Begroting 2025-2028 Bergen Raad v4.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025-2028 v4
INHOUD Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 4 Financieel overzicht ........................................................................................................................................................................................................................... 6 Programma 1. Een sociale en vitale gemeente ............................................................................................................................................................................... 11 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 11 1B. Samenleven ........................................................................................................................................................................................................................... 13 1C.
Een veilige gemeente ............................................................................................................................................................................................................ 21 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 24 Programma 2. Een aantrekkelijke gemeente ............................................................................................................................................................................... 28 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 28 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 30 2C. Een bereikbare gemeemte ....................................................................................................................................................................................................
31 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 34 Programma 3. Een leefbare gemeente ........................................................................................................................................................................................ 36 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 36 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 38 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................ 41 Wat gaat het kosten .....................................................................................................................................................................................................................
44 Programma 4. Een financieel gezonde gemeente ...................................................................................................................................................................... 47 Wat gaat het kosten ..................................................................................................................................................................................................................... 49 Overzicht Meerjaren investeringsplan en mutaties investeringskredieten .................................................................................................................................. 50
Pagina 2 van 101 Begroting 2024
Bergen, raad 7 november 2023
Paragraaf A: Weerstandsvermogen en risicomanagement ......................................................................................................................................................... 52 Paragraaf B: Lokale heffingen ..................................................................................................................................................................................................... 57 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................. 71 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................................................................................................................ 75 Paragraaf E: Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................ 79 Paragraaf F: Verbonden partijen .................................................................................................................................................................................................
82 Paragraaf G: Bedrijfsvoering........................................................................................................................................................................................................ 91 Paragraaf H: Wet open overheid ................................................................................................................................................................................................. 92 Bijlage 1: Baten & lasten per taakveld ......................................................................................................................................................................................... 93 Bijlage 2: Overzicht algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................................................................................... 97 Bijlage 3: Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................... 98 Bijlage 4: Overzicht stand reserves en voorzieningen ................................................................................................................................................................. 99 Bijlage 5.
Afkortingen ................................................................................................................................................................................................................. 100
++
Pagina 3 van 101 Begroting 2024
Bergen, raad 7 november 2023
INLEIDING Inleiding Voor u ligt de begroting van de gemeente Bergen voor het jaar 2025 en de daarop volgende jaren. Een document waarin u kunt lezen hoe wij als gemeenteraad én het college van burgemeester en wethouders concreet verder invulling geven aan de doelen die we onszelf eerder in de Kadernota voor 2025 gesteld hebben. De begroting omvat de nadere concretisering van onze belangrijkste speerpunten voor het jaar 2025 en de daarvoor benodigde financiële middelen. Inmiddels heeft het Rijk, bij monde van het nieuwe kabinet, herbevestigt dat de geplande rijksombuigingen met impact op het gemeentefonds van 2,5 miljard euro goeddeels gehandhaafd blijft. Dit betekent, zoals vorig jaar ook in de begroting 2024 aangekondigd, dat ook de gemeente Bergen vanaf 2026 is gedwongen tot herprioritering van haar bestedingen. Vooruitlopend op die nieuwe financiële werkelijkheid koersen we daarom, ook voor het jaar 2025, weer op continuïteit, slim investeren waar nodig en een pas op de plaats waar dat kan. Zodat de impact van de bezuinigingen in 2026 beperkt kunnen blijven. Ombuigingsvoorstellen beogen we mee te nemen in de Kadernota van 2026. Die uitgangspunten voor de financiële bestedingen maken dat de beleidsdoelen voor 2025 in lijn zijn met het ambitieuze raadsbreed akkoord uit 2022, maar geen grote nieuwe initiatieven omvat.
Het doorwerken aan herstel van vertrouwen in het gemeentebestuur blijft de hoofddoelstelling. Het gemeentebestuur zal daarom ook dit jaar weer zorgvuldig nieuw beleid, veelal in nauwe samenspraak met inwoners en ondernemers, uitwerken en implementeren. Waar nodig gaan we staand beleid verder vormgeven, zodat onze dorpen
ook in 2025 leefbaarder, veiliger, duurzamer, gezonder, aantrekkelijker en welvarender worden. Concreet betekent dat onder andere dat we er dit jaar voor kiezen, conform het raadsbreed akkoord, structureel te gaan investeren in het welzijn van onze jongeren met mooie programma’s als Homestart, Playing for succes, jongerenwerk in het voortgezet onderwijs en buurtgezinnen. Dat we armoede verder gaan terugdringen door erop in te zetten het gebruik van ons uitgebreide pallet aan diensten beter bereikbaar te maken. Dat betekent dat we doorgaan met het bouwen van woningen voor alle leeftijdscategorieën. Dat we daarbij ook investeren om de fietsbereikbaarheid en de parkeerdruk verder reduceren. We gaan in een nieuwe aanpak ons erfgoed van hernieuwde liefde voorzien die het zo verdient. Ook gaan we aan de slag met de uitvoering van de regionale visie Recreatie en toerisme en actualiseren we met alle stakeholders de strand- en horecanota, zodat het beleid helder toepasbaar en toekomstvast wordt. We gaan door met het realiseren van belangrijke projecten, zoals het centrumplan Schoorl, het Watertorengebied in Egmond aan Zee en het Dorpsplein in Bergen Centrum. Ook onze klimaataanpak zetten we onverminderd voort om een duurzame toekomst snel dichterbij te brengen. Onze veiligheid vraagt onverminderd aandacht; het voorkomen van ondermijning blijft een serieus punt van aandacht.
Dit is slechts een beperkte greep uit de vele diensten en andere randvoorwaarden waar we als gemeente voor aan de lat staan. Voor een preciezer inzicht kunt u terecht in navolgende hoofdstukken.
Pagina 4 van 101 Begroting 2024
Bergen, raad 7 november 2023
Financiële onzekerheden Op het moment van schrijven van de begroting 2025 is duidelijk dat er nog ontwikkelingen aankomen die effect hebben op de gemeentelijke financiën, maar op dit moment nog niet kunnen worden gekwantificeerd. Sporthal Egmond aan Zee, Gezien de huidige ontwikkelingen in de bouwsector is niet zeker dat de nu opgenomen investeringsbudgetten voldoende zijn. Ontwikkelingen sociaal domein Het is nog steeds onduidelijk of vanuit het Rijk voldoende compensatie gegeven gaat worden voor de stijging van de jeugdzorg en WMO-kosten. Parkeergarage Schoorl In de omgevingsvisie van Schoorl wordt gesproken over een mogelijke parkeergarage.
Algemene uitkering gemeentefonds. • Volgens de huidige planning wordt begin 2025 bekend hoe men verder wil gaan met de herijking van het gemeentefonds vanaf 2026. Van de € 96 nadeel per inwoner voor gemeente Bergen is in 2025 € 37,50 doorgevoerd. Voor 2026, 2027 en 2028 is in de begroting vooralsnog rekening gehouden met het doorvoeren van € 15 per inwoner per jaar. De vraag is of hier inderdaad tijdig helderheid over wordt gegeven. •
Gemeentefinanciën 2026 en verder en uitbreiding belastinggebied Er is nu nog onduidelijkheid over de gemeentefinanciën 2026 en verder en de eventuele uitbreiding van de gemeentelijk belastingen. Zoals bekend dalen de gemeentelijke inkomsten vanuit de algemene uitkering flink met ingang van 2026 en verder. Er is al meerdere keren toegezegd dat er duidelijkheid zou komen over 2026 en verder, echter dit wordt steeds weer doorgeschoven.
Pagina 5 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
FINANCIEEL OVERZICHT N= Nadeel, V= Voordeel, bedragen * 1.000
KN 2025 raad Jaarrekening 2023 resultaatbestemming deels t.l.v. saldo 2024 Meicirculaire 2024
2025 4.279 N 0 905 N
2026 1.949 N 0 609 V
2027 1.711 N 0 511 V
2028 1.502 N Raad 04-07-24 Raad 04-07-24 0 571 V Raad 04-07-24
Begrotingssaldo na raad 4 juli 2024 Klantreisonderzoek sociaal team Baggerplan 2024-2025 Begroting 2025 collegedeel Verwachte stand begrotingssaldo na raad 26 september Aanwijzing RTV80 en verhoging bekostiging Verwachte stand begrotingssaldo na raad 24 oktober Begroting 2025 Septembercirculaire 2024 (volgt nog) Verwachte stand begrotingssaldo na raad 7 november
29 N 0 0 17 V 11 N 50 N 61 N 682 V 0 621 V
2.548 N 0 0 15 V 2.533 N 0 2.533 N 303 V 0 2.230 N
3.391 N 0 0 16 V 3.375 N 0 3.375 N 242 V 0 3.133 N
3.994 N B&W 09-07-24 0 Raad 26-09-24 0 17 V B&W 24-09-24 3.977 N Raad 24-10-24 0 3.977 N 233 V Raad 07-11-24 Raad 07-11-24 0 3.744 N
2.219 V 2.840 V
422 V 1.807 N
36 V 3.097 N
0 3.744 N
Saldo incidentele lasten minus incidentele baten (zie bijlage 3) Saldo voor toetsing provincie i.v.m. structureel sluitend begrotingsjaar
Pagina 6 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Overzicht baten en lasten per programmaonderdeel Programmaonderdeel Bedragen x 1.000 1a 1b 1c 2a 2b 2c 3a 3b 3c 4a 4b 4c 4d 4e
1b 3a 3c 4c
Baten en lasten Inwoners en bestuur Samen leven Een veilige gemeente Cultuur, Recreatie en toerisme Economische vitaliteit Een bereikbare gemeente Wonen en leefomgeving Duurzaamheid en milieu Beheer en onderhoud Algemene dekkingsmiddelen Overhead Overig Onvoorzien VPB Saldo Baten en lasten Mutaties reserves Samen leven Wonen en leefomgeving Beheer en onderhoud Overig Saldo Mutaties reserves Resultaat
Baten 2025
Lasten 2025
Saldo 2025
Baten 2026
Lasten 2026
Saldo 2026
Baten 2027
Lasten 2027
Saldo 2027
Baten 2028
Lasten 2028
Saldo 2028
732 9.666 29 974
4.123 -3.392 41.502 -31.836 5.124 -5.096 2.937 -1.963
803 9.776 29 1.004
4.379 -3.576 40.899 -31.122 5.416 -5.387 2.593 -1.589
866 7.534 30 1.127
4.448 -3.581 39.240 -31.706 5.646 -5.617 2.665 -1.538
869 7.579 31 1.163
4.529 -3.660 39.711 -32.132 5.749 -5.718 2.696 -1.534
57
447 -389 57 331 -273 58 341 -283 58 347 -289 1.761 -1.761 1.825 -1.825 1.686 -1.686 1.718 -1.718 3.722 8.928 -5.207 3.695 7.363 -3.668 3.706 7.346 -3.640 922 4.704 -3.782 10.766 10.541 226 10.961 10.782 179 11.379 11.173 206 11.611 11.401 211 1.143 11.966 -10.823 1.149 12.507 -11.358 1.171 12.884 -11.713 1.195 13.216 -12.021 76.057 994 75.063 74.285 1.296 72.989 75.780 1.604 74.176 77.318 1.651 75.667 51 13.185 -13.134 53 13.479 -13.426 55 13.953 -13.898 56 14.277 -14.221 367 -367 1.019 -1.019 1.697 -1.697 2.391 -2.391 10 -10 10 -10 10 -10 10 -10 0 45 -45 0 47 -47 0 49 -49 0 51 -51 103.197 101.930 1.267 101.813 101.946 -133 101.706 102.743 -1.037 100.803 102.451 -1.648 0 1.450
157 0 0 0 1.940 1.450 2.097 104.647 104.026
-157 0 157 1.450 0 0 0 0 -1.940 0 1.940 -647 0 2.097 621 101.813 104.043
-157 0 157 -0 0 0 0 0 -1.940 0 1.940 -2.097 0 2.097 -2.230 101.706 104.839
-157 157 -0 0 0 0 0 -1.940 0 1.940 -2.097 0 2.097 -3.133 100.803 104.547
-157 -0 0 -1.940 -2.097 -3.744
Pagina 7 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Totaaloverzicht van de financiële mutaties in deze begroting, voor de toelichting zie het betreffende programmaonderdeel. aut = autonoom, nb = is nieuw beleid, N = nadeel, V = voordeel, I = incidenteel, S = structureel, PO= programmaonderdeel Nieuw beleid is lichtblauw gearceerd. 1 =1.000
korte omschrijving
2025
2026
2027
2028
I/S
nb
1a .1
Ontwikkelingen griffie
159 N
180 N
132 N
151 N
S
nb
1b .1
Buurtgezinnen
24 N
24 N
24 N
24 N
S
nb
1b .2
Homestart
15 N
15 N
15 N
15 N
S
nb
1b .3
Playing for Succes
4 N
4 N
4 N
4 N
S
nb
1b .4
Jongerenwerk in het voortgezet onderwijs
17 N
40 N
40 N
40 N
S
aut 1b .5
Aanpassing belastingen voor dit PO
124 N
124 N
124 N
124 N
S
aut 1b .6
Stijging uitkeringsgerechtigden bijstandsuitkering (Zaffier)
100 N
100 N
100 N
100 N
S
aut 1b .7
Stijging gebruikers minimabeleid (Zaffier)
15 N
15 N
15 N
15 N
S
aut 1b .8
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
12 V
41 V
92 N
91 N
S
aut 1b .9
Afval kwijtschelding
12 N
12 N
12 N
12 N
S
aut 1b .10 Riool kwijtschelding
32 N
32 N
32 N
32 N
S
aut 1c .1
Aanpassing belastingen voor dit PO
13 N
13 N
13 N
13 N
S
aut 1c .2
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 N
0 N
0 N
0 V
S
nb
Actualisatie nota horeca en evenementen
25 N
0
0
0
I
aut 2a .2
Aanpassing belastingen voor dit PO
5 N
5 N
5 N
5 N
S
aut 2a .3
Actualiseren subsidies
5 V
32 N
188 V
198 V
S
aut 2a .4
Aframen kosten en subsidies pand depot Kranenburgh Boekelermeer
70 N
20 V
0
0
I
aut 2a .5
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
13 V
72 V
1 N
1 N
S
aut 2b .1
Aanpassing belastingen voor dit PO
18 N
18 N
18 N
18 N
S
aut 2b .2
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0
0
0
S
aut 2c .1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 N
0
0 N
0 N
S
nb
3a .1
Woningmarktonderzoek
25 N
0
0
0
I
nb
3a .2
Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord
21 N
0
0
0
I
2a .1
Pagina 8 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
1 =1.000
korte omschrijving
2025
2026
2027
2028
I/S
aut 3a .3
Aanpassing belastingen voor dit PO
10 N
10 N
10 N
10 N
S
aut 3a .4
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 V
0 V
0 V
0 V
S
aut 3a .5
Leges omgevingsvergunningen
601 V
aut 3b .1
Riool
244 N
133 N
66 V
88 V
S
aut 3b .2
Afval
118 V
113 V
49 V
64 V
S
aut 3b .3
Aanpassing belastingen voor dit PO
2 V
2 V
2 V
2 V
S
aut 3b .4
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
17 V
2 N
2 N
2 N
S
aut 3c .1
Aanpassing belastingen voor dit PO
75 N
75 N
75 N
75 N
S
aut 3c .2
Openbare verlichting energiekosten
50 V
50 V
50 V
50 V
S
aut 3c .3
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
219 V
92 V
20 V
2 V
S
nb
4 .1
OZB Woningen
198 V
202 V
207 V
212 V
S
nb
4 .2
OZB Bedrijven
81 V
83 V
85 V
87 V
S
aut
4 .3
Aanpassing belastingen voor dit PO
14 V
14 V
14 V
14 V
S
aut
4 .4
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
103 N
19 N
22 V
27 V
S
Rente op leningen n.a.v. liquiditeitsprognose
463 V
467 V
251 V
221 V
S
Totaal
682 V
303 V
242 V
233 V
aut 4a .5
S
Pagina 9 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Programma 1 Een sociale en vitale gemeente Pagina 10 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE 1A. INWONERS EN BESTUUR Dienstverlening, communicatie en participatie Wat willen we bereiken? De gemeente zijn we met z’n allen. Vanuit dit vertrekpunt bouwen we de komende jaren gezamenlijk aan een sterk fundament van vertrouwen. De gemeente wil een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn. De kwaliteit van het contact met de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner staat centraal in alle dienstverlening van de gemeente en is passend bij de rol die de gemeente in het contact vervult. Waarbij bestuur en ambtelijke organisatie zich bewust zijn van de rol die ze op dat moment vervullen en die rol voor de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner ook duidelijk is. Onze dienstverlening is erop gericht om de klant zo adequaat mogelijk van dienst te zijn. Wanneer er bij initiatieven hulp en ondersteuning wordt gevraagd aan de gemeente, ligt de regie bij de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner. De gemeente sluit aan en ondersteunt alleen daar waar nodig. Dienstverlening, communicatie en participatie gaan hand in hand. We kiezen voor een toekomst in de kwaliteit van contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We hanteren de volgende uitgangspunten: - onze producten en diensten bieden we digitaal aan.
Daar waar het nodig is ondersteunen we inwoners en ondernemers om die digitale verwerking mogelijk te maken; - we gaan voor inclusiviteit, iedereen kan meedoen;.
- we zijn in gesprek en we communiceren toegankelijk (begrijpelijk), open, tijdig en actueel; zowel online als via de klassieke media die ons ter beschikking staan; - informatie is openbaar en transparant; - we luisteren naar inwoners en ondernemers en betrekken ze zo vroeg mogelijk bij het beleidsproces en initiatieven van buiten en binnen. We streven ernaar dat onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich gezien, begrepen en positief verrast voelen. Wat gaan we daarvoor doen? We brengen meer samenhang in dienstverlening, communicatie en participatie. We behouden wat goed is, maar herijken ook op onderdelen passend bij de gemeente. We voeren onze wettelijke taken kwalitatief goed uit. Digitaal waar kan en nabij/persoonlijk waar dat beter is. Medewerkers in contact met inwoners en ondernemers zijn zich bewust van hun rol en laten dit zien in houding en gedrag. We zetten in op de kwaliteit van het contact (houding, gedrag en bejegening). Communicatie gebeurt in samenhang en gericht. Onze communicatie is toegankelijk en inclusief. We brengen de randvoorwaarden hiervoor op orde. Er worden flinke stappen gezet in het gemeentelijk communicatiebeleid en de verdere doorontwikkelingen. We besteden de gemeentelijke website opnieuw aan naar aanleiding van de evaluatie in 2024.
Mogelijk dat hierbij een keuze wordt gemaakt voor een ander type dienstverlening via de website, namelijk van dienstverlening gericht naar meer actief informatief. De website draagt bij aan het verder
Pagina 11 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
digitaal toegankelijk maken van de dienstverlening en het contact met de inwoners. Door het toepassen van participatie binnen alle beleidsvelden zorgen we ervoor dat we naar onze inwoners en ondernemers luisteren en worden onze inwoners bij alle beleidsvelden betrokken. We gaan verder met de verankering van participatie binnen de organisatie. We ontwikkelen hiervoor nieuwe handvatten. Het participatieloket en de participatiekalender zijn ondersteunend aan interne en externe initiatieven. Dit gaat ook samen met een doordachte communicatieaanpak om het contact met inwoners, organisaties en ondernemers goed te organiseren. Hoe zien we of we dat bereiken? Met de klanttevredenheidsonderzoeken streven we naar waardering van een 7,5 voor het contact met het klantcontactcentrum (KCC) en een score van een 8 voor het contact met de medewerkers van de balie. We gaan tevens aan de slag met hun tips en opmerkingen. We monitoren de terugbelnotities, waarbij we de afspraak hebben binnen twee werkdagen de klant terug te bellen. De prioriteiten voor communicatie zijn vastgesteld, zodat we communiceren met maatschappelijke impact. De website is opnieuw aanbesteed. We halen veel informatie op tijdens participatiebijeenkomsten. De opbrengsten van deze bijeenkomsten komen herkenbaar terug in verdere advisering richting bestuur en bij de verdere uitwerking op inhoud.
Pagina 12 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
1B. SAMENLEVEN Inleiding Bergen kent een rijk maatschappelijk leven, waar plaats is voor iedereen. Ook zijn er inwoners die meer aandacht vragen. Zij moeten kunnen terugvallen op een stevig sociaal netwerk, daarom faciliteren we als gemeente een goede sociale basis. Binnen het sociaal domein zijn er verschillende organisaties, diensten en voorzieningen om ondersteuning en zorg te bieden, de leefbaarheid van onze inwoners te vergroten en om participatie in de maatschappij te bevorderen. We blijven ook in 2025 inzetten op preventie met als doel het terugdringen van gezondheidsachterstanden onder inwoners in Bergen. Op basis van het ‘Integraal Beleidskader sociaal domein 2023 t/m 2026 ‘Iedereen doet mee!’ en het ‘Gebiedsplan Sociale Basis’ staat Bergen voor verschillende opgaven. In het realiseren van deze opgaven wordt de gemeente ondersteund door de landelijke akkoorden ‘Integraal Zorg Akkoord’ (IZA), ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA) en de hervormingsagenda jeugd. In deze akkoorden trekken de zorgsector, de politiek en de samenleving samen op. Het doel van deze akkoorden is om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De gemeente Bergen investeert binnen het sociaal domein op de volgende drie opgaven: 1. Gezond kansrijk opgroeien 2. Gezonde leefstijl & leefomgeving 3.
Gezond & Vitaal ouder worden De ingezette samenwerking met de maatschappelijke partners, ondernemers en inwoners zetten we voort en organiseren we langs de drie opgaven.
Aanpak bewegen en sport Wat willen we bereiken? Een generatie met weerbare, gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven en werken vanuit een sterke sociale basis en kunnen wonen in een gezonde leefomgeving. -Het fundament op orde: voorwaarden verbeteren om te kunnen sporten en bewegen en daar vooral veel plezier aan beleven; -Een groter bereik: ervoor zorgen dat meer inwoners bewegen, het vergroten van het aantal (potentiële) sporters, en een toename van het aantal actieve vrijwilligers bij onder andere (sport) verenigingen. -Meet zichtbare betekenis: het meten van de bijdrage van bewegen en sport aan de maatschappelijke doelen waarbij de focus ligt op de waarde van sport om energie, plezier, inspiratie en zingeving te geven in het dagelijks leven. Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen van een brede integrale aanpak bewegen en sport. De aanpak kenmerkt zich door een lange termijn visie met kortetermijndoelen waar gezamenlijk uitvoering aan wordt gegeven. Onderdeel van de aanpak is een uitgewerkt participatietraject. Hoe zien we of we dat bereiken? Een zichtbare en aantrekkelijke beweeg- en sportinfrastructuur passend bij de behoefte van de inwoners in onze kernen, die alle inwoners uitnodigt om gevarieerd in beweging te komen. Investeren in lokale verbindingen Wat willen we bereiken? De gemeenschapszin in de dorpen behouden.
Wat gaan we daarvoor doen? Beschikbaar stellen van een subsidiefaciliteit per kern gericht op activiteiten die sociale verbinding bevorderen. We gaan een
Pagina 13 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
regeling opstellen om dit budget binnen de doelen en de kaders van het integraal beleidskader en het Gezond en Actief Leven Akkoord in te kunnen zetten. Daarbij willen we ook ondernemers betrekken en op sociale doelen activeren. Hoe zien we of we dat bereiken? Er hebben verschillende activiteiten plaatsgevonden waar het innovatiebudget voor is gebruikt. Lokale activiteiten en evenementen dragen bij aan de sociale verbinding en passen bij de behoefte aan nieuwe activiteiten en evenementen. Ook ondernemers hebben succesvol een beroep op die voorziening kunnen doen. Woonzorgvisie Wat willen we bereiken? De woonzorgvisie legt de basis voor verdere prestatieafspraken of uitvoeringsprogramma's waarin duidelijk wordt vastgelegd welke plannen op welk moment worden uitgevoerd om te voorzien in huisvesting, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. Wat gaan we daarvoor doen? Op basis van de in 2024 vastgestelde factsheet met daarin onder andere een prioriteitenlijst van behoeften en knelpunten per doelgroep, worden in 2025 bestuurlijke keuzes gemaakt om meer woningen beschikbaar te stellen voor kwetsbare groepen binnen de mogelijkheden van de woonvoorraad. Op basis van de bestuurlijke keuzes wordt de woonzorgvisie verder uitgewerkt.
Hoe zien we of we dat bereiken? Een toename van het aantal plekken waar kwetsbare groepen, waaronder ouderen, kunnen wonen met de zorg en begeleiding die nodig is.
Aansluiting jeugd en onderwijs Wat willen we bereiken? Dat elk kind zich optimaal kan ontwikkelen. Dit willen we doen door de verschuiving te maken richting sociale basis. Dit betekent dat we meer investeren in preventieve inzet. Het doel is dat we specialistische jeugdhulp terugdringen. In het kader van passend onderwijs, is het doel dat elk kind een passende plek krijgt/heeft, zo nabij mogelijk. Deze inclusieopgave kan (financiële) gevolgen hebben voor de onderwijshuisvesting. Hoe gaan we dat doen? Het faciliteren van collectieve jeugd- en ondersteunende voorzieningen in afstemming en samenwerking met reeds aanwezige voorzieningen. In het kader van preventieve aansluiting jeugdhulp in het onderwijs loopt er inmiddels in het voortgezet onderwijs (VO) een programma onder de noemer SOOS (Sterke ondersteuning op school). In het primair onderwijs is er een aanzet voor een programma dat in 2025 geïmplementeerd gaat worden. Hoe zien we of we dit bereiken? Korte termijn: meer preventieve inzet Lange termijn: minder specialistische jeugdhulp Onderwijsachterstandenbeleid Als gemeente is het belangrijk om goed samen te werken met zowel bestuurders als directeuren in het onderwijs. Zo kunnen er afspraken gemaakt worden op het gebied van gezonde voeding en sport. Verder kan de school vroegtijdig problemen signaleren. Wat willen we bereiken? Op bestuurlijk niveau overleg.
Lokale Educatieve Agenda (LEA) overleg, met partners in de kinderopvang, primair onderwijs en voortgezet onderwijs over het bevorderen van gelijke
Pagina 14 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
ontwikkelkansen voor alle kinderen en het zoveel mogelijk zonder taalachterstanden instromen op school. Wat gaan we daarvoor doen? • Vormgeven bestuurlijk LEA-overleg en ontwikkelen LEA-agenda • Meer inzicht in aanbod en bereik voorschoolse educatie (VE) met Peutermonitor • Peutermonitor evalueren en continueren na 2025 • Resultaatafspraken maken voor vroegschoolse educatie (groep 1 en 2) (met besturen primair onderwijs) Hoe zien we of we dat bereiken? Meer kinderen met een betere start in groep 3 van de basisschool. Blijvend voldoende aanbod van VE-locaties. Een hoger bereik van peuters met een VE-indicatie (peuters met een indicatie vanuit de JGZ/GGD die ook daadwerkelijk voorschoolse educatie krijgen). Gezond en kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal voor het gezond opgroeien en een zelfstandig bestaan op latere leeftijd. De behoefte van (aanstaande) gezinnen staat hierbij centraal. Wat gaan we daarvoor doen? We organiseren de coalitie van samenwerkende organisaties in de eerste levensfase, zoals o.a. verloskundigen, kraamzorg en jeugdgezondheidszorg zodanig dat in deze behoefte wordt voorzien. We streven ernaar om een volwaardige locatie voor een consultatiebureau te realiseren binnen de gemeente.
Hoe zien we of we dat bereiken? Er zijn concrete samenwerkingsafspraken die resulteren in een zichtbaar en laagdrempelig gezamenlijk ondersteuningsaanbod voor (aanstaande)gezinnen. Er is een besluit genomen over de locatie van het consultatiebureau. Schuldhulpverlening (Zaffier) Voor hulp bij schulden kunnen inwoners en ondernemers zich melden bij de gemeente. Ze kunnen daar terecht voor bemiddeling of sanering. Deze ondersteuning wordt door Zaffier geleverd. Wat willen we bereiken? Schuldhulp aan ondernemers: We zien een steeds grotere groep ondernemers die gebruikmaken van schuldhulpverlening. Bij invoering van de wettelijke taak in 2021 om ook ondernemers met schulden te ondersteunen ging het nog om een beperkte groep. Dit vraagt om een meer structurele inzet om ondernemers goed te kunnen ondersteunen. Schuldhulp aan inwoners: Voor inwoners zetten we in 2025 nog steviger op preventie in om te voorkomen dat inwoners in de schulphulpverlening terechtkomen. Vanuit het rijk zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor de aanpak geldzorgen, armoede en schulden. Wat gaan we daarvoor doen? We zien dat de ondersteuning aan ondernemers in onze gemeente op het gebied van schulden de komende jaren structureel nodig is. Om dit komende jaren te kunnen doen heeft Zaffier extra formatie nodig. De Budgetwinkel en het Formulierenpunt worden door Zaffier ingezet in het kader van preventie.
Pagina 15 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Hoe zien we of we dat bereiken? De ondernemers die schuldhulpverlening nodig hebben, krijgen deze. De inzet van preventieve instrumenten bij inwoners wordt gemonitord vanuit Zaffier en maakt onderdeel uit van de begrotingscyclus van Zaffier. Nieuwkomers Onder nieuwkomers verstaan we: • Statushouders: volwassenen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s); • Asielzoekers: volwassenen en amv’s; • Oekraïense vluchtelingen. Wat willen we bereiken? Vanuit een wettelijke taakstelling zorgen we dat statushouders de weg vinden naar voorzieningen, het onderwijs, werk en gezondheidszorg. De opgave is dat elk kind binnen drie maanden een plek in het (taal)onderwijs krijgt, dat de gemeente voldoet aan haar wettelijke plicht en dat voor deze kinderen een zorgstructuur is ingericht. Deze opgave geldt op onderwijs ook voor minderjarigen die asiel aanvragen en tijdelijk opgevangen worden in een gemeente en voor Oekraïense minderjarige vluchtelingen. Onderwijs De opgave op onderwijs is het waarborgen van voldoende capaciteit in de Internationale taalklassen (ITK) in zowel het Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste opvang wordt een statushouder het eerste jaar begeleid naar inburgering, zelfredzaamheid en toeleiding naar werk. Daar waar zorg en ondersteuning nodig is, is er inzet van het sociaal team.
Kinderen krijgen onderwijs en jongeren 18+ worden, daar waar nodig, begeleid naar zelfstandigheid, onderwijs of werk.
Onderwijs Door een verhoging van de totale instroom van statushouders, asielzoekers en Oekraïners en door personele tekorten in het onderwijs behoeft dit de nodige aandacht. Door de fluctuaties in aantallen leerlingen, is een garantstelling van de gemeente noodzakelijk. Omdat de gemeente geen eigen onderwijsvoorziening heeft, maken onze leerlingen gebruik van de taalvoorzieningen in Noord-Kennemerland of Midden-Kennemerland. Met de schoolbesturen en andere betrokken partijen wordt een dekkend aanbod afgesproken. Daarnaast wordt gemonitord op aanbod en capaciteit. De gemeente wil zich inzetten voor eventuele fluctuaties in aantallen en indien nodig een aanbod kunnen doen. Hoe zien we of we dat bereiken? Deze wettelijke taak wordt belegd met een opdracht aan de werkorganisatie. Hiervoor is er in 2024 een bestuursopdracht voorgelegd waarin deze taken zijn geborgd voor 2024-2025. Daarmee wordt structureel ingezet op statushouders en voor minderjarigen specifiek op onderwijs. Hiermee voorkomen we dat mensen niet goed participeren in de samenleving, mogelijk minder zelfredzaam blijven en daarmee later meer zorg en ondersteuning nodig hebben. Asielopvang De Spreidingswet is vanaf 1 februari 2024 van kracht. Hiermee worden gemeenten binnen de regio’s verplicht gezamenlijke opvang voor asielzoekers te realiseren. Vanuit de rijksoverheid wordt dit gefinancierd.
Voor minderjarigen asielzoekers is (taal)onderwijs verplicht. Voor het opvangen van asielzoekers zal een aparte bestuursopdracht worden vormgegeven met bestuurlijke keuzes en regionale afspraken.
Pagina 16 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Breed armoedebeleid Wat willen we bereiken? De gemeente Bergen wil dat al haar inwoners mee kunnen doen in de samenleving. In de steeds sneller veranderende complexe maatschappij lukt dit niet iedereen op eigen kracht. Armoede- en/of schuldenproblematiek beperkt de mogelijkheden om deel te nemen aan sociale activiteiten en kan ervoor zorgen dat een inwoner steeds meer aan de zijlijn komt te staan. Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 is er een nieuw beleidskader integrale aanpak armoede vastgesteld door de raad. Hieruit volgt mogelijk nog aanvullende basisbehoefte die we in 2025 verder uit moeten werken. Hoe zien we of we dat bereiken? De doelstellingen en richting van het beleidskader integrale aanpak armoede moeten nog vastgesteld worden. Borgen financiële ondersteuning cultuur Wat willen we bereiken? We willen de huidige kwaliteit en culturele infrastructuur waarborgen en waar mogelijk professionaliseren. Wat gaan we daarvoor doen? • Voor Museum Kranenburgh prolongeren we de tijdelijke subsidie voor de fondsenwerver en collectiebeheerder voor het opschonen van de collectie voor een jaar (2025). Waarna er wordt geëvalueerd. • Holland Music Sessions (IHMS) krijgt extra financiële ondersteuning, mits er een positieve evaluatie is geweest over 2024.
•
Waar mogelijk zetten we kwalitatieve kunstzinnige initiatieven , die jaarlijks incidenteel worden aangevraagd bij de subsidieregeling ‘Kunst in de kern’, om in een jaarlijkse subsidie. De aanvrager heeft een bewezen goede staat van dienst. Hiermee tonen we vertrouwen in deze organisaties en kan de tijd die nodig was om subsidie aan te vragen, gebruikt worden voor de kwaliteit van het project zelf. Dit jaar is dat Festival Karavaan. De projecten worden geëvalueerd.
Hoe zien we of we dat bereiken Het culturele veld is en blijft actief met culturele initiatieven in onze gemeente. Versterken van mantelzorgers Wat willen we bereiken? Het versterken van de ondersteuning van en waardering van mantelzorgers. Mantelzorgers voelen zich gezien, gesteund en gewaardeerd. Wat gaan we daarvoor doen? • Het ondersteuningsaanbod toegankelijker maken om zo meer mantelzorgers te bereiken en extra inzetten op jonge mantelzorgers. • Onderzoeken of de inwoners zich met de huidige mantelzorgcompliment voldoende gewaardeerd voelen. • Mantelzorgwaardering herijken. Hoe zien we of we dat bereiken? Meer mantelzorgers maken gebruik van het aanbod. Er zijn meer jonge mantelzorgers in beeld en behoud van het huidige netwerk. Het ondersteuningsaanbod van de sociale basis versterkt het netwerk van de mantelzorgers.
Pagina 17 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Verstevigen sociale basis Wat willen we bereiken? Een stevige sociale basis en opgroeien in een kansrijke omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten ondersteunen die effectief zijn gebleken zoals Buurtgezinnen, Individuele jongere coaching en opvoedondersteuning (Homestart). Hoe zien we of we dat bereiken? Doordat je in een vroeg stadium intervenieert wordt escalatie van problemen voorkomen. Daar dragen deze activiteiten aan bij. Cultuureducatie met Kwaliteit-4 Wat willen we bereiken? Verduurzamen van cultuureducatie in het curriculum van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Dit draagt bij aan talentontwikkeling en vermindering van kansenongelijkheid in het onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? Artiance voert hiervoor een programma uit samen met de scholen. Het betreft voortzetting van CMK-3, dat dit jaar afloopt. CMK-4 loopt van 2025-2029. Het Rijk financiert de helft van de kosten. De gemeente co-financiert. We werken hiervoor samen met de gemeente Alkmaar, die de aanvraag indient bij het Rijk. Hoe zien we of we dat bereiken? Opname van cultuureducatie in de curricula van de scholen basisonderwijs en versterking CKV-onderwijs in het voortgezet onderwijs.
Inventarisatie en spreiding maatschappelijk vastgoed Wat willen we bereiken? Op basis van het integraal beleidskader en de strategische koers (versterken sociale basis) willen we een goede spreiding van activiteiten in onze dorpen bewerkstelligen en een efficiënt gebruik van het maatschappelijk vastgoed organiseren. Ook willen we meer verbinding tussen maatschappelijke partners tot stand brengen via multifunctioneel gebruik van zowel gemeentelijk vastgoed en vastgoed in beheer van partners en/of andere partijen. Denk hierbij aan zorgaanbieders met vastgoed, scholen en sportverenigingen met een eigen kantine. Hoe gaan we dat doen? Er vindt een analyse plaats van de huidige situatie en de gewenste situatie aan de hand van het gebiedsplan en de opgaven vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord. Hierbij wordt samen met de Adviesraad Sociaal Domein gekeken naar de activiteiten die belangrijk zijn binnen het sociaal domein en de daarbij behorende ruimtelijke infrastructuur. Acute knelpunten worden opgepakt Het project is een integraal project dat in samenwerking met domein Ruimtelijke Ordening en Beheer Openbare Ruimte uitgevoerd wordt. Voor het project wordt eerst een bestuursopdracht opgesteld. Hoe zien we of we dat bereiken? Op basis van de strategische koers, het integraal beleidskader en de gebiedsplannen is een analyse opgesteld van de huidige situatie en de gewenste situatie.
Met de analyse worden ook adviezen en aanbevelingen gedaan over multifunctioneel gebruik van vastgoed, spreiding over de gemeente en binnen de BUCH-gemeenten en over welke rol de gemeente neemt in de gewenste situatie, faciliterend of eigenaar en/of exploitant en hoe dit geborgd wordt binnen de organisatie.
Pagina 18 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Rijksontwikkelingen Voor 2025 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Bergen. De volgende rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent. Hervormingsagenda Jeugd De maatregelen uit de Hervormingsagenda moeten op rijksniveau leiden tot een besparing van de financiële middelen jeugdhulp oplopend tot structureel 1 miljard vanaf 2027. Het kabinet Rutte IV heeft een extra besparing ingeboekt van 511 miljoen, die volgens afspraak met de VNG voor rekening van het Rijk komt. Deze besparing is conform de richtlijn van de Provincie op een eerder moment al verwerkt als stelpost in de meerjarenbegroting. Dit bedraagt voor de gemeente Bergen € 500.000 in 2025 en structureel € 500.000 vanaf 2026. Met betrekking tot deze besparing wordt aangegeven dat het aan de rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd kunnen worden. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico als (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden.
Spreidingswet De Wet gemeenschappelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (‘Spreidingswet’) zorgt voor een (structurele) wettelijke taak voor gemeenten om asielopvangvoorzieningen te bieden. In januari 2024 heeft de eerste Kamer ingestemd met de invoering van de Spreidingswet. Er komen middelen vanuit het Rijk voor het opvangen van asielzoekers. De taakstelling is afhankelijke van het inwonersaantal en de sociaal economische score van een gemeente, en dus ook van de gemeente Bergen
Participatiewet in Balans (Zaffier) De uitvoering van de Participatiewet is gedelegeerd aan Zaffier. De ontwikkelingen rondom de Participatiewet in Balans zijn onderdeel van de P&C-cyclus van Zaffier. De Participatiewet wordt komende jaren herzien binnen het programma Participatiewet in Balans. Hierbij staan vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging centraal. Het betreft niet alleen het aanpassen van de wet, maar ook het versterken van de vakkundigheid in de uitvoering. Dit zijn tevens de uitgangspunten voor hoe we met Zaffier samenwerken. Het Rijksprogramma kent de volgende doelen ten aanzien van de herziene Participatiewet: • De wet biedt een passend perspectief op werk en participatie; • De wet (rechten en plichten) is begrijpelijk en goed na te leven; • Mensen voelen zich ondersteund als het gaat om participatie en inkomen; • De wet biedt een doelmatig vangnet: zeker en voorspelbaar; • De wet biedt een toereikend inkomen; • De wet sluit goed aan bij de brede vormgeving van het sociaal domein en het inkomensstelsel. Geplande invoerdatum van de Participatiewet in Balans is 1 januari 2025. Tegenstrijdige inkomensregelingen Het gaat bij tegenstrijdige inkomensregelingen om een complex samenspel van regels voor belasting, toeslagen en sociale zekerheid die elkaar in de weg zitten.
Voor zover bekend zijn landelijk 10.000 huishoudens hierdoor in de problemen gekomen, buiten hun schuld om. Zij moeten toeslagen terugbetalen, waardoor ze onder het bestaansminimum komen. De aantallen voor Bergen zijn nog niet bekend. Er komen landelijke maatregelen om de problematiek aan te pakken, naar verwachting lukt dit niet eerder dan vanaf 2028.
Pagina 19 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Voorlopige oplossing is dat gemeenten tot die tijd de getroffen huishoudens kunnen helpen door hun inkomen vanuit de bijzondere bijstand aan te vullen tot het bestaansminimum. Omdat de bijzondere bijstand hier gekoppeld is aan specifieke kosten, blijft het onbelast. Daardoor telt het niet mee voor het toetsingsinkomen van de ontvanger en heeft het ook geen gevolgen voor de toeslagen. Dit levert wel extra taken en kosten op voor gemeenten. Financiële ontwikkelingen zorgvraag Wmo & Jeugd De verwachting is dat het aantal cliënten Wmo de komende jaren toeneemt. Dit sluit aan op het voorspelmodel van de VNG en het landelijk beeld. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door toenemende vergrijzing en de ontwikkeling dat ouderen meer langdurig zorg thuis ontvangen. Voor jeugd zien we een toename van de complexiteit van zorg binnen de ambulante begeleiding. Beide ontwikkelingen hebben als effect dat de kosten de komende jaren toenemen.
Pagina 20 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
1C. EEN VEILIGE GEMEENTE Inleiding Ondermijning is de verwevenheid van de onderwereld met de bovenwereld, waarbij criminelen misbruik maken van legale bedrijven en diensten. Criminelen ontwikkelen steeds nieuwe vormen van ondermijnende en (vaak) georganiseerde criminaliteit met één drijfveer: geld. De impact op directe slachtoffers én op de samenleving is – vanwege het ontwrichtende effect – groot. Dit vraagt om een cultuurverandering van de hele organisatie. Het aanpakken van ondermijning is daarbij ook een kans om elkaars beleidsdoelstellingen (bijvoorbeeld een gezond ondernemersklimaat) te versterken. Het aanpakken van ondermijning kan een katalysator zijn voor overige doelstellingen van het bestuur. Uitvoering ondermijning Wat willen we bereiken? In het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2024 – 2027 van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo is ondermijning als één van de prioriteiten benoemd. Het aanpakken van ondermijning vraagt om een lange adem. Daarom blijven we hier ook de komende jaren op inzetten. De problematiek vraagt om verbreding en intensivering van de aanpak. Voor een effectieve bestrijding van ondermijning is brede bestuurlijke en ambtelijke bewustwording én draagvlak noodzakelijk.
Wat gaan we daarvoor doen? Op basis van het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2024 – 2027 van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo (IVB) is een Uitvoeringsplan Veiligheid opgesteld waarin de aanpak omschreven staat op de verschillende onderdelen uit het IVB.
Hoe zien we of we dat bereiken? Het thema ‘Ondermijning’ is primair bij de afdeling Openbare Orde en Veiligheid (team OOV) van Domein Ruimtelijke Ontwikkeling belegd. Deze afdeling toont op dit thema eigenaarschap. Het eigenaarschap bij vakafdelingen voor wat betreft hun mogelijkheden moet de komende periode versterkt worden. De ingezette controles en actiepunten worden vooralsnog vooral opgepakt door het team OOV. De komende periode wordt ingezet op het meer gestructureerd, procesmatig en planmatig samenwerken binnen de ambtelijke organisatie. De voor een succesvolle aanpak van ondermijning noodzakelijke nauwe samenwerking met (regionale) ketenpartners wordt versterkt. Naast ambtelijk zal ook de bestuurlijke bewustwording en betrokkenheid verder versterkt worden. De aanpak van ondermijning moet op de lange termijn ingebed worden in de bestuurlijke en ambtelijke organisatie. Hierbij wordt het team OOV het sluitstuk van een keten van maatregelen die ondermijning organisatie breed tegengaat. Op dit moment wordt de aanpak van ondermijning uitgevoerd door externe medewerkers (inhuur). Deze inhuur wordt gefinancierd uit de eenmalige projectgelden behorende bij het Plan van aanpak Ondermijning (dd. 6 juli 2023). We investeren in structurele uitbreiding van capaciteit om onze aanpak te consolideren en te versterken.
Voor wat betreft de BUCH brede aanpak wordt geadviseerd 1 fte Regisseur Ondermijning (schaal 11) en 1 fte Administratieve en projectmatige ondersteuning (schaal 9) te werven. Voor de maatwerkplannen moet daar structureel € 25.000 per gemeente bijkomen voor het voortzetten van uitvoeren van (bedrijfs)controles, informatieverzameling, etc. Bibob
Pagina 21 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Wat willen we bereiken? Door een wijziging van de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) kan de aanpak van ondermijnende criminaliteit worden versterkt.
Versterking ten behoeve van openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? De doelstellingen uit het Integraal Veiligheidsplan verwezenlijken door uitvoering van het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid.
Wat gaan we daarvoor doen? De reikwijdte van de Wet Bibob is vergroot. De Bibob-onderzoeken zijn daardoor structureel arbeidsintensiever. Het gaat om langdurige, intensieve en juridisch complexe trajecten, die bovendien uiterst zorgvuldig moeten worden uitgevoerd. Op korte termijn zal daarom een verdere uitbreiding noodzakelijk zijn, met name om voldoende uitvoering te kunnen geven aan de beleidsregels. Dit is een minimale vereiste om zoveel als mogelijk recht te kunnen doen aan de inzet op de verschillende beleidsterreinen die vallen onder de reikwijdte van de Wet Bibob en welke zijn vastgesteld in de lokale beleidsregels Bibob.
Wat gaan we daarvoor doen? Enerzijds het meer in evenwicht brengen van formatie ten opzichte van de (wettelijke) adviestaken OOV. Anderzijds het uitvoering geven aan de uitkomsten van het verbetertraject aangaande de interne crisisorganisatie en het formatief borgen van deze taken. Hoe zien we of we dat bereiken? De huidige situatie laat zien dat, zowel vanuit de huidige werkvoorraad als vanuit de toenemende inspanningen in de voorbereiding en de invoering van de Wet Bibob, voortzetting van de extra capaciteit gewenst is zoals ook aangegeven in de eerste Firap 2024.
Hoe zien we of we dat bereiken? Gezien de tijdelijkheid van inhuur voor extra capaciteit Bibob wordt hiervoor geen extra formatie gecreëerd. Met het oog op het wegvallen van de tijdelijke inzet bestaat er een dringende behoefte aan een structurele uitbreiding/ versterking in de vorm van een Bibob-onderzoeker (1fte schaal 10) om continuïteit in de uitvoering te kunnen waarborgen.
Pagina 22 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Bergen (NH)-(waarstaatjegemeente.nl)
Pagina 23 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. PO Verbonden partij 1a Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) 1b Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) 1b Werkvoorzieningsschap Noord-Kennemerland (WNK) 1b Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Noord-Holland Noord (SOVON) 1c Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)
WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000 nb nb nb nb nb aut aut aut aut aut aut aut aut
1a 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1b 1c 1c
.1 .1 .2 .3 .4 .5 .6 .7 .8 .9 .10 .1 .2
korte omschrijving
2025
Ontwikkelingen griffie Buurtgezinnen Homestart Playing for Succes Jongerenwerk in het voortgezet onderwijs Aanpassing belastingen voor dit PO Stijging uitkeringsgerechtigden bijstandsuitkering (Zaffier) Stijging gebruikers minimabeleid (Zaffier) Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Afval kwijtschelding Riool kwijtschelding Aanpassing belastingen voor dit PO Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Totaal
159 N 24 N 15 N 4 N 17 N 124 N 100 N 15 N 12 V 12 N 32 N 13 N 0 N 503 N
2026 180 N 24 N 15 N 4 N 40 N 124 N 100 N 15 N 41 V 12 N 32 N 13 N 0 N 519 N
2027 132 N 24 N 15 N 4 N 40 N 124 N 100 N 15 N 92 N 12 N 32 N 13 N 0 N 603 N
2028 151 N 24 N 15 N 4 N 40 N 124 N 100 N 15 N 91 N 12 N 32 N 13 N 0 V 622 N
I/S S S S S S S S S S S S S S
Pagina 24 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
1a.1 Ontwikkelingen griffie De gemeenteraad heeft een ontwikkelingstraject ingezet: ‘Sterke raad, Sterke griffie’. Tijdens het fractievoorzittersoverleg van 10 september 2024 is besloten om aan de gemeenteraad voor te stellen om (deels) invulling te geven aan de adviezen van de Nederlandse Vereniging van Raadsleden. De werkgeverscommissie heeft dit middels een presentatie toegelicht aan de fractievoorzitters. Voorgesteld wordt om de facilitaire ondersteuning van de gemeenteraad (geen taak van de griffie) voor twee jaar te versterken met een functionaris in schaal 7, 089 fte (32 uur) vanaf 1 januari 2025. Binnen twee jaar wordt geëvalueerd of deze functie structureel ingevuld moet worden. Daarnaast wordt voorgesteld om de formatie van de griffie uit te breiden met een commissiegriffier 1fte schaal 9 eveneens met ingang van 1 januari 2025. Daarnaast is in het financiële overzicht ook de indexatie opgenomen van de bestaande formatie vanaf 2026 die abusievelijk niet was begroot. 1b.1Buurtgezinnen Naar aanleiding van het opgenomen speerpunt 'Verstevigen sociale basis' in de Kadernota 2025 worden nu de kosten begroot voor Buurtgezinnen. 1b.2 Homestart Naar aanleiding van het opgenomen speerpunt 'Verstevigen sociale basis' in de Kadernota 2025 worden nu de kosten begroot voor Homestart.
1b.3 Playing for Succes Naar aanleiding van het opgenomen speerpunt 'Verstevigen sociale basis' in de Kadernota 2025 worden nu de kosten begroot voor Playing for Succes.
1b.4 Jongerenwerk in het voortgezet onderwijs Naar aanleiding van het opgenomen speerpunt 'Verstevigen sociale basis' in de Kadernota 2025 worden nu de kosten begroot voor jongerenwerk in het voortgezet onderwijs. 1b.5 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke- en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast. 1b.6 Stijging uitkeringsgerechtigden bijstandsuitkering (Zaffier) De stijging in het bijstandsvolume zet door, de leeftijd van bijstandsgerechtigden verandert (vooral 55-plus) en de groep die langer in de bijstand neemt verder toe. Er is ook een grote instroom (27 in 2023) van jongeren in de bijstand. Veel van de jongeren uit de jeugdzorg stromen door naar de bijstand vanwege meervoudige (sociale)problematiek. Voorheen konden zij een Wajong uitkering aanvragen. Dit is sinds de komst van de Participatiewet niet meer mogelijk. Deze jongeren met een arbeidsbeperking stromen daardoor de bijstand in. 1b.7 Stijging gebruikers minimabeleid (Zaffier) Stijging van het aantal inwoners dat gebruik maakt van minimabeleid De stijging van het aantal mensen in de minima zet door.
(Conform 2e kwartaal rapportage 2024 van Zaffier.) 1b.8 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
Pagina 25 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
1b.9 Afval kwijtschelding Betreft de actualisatie van de kwijtscheldingen conform de 2e rapportage Cocensus 2024. Vanaf 2024 wordt het € 148.000, dit was € 136.000. 1b.10 Riool kwijtschelding Betreft de actualisatie van de kwijtscheldingen conform de 2e rapportage Cocensus 2024. Vanaf 2024 wordt het € 116.000, dit was € 84.000. 1c.1 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast. 1c.2 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
Pagina 26 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
Programma 2 Een aantrekkelijke gemeente Pagina 27 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE 2A. CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME Erfgoed en cultuurhistorie Wat willen we bereiken? De gemeente Bergen heeft waardevolle archeologie, karaktervolle dorpen en een fraai historisch buitengebied. Ook zijn er veel betrokken burgers bij o.a. historische verenigingen en musea, die zich inzetten voor erfgoed en de beleving van het erfgoed. Het verbindt inwoners, ondernemers en recreanten. Erfgoed en cultuurhistorie hebben daarom een groot maatschappelijk en economisch nut. Met de tijdelijke uitbreiding van de ambtelijke capaciteit (plustaak) is capaciteit gecreëerd om erfgoedzorg te continueren, te borgen en te verbeteren. Een grote behoefte is de bescherming van beeldbepalend erfgoed, waarbij uitgangspunt is dat de regeldruk beperkt blijft. Wat gaan we daarvoor doen? We maken conform de Omgevingswet een erfgoedprogramma waarin middels deelprogramma’s alle belangrijke thema’s worden opgenomen. Dit zijn met name Erfgoed algemeen, Beeldbepalend Erfgoed, Kerken, verduurzaming en archeologie (inclusief archeologische verwachtingenkaart). Elk thema krijgt een uitwerkings-(actie)programma. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De eerste beeldbepalende panden zijn aangewezen in de oude kern van Egmond aan Zee en het Van Reenenpark in Bergen Centrum.
Er wordt de komende jaren gefaseerd onderzoek verricht naar beeldbepalende panden in andere kernen en wijken in de gemeente.
Verder komt in 2025 de archeologische beleidskaart gereed, alsmede delen van het erfgoedprogramma. Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? Het versterken van de lokale economie door het aantrekken van meer toeristen, gericht op een evenwichtige verspreiding van bezoekers over de regio en het bevorderen van toerisme gedurende het hele jaar. Wat gaan we daarvoor doen? In samenspraak met het lokale bedrijfsleven de regionale toeristische visie vertalen naar een uitvoeringsprogramma. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Meetbare indicatoren zijn: • een toename in het aantal toeristische bezoeken buiten het piekseizoen; • een evenwichtigere verdeling van toeristen over de regio; • positieve terugkoppeling van lokale ondernemers over de bijdrage van het uitvoeringsprogramma aan hun bedrijfsvoering. Strand Wat willen we bereiken? De gemeente Bergen heeft een kustlijn van 20 kilometer. Elk strand in de gemeente Bergen heeft een unieke sfeer en beleving. Deze sfeer en beleving willen we graag behouden. Tegelijkertijd willen we openstaan voor nieuwe ontwikkelingen. We willen een helder en uitvoerbaar strandbeleid voor bezoekers, ondernemers,
Pagina 28 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 7 november 2024
verengingen en andere belanghebbenden. In de kuststrook speelt ook een groot veiligheidsbelang. Het jaarlijks aangroeien van de duinen maakt dat we hierop moeten anticiperen. We willen onze stranden namelijk begaanbaar en toegankelijk houden. Wat gaan we daarvoor doen In Hargen is de hoofdstrandopgang toe aan groot onderhoud en in Bergen aan Zee zijn de twee meest noordelijke strandopgangen toe aan groot onderhoud. De duinen worden hoger, maar de strandopgangen blijven achter. Deze strandopgangen moeten opgehoogd worden en in Bergen aan Zee moeten nieuwe leuningen geplaatst worden. Het huidige strandbeleid is in 2009 vastgesteld. Vervolgens heeft in 2013 een evaluatie plaatsgevonden. Ruim tien jaar later hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan. Ontwikkelingen die ons strand positioneert. Sommige ontwikkelingen worden tegengehouden vanwege het verouderde beleid. Andere ontwikkelingen gaan daarentegen te snel vanwege het nietgeformuleerde beleid. In 2025 gaan we samen met alle stakeholders van de stranden van de gemeente Bergen de Strandnota 2009 evalueren en nieuw strandbeleid formuleren om een richting, een kader en houvast voor de toekomst te bieden. Op 31 december 2024 loopt het convenant voor het openhouden van de lagune af. Tegelijkertijd wordt in 2024 de visie van Camperduin geëvalueerd. De inzichten uit deze evaluatie vormen
een onderdeel voor de vernieuwing van de strandnota in 2025. Zodra er een nieuwe strandnota wordt vastgesteld, is er weer een visie voor de langere termijn. Op basis van deze visie zal beoordeeld worden of de voortzetting van de lagune hierin past. Het voornemen is om de lagune in ieder geval komend jaar nog voort te zetten en te onderhouden. In 2024 zijn nieuwe slagbomen langs de kustlijn gerealiseerd. In 2025 en de daaropvolgende jaren zorgen we dat het beheer en de administratie rondom deze slagbomen en ontheffingen op orde zijn. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Het strandbeleid is geactualiseerd. Na vaststelling van het beleid dient de regelgeving, zoals de APV, hier nog op aangepast te worden. De stranden in Bergen aan Zee en Hargen zijn toegankelijk en tonen een verzorgde uitstraling doordat de strandopgangen zijn vernieuwd. Het onderhoud van de lagune bij Camperduin wordt komend jaar nog voortgezet. Het beheer en de administratie rondom de slagbomen en de ontheffingen om te rijden op het strand zijn op orde.