuur 12: Huishoudenssamenstelling gemeente Bergen naar leeftijdsgroepen dezelfde periode krimpt de groep inwoners van jonger dan 65 jaar met 6% 1.445 inwoners. In aandeel op de totale 13% bevolking neemt de 65+ groep toe. 20% In 2040 zal meer dan de helft (56%) 22% van de huishoudens in de gemeente 2023 52% 2040 44% Bergen een 65-plus huishouden zijn. 22% Dat is nu 48%. De groep 85+ groeit 21% het sterkst. Huishouders <65 jaar

65-74 jaar

75-84 jaar

85+ jaar

Dementie

Door de vergrijzing verdubbelt ook het aantal mensen met dementie. En ook Bron: Huishoudensprognose 2021-2050 Provincie Noord-Holland deze groep zal meer dan voorheen thuis wonen met ondersteuning van mantelzorgers, het informele netwerk en thuiszorg. Alleen mensen met vergevorderde dementie of zware somatische klachten kunnen in de toekomst nog terecht in intramurale instellingen. In totaal woonden er in 2023 940 mensen met dementie in Bergen. Volgens een factsheet van Alzheimer Nederland is de verwachting dat dit aantal de komende 30 jaar stijgt naar 1700.

Analyse Woonzorgopgave Vitaal Oud in Noord-Kennemerland De BUCH-gemeenten zijn aangesloten bij de regio brede coalitie Vitaal Oud in Noord-Kennemerland (VONK). Aan deze coalitie deelnemende partijen zijn gemeenten, zorgaanbieders, zorgverzekeraar VGZ, welzijnsorganisaties en wooncorporaties en zij willen de komende periode een gezamenlijke visie ontwikkelen op wonen en zorg voor ouderen. Dit om te komen tot onderlinge afspraken over de inrichting van het woonzorglandschap in de regio. Vanuit die coalitie is een analyse woonzorgopgave senioren opgesteld die inzicht biedt in de huidige en toekomstige vraag naar en het aanbod aan woonvormen voor senioren in de verschillende gemeenten van de regio NoordKennemerland, voor de periode 2023-2040. In deze paragraaf geven wij beknopt de uitkomsten van dit rapport weer voor zover dit betrekking heeft op het woonbeleid (woonvisie). Dit betreft dus voornamelijk de ontwikkeling van de vraag naar reguliere woningen en niet de daarbij behorende zorg of specifieke wooneenheden, zoals een verpleeghuis of woonzorgcentrum (Wlz-indicatie (Wet langdurige zorg)).

47

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

Figuur 13: Woonzorgopgave senioren BUCH-gemeenten

Zorgeschikt Geclusterd Nultreden

+230

+270 +260

Onder regulier wonen verstaan we het wonen in een ‘gewone’, niet specifiek voor senioren bedoelde woning. Onder geclusterd wonen voor senioren verstaan we levensloopgeschikte woningen in een woonvorm met 5 of meer wooneenheden waar overwegend ouderen wonen. De inrichting is gericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel, waardoor eenzaamheid wordt tegengegaan. Bij voorkeur is er een ontmoetingsruimte aanwezig. Het gaat om zelfstandige woningen waar ook mensen zonder zorgindicatie mogen wonen. Geclusterde woonvormen zijn onder andere hofjeswoningen, serviceflats en seniorenflats. Zowel nu als in de toekomst zal het grootste deel van de 65-plussers in een reguliere woning wonen. De toename in de vraag naar regulier wonen zal zich niet in zijn geheel vertalen in een nieuwbouwopgave. Veel toekomstige ouderen wonen immers al in een woning en zullen in deze zelfde woning blijven woning naarmate ze ouder worden. Doordat er steeds meer ‘oudere ouderen’ in de gemeente Bergen wonen, zal onder ouderen de behoefte aan geclusterd wonen in verhouding meer gaan toenemen met +27% dan de behoefte aan regulier wonen +16%. De vraag naar plekken in een woonzorgcentrum of zorggeschikte woningen stijgt met 53% in de periode tot 2040.

Bergen

+260 +240 +120 Heiloo

De verwachting is dat ouderen met een intensieve zorgvraag in de toekomst vaker dan nu in een reguliere woning zullen wonen, of in een geclusterde woonvorm die niet exclusief bedoeld is voor ouderen met een intensieve zorgvraag.

+250+230 +130

Castricum +40

+140+125

Uitgeest

Vraag geclusterde woningen naar eigendom en prijssegment De totale uitbreidingsopgave voor geclusterd wonen in de periode 2023 - 2040 in de gemeente Bergen is +270 woningen. In tabel 6 wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel woningen er binnen welke prijsklasse en eigendomsvorm bij moeten komen. Tabel 6: Uitbreidingsopgave geclusterd wonen uitgesplitst naar eigendom en prijsklasse, in aantallen Periode

Sociale huur

Middenhuur

Dure huur

Betaalbare koop

Overige koop

Totaal

2023-2030

+40

+50

+0

+20

+10

+120

2031-2040

+40

+60

+0

+30

+20

+150

Totaal

+80

+110

+0

+50

+30

+270

Bron: Analyse woonzorgopgave VONK (2024)

48

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

Vraag en aanbod geschikte woningen

Tabel 7: Vraag-aanbodbalans geschikte woningen 2022

2025

2030

2035

2040

Totale vraag geschikte woningen

1.475

1.540

1.775

2.110

2.275

Aanbod aan geschikte woningen

1.500

1.500

1.500

1.500

1.500

Overschot / tekort

+25

-40

-275

-610

-775

Bron: Analyse woonzorgopgave VONK (2024)

Mensen met een mobiliteitsbeperking (waaronder ouderen) hebben behoefte aan een ‘toegankelijke’ of ‘geschikte’ woning. Het aanbod aan geschikte woningen is op dit moment voldoende. Als we uitgaan van het huidige aanbod (en dat er dus niets wordt toegevoegd) wordt verwacht dat er een tekort gaat ontstaan in 2025 en dat dit het tekort aan geschikte woningen zal oplopen tot 775 woningen (zie tabel 7).

Het Pact Wonen met Zorg Soms verblijven mensen voor langere tijd in een instelling. Binnen de instelling worden deze mensen begeleid om (weer) zelfstandig te kunnen gaan wonen. Op 22 februari 2018 is daarom het Pact Wonen en Zorg ondertekend door lokale gemeenten, zorgaanbieders en corporaties. Dit Pact is gericht op het ondersteunen in de woonzorgvraag van de kwetsbare inwoners in de regio Alkmaar. Het Pact en het Transferpunt Mensen die uitstromen uit een instelling naar een zelfstandige woning hebben veelal behoefte aan begeleiding bij het (weer) zelfstandig wonen. Hiervoor bemiddelt het Transferpunt kandidaten met voorrang naar een sociale huurwoning in de regio Alkmaar, de zogenaamde verdienwoning. In aanmerking komen mensen die uitstromen die met één of twee jaar woonbegeleiding en/of behandeling weer zelfstandig kunnen (gaan) wonen. Het betreft cliënten van 18 jaar en ouder die uitstromen uit: • beschermd wonen; • maatschappelijke opvang; • een (residentiële) zorginstelling voor (jong)volwassenen; • GGZ (inclusief behandelklinieken en forensische zorg); • Housing First; • personen die bij het Zorg & Veiligheidshuis onder de 1% doelgroep vallen; • ex-gedetineerden die via Exodus een woontraject hebben doorlopen; • de Wet langdurige zorg (Wlz).

Cliënten die uitstromen uit een intramurale instelling en geen woonbegeleiding nodig hebben, komen niet in aanmerking voor een verdienwoning via de het Transferpunt. Beschikbare woningen voor het Pact Voor het ‘Pact wonen met ondersteuning’ zijn begin 2023 nieuwe raamafspraken opgesteld voor twee jaar. Inzichtelijk is gemaakt dat voor de verschillende doelgroepen er minimaal 122 woningen per jaar nodig zijn. De vraag is echter hoger dan de corporaties kunnen leveren. Dit komt doordat het aantal mutaties bij corporaties over het geheel gezien afneemt. De afspraak is om 5% van het aantal mutaties beschikbaar te stellen voor de Pact-doelgroepen, wat neerkomt op ongeveer 85 woningen per jaar.

49

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

Bijlage 5 Woningbouwprogramma De basis van de woningprogrammering is onze Woningbouwmonitor. Hierin wordt de programmering van woningbouwprojecten vanaf 12 woningen bijgehouden. Aan het eind van elke maand worden de gegevens ook geüpload naar de provinciale monitor Plancapaciteit (www.plancapaciteit.nl). Per 15 november 2024 heeft Bergen 1031 woningen in de programmering staan. Voor 881 woningen is de programmering bekend. Hiervan valt 72% in het betaalbare segment (tot en met categorie 3), 55% in het sociale segment en 49% is een sociale huurwoning. Onderstaande grafieken en tabellen zijn afkomstig uit de woningbouwmonitor regio Alkmaar, peildatum oktober 2024. Deze monitor is nog in ontwikkeling en zal medio januari 2024 openbaar toegankelijk zijn worden. Figuur 14: Totaal aantal woningen per categorie binnen de gemeente

Categorie 4

Categorie 1

Categorie 3

Categorie 2

Tabel 8: Procentuele verdeling per

Tabel 9: Procentuele verdeling

categorie binnen de gemeente

woningen binnen de gemeente

Totaal

1031 (100%)

Totaal

1031 (100%)

Onbekend

150 (14,55%)

EGW koop

269 (26,09%)

Categorie 1 koop

0 (0%)

EGW huur

94 (9,12%)

Categorie 1 huur

99 (9,6%)

MGW koop

41 (3,98%)

Categorie 2 koop

51 (4,95%)

MGW huur

453 (43,94%)

Categorie 2 huur

333 (32,3%)

Onbekend koop

0 (0%)

Categorie 3 koop

38 (3,69%)

Onbekend huur

24 (2,33%)

Categorie 3 huur

111 (10,77%)

Categorie 4 koop

221 (21,44%)

Categorie 4 huur

28 (2,72%)

Onbekend

150 (14,55%)

Bron: Woningbouwmonitor regio Alkmaar, peildatum oktober 2024

50

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

Tabel 10: Verwachte jaarlijkse realisatie van woningen binnen de gemeente Bergen

450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Tabel 11: Verdeling te realiseren woningen naar woningtype binnen de gemeente Bergen 450

Onbekend koop

400

Onbekend huur

350

EGW koop

300

EGW huur MGW koop

250

MGW huur

200

Totaal onbekend

150 100 50 0

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

51

Woonvisie gemeente Bergen NH

2025-2030

Tabel 12: Verwachte jaar van oplevering en aantal woningen per project Project naam

Jaar oplevering

Aantal woningen

BSV complex

2026

76

BSV complex

2026

76

T&O locatie

2023

20

Elkshove

2025

11

Zuilenhof

2026

28

St. Adelbertuskerk

2026

55

Harmonielocatie

2027

24

Jamarco

2026

28

Dorpsplein

2027

29

Dorpshart Schoorl

2027

40

Dorpshart Schoorl

2027

41

Dorpshart Schoorl

2028

41

Watertoren

2026

34

Sint Adelbert

2028

50

Sint Adelbert

2029

50

Sint Adelbert

2030

50

Rabobanklocatie Schoorl

2026

22

Oosterkimschool

2024

16

Project Delversduin

2026

60

Project Delversduin

2027

102

Ecodorp

2028

9

Ecodorp

2029

8

Ecodorp

2030

8

Petrusschool

2025

20

Elzenhoeve

2027

42

Rode hert

2027

22

Visweg 17

2026

17

Bedrijfsverplaatsing Min

2027

17

Laanweg 55-57

2025

12

52