bij 1 Memo meicirculaire 2023.pdf

memo aan de raad

MEMO van het college aan de raad Memo aan de raad

Datum Zaaknummer Documentnummer Aan Van Onderwerp Portefeuillehouder(s) Inlichtingen bij

: : : : : : : :

12 juni 2023 Z23 111558 343936 Gemeenteraad College Meicirculaire 2023

M. Wiesehahn-Vrijman J. Belleman

memo aan de raad Meicirculaire 2021Memo aan de raad

Aanleiding  De memo wordt is opgesteld om de raad te informeren over de verwerking van de Meicirculaire 2023  Op initiatief van het college als onderdeel van de actieve informatieplicht Kernboodschap Vaststelling van de bijbehorende begrotingswijziging is nodig om de meerjarenbegroting te actualiseren. Inleiding: Jaarlijks zijn er minimaal twee momenten waarop het rijk de algemene uitkering gemeentefonds actualiseert namelijk de meicirculaire en de septembercirculaire. In de meicirculaire worden de effecten van de voorjaarsnota vanuit het rijk op de algemene uitkering opgenomen en in de septembercirculaire de effecten van de miljoenennota en de rijksbegroting 2023. Als er daarna nog grote wijzigingen zijn c.q. fouten die moeten worden gecorrigeerd dan kan het rijk nog een extra (december)circulaire uitbrengen. Het bedrag incidentele bedrag van circa 1 miljard dat het Rijk in 2026 had toegevoegd vanwege het afschaffen van de trap op en af systematiek wordt nu vanaf 2027structrueel gemaakt. Hier was echter bij het opnemen van de nieuwe jaarschijf 2027 in de begroting al rekening mee gehouden. U kunt zien dat de algemene uitkering in 2026 ten opzichte van 2025 daalt met circa 3 miljoen in plaats van stijgt met circa 1,6 mln. zoals in de eerdere jaren. Voor onze gemeente een negatief verschil van circa 4,6 mln. structureel vanaf 2026.

De volgende zaken blijven voorlopig onduidelijk: - Het extra budget jeugdhulp is nu alleen voor 2024 en 2025 vastgesteld, vanaf 2026 blijft het onzeker - Vooralsnog staat de opschalingskorting er nog steeds en is onduidelijk of en wanneer die wordt ingetrokken - Wat gebeurt er nu met het accres en de financieringssystemethiek vanaf 2026? - Wat wordt het effect van het onderzoek naar de OEM (overige eigen middelen)? - Het verder ingroei pad van de herverdeling gemeentefonds wordt pas begin 2025 duidelijk. De stand van zaken met betrekking tot de mogelijke verruiming van het belastinggebied gemeenten Pagina 1 van 6

Onderstaand het overzicht van de mutaties van deze circulaire ten opzichte van de voorgaande circulaire, daarna worden de mutaties kort toegelicht. Beginstand septembercirculaire 2022 Algemene Uitkering 1 Uitkeringsfactor en ontwikkeling uitkeringsbasis 2 Financieringssystematiek 2 Financieringssystematiek al eerder verwerkt in nieuwejaarschijf 2027 Taakmutaties 3 Flankerend beleid energiearmoede 4 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden 5 Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) 6 Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO 7 Herinvoering eigen bijdrage WMO 8 Jeugdzorg 9 Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie 10 Loon- en prijsbijstelling 2023 AP Jeugdhulp 11 Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+ 12 Overige (12) kleine taakmutaties IU/DU/SU 13 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU) 14 Leerlingenvervoer Oekraïne 15 Taal voor ontheemden uit Oekraïne 16 Overige (6) kleine aanpassingen integratie en decentralisatie uitkeringen WOZ 17 WOZ mutaties (ontwikkeling WOZ-waarden en indexatie 7%) 3 D’s in het sociaal domein 18 Participatie (IU) Stand nieuw na meicirculaire 2023 Verschil Algemene uitkering ten opzichte van de septembercirculaire 2022

2023 2024 2025 2026 2027 46.391.863 46.654.011 48.269.989 46.646.266 47.507.194 -12.071

702.108

1.125.797

1.027.987

839.176 1.288.929 -1.218.217

204.293 193.288

198.925 188.221 -437.865

198.091 187.442 -436.055

39.799 31.839

1.309.450 5.878 78.509 52.475 29.663

806.487 6.495 45.715 54.374 30.997

-21 85

-21 84

28.356

28.143

-128.663 76.018 50.186 28.011

-128.663

-128.663

-128.663

-128.663

-8.098

-8.098

-8.072

-4.561

-78

-528.330

-492.423

-452.381

-411.706

5.334 50.190 -23.253

7.800 -4.624 -11.353 10.399 4.518 46.516.975 48.162.379 50.096.898 47.073.237 47.854.354 125.112 1.508.368 1.826.909 426.971 347.160

Pagina 2 van 6

Mutaties met gevolg voor saldo 3 Flankerend beleid energiearmoede, voor uitgaven beschikbaar stellen 4 Dienstverlening aanpak armoede en schulden, voor uitgaven beschikbaar stellen 7 Herinvoering eigen bijdrage WMO, extra inkomsten opnemen minus al begroot € 132.000 8 Actualiseren stelpost jeugdzorg n.a.v. uitspraak commissie van wijzen en meicirculaire 13 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU), uitgavenbudget aframen 14 Leerlingenvervoer Oekraïne, beschikbaar stellen als uitgaven budget 15 Taal voor ontheemden uit Oekraïne, beschikbaar stellen als uitgaven budget 18 Participatie (IU) Wet sociale werkvoorziening (WSW) deel Effect begrotingssaldo van de meicirculaire 2023

1) Ontwikkeling accres/uitkeringsbasis/hoeveelheden per maatstaf Betreft de mutaties in het accres, de hoevelheden per rmaatstaf en de uitkeringsfactor. 2) Financieringssystematiek In het coalitieakkoord heeft het kabinet een nieuwe financieringssystematiek voor medeoverheden aangekondigd met als doel een stabiele(re) financiering en meer autonomie voor medeoverheden. Bij Miljoenennota 2023 heeft het kabinet aanvullend eenmalig € 1 miljard voor gemeenten en € 0,1 miljard voor provincies beschikbaar gesteld voor 2026, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek. Dit bedrag, opgeteld € 1,1 miljard, komt vanaf 2027 structureel beschikbaar. Dit was door ons al grotendeels verwerkt bij het begroten van de nieuwejaarschijf 2027. 3) Flankerend beleid energiearmoede Het kabinet stelt in totaal incidenteel € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de verwachte

2023 -39.799 -31.839 0

128.663 -76.018 -50.186 -22.045 33.888

2024

2025

2026

2027

0

0

305.000

304.000

-1.410.000 128.663

-1.300.000 128.663

-64.000 128.663

-118.000 128.663

-4.073 222.958

54.301 709.873

99.353 895.987

151.764 813.587

extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand.4 In een latere circulaire wordt u geïnformeerd over de middelen voor 2024 en de verdeling daarvan. Dit budget wordt beschikbaar gesteld als uitgavenbudget. 4) Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 miljoen beschikbaar gesteld. Van deze middelen wordt € 40 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Dit budget wordt beschikbaar gesteld als uitgavenbudget. 5) Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Het kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen uitgaven als gevolg van de Pagina 3 van 6

invoering van het abonnementstarief Wmo. De uitgaven zijn al reëel opgenomen in onze begroting.

begroten. Deze posten vervallen nu voor 2023 en 2024 en worden voor 2025 en verder geactualiseerd.

6) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft (geraamde opbrengst € 95 miljoen vanaf 2025. Eerder is dit bedrag onttrokken aan de algemene uitkering. Toentertijd zijn de uitgaven niet verlaagd. Hierdoor hoeft dit budget nu niet als uitgavenbudget beschikbaar te worden gesteld.

9 t/m 11) loon en prijsindexatie Deze mutaties betreffen de bijstelling in verband met loon en prijssstijgingen. In de reeds begrote uitgaven is hier al rekening mee gehouden.

7) Herinvoering eigen bijdrage WMO Betreft de korting op de algemene uitkering als gevolg van de door het Rijk verwachte inkomsten bij de gemeenten in verband met de herinvoering van de eigen bijdrage vanaf 2026. Hier tegenover wordt hetzelfde bedrag minus de al begrote inkomsten van € 132.000 opgenomen vanaf 2026. 8) Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. Onderstaande paragraaf over de beschikbaarstelling van extra middelen en de verdeling is onder voorbehoud van de omzetting van het principeakkoord in een definitief akkoord op het geheel van de Hervormingsagenda. In totaal wordt € 1,36 miljard in 2024 en € 859 miljoen in 2025 aan de algemene uitkering van het gemeentefonds toegevoegd voor jeugdzorg. Het Rijk reserveert de middelen voor 2026 en verder. De beschikbaarstelling van deze middelen voor de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. Net als voor de middelen in 2024 en 2025 geldt dat deze beschikbaar worden gesteld aan gemeenten met uitzondering van de investeringen waarvan is afgesproken deze door het Rijk worden gedaan. De provincie en VNG hebben aangegeven dat de gemeenten de verwachte inkomsten separaat van de algemene uitkering kunnen

12 Overige (12) kleine taakmutaties Betreft een twaalftal kleine budgetaanpassingen die niet verder worden gespecificeerd. 13) Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU) Het rijk heeft besloten dat dit vanaf 2023 via een specifieke uitkering (spuk) loopt. Vandaar dat ook duitgaven nu met hetzelfde bedrag worden verlaagd. Bij het verwerken van de spuk uitkering worden de uitgaven en inkomsten weer opgenomen in de begroting. Dit budget wordt afgraamd van het uitgavenbudget. 14) Leerlingenvervoer Oekraïne De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij gemaakt hebben en maken voor het vervoer van Oekraïners naar scholen. De decentralisatie-uitkering ziet toe op de periode van januari 2023 tot en met 31 juli 2023. Dit budget wordt beschikbaar gesteld als uitgavenbudget. 15) Taal voor ontheemden uit Oekraïne Ontheemden uit Oekraïne hebben nu beperkte mogelijkheden om de Nederlandse taal op vrijwillige basis te leren. Dit is wel noodzakelijk om een hogere arbeidsparticipatie te realiseren. Dit budget wordt beschikbaar gesteld als uitgavenbudget.

Pagina 4 van 6

16) Overige (6) kleine aanpassingen integratie en decentralisatie uitkeringen Betreft een zestal kleine budgetaanpassingen die niet verder worden gespecificeerd. 17 WOZ mutaties (stijging WOZ-waarden en indexatie 7%) Betreft de extra koring op de algemene uitkering door de waardeontwikkeling en de door het Rijk gebruikte en verwachte indexatie (7%) van de OZB opbrengsten zoals die in de meicirculaire wordt gepubliceerd. Uitgangspunt is in Bergen dat we minimaal het percentage volgen dat in de meicirculaire wordt gepubliceerd (7%). Dat percentage is nodig om het verschil tussen de korting en de inkomsten budgetneutraal te houden. Naar aanleiding van het in de meicirculaire 2022 gepubliceerde percentage stijging van 7% en de bespreking van de kadernota 2024 bekijkt het college of voorgesteld wordt om het in de kadernota 2024 opgenomen percentage van 6% stijging van de opbrengsten in de begroting 2024 bij te stellen naar deze 7%. 18 Paricipatie (IU) Betreft de aanpassing van bergote uitgaven van de WSW uitkering die wortd uitgvoerd door Zaffier. De begrote uitgaven dienen even hoog te zijn als de te ontvangen inkomsten vanuit het Rijk. Vanaf 2025 stond nog een te hoog bedrag begroot waardoor nu het voordeel ontstaat.

Pagina 5 van 6

Verwacht begrotingssaldo

Pagina 6 van 6