bij 03-11-2022 dorpsvisie Schoorl.pdf
Tekst van het document
Visie Dorpshart Schoorl
Het hart van Schoorl
1
2
INHOUDSOPGAVE Voorwoord
5
1. Inleiding
6
1.1. W aarom nu een visie voor het
6
dorpshart van Schoorl? 1.2. Terugblik op het proces
8
1.3. Bouwstenen
10
2. Nader onderzoek
12
2.1. Demografie; ontwikkeling bevolking 2.2. Toerisme 2.3. Regionale detailhandelsvisie
2.3.1. Onderzoek RMC
2.3.2. Resultaten werkatelier
2.4. Openbare ruimte en verkeer
2.4.1. Huidige ontwikkelingen en problemen
2.4.2. U itgangspunten openbare ruimte
16
19
en verkeer 3. Uitgangspunten, randvoorwaarden en opgaven
20
voor de Visie Dorpshart Schoorl 4. Ontwikkelingsrichting Dorpshart Schoorl
22
5. Geraadpleegde documenten
26
3
4
Voorwoord Deze visie gaat over het dorpshart van Schoorl. Het hart van een bijzonder dorp, gelegen aan de breedste duinen van Nederland, met een uniek klimduin dat ‘zijn zand uitstort’ in het centrum. Om tegemoet te komen aan de wensen van de inwoners en bezoekers en de ontwikkelingen die op ons afkomen, is het centrum toe aan een grondige opknapbeurt. Na veel gesprekken en bijeenkomsten is deze visie de uitkomst. Dit document geeft antwoord op de vraag: wat voor dorp wil Schoorl zijn in de toekomst en welke stappen gaan we nemen om dat te bereiken? Deze visie op hoofdlijnen geeft de richting van de ontwikkelingen aan en biedt daarnaast ook voldoende ruimte aan ondernemers en ontwikkelaars om hier een eigentijdse invulling aan te geven. De gemeente ziet nadrukkelijk een rol bij het herinrichten van de openbare ruimte van het centrum. Na vaststelling van deze visie gaan wij samen met inwoners en ondernemers om tafel om te komen tot een inrichtingsplan dat ruimte biedt voor aangenaam verblijven voor zowel inwoners als bezoekers. Daarnaast zullen wij de markt uitdagen om te ontwikkelen op de plekken waar transitie mogelijk is. Met oog voor de omgeving, de unieke ligging en versterking van de identiteit van het dorp als uitgangspunt. Odile Rasch, wethouder toerisme en economie
5
1. Inleiding 1.1. Waarom nu een visie voor het dorpshart van Schoorl? “Als we ons dorp als prachtige kustplaats en uniek duindorp zo goed mogelijk inrichten, voor haar eigen inwoners en voor de vele bezoekers, dan is een dragende visie onontbeerlijk. Met deze brief pleiten we voor behoud van het goede en voor openheid voor veranderingen die het dorpse en natuurlijke karakter van Schoorl respecteren”. Stef Kunst, Margriet Prins, Bert Vriens Schoorl, maart 2016 In brede kring behoefte aan een impuls voor het dorpshart van Schoorl Binnen de gemeente Bergen en in Schoorl in het bijzonder, wordt de behoefte gevoeld aan een kwaliteitsimpuls voor het Dorpshart van Schoorl. De dorpskern oogt gedateerd als het gaat om de gebouwde omgeving en de openbare ruimte. Er is al lange tijd discussie over wel of geen derde supermarkt en de locatie daarvan. De verkeerscirculatie voor auto’s is onduidelijk, het parkeren voor dagelijkse boodschappen en die voor toeristisch bezoek is niet eenduidig en de looproutes van het parkeren naar het winkelgebied kunnen aantrekkelijker. Hoewel het Klimduin haar iconische uitstraling heeft behouden, moet het winkelend publiek haar looproute zoeken tussen auto’s, winkeluitstallingen, dwars geparkeerde fietsen en vrachtwagens die hun lading lossen.
Geen financieel en maatschappelijk draagvlak meer voor allesomvattende totaalplannen Na de woningcrisis en de economische crisis lijkt het draagvlak voor grote en meeslepende plannen voorgoed verdwenen. Daarnaast ontbrak het in de kern van Schoorl tot nu toe aan de beschikbaarheid van benodigde gronden. Eerder gepresenteerde masterplannen zijn daarmee niet langer uitvoerbaar terwijl de behoefte aan een impuls in het Dorpshart onverminderd aanwezig blijft. Investeringen in vastgoed en openbare ruimte vragen om nut en noodzaak voor langere tijd. Grote investeringen voor herstructurering van gebiedsdelen en herinrichting van de openbare ruimte vragen om een weloverwogen en goed onderbouwd verhaal over nut en noodzaak en het verwachte (ook maatschap-
6
pelijk) rendement van die investeringen. Een wensbeeld voor de toekomst en een visie hoe die wensen in daden om te zetten, moet realistisch zijn en gebaseerd op voorziene ontwikkelingen. Dat geldt zowel voor het financieel en maatschappelijk rendement van investeringen door de overheid (openbare ruimte) als van investeringen door private partijen (grond en gebouwen). Met een realistische en gedragen visie wil de gemeente ontwikkelaars vooral verleiden en faciliteren. Goed wonen en verblijven in Schoorl Van oudsher is Schoorl een aantrekkelijke plek voor zowel kort als langer verblijf. In de tweede helft van de vorige eeuw ontwikkelde Schoorl zich tot een gemeente met veel en aantrekkelijke kampeerterreinen, op loop- en fietsafstand van strand, duinen en pittoreske dorpjes. De afgelopen decennia hebben de meeste kampeerterreinen plaats gemaakt voor luxe parken met vakantiebungalows die het hele jaar door gasten ontvangen. Het gevarieerde en aantrekkelijke landschap in en om Schoorl was voor velen aanleiding om er te gaan wonen.
Nog steeds is de economische vitaliteit van Schoorl gebaseerd op die van de inwoners en op de komst van dagbezoekers (vooral in het weekend) en verblijfstoeristen in hotels, pensions, B&B en bungalowparken. Hoewel het toerisme naar verwachting zal blijven groeien, geldt dat niet voor de omvang van de eigen bevolking. Het dorp kent veel oudere woningen met gemiddeld een oudere bevolking. Zoals in veel andere gebieden in Nederland moet ook in Schoorl de komende decennia rekening worden gehouden met een bovengemiddelde vergrijzing van de bevolking die mogelijk en zelfs tot krimp van het aantal inwoners kan leiden. Zowel de gedateerdheid van de huidige kern als de ontwikkelingen op de terreinen van demografie en toerisme vragen om een duidelijke standpuntbepaling en visie naar de toekomst.
7
1.2. Terugblik op het proces In de raadsvergadering van 12 mei 2015 heeft de gemeenteraad van Bergen het besluit genomen om het project Schoorl Klopt te beëindigen en het “College opdracht te geven een visie te laten opstellen voor het dorpshart Schoorl conform het voorgestelde proces”:
Op 17 juni 2015 heeft de gemeente Bergen ten behoeve van de Visie Dorpshart Schoorl een werksessie georganiseerd met inwoners en ondernemers in Hotel Merlet. Van deze avond, waarop een groot aantal ideeën is ingebracht, is een verslag gemaakt.
1. P roject Schoorl Klopt te beëindigen in de vorm en de opzet zoals het oorspronkelijk was bedoeld, hetgeen impliceert dat er geen structuurvisie wordt gemaakt voor het bij dit project behorende plangebied; 2. O ns college opdracht te geven een visie te laten opstellen voor het dorpshart Schoorl conform het voorgestelde proces;
Op 23 juni 2015 is door de Rabobank een bijeenkomst georganiseerd voor de ondernemers in het centrum van Schoorl in het kader van een pilot van ‘De Nieuwe Winkelstraat’. Als vervolg en uitwerking van deze avond is door de Rabobank een visie en actieplan opgesteld voor ‘een toekomstbestendig winkelgebied voor Schoorl’. De gemeente Bergen was op deze bijeenkomst deelnemer en inleider.
3. O ns college opdracht te geven een inrichtingsplan te laten opstellen voor het groene hart, waarin de onderwerpen in het raadsvoorstel zijn verwerkt;
Op 3 november 2015 is tijdens een raadsinformatieavond een presentatie verzorgd over de stand van zaken m.b.t. de Visie Dorpshart Schoorl.
4. O ns college opdracht te geven voor het perceel Heereweg 56 en directe omgeving een procesvoorstel te doen gericht op verkoop van het perceel, waarbij de nog vast te stellen Woonvisie leidraad is;
Op 30 november 2015 is door de gemeente tijdens een bewonersavond in De Blinkerd een presentatie gegeven van mogelijke ontwikkelingsrichtingen. Vervolgens zijn ideeën van de deelnemers verzameld.
5. O ns college opdracht te geven de verkeersstructuur in Schoorl centrum te herijken;
Op 10 mei 2016 organiseerde de gemeente in samenwerking met Bureau RMC een werkatelier voor de inwoners van Schoorl. Tijdens de avond werden de resultaten bekend gemaakt uit de regionale detailhandelsvisie en werden de meningen gepeild over oplossingsrichtingen.
6. D efinitieve standpunten over punten 2 t/m 5 in te nemen nadat ons college hiertoe, per onderwerp een nader voorstel heeft gedaan.
8
Parkeren & Evenementen Heereweg 56; Pand Rabobank
Groene Hart
Centrumzone
Dorpshart
9
1.3. Bouwstenen Topteam onder regie Rabobank Als vervolg op en uitwerking van het actieplan dat door de Rabobank is opgesteld op basis van de resultaten van de bijeenkomst op 23 juni 2015, is een zgn. ‘Topteam’ samengesteld van plaatselijke ondernemers, Staatsbosbeheer en de gemeente Bergen. Het team heeft inmiddels alle ondernemers in Schoorl weten te verenigen en heeft draagvlak om gezamenlijk in te zetten op een imago van Schoorl als hét Duindorp van Nederland en voorts op de thema’s ‘gastvrijheid’ en ‘samenwerking’. Tegelijk wordt gewerkt aan een betere informatievoorziening aan en naar bezoekers en toeristen.
10
Regionale detailhandelsvisie In het voorjaar 2016 is door de regio Alkmaar een regionale detailhandelsvisie opgesteld die voldoende gedetailleerd is voor de diverse gemeenten en kernen. De resultaten, welke pas recent gereed kwamen, vormen een belangrijke bouwsteen voor de op te stellen Visie Dorpshart Schoorl. Op 10 mei jl. is een werkatelier georganiseerd voor inwoners en ondernemers in Schoorl. In dit werkatelier zijn de onderzoeksresultaten bekend gemaakt en is gezamenlijk nagedacht over de gevolgen van e.e.a. voor Schoorl en over de dilemma’s en noodzakelijke keuzes.
Lokale economische visie Gemeente Bergen De gemeente stelt een gemeentebrede economische visie op met een planhorizon tot 2030. In maart en april 2016 zijn hiertoe twee werksessies gehouden in Schoorl. In twee opeenvolgende avonden werd met de deelnemers in zeven stappen een eerste en grove economische visie opgesteld voor Schoorl en omgeving.
Inrichting van Groene Hart is afzonderlijk project In het voorjaar van 2015 heeft het gemeentebestuur besloten dat de herinrichting van het Groene Hart met opgaven ten aanzien van het parkeren, jeu de boules, paardrijden en evenementen niet langer een onderdeel vormt van de op te stellen Visie Dorpshart Schoorl. Daarmee concentreert de visie zich op het toekomstig functioneren van de dorpskern en wat daarvoor in fysiekruimtelijke zin nodig is.
11
2. Resultaten van nader onderzoek In de vele bijeenkomsten in 2015 en 2016 met zowel inwoners als ondernemers in Schoorl zijn een groot aantal wensen, ideeën en ambities naar voren gekomen. Om de vele ideeën op haalbaarheid en realiseerbaarheid te toetsen, is voor vier thema’s en onderwerpen een nadere analyse uitgevoerd aan de hand van de volgende vragen: 1. H oe gaat de bevolking van Schoorl zich ontwikkelen t.a.v. aantal inwoners, leeftijd, aantal huishoudens en samenstelling daarvan? Hoe zeker zijn die prognoses? en hoe beïnvloedbaar zijn de verwachte en voorziene ontwikkelingen op dit terrein? 2. S choorl is vanouds een gebied waar veel recreanten en toeristen naar toe gaan, voor een kort of langer verblijf. Wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van recreatie en toerisme? Wie komen er naar Schoorl en waarom en voor wie is Schoorl aantrekkelijk? Welke mogelijkheden en kansen zijn er voor Schoorl in de nabije en verdere toekomst? 3.
H oe vergaat het de ondernemers en met name de detailhandel in Schoorl nu? Hoe heeft de detailhandel zich in het verleden en tot nu toe ontwikkeld? Hoe scoort Schoorl op de barometer van de regionale detailhandelsvisie? Hoe ontwikkelt de concurrerende detailhandel in naburige kernen zich en met welk effect op de inwoners en toeristen van Schoorl? en, gelet op de ontwikkelingen van de eigen bevolking en die van recreanten en toeristen; welke kansen dienen zich aan voor Schoorl en welke keuzes zijn noodzakelijk? 4. W at voor openbare ruimte vraagt het nieuwe Schoorl na beantwoording van de vragen 1 t/m 3? En wat is een prettige, logische en veilige wijze van verplaatsen of verblijven in de openbare ruimte door inwoners, bezoekers en toeristen? Hoe verhouden doorgaand en lokaal verkeer zich tot elkaar? In hoeverre en in welke mate moeten voetgangers, fietsers en motorvoertuigen van elkaar gescheiden worden en wat te doen met het parkeren van auto’s van de vele bezoekers op met name de piekdagen in weekenden en vakanties?
12
2.1. Demografie; ontwikkeling bevolking De groei van de Nederlandse bevolking neemt af naar een nulpunt omstreeks 2040. Tegelijk vergrijst de bevolking a.g.v. de babyboom van na WOII en het feit dat we allemaal gemiddeld ouder worden. Dit effect wordt versterkt omdat er minder kinderen worden geboren. De groei van de beroepsbevolking is nu al tot stilstand gekomen. Samen met een andere moraal t.a.v. echtscheiding en het leven in gezinsverband heeft e.e.a. tot gevolg dat het aantal alleenstaanden groeit terwijl het aantal meerpersoonshuishoudens afneemt. In de kernen van Schoorl en Bergen wordt een twee keer zo grote vergrijzing voorzien als in de overige kernen en gemeenten in de regio. De eenmalige en korte periode van uitbreiding met huizen en huishoudens in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw is hieraan vermoedelijk debet. De mate van beïnvloeding van genoemde demografische ontwikkelingen wordt algemeen als nihil beschouwd. De meest onzekere factor bij dit alles blijft het inschatten van de omvang en mate waarin migratie zal plaatsvinden, het verhuizen uit en naar de kern en gemeente toe.
Prognose inwonertal per kern, 2020, 2030 en 2040 Bergen-Binnen Bergen aan Zee Schoorl Groet Egmond aan Zee Egmond aan Den Hoef Egmond-Binnen Gemeente Bergen
Gemeente Bergen 2040
2014 12.255 380 4.640 1.570 4.713 3.818 2.694 30.070
2020 11.922 365 4.463 1.473 4.308 3.707 2.585 28.823
Schoorl 2040
Groet 2040
20% 38%
47% 38%
2040 11.861 346 4.297 1.319 3.824 3.492 2.462 27.601
15%
17% 45%
2030 11.698 348 4.273 1.373 4.026 3.622 2.523 27.863
38%
42%
0-19 jaar 20-64 jaar 65 jaar en ouder
13
2.2. Toerisme Toerisme blijft groeien, in Nederland, Europa en wereldwijd De toename van welvaart en vrije tijd bij een steeds groter deel van de wereldbevolking maakt dat we steeds vaker reizen en op vakantie gaan. In Noord-Holland en daarbinnen in de kustgemeente Bergen is deze groei merkbaar door een toename van het aantal verblijfsaccommodaties en het aantal overnachtingen. De algemene verwachting is dat deze groei zal blijven toenemen. Bij de groei kan het gaan om één tot enkele procenten per jaar.
14
“In de praktijk blijkt dat consumenten steeds meer het vakantiepark verlaten. De consument zit niet meer het hele weekend op het park. Dat betekent dat de restaurants en cafés op de bungalowparken steeds meer concurrentie ondervinden van buiten. Het betekent ook dat de locatie van parken belangrijker wordt”. Thijs Geijer, sectoreconoom ING in FD 9 juni 2016. Uit de Kustmonitor 2015 onder Duitse en Belgische toeristen blijkt dat rust, natuur, landschap en ruimte onverminderd hoog scoren bij het kiezen van een vakantiebestemming. Gemeten naar soort vakantie scoren de zee- en strandvakanties nog steeds het hoogste in aantal.
Consument meer prijs- en kwaliteitsbewust Ook binnen de vrijetijdsmarkt worden steeds hogere kwaliteitseisen gesteld door zowel bezoekers als verblijfstoeristen aan comfort sfeer, vormgeving, gastvrijheid en dienstverlening. Genoemde aspecten hoeven niet alleen betrekking te hebben op individuele ondernemingen maar kunnen ook vertaald worden naar complete kernen, gemeenten en regio’s als aanbieders van een toeristisch product.
In Schoorl heeft de afgelopen decennia een forse transformatie plaatsgevonden van traditionele campings naar luxe parken met vakantiebungalows.
“Je ziet de afgelopen jaren dat luxe thuis een vlucht neemt. Consumenten stellen daarom ook hogere eisen aan onze vakantiehuizen. Vroeger was een open haard heel luxe in onze huisjes. Dat is nu niet meer genoeg”. Enrico de Koster van Center Parcs in FD van 9 juni 2016.
Detailhandel in kleine kernen en kleine winkelcentra blijft onder druk staan Vergrijzing (minder aankopen), gezinsverdunning (minder personen per km2) en een sterke toename van verkopen via internet maken dat de detailhandel in vooral kleine kernen en kleine winkelcentra verder onder druk komt te staan. Binnen de gemeente Bergen kunnen de kernen van Egmond aan Zee en Bergen deze neerwaartse ontwikkelingen compenseren als gevolg van hogere bezoekersaantallen en meer overnachtingen. In Schoorl is dit in mindere mate het geval en zullen strategische keuzes en ingrepen noodzakelijk zijn.
2.3. Regionale Detailhandelsvisie In het voorjaar van 2016 is door de samenwerkende gemeenten in de regio Alkmaar een regionale detailhandelsvisie opgesteld.
15
2.3.1. O nderzoek RMC (Retail Management Centre)
veel koopkracht vanuit Schoorl weg naar winkelgebieden in de omgeving.
Door het Bureau RMC is, in het kader van de regionale detailhandelsvisie, een benchmark opgesteld tussen de gemeenten in de Alkmaarse regio en binnen de gemeente Bergen, tussen de kernen. Het centrum van Schoorl scoort hierin onvoldoende ten aanzien van de onderdelen recreatief winkelen, leegstand, grootte supermarkten, concurrentie uit nabijgelegen kernen en gemeenten en het winkelaanbod per inwoner.
Worden soorten consumenten vergeleken in de diverse kernen en winkelgebieden dan valt op dat in Schoorl, anders dan in de kernen van Egmond en Bergen, een groter verschil aanwezig is tussen enerzijds het ‘soort’ inwoners en anderzijds het ‘soort’ bezoekers en toeristen. Ingedeeld naar kleuren en leefstijlen is in Schoorl eerder sprake van een ‘blauwe’ bevolking en een ‘geelgroene’ bezoekerspubliek.
In antwoord op veranderd koopgedrag en hogere consumenteneisen worden aan supermarkten steeds hogere eisen gesteld t.a.v. grootte en assortiment. Ook voor de kern Schoorl is naar de toekomst toe, een full-service supermarkt van minimaal 1200 m2 vloeroppervlak onontbeerlijk. Op dit moment heeft Schoorl enkele kleinere supermarkten met een maximale oppervlakte van 800 m2.
“Van de drie kernen in de gemeente Bergen zijn er twee, centrum Schoorl en centrum Egmond aan Zee, die zich overwegend richten op de gele en groene consument. Dit sluit goed aan bij de twee grootste groepen inwoners van de gemeente. Echter in Schoorl wonen overwegend blauw/groene consumenten. De gele kleur van het winkelgebied lijkt dus minder te passen bij de inwoners van het primaire verzorgingsgebied” (Regionale Detailhandelsvisie Regio Alkmaar 2015, Bureau RMC 2016).
Als gevolg van de concurrentie met buurgemeenten en kernen (Warmenhuizen, Bergen en Alkmaar) vloeit nu al
16
17
2.3.2. Resultaten werkatelier Tijdens het goed bezochte werkatelier in Hotel Merlet op 10 mei 2016 werden de resultaten voor Schoorl bekend gemaakt vanuit de regionale detailhandelsvisie. De relatief slechte score van Schoorl t.o.v. de naburige winkelgebieden werd door de deelnemers herkend. Op de vraag aan de deelnemers “Met welk bezoekmotief wilt u dat consumenten uw winkelgebied bezoeken?” (‘recreatief’ of ‘boodschappen doen’) antwoordde een ruime meerderheid ‘recreatief’. Een krappe meerderheid vond dat het centrum van Schoorl er meer zou moeten zijn voor de inwoners dan voor toeristen. Op de vraag in hoeverre het centrum van Schoorl aansluit bij de toekomstige wensen van de consument, antwoordden de deelnemers unaniem ‘matig’ (i.p.v. voldoende of goed). Afsluitend werd aan de deelnemers gevraagd “Welke acties zijn nodig om de toekomstkansen van centrum Schoorl te verbeteren?” Gemeten naar het aantal reacties werden de volgende suggesties gedaan: 1. Parkeren onder de loep nemen; tarief, vergunningen, capaciteit 2. Centrum aantrekkelijker maken met centraal plein 3. Meer recreatieve winkels 4. Meedenken in nieuwe concepten en mengvormen van detailhandel en horeca. 5. Meer kunst en cultuur in centrum 6. Meer nieuwe woningen bouwen in Schoorl
2.4. Openbare ruimte en verkeer 2.4.1. Huidige ontwikkelingen en problemen Op dit moment is een aantal problemen en ontwikkelingen te onderscheiden, die in onderling verband moeten worden bekeken en waar (indien van toepassing) een oplossing voor moet worden gevonden: a. er is in het centrum van Schoorl (incl. overloopparkeerterrein aan de Molenweg) in de weekenden en op feestdagen sprake van een hoge parkeerdruk. Vooral bij zonnig weer is er een tekort aan parkeercapaciteit.
18
b. er wordt overlast ervaren door bewoners van de Huismansweg en de Molenweg van de hoeveelheid autoverkeer dat via deze route naar het overloopterrein Molenweg rijdt of deze verlaat. Het gaat daarbij om diverse parkeerders, waaronder die naar de paardenbak, kofferbakmarkt, centrumbezoekers, wandelaars, joggers en mountainbikers. c. de verkeersontsluiting van het gebied en de hoeveelheid verkeer op deze wegen. Naast de ontsluitingswegen binnen het gebied (Laanweg/Duinweg/Sportlaan en Heereweg) valt hier ook de Voorweg onder, als parallelstructuur van de Heereweg/Sportlaan en als onderdeel van de ontsluiting vanaf de Huismansweg. d. de rol van de Heereweg in het winkelgebied van Schoorl; bij meerdere gelegenheden is de wens geuit om het winkel- en centrumgebied van Schoorl zoveel mogelijk autovrij te maken. e. de situatie op de kruising Duinweg-Laanweg Heereweg-Duinvoetweg, waarbij op meerdere momenten in het proces tot nu toe de wens is geuit om deze ruimte als Shared Space (openbare ruimte zonder verkeersborden waar auto te gast is) in te richten. f. Onderzoek naar parkeren op het overloopterrein Molenweg, i.r.t. betaald parkeren in de rest van het centrumgebied. g. Het grote plein onderaan het Klimduin heeft in belangrijke mate een verblijfs- en ontmoetingsfunctie. Tegelijk rijden er auto’s van en naar het parkeerterrein.
Bij de eventuele ontwikkeling van een supermarkt met ondergronds parkeren op de hoek Sportlaan – Laanweg wordt onderzocht of het parkeerterrein onderaan het Klimduin kan worden opgeheven met behoud van de huidige parkeerbalans.
2.4.2. U itgangspunten openbare ruimte en verkeer Mede op basis van de huidige ontwikkelingen en problemen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. D uinweg, Sportlaan, Heereweg (excl. deel met winkels) en Voorweg behouden hun functie als Gebiedsontsluitingsweg, waarop een maximale snelheid van 50 km/uur geldt. 2. O ntwikkelingen mogen de mogelijkheid om een reguliere busdienst langs het centrum te krijgen, niet blokkeren (route Laanweg – Sportlaan – Heereweg). 3. V oor het deel van de ontsluitingsstructuur rondom de kruising Laanweg – Duinweg – Heereweg – Duinvoetweg is een uitzondering mogelijk, vanwege de grote druk op dit gebied van verblijfsactiviteiten (aanwezigheid diverse restaurants en winkels, vele en diffuse oversteekbewegingen van langzaam verkeer en ontbreken van de ruimte om de doorgaande route als duurzaam veilige gebiedsontsluitingsweg te kunnen inrichten). Deze uitzondering kan inhouden een inrichting als ‘shared space’ waarbij de verblijfsfunctie prioriteit krijgt boven die van doorgaand verkeer. 4. B ebouwing en het parkeerterrein aan de Roode Leeuw moeten bereikbaar blijven voor het autoverkeer. Het parkeerterrein blijft op deze locatie gehandhaafd zolang het aantal parkeerplaatsen niet elders kan worden gecompenseerd. 5.
H eereweg, tussen Sportlaan en Duinweg, behoudt de functie van Erftoegangsweg (deels winkelstraat) en heeft als zodanig alleen een functie voor bestemmingsverkeer. 6. A utovrije winkelstraat Heereweg is een mogelijkheid als dit niet leidt tot bereikbaar-heidsproblemen voor onder meer aanwonenden en het aantal vervallen parkeerplaatsen elders binnen het centrumgebied wordt gecompenseerd.
7. Aantal parkeerplaatsen in het centrumgebied mag niet substantieel verminderen. Daarbij wordt voor het overloopgebied een capaciteit van ca. 130 parkeerplaatsen aangehouden. 8. Overloopterrein wordt bij voorkeur zo snel mogelijk op de ontsluitingsstructuur aangetakt. Dat betekent dat een ontsluiting via de Sportlaan de voorkeur heeft. 9. In geval van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet, conform het Ruimtelijk Parkeerbeleidsplan, naar rato aan parkeergelegenheid worden gezorgd. Parkeerplaatsen die als gevolg van deze ontwikkelingen komen te vervallen, moeten elders binnen het centrumgebied worden gecompenseerd. 10. Fietsverkeer vanaf de Laanweg richting de Oorsprongweg/Schoorlse Zeeweg moet op een veilige en comfortabele wijze langs de Sportlaan – Heereweg worden geleid. 11. Centrum moet voor de fietser vanuit alle richtingen goed bereikbaar zijn en er moet voor voldoende fietsstallingsplaatsen worden gezorgd op de daarvoor logische plaatsen (zie Fietsbeleidsplan). 12. Er moet rekening worden gehouden met veilige en comfortabele looproutes, o.a. vanaf de parkeervoorzieningen naar het centrum en Klimduin.
19
3. Uitgangspunten en randvoorwaarden voor Visie Dorpshart Schoorl In de Visie Dorpshart Schoorl dienen, gelet op de ontwikkelingen die er zijn en gaan komen, noodzakelijke strategische keuzes te worden gemaakt voor het dorpshart van Schoorl. De keuzes moeten: a. een antwoord bieden op de demografische ontwikkelingen b. de vooruitzichten voor de detailhandel ombuigen van somber naar perspectiefvol c. inspelen op de ontwikkelingen op de terreinen van recreatie en toerisme d. een oplossing bieden voor de parkeerproblemen e. duidelijkheid bieden met betrekking tot het gebruik van de openbare ruimte in het Dorpshart als verblijfsgebied vs. het doorgaand verkeer. Op basis van de resultaten van de informatie- en meedenkavonden en op basis van de nadere analyses kunnen de volgende uitgangspunten, randvoorwaarden en opgaven voor de Visie Dorpshart Schoorl worden geformuleerd: Uitgangspunten en randvoorwaarden: 1. Schoorl behoudt een dorpse uitstraling: • één tot twee bouwlagen met een kap
20
• variatie in gevelbreedte en goot- en bouwhoogte • reclame-uitingen zijn afgestemd op de gevel en zijn ondergeschikt in het straatbeeld • openbare ruimte ingericht op verblijf en ontmoeting • hoogwaardige verharding (gebakken klinkers) en terughoudend kleur- en materiaalgebruik • solitaire bomen en boomgroepen in verharding • duurzaam bouwen (energie, materialen, veiligheid) 2. Behoefte aan een ruimtelijke- en economische impuls 3. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen versterken centrumgebied; comfortabel, compact en compleet 4. De gemeente neemt een andere rol: van initiërend naar faciliterend/regisserend 5. Gemeente is en blijft verantwoordelijk voor de inrichting van de openbare ruimte. 6. Het Klimduin is het juweel en landmark van Schoorl Centrum. Nieuwe ontwikkelingen dienen hiermee rekening te houden en de uitstraling van het Klimduin te versterken. 7. Het centrum- en winkelgebied eindigt ten noorden van de Paardenmarkt. Vanaf daar is sprake van een gemengd woongebied. 8. Behoud en verbetering van het zicht op het Groene Hart vanaf de Sportlaan.
21
4. Ontwikkelingsrichting Dorpshart Schoorl All Seasons Schoorl De omgeving is in elk seizoen de moeite waard en heeft de toerist dus in elk seizoen iets bijzonders te bieden. De ondernemers spelen daar goed op in en dat houdt de trek erin. Hier is in alle seizoenen reuring te vinden. Wat ’s zomers een klimduin is, wordt in de winter een glijduin. Het zou best nog uitgebreider kunnen. Want waar anders zoek je het hele jaar door naar duinvermaak? Duindorp Al meer dan honderd jaar wordt in de duinen vertier gezocht. De Schoorlse Duinen zijn de breedste en hoogste duinen van Nederland. Met ruim 60 km wandelpaden, een 15 km lange mountainbikeroute, talloze fiets- en ruiterpaden, een skibaan en een strand op de koop toe. Dit alles loopt moeiteloos door elkaar. De term ‘duinvermaak’ zou zo maar eens hier uitgevonden kunnen zijn. (Uit Project Identiteit kustplaatsen Provincie NH, 2015) Missie en ambitie Schoorl wil een vitale kern blijven, ook in economisch opzicht. De kern wil haar kleinschalige en natuurvriendelijke uitstraling behouden en versterken. Het Klimduin moet haar rol als landmark voor dit gebied blijven behouden. Met het grote aanbod van natuur, bos, strand en duinen wil Schoorl inspelen op een publiek dat juist hiernaar op zoek is en dat dit gebied voor korte en langere perioden wil bezoeken.
Een publiek ook dat komt voor de natuur, de rust en kleinschaligheid en een natuur- en milieuvriendelijke instelling heeft; sportievelingen, rustzoekers en met oog voor landschap en natuur. Ontwikkelrichting Schoorl wil zich nog verder ontwikkelen als duindorp waar het goed toeven is voor de natuurvriendelijke, rustzoekende en sportieve bezoeker en toerist. De ontwikkelingen in de detailhandel, zowel landelijk als in Schoorl i.h.b., noodzaken tot het maken van keuzes. Het winkel- en horecagebied dient compacter te worden en zich nog meer te concentreren rond het klimduin als publiekstrekker en blikvanger. Nog meer dan nu wil de detailhandel in Schoorl focussen op het recreatief winkelen, op de bezoeker en toerist die sfeer en vakantiebeleving zoekt. Bij zo’n ontwikkeling past een supermarkt van voldoende grootte om zowel te voor-
22
zien in de dagelijkse behoeften van de inwoners als die van bezoekers en verblijfstoeristen. De inrichting van de openbare ruimte vormt een belangrijk onderdeel van het product dat Schoorl wil uitstralen. Daarbij past een openbare ruimte die nog meer dan nu is ingericht om te verblijven, te ontmoeten, te genieten en te ontspannen. De inhoudelijke keuzes voor het Dorpshart Schoorl op een rij: A. Het Dorpshart, als kernwinkelgebied van Schoorl, moet compacter. De centrumzone tussen Klimduin, kerk en hoek Sportlaan-Laanweg wordt ontwikkelzone Dorpshart. In deze ontwikkelzone is ruimte voor herstructurering ten behoeve van de functie centrumdoeleinden, waaronder wonen, detailhandel, horeca, hotelsector en zakelijke dienstverlening. B. Parkeerterrein langs Sportlaan beter en intensiever benutten voor wonen en parkeren in en nabij het centrum, met behoud van huidige parkeercapaciteit. C. Herijking van de noodzaak om het parkeerterrein achter het Klimduin al dan niet te handhaven. Het opheffen van deze parkeerplaatsen wordt gekoppeld aan het verplaatsen van een supermarkt naar de locatie hoek Sportlaan-Laanweg. D. De woonbestemming onderaan het Klimduin aan de Duinvoetweg verbreden ten behoeve van een compacter centrumgebied met centrumfuncties (winkels, horeca) E. De detailhandel richt zich meer op het recreatief winkelen naast het doen van de dagelijkse boodschappen.
F. Voor de dagelijkse boodschappen zijn er, naast speciaalzaken op food-gebied, maximaal twee supermarkten waarvan één met een winkelvloeroppervlak van 1200 - 1500 m2. De gemeente stimuleert en faciliteert de realisering van één grote supermarkt op de hoek Laanweg-Sportlaan. G. De openbare ruimte van het compactere winkel- en horecagebied wordt heringericht. Daarbij staat het verblijven en ontmoeten in de openbare ruimte centraal. Voor het gebied begrensd door Klimduin, kerk, kruising Laanweg-Heereweg en winkelgebied Heereweg worden de mogelijkheden van het shared space principe onderzocht. Auto en fiets zijn hier te gast in
een verblijfs- en ontmoetingsgebied voor voetgangers. De uitstraling van de nieuwe openbare ruimte ademt eenvoud en samenhang. Leidend thema daarbij is ‘Duindorp Schoorl’; dorp waar de duinen altijd zichtbaar en voelbaar zijn binnen handbereik. H. In het centrumgebied van het kleinschalige Schoorl krijgen voetganger en fiets prioriteit waar het de inrichting van de openbare ruimte betreft. Automobilisten zijn hier te gast en ondergeschikt aan wandelaars en fietsers. I. Vanaf de parkeerterreinen worden de bezoekers over ruime, aantrekkelijke, logische en veilige voetpaden geleid naar het winkel- en horecagebied. J. Onderzoek naar de noodzaak om het huidige parkeerbeleid (capaciteit, inwoners vs. bezoekers, tarifering) aan te passen aan veranderende inzichten, wensen en behoeften.
23
E Ontwikkeling detailhandel naar recreatief winkelen Opeenvolgende acties die uitvoering geven aan de strategie: 1. De gemeente start ontwerpsessies met inwoners en ondernemers ten behoeve van de herinrichting van de openbare ruimte. Hieraan wordt deelgenomen door inwoners, ondernemers, ontwerpers en ambtenaren. De opdracht is om een in functie, ontwerp en verschijningsvorm samenhangende openbare ruimte in en om het Dorpshart te ontwerpen. 2. Het werk voor de openbare ruimte wordt vervolgens uitvoeringsgereed gemaakt. 3. Parallel aan het proces van ontwerp en uitvoering van de openbare ruimte kunnen initiatieven ontstaan en worden gestimuleerd om het winkel- en horecagebied compacter te maken. Ook de realisering van één grote supermarkt kan gelijktijdig plaatsvinden evenals de ontwikkeling van wooneenheden langs de Sportlaan. 4. Onderzoek naar nut en noodzaak om het huidige parkeerbeleid aan te passen. 5. Geheel nieuwe initiatieven kunnen worden gerealiseerd indien deze een versterking en versnelling kunnen bewerkstelligen van de voorgenomen ontwikkelingsrichting van het centrumgebied van Schoorl.
24
C Nut en noodzaak parkeren herzien bij komst supermarkt op hoek Sportlaan
D Woonhuizen Duinvoetweg herbestemmen t.b.v. centrumdoeleinden
A Ontwikkelzone Dorpshart compacter
B Parkeren Groene Hart
I Duidelijker looprelaties van parkeren naar centrum
H Ontwikkelzone wonen en parkeren
F Supermarkt; minimaal 1200 m2
G Onderzoek naar mogelijkheden Shared Space
J Onderzoek aanpassen huidige parkeerbeleid
25
Geraadpleegde documenten Verslag bijeenkomst met inwoners en ondernemers in Hotel Merlet op 17 juni 2015 Verslag met ondernemers ihkv ‘De Nieuwe Winkelstraat’ in Hotel Jan van Scorel op 23 juni 2015 Verslag van de bijeenkomst van de kerngroep Schoorl met ondernemers op 10 november 2015 Verslag van een bewonersavond in De Blinkerd in Schoorl op 30 november 2015 Verslag van de werksessies in Schoorl ihkv de Economische Visie op 30 maart en 12 april 2016 Verslag van het werkatelier ihkv de Regionale Detailhandelsvisie in Hotel Merlet op 10 mei 2016 Logiesaccommodaties en aantallen overnachtingen Gemeente Bergen Demografische ontwikkeling Gem Bergen, I&O-Research, Maart 2013 Ruimtelijke visie op hotels en pensions, Gemeente Bergen 2008 Kadernota Cultuurbeleid 2017-2020, 15 maart 2016 Structuurvisie Landelijk Gebied, Gemeente Bergen, 201? Regio Alkmaar Economische visie 2026 Uitvoeringsagenda 2018, 7 december 2015 Regio Alkmaar: Foto van het economisch DNA, 7 december 2015 Detailhandelsbeleid provincie Noord-Holland, Februari 2015 Jaarcijfers Vakantiemarkt 2012 CVO, Prov.
NH, NBTC – NIPO Feiten en cijfers over de vrijetijdssector in Noord-Holland, 2015 Bezoek en imago Noord-Holland Noord, Uitkomsten onderzoek onder bezoekers van de regio, Leisure Board Noord-Holland Noord, December 2013 Regionale detailhandelsvisie regio Alkmaar 2025, Onderzoek en visie van RMC voor gemeenten en ondernemers, April 2016 Toerisme in perspectief, NBTC Holland Marketing Afdeling Research, Oktober 2015 Uitkomsten 1e peiling Leisure Board Ondernemerspanel, Leisure Board Noord-Holland Noord Oktober 2013 Kustmonitor 2015, Onderzoek naar de concurrentiepositie van de Nederlandse kust, kustregio’s, badplaatsen en Waddeneilanden, Rapportage januari 2016 NBTC Project Identiteit Kustplaatsen van Noord-Holland, Provincie Noord-Holland, 2015
26
27
Colofon Mail: Bureaucommunicatie@bergen-nh.nl Telefoon: (072) 888 000 Vormgeving: Zeeman Reclamegroep BV, Den Helder Fotografie: Gemeente Bergen © 2016, Gemeente Bergen
28