Begroting 2025-2028 Bergen Raad (aangepaste n.a.v. septembercirculaire).pdf
Tekst van het document
En beperkte leegstand in de winkelgebieden. 4. Een actueel horecabeleid in 2025 vastgesteld door college en raad.
Pagina 30 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
2C. EEN BEREIKBARE GEMEEMTE Wat willen we bereiken? Wij streven naar een gemeente die goed bereikbaar blijft en die is voorzien van een (duurzaam) veilige infrastructuur voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. Onderdeel van de bereikbaarheid zijn stallingsvoorzieningen voor fietsers en parkeerplaatsen voor auto’s. Uitgangspunt is dat het in onze gemeente prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Goed onderhouden, veilige en vlotte verbindingen zijn daarbij een voorwaarde. De maatregelen die wij treffen op gebied van verkeer en vervoer moeten, daar waar mogelijk, een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze omgeving. Wij zetten daarbij in op het gebruik van de fiets en elektrisch vervoer door onder andere een proactief laadpalenbeleid. Om een goede ontsluiting op het openbaar vervoer te waarborgen hebben wij nauw contact met de Provincie Noord-Holland (concessieverlener) en de concessiehouder (thans Connexxion). Wat gaan we daarvoor doen? Mobiliteitsplan In 2024 is in nauwe samenwerking met onze bewoners, ondernemers en diverse andere partijen een mobiliteitsplan opgesteld. Het mobiliteitsplan geeft ons richting voor de toekomst op basis van actuele ontwikkelingen, wensen van bewoners en ondernemers en taakstellingen vanuit duurzaamheid, onder andere op gebied van klimaatadaptatie en energietransitie.
Actueel verkeersbeleid, waaronder het fiets- en het parkeerbeleid, is geïntegreerd in het mobiliteitsplan. Fietsnetwerk Wij maken het fietsnetwerk toekomstbestendig, fietsvriendelijk en veiliger door: • Verbreden en verbeteren van fietspaden. Belangrijk knelpunt is de Eeuwigelaan, waar een tweede fietspad aan de zuidzijde
•
wordt gerealiseerd. Het nieuwe fietspad wordt aangesloten op de fietsstraat van de Hoflaan; Actualisatie van de uitvoeringsagenda van het vastgestelde fietsbeleidsplan. In ieder geval wordt daarin opgenomen het fietsvriendelijker maken van de hoofdfietsroute over Sluislaan en Mosselenbuurt, het aanbrengen van een fietsstraat op de Gerbrandtslaan, het saneren van overbodige fietspaaltjes en het vergroten van het aantal fietsstallingsplaatsen. Resultaten uit het mobiliteitsplan kunnen verder als leidraad gelden voor de uitvoeringsagenda.
Fietstunnel N9 Samen met de regio lossen wij het verkeerskundig knelpunt N9Kogendijk op door het aanpassen van het kruispunt N9-Kogendijk, waaronder een fietstunnel onder de N9 door. Beperken overlast aansluiting A9 Wij zetten in op het beperken van de overlast in Egmond-Binnen ten gevolge van de verkeerskundige keuzes rond de aansluiting op de A9. Daartoe monitoren wij wat de effecten in Egmond-Binnen zijn van de verkeerskundige keuzes rond de aansluiting A9. Parkeerdruk reduceren Op basis van de ervaringen die zijn opgedaan met de pilots uit 2022 en 2023 met betrekking tot een zomertransferium is besloten deze in deze vorm niet te continueren. Afhankelijk van de resultaten uit het mobiliteitsplan worden kansrijke locaties verder verkend en zo mogelijk uitgewerkt tot concrete projecten. Daarbij werken wij samen met de regio (in het bijzonder met de gemeente Alkmaar) om te onderzoeken of een transferium op groter afstand van de kust zinvol en realiseerbaar is. De resultaten van de kustbus naar Bergen aan Zee zijn zowel voor de gemeente als voor de Provincie Noord Holland reden om deze
Pagina 31 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
de komende jaren te continueren waardoor bezoekers een alternatief hebben voor de auto bij strandbezoek. Wij onderzoeken in hoeverre het mogelijk is de parkeerdruk in de openbare ruimte te verminderen door aanwezige parkeerplaatsen op eigen terrein beter te benutten. De motie van de raad met betrekking tot de uitgifte van verblijfsrecreantenvergunningen is uitgevoerd. Verder onderzoeken wij hoe woonbuurten kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten en treffen wij indien gewenst maatregelen. Uitbreiding oplaadpunten Op basis van het laadpalenbeleid en het onderzoek naar (verwachte) behoefte, wordt de plaatsing van oplaadpunten verder uitgerold, waarbij de doorlooptijd tussen aanvraag van een laadpaal en daadwerkelijke plaatsing van deze paal is verkort. Vervangen verkeerslichten De verkeerslichten in Egmond aan Zee waren aan vervanging toe en zijn in 2024 vervangen door een moderne regelinstallatie. De verkeerslichten aan de (Nieuwe) Egmonderstraatweg-Heilooër Zeeweg in Egmond aan den Hoef zijn nu aan de beurt om te worden vervangen. Deze installatie is sterk verouderd en nieuwe onderdelen zijn moeilijk verkrijgbaar, waardoor wij het functioneren niet meer kunnen waarborgen. Met moderne installaties kunnen de doelstellingen op gebied van duurzame bereikbaarheid beter worden bereikt, bijvoorbeeld door meer prioriteit te geven aan fietsers.
Voordat tot vervanging wordt overgegaan onderzoeken wij eerst of een andere kruispuntsoplossing een betere optie kan zijn, zoals een turborotonde of voorrangsplein.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Mobiliteitsplan Er ligt een vastgesteld mobiliteitsplan met daarin aangegeven de visie op gebied van mobiliteit, de doelstellingen die wij nastreven en daaraan gekoppeld het te voeren beleid, en een globaal uitvoeringsplan om de doelstellingen daadwerkelijk te realiseren. Fietsnetwerk • Tweede fietspad Eeuwigelaan is gerealiseerd. Belangrijke fietspaden zijn verbreed. De veiligheid van de fietsers is verbeterd. • De uitvoeringsagenda is geactualiseerd, mede op basis van de uitgangspunten uit het Fietsbeleidsplan van de gemeente Bergen en de resultaten van het mobiliteitsplan. Fietstunnel N9 Afspraken rondom realisatie fietstunnel en aanpak kruispunt, inclusief de financiering, zijn gereed en de uitvoeringsplanning is vastgesteld. Beperken overlast aansluiting A9 • De effecten in Egmond-Binnen van de verkeerskundige keuzes zijn permanent gemonitord. Parkeerdruk reduceren • De mogelijke locaties voor overloopterreinen en/of transferia zijn in beeld gebracht en er is gestart met de concrete uitwerking. • Beleid voor het beter benutten van parkeerplaatsen op eigen terrein is uitgewerkt en in gang gezet. • Er is in beeld gebracht hoe woongebieden kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt.
Pagina 32 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Uitbreiding oplaadpunten Het onderzoek naar behoeften is uitgevoerd. Op basis van nieuw beleid is gestart met de realisatie van nieuwe oplaadpunten, waarbij de doorlooptijd tussen aanvraag van een laadpaal en daadwerkelijke plaatsing van deze paal is verkort. Vervangen verkeerslichten Voor de vervanging van de verkeerslichten in (Nieuwe) Egmonderstraatweg-Heilooër Zeeweg in Egmond aan den Hoef ligt een voorstel klaar voor uitvoering in 2025 of uiterlijk voor de zomer van 2026.
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Bergen (NH)-(waarstaatjegemeente.nl)
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO 2a 2b 2c
Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Coöperatie ParkeerService
Pagina 33 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000 nb
korte omschrijving
2025
2a .1 Actualisatie nota horeca en evenementen
2026
2027
2028
I/S
25 N
0
0
0
I
aut 2a .2 Aanpassing belastingen voor dit PO
5 N
5 N
5 N
5 N
S
aut 2a .3 Actualiseren subsidies
5 V
32 N
188 V
198 V
S
aut 2a .4 Aframen kosten en subsidies pand depot Kranenburgh Boekelermeer
70 N
20 V
0
0
I
aut 2a .5 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
13 V
72 V
1 N
1 N
S
aut 2b .1 Aanpassing belastingen voor dit PO
18 N
18 N
18 N
18 N
S
aut 2c .1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 N
0
0 N
0 N
S
99 N
37 V
165 V
175 V
Totaal
2a.1 Actualisatie nota horeca en evenementen Het horeca- en evenementen beleid is verouderd en aan herziening toe. De structurele capaciteit op EZRT(2,89 fte) is onvoldoende om een dergelijke actualisatie te kunnen uitvoeren, ook is de specifieke expertise niet aanwezig. 2a.2 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast. 2a.3 Actualiseren subsidies Betreft een correctie van een eerdere fout in de berekening van de te begrote jaarlijkse subsidies. 2a.4 Aframen exploitatiekosten en subsidies pand depot Kranenburg Boekelermeer In 2021 is besloten tot bouw depot Kranenburgh. Daarbij werd ook een begrotingswijziging vastgesteld met daarin de kosten en
inkomsten met betrekking tot de exploitatie. Deze worden nu voor 2025 en 2026 afgeraamd. Dit leidt tot € 69.750 (N) in 2025 en € 20.250 (V) in 2026 2a.5 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel. 2b.1 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke- en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast. 2c.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
Pagina 34 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Programma 3 Een leefbare gemeente Pagina 35 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE 3A. WONEN EN LEEFOMGEVING • Wat willen we bereiken? Bergen heeft de Woondeal 2.0 Regio Noord-Holland Noord ondertekend. We zullen ons inspannen om twee-derde betaalbare woningbouw te realiseren. Onder het betaalbare segment vallen: • De sociale huurwoningen tot € 879,66 per maand (prijspeil 2024); • Middenhuur tot maximaal circa € 1.129,39 (prijspeil 2024); • koopwoningen met een aankoopprijs van maximaal € 390.000 (VON). De woningbouwprogrammering van de nieuwbouw van sociale huurwoningen wordt zo ingepland dat wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige verdeling van de woningvoorraad met een streven naar 30% sociale huurwoningen in de woonvoorraad. De eerste jaren is het aandeel betaalbare huur- en koopwoningen lager. Om vertraging te voorkomen, worden reeds vastgelegde afspraken met ontwikkelaars niet opengebroken. Extra inzet op betaalbare woningbouw komt daarom op de middellange termijn terug in de realisatiecijfers. Wat gaan we daarvoor doen? • De nieuwe Huisvestingswet biedt meer toewijzingsmogelijkheden voor sociale koop en middenhuur. De Doelgroepenverordening en de Huisvestingsverordening moeten hierop worden aangepast. • Zetten we waar nodig de Doelgroepenverordening in om bij nieuwbouw de categorieën sociale huur, middeldure huur en sociale koop te borgen. • Geven we uitvoering aan de bestuursopdracht flexwonen.
• Geven we uitvoering aan de Woondeal 2.0.
• •
De gemeente Bergen heeft per 1 januari 2024 een meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag. Om de meldingen ook adequaat op te kunnen pakken moeten nog beleidsregels en procedures worden opgezet. Hiervoor is formatie en budget nodig. In 2025 willen we een woningmarktonderzoek houden. De voorkeur is om dit gezamenlijk met Regio Alkmaar en de corporaties op te pakken. In de Prestatieafspraken met Kennemer Wonen en de Huurdersorganisaties is afgesproken om gezamenlijk een verdichtingsonderzoek (Stadsscan) uit te voeren. Met de stadsscan worden naoorlogse wijken gescand met veel geclusterd corporatiebezit. Hierdoor wordt de ruimte in bestaande stadswijken opgespoord en voorzien van een haalbaar en realistisch programma en proces om te komen tot verdichting. Hierdoor wordt duidelijk hoe Kennemer Wonen binnen eigen bezit kan bijdragen door het toevoegen van woningaantallen en tegelijkertijd werken aan wijkvernieuwing.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? De komende jaren is een toename te zien van het aantal woningen dat wordt opgeleverd. Ook het aantal woningen in de woningprogrammering neemt toe. Het aandeel betaalbare woningen is toegenomen. • Geactualiseerde Huisvestingsverordening • Geactualiseerde Doelgroepenverordening Projecten • Watertorengebied Egmond aan Zee Bij de nieuwbouw van de sporthal wordt de sociale en maatschappelijke functie van de hal gecontinueerd. Tevens worden 12 verandawoningen en 22 eengezinswoningen gerealiseerd,
Pagina 36 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
waarvan 15 door collectief particulier opdrachtgeverschap (cpo). Na realisatie van de sporthal wordt deze in exploitatie genomen. Na oplevering van de woningen wordt het openbaar gebied ingericht. • Voetbalfusie Egmonden Na besluitvorming op 20 juni 2024 is gestart met de voorbereidingen voor een gezamenlijk sportcomplex aan de Hogedijk voor drie voetbalverenigingen. Na afronding van de aanbestedingsprocedures kan in 2025 de realisatie van het gebouw en inrichting van het terrein worden gestart. • Parck de Beeck Bergen Het plan gaat uit van de bouw van 152 woningen verdeeld over vijf appartementengebouwen met in totaal 110 woningen en 42 grondgebonden rijenwoningen. 76 woningen worden gerealiseerd in de sociale huur, 44 in de middeldure huur en 32 als “betaalbare” koopwoning. De grond voor de 76 sociale- en middenhuurwoningen wordt aan Kennemer Wonen verkocht. De grond voor de koopwoningen wordt per inschrijving verkocht. In 2025 wordt deze wijk opgeleverd. • Dorpsplein Bergen Centrum Realisatie van twee gebouwen met horeca op de begane grond, sociale huurwoningen en vrije sectorwoningen op de verdiepingen, en een gezamenlijke parkeergarage. Start van de realisatie is afhankelijk van het afronden van besluitvorming in de raad en de procedures bij de Raad van State.
• Harmonielocatie Bergen Centrum In 2024 is een selectieprocedure gehouden en de keuze gemaakt voor het ontwerp vanen de realisatie door een ontwikkelaar van een appartementengebouw. Het gebouw omvat een parkeergarage en
een totaal woonprogramma van 24 woningen: 4 middenhuur, 12 sociale woningen en 8 vrije sector woningen. Afhankelijk van het verloop van besluitvorming door de raad en juridische procedures, kan de realisatie van het bouwplan in 2025 worden gestart. • Schoorl-centrum visie Voor Schoorl-centrum is in 2024 een stedenbouwkundige visie vastgesteld. Het plan voorziet in de bouw van 100 – 150 woningen. Tevens is aan de Sportlaan een parkeergarage gepland die plaats biedt aan circa 200 parkeerplaatsen. Voor de bouw van de woningen is een beeldkwaliteitsplan vastgesteld door uw raad. Er wordt aanvullend onderzoek gedaan naar de stichtingskosten van de parkeergarage en de exploitatiemogelijkheden. Afhankelijk van de besluitvorming over het beeldkwaliteitsplan en de parkeergarage kan vervolgens een bestemmingsplan worden voorbereid. • Woningbouwontwikkeling Kennemer Wonen In de gemeente is grote behoefte aan betaalbare sociale huurwoningen. De sloop en nieuwbouw van Elkshove (Bergen), de herontwikkeling van Petrusschool (Groet) en de herontwikkeling van het oude Rabobankgebouw (Schoorl) geven invulling aan de gemeentelijke uitwerking van de prestatieafspraken en de doelstelling van het bouwen van meer sociale huurwoningen. Deze woningbouwplannen worden aangeduid als de Woningbouwontwikkeling Kennemer Wonen. In elk bouwplan worden ongeveer 20 woningen gerealiseerd.
Het totale woningbouwprogramma van de komende jaren voor de Woningbouwontwikkeling Kennemer Wonen komt daarmee uit op circa 60 woningen in de categorieën 1 en 2.
Pagina 37 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU Milieutaken Wat willen we bereiken Het realiseren en behouden van een schone, veilige en duurzame leefomgeving en hierbij zorgen dat we adequaat kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Ter bevordering van de gezondheid van onze inwoners wordt actief ingezet op beperking van vliegtuighinder. Wat gaan we daarvoor doen? De uitvoering van de milieutaken is in 2025 geheel ingericht zoals vereist voor de Omgevingswet en volledig geïntegreerd in de bedrijfsvoering van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN), die in 2024 van kracht is geworden. In de jaren 2024 en 2025 zal ervaring met de implementatie van de wet worden opgedaan. Dit brengt mogelijk extra kosten met zich mee. Dit wordt pas duidelijk in de Kadernota 2026 van de OD NHN. De OD NHN richt zich in samenwerking met de deelnemende gemeenten en Provincie op het Interbestuurlijk programma versterking Vergunning-, Toezicht- en Handhavingsstelsel (IBPVTH). Voor goed toezicht op milieu en leefbaarheid moet er flink wat veranderen bij de 29 omgevingsdiensten in Nederland. Dat concludeerde de commissie Van Aartsen ruim twee jaar geleden. Die deed daarbij aanbevelingen. Ook kwam de commissie met zes robuustheidscriteria. Deze vormen de pijlers voor het door het ministerie van I & W opgezette IBP-VTH. De OD NHN voldoet momenteel niet volledig aan de criteria.
Op 20 juni heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de OD NHN een transitieplan vastgesteld om uiterlijk 1 april 2026 volledig te voldoen aan de criteria zoals gesteld in het IBP-VTH. Dit plan beschrijft de
benodigde maatregelen en aanpassingen van de organisatie en de werkprocessen. Het AB heeft daarbij vastgesteld dat de uitvoering van het transitieplan vooralsnog in zijn geheel door meevallers, zoals verbetering van efficiency, binnen de begroting van de OD NHN zelf moeten worden gefinancierd. Daarnaast wordt ingezet op verhoging van de rijksbijdrage voor deze uitvoering. In de regio Alkmaar-IJmond-Haarlem wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. Via de bestuurlijke agenda wordt aangehaakt bij de Bestuurlijk Regie Schiphol. Daarbij wordt samengewerkt in de NOVEX Schipholregio. Een rijk-regio-traject om in samenwerking de diverse opgaven binnen de Schipholregio integraal op te pakken. Dit alles vanuit het oogpunt van hinderbeperking, leefklimaat en gezondheid. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? In 2025 wordt onder de Omgevingswet in samenwerking met de Omgevingsdienst uitvoering gegeven aan de milieutaken. De jaren 2024 en 2025 worden bezien als leertraject waarin duidelijk zal worden hoe de verschuiving van taken uitwerkt in de dienstverlening en de financiële positie. De inzet voor beperking van vliegtuighinder moet leiden tot een vermindering van het aantal meldingen en een zichtbare verbetering in de periodieke door de GGD uitgevoerde gezondheidsmonitoring.
Klimaat Het Programma Klimaat zal zich in 2025 verder ontwikkelen op basis van een nieuw Programmaplan 2025 - 2030. Dat zal begin 2025 aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd als opvolger van het Ambitiedocument uit 2020. Op basis van steeds meer kaders vanuit EU en Rijk, maar ook met meer juridische en financiële middelen om uitvoering te geven aan de doelen in de
Pagina 38 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Klimaatwet. Met meer mensen en meer middelen, met meer mogelijkheden dus. Handen uit steeds meer mouwen om de enorme klus van de duurzaamheidstransitie te helpen vormgeven. Meer samen ook, met collega’s uit verschillende domeinen, teams en disciplines. En vooral meer samen met bewoners, bewonersinitiatieven en ondernemers in onze gemeenten.
krijgen. We willen duidelijkheid geven over de manier waarop dat (het beste) kan. Daartoe wordt in 2025 het Warmteprogramma aangeboden aan de raad, een wettelijk verplicht beleidsdocument waarin staat hoe en wanneer Bergen overschakelt naar aardgasvrij. Belangrijk is om daar goed over te communiceren, met o.a. online campagnes en het Klimaatplein.
De gemeente blijft haar rol invullen als regisseur van de duurzaamheidstransitie, maar zeker ook als facilitator. Ten dienste van initiatieven uit de samenleving, van mensen die hun eigen huis of bedrijf willen verduurzamen, al dan niet met elkaar. Als voorlichter en adviseur en met een beetje financiële hulp. Ook als aanjager of zelfs uitvoerder van projecten voor opwek van duurzame energie, voor circulaire economie en klimaatadaptatie. Voor duurzame mobiliteit en natuurlijk voor het (verder) verduurzamen van ons eigen vastgoed.
Ook willen we ervoor zorgen dat er steeds meer vve’s goed geïsoleerd zijn, zodat de doelstellingen uit het Nationaal Isolatie Programma worden behaald. Verder willen wij dat besturen van vve’s goed geïnformeerd worden om na isolatie verdere stappen te ondernemen zodat de doelen uit het Klimaatakkoord worden bereikt.
Hieronder per pijler de belangrijkste initiatieven die we nu voorzien voor 2025. Daarbij wel een disclaimer: de duurzaamheidstransitie is in volle gang, wat betekent dat het ‘speelveld’ er elke maand anders uitziet door nieuwe regelgeving, nieuwe subsidies en nieuwe initiatieven. Bovendien proberen we waar mogelijk te versnellen en op te schalen, omdat dat echt nodig is om de doelen te halen. 1. Energietransitie Voor de opwek van duurzame energie zetten we onder andere in op het continueren van de groei van zonnepanelen op grote daken van bedrijven. Ook onderzoeken we de mogelijkheid tot de aanleg van een zonneveld op gemeentelijke grond. Warmtetransitie Voor de warmtetransitie ondersteunen we woningeigenaren van verschillende doelgroepen in het verduurzamen van hun woning. Op die manier helpen we inwoners met hun bijdrage om het gezamenlijke doel om in 2050 aardgasvrij te wonen voor elkaar te
Bedrijven Bedrijven ondersteunen we bij het verduurzamen van hun bedrijfspanden, en het voldoen aan hun wettelijke verplichtingen hierover. Dit doen we door het ter beschikking stellen van onafhankelijk en kosteloos energieadvies aan bedrijven en begeleiding bij de implementatie daarvan. 2. Circulaire economie Het uitvoeringsprogramma 2025-2026 van Circulaire economie wordt volgens planning uitgevoerd. Focus op vier hoofdthema’s: Landbouw, Consumptiegoederen, Bouw & Infrastructuur en Bedrijven. Daarnaast (deels samen met team grondstoffen) richten we ons meer op voorkomen van afval, in de eigen organisatie en bij inwoners en bedrijven. • Ruimte creëren voor natuurinclusieve landbouw; • Circulair maakonderwijsprogramma voortzetten en programma uitbreiden; • Netwerk van reparatiepartijen ondersteunen in de markt; • Consumenten voorlichten en betrekken bij repareren, hergebruiken en voorkomen van afval;
Pagina 39 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
• Voorkomen van afval in de eigen organisatie op kantoor, in de openbare ruimte en op de bouwplaats. • Circulair bouwen, onderhouden en slopen binnen de gemeente de norm maken; • Koplopernetwerk van bedrijven in bouw, toerisme en textielbranche stimuleren. 3. Klimaatadaptatie We geven uitvoering aan het vastgestelde beleidsplan met uitvoeringsprogramma 2023-2026: “Op weg naar klimaat adaptieve en natuur inclusieve gemeenten”. Op deze wijze zetten we ons in voor de door het Rijk gestelde ambitie om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. De gemeente zet zich in op drie niveaus: • Huis en pand; we lichten voor, informeren en sluiten aan bij bestaande initiatieven. Daarnaast faciliteren en stimuleren we onze inwoners en ondernemers op het vlak van klimaatadaptatie. • Straat, wijk en gebied; nieuwbouw ontwikkelingen en herinrichting van de openbare ruimte gebeurt klimaat adaptief. • Regio; de gemeente werkt samen in de Regio Alkmaar voor kostenbesparing en kennisdeling. 4. Duurzame Mobiliteit In 2023 hebben Gedeputeerde Staten, met input van de regiogemeenten, de eerste Regionale Agenda Mobiliteit (RAM) vastgesteld, waarin alle regionale projecten en maatregelen op het gebied van mobiliteit zijn gebundeld.
Hierbij wordt de Ladder van Verdaas aangehouden als leidraad: verminderen van vervoersbewegingen, inzetten op duurzame mobiliteit, beter benutten van de bestaande infrastructuur en tenslotte pas aanleggen van nieuwe infrastructuur. Op gemeenteniveau is in 2023 een pluspakket voor duurzame mobiliteit vastgesteld (inclusief uitbreiding fte en budget voor uitvoering). In 2024 heeft de provincie met gemeenten alsnog een Regionaal MobiliteitsProgramma (RMP) opgesteld, dat verwerkt is in de RAM. Dat gaan we uitvoeren.
In 2025 wordt vervolg gegeven aan het uitvoeren van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur. In goede afstemming met de omwonenden worden laadpalen geplaatst om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden. Bewoners worden gestimuleerd om vaker de fiets te nemen door het uitvoeren van het Fietsbeleidsplan en het realiseren van goede aansluitingen op de regionale doorfietsroute. De visie op (duurzame) mobiliteit wordt onderdeel van de op te stellen Mobiliteitsplan. 5. Duurzame bedrijfsvoering De gemeente heeft de verplichting tot een CO2-reductie van de uitstoot van de gemeentelijke vastgoedportefeuille in 2030 van 55%. In 2050 is dat minimaal 95% (t.o.v. 1990), en dan moeten ook alle panden van het aardgas afgesloten zijn. De strategie om deze doelen te kunnen bereiken is vastgelegd in de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed die in 2023 is vastgesteld. Daarnaast wordt op andere onderdelen binnen de werkorganisatie (wagenpark, HR, facilitair) bekeken waar nog stappen gezet kunnen worden naar verdere verduurzaming. Onze inspanningen op dit gebied worden steeds beter gemonitord en door een onafhankelijk bureau getoetst.
Pagina 40 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
3C. BEHEER EN ONDERHOUD Wat willen we bereiken? Het groene karakter binnen en tussen de dorpen is onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Behoud daarvan, vooral het openhouden van het buitengebied, is essentieel. Tegelijkertijd zien wij dat de druk op onze schaarse buitenruimte groter wordt door ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder de opgave om meer woningen voor onze inwoners te realiseren. Verder zien wij taken op ons afkomen als gevolg van de verandering van het klimaat. Wij streven naar een goede balans tussen de diverse ontwikkelingen die het groene karakter van onze gemeente waarborgt en waarbij rekening wordt gehouden met de verandering. In het vastgestelde groenbeleidsplan is afgesproken dat het aantal bomen per jaar met 175 bomen moet toenemen. Deze ambitie wordt nagestreefd, waarbij het vinden van passende locaties voor een dergelijk aantal bomen uitdagend is. Daarnaast wordt aandacht gegeven aan de verbinding van groen en klimaat adaptieve maatregelen zoals betere infiltratie en aanleg van koeltegebieden. Aandacht voor biodiversiteit is een van de pijlers uit het groenbeleidsplan. Wij willen bereiken dat de teruggang van de biodiversiteit een halt wordt toegeroepen en waar mogelijk de biodiversiteit verbeterd wordt.
De gemeente Bergen heeft een belangrijke rol bij het zorgen voor een goede waterkwantiteit (retentie & doorstroming) en waterkwaliteit. Hiervoor is onder andere een baggerplan gemaakt. Met de uitvoering van dit plan willen wij tevens recreatieve en ecologische functies versterken en waarborgen. Deze werkzaamheden zijn verder van belang voor een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Groen In 2024 is een groenbeheerplan opgesteld waarin een concrete uitwerking is opgenomen van de doelstellingen zoals deze in het vastgestelde groenbeleidsplan zijn geformuleerd. Hierbij zijn vraagstukken als biodiversiteit, klimaatadaptatie en hittestress belangrijke thema's. Het groenbeheer wordt volgens dit beheerplan uitgevoerd. We maken een uitvoeringsplan voor ’t Oude Hof in Bergen waarbij deze weer de kwaliteit krijgt die past bij het bijzondere, historische rijks monumentale landgoed. Daarbij wordt onder andere aandacht besteed aan het verder herstellen van de beschoeiingen (fase 2), de kwaliteit van de paden en het herpositioneren van de parkeergelegenheid om geparkeerde auto’s uit het zicht te halen. Verder versterken wij het groene karakter in onze gemeente door: • Zo min mogelijk bomen te kappen bij bouwprojecten en tuinen op te leveren met zwarte grond (geen verharding); • Het inventariseren van kansen door het opstellen van een kansenkaart, dit brengt mogelijke nieuwe groenparels in kaart. De gemeentelijke percelen in de Zuurvenspolder zijn bijvoorbeeld kansrijke locaties. • Verbetering van infiltratie door wegversmalling, doorlatende bestrating en eventueel de aanleg van wadi’s.
• Blad in plantsoenen niet als afval te zien maar als natuurlijk product dat bijdraagt aan de verbetering van het bodemleven, het toepassen van biologische geteelde bollen en, waar mogelijk, inheemse beplanting waar mogelijk. Er wordt onderzocht waar ecologisch maaien in met name het buitengebied kan worden uitgebreid.
Pagina 41 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Water Uit recente inspecties van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) blijkt dat er niet voldoende watergangen meegenomen zijn in het vigerende baggerplan en de begroting. HHNK heeft de gemeente aangeschreven voor meerdere locaties die niet voldoen aan de baggereisen; de legger van HHNK. Het baggerplan gaat alleen uit van openbare watergangen maar ook niet-openbare watergangen in eigendom van de gemeente Bergen, zoals die bij sportcomplexen en begraafplaatsen, moeten in het plan worden opgenomen. Het baggerplan moet daarom worden geactualiseerd. Bij de actualisatie wordt direct rekening gehouden met onverwachte prijsstijgingen. De verwachting is dat daardoor de bijdrage in de begroting flink verhoogd moet worden voor de komende jaren. Om deze verhoging op te vangen is in het derde kwartaal van 2024 een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd om de baggervoorziening financieel aan te vullen, zodat de achterstanden in het baggeren op de locaties waar HHNK de gemeente heeft aangeschreven, opgelost kunnen worden. Verder komt er een nieuw meerjarenplan baggeren watergangen met een overzicht voor de komende 10 jaar.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? • Er ligt een vastgesteld groenbeheerplan met daarin een concrete uitwerking van de doelstellingen zoals deze in het groenbeleidsplan zijn geformuleerd. Het groenbeheer wordt volgens dit beheerplan uitgevoerd; • Er ligt een vastgesteld uitvoeringsplan voor ’t Oude Hof in Bergen en er is een start gemaakt met de uitvoering daarvan; • Er is meer groen in Egmond aan Zee (vooral Egmond-Zuid); • Er is meer biodiversiteit binnen onze gemeente, waaronder meer leefruimte voor bijen en vlinders en meer soorten insecten in de bermen; • Er is meer vergroening van versteende gebieden, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren. Zo wordt er bij herinrichtingen meer rekening gehouden met groen en wordt verstening verminderd waardoor de infiltratie vergroot; • De rapportage ‘Meerjarenplanning baggeren watergangen 2021-2028 gemeente Bergen’ is geactualiseerd en de benodigde extra middelen zijn in de gemeentelijke begroting opgenomen.
Pagina 42 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Bergen (NH)- (waarstaatjegemeente.nl)
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO
Verbonden partij
3b
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)
3b
Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)
3b
Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
Pagina 43 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. Totaal 1 =1.000
82 N korte omschrijving
2025
55 V 2026
182 V
193 V
2027
2028
nb
3a .1 Woningmarktonderzoek
25 N
0
0
0
nb
3a .2 Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord
21 N
0
0
0
aut 3a .3 Aanpassing belastingen voor dit PO
10 N
10 N
10 N
10 N
aut 3a .4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0 V
0 V
0 V
0 V
aut 3a .5 Leges omgevingsvergunningen
601 V
0
0
aut 3b .1 Riool
244 N
133 N
66 V
88 V
aut 3b .2 Afval
118 V
113 V
49 V
64 V
aut 3b .3 Aanpassing belastingen voor dit PO
2 V
2 V
2 V
2 V
aut 3b .4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
17 V
2 N
2 N
2 N
aut 3c .1 Aanpassing belastingen voor dit PO
75 N
75 N
75 N
75 N
aut 3c .2 Openbare verlichting energiekosten
50 V
50 V
50 V
50 V
aut 3c .3 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
219 V
92 V
20 V
2 V
632 V
38 V
101 V
119 V
Totaal
3a.1 Woningmarktonderzoek In 2025 willen we een woningmarktonderzoek houden. De voorkeur is om dit gezamenlijk met Regio Alkmaar en de corporaties op te pakken. 3a.2 Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord De gemeenten in Noord-Holland Noord + het Hoogheemraadschap gaan samen met de provincie Noord-Holland een ontwikkelperspectief opstellen. Met het ontwikkelperspectief wordt een integrale, bovenregionale ruimtelijke visie opgesteld en uitgewerkt. Een dergelijk perspectief ontbreekt en daarmee ook de
mogelijkheid om rijksgelden naar het gebied te halen. Start september 2024 en einde december 2026. 3a.3 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke- en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast.
Pagina 44 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
3a.4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
3c.1 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast.
3a.5 Leges omgevingsvergunningen Betreft de inschatting van de leges voor de incidentele grotere projecten voor 2025.
3c.2 Openbare verlichting energiekosten De nieuw vastgestelde tarieven zijn lager dan eerder in 2022 meerjarig is begroot.
3b.1 Riool Betreft de actualisatie van alle kosten en opbrengsten met betrekking tot riool. Verder zijn er minder aansluitingen doordat Cocensus van een aantal eerdere grootgebruikers geen gegevens heeft gekregen vanuit PWN.
3c.3 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
3b.2 Afval Betreft de actualisatie van alle kosten en opbrengsten met betrekking tot afval. 3b.3 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast. 3b.4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel.
Pagina 45 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Programma 4 Een financieel gezonde gemeente Pagina 46 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
PROGRAMMA 4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Wat willen we bereiken? Een structureel sluitende begroting voor 2025.
Met ingang van 2025 wordt de volledig overhead doorbelast. De afvalstoffenheffing stijgt met 3%. De tarieven worden als volgt. Afval 2025
Wat gaan we daarvoor doen? 1 Een structureel sluitende begroting 2025 Ons doel is een structureel sluitende begroting voor 2025 aan uw raad voor te leggen.
Basistarief per jaar
322,00
Variabel per keer
2025
2 Zo laag mogelijke lokale lasten Uitgangspunt is dat de tarieven riool- en afvalstoffenheffing kostendekkend zijn. Verder heeft de gemeenteraad van Bergen als kader opgesteld dat bij de inwoner ‘zo laag mogelijke lokale lasten’ in rekening worden gebracht bij de doorbelasting van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Als hiervan wordt afgeweken dan wordt dat altijd aan de gemeenteraad voorgelegd ter goedkeuring. Afval Bij de vaststelling van het grondstoffenbeleidsplan is besloten om met ingang van 2024 een variabele heffing in te voeren. Inwoners worden aangeslagen voor een vast tarief voor een meerpersoonshuishouden of een éénpersoonshuishouden. Daarnaast betalen zij een variabel tarief voor het aantal keer dat restafval wordt aangeboden. Door deze twee bedragen bij elkaar op te tellen wordt het totale bedrag aan afvalstoffenheffing per huishouden bepaald. Hierbij geldt het principe van ‘de vervuiler betaalt’. Inwoners die veel restafval aanbieden betalen daardoor een hoger bedrag aan afvalstoffenheffing dan inwoners die afval beter scheiden en daardoor minder vaak restafval aanbieden.
140 liter restafval
3,75
240 liter restafval
6,44
Afvalpas 30 liter
0,57
Afvalpas 60 liter
1,14
Riool Het riooltarief volgt één op één uit het in 2023 door de raad vastgestelde PWR (Programma stedelijk water en riolering) met daarin de keuze die is gemaakt voor duurzame financiering. Voor 2025 betekent dit een tarief van € 219. OZB Voor de OZB is jaarlijks als minimale stijging het pNB (prijs Nationale Bestedingen) over het vorige jaar nodig om budgetneutraal te blijven ten aanzien van de korting op de algemene uitkering door het Rijk. In de jaarlijkse meicirculaire wordt dit opgenomen en gebruikt voor aanpassing van de landelijke rekentarieven OZB. Dit is nu 6,3%. Deze pNB is medio maart 2024 gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan (CEP) van het CPB (Centraal Planbureau).
Pagina 47 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? • Een vastgestelde programmabegroting 2025-2028 waarin de jaarschijf 2025 structureel sluit. • De ontwikkeling van de lokale lasten Trends en Ontwikkelingen bij dit programmaonderdeel Ontwikkeling Gemeentefonds • Herijking De concept herijking Gemeentefonds komt voor ons uit op een nadeel van circa € 96 per inwoner (totaal circa 2,8 mln.). Over 2023 t/m 2025 is € 37,50 in mindering gebracht, € 7,50 in 2023
•
en € 15 in 2024 en 2025. De planning is dat begin 2025 duidelijk wordt hoe het restant wordt ingevoerd. Vooralsnog hebben wij in onze begroting rekening gehouden met het doorzetten van de korting van € 15 per inwoner in 2026 t/m 2028. OEM Er loopt een onderzoek naar de overige eigen middelen (OEM) en hoe hiermee om te gaan. Dit is voor ons een risico aangezien eerder het idee bestond om die ook mee te nemen in de vereveningsbijdrage net als bij de OZB. Het gaat hier om de inkomsten uit parkeren, toeristenbelasting en forensenbelasting.
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Bergen (NH)- (waarstaatjegemeente.nl)
*Doordat de bedrijfsvoering qua personeel en materieel wordt uitgevoerd door de BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 34 niet van toepassing op de gemeente Bergen, de gemeente heeft geen loonkosten anders dan de secretaris, griffie, college en raad.
Verbonden partijen per programmaonderdeel PO Verbonden partij 4a 4a 4a 4a
Cocensus Werkorganisatie BUCH (BUCH) Aliander N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Voor verdere informatie zie paragraaf Verbonden partijen. Pagina 48 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000
korte omschrijving
2025
2026
2027
2028
I/S
nb
4 .1 OZB Woningen 6,3%
198 V
202 V
207 V
212 V
S
nb
4 .2 OZB Bedrijven 6,3%
81 V
83 V
85 V
87 V
S
aut 4 .3 Aanpassing belastingen voor dit PO
14 V
14 V
14 V
14 V
S
aut 4 .4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
103 N
19 N
22 V
27 V
S
aut 4 .5 Rente op leningen n.a.v. liquiditeitsprognose
463 V
467 V
251 V
221 V
S
653 V
747 V
580 V
561 V
Totaal
4.1 OZB Woningen Betreft de verhoging conform pNB (prijs Nationale Bestedingen) zoals aangeven in de meicirculaire. Dit is minimaal nodig om niet achteruit te gaan door de korting vanuit het Rijk op de algemene uitkering ten opzichte van de te begrote extra inkomsten. Begroot was 4% stijging. Dit wordt nu bijgesteld naar 6,3%. 4.2 OZB Bedrijven Betreft de verhoging conform pNB (prijs Nationale Bestedingen) zoals aangeven in de meicirculaire. Dit is minimaal nodig om niet achteruit te gaan door de korting vanuit het Rijk op de algemene uitkering ten opzichte van de te begrote extra inkomsten. Begroot was 4% stijging. Dit wordt nu bijgesteld naar 6,3%.
4.4 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Betreft de mutatie van de kapitaalslasten naar aanleiding van de wijzigingen in het investeringsschema voor dit programmaonderdeel. Betreft hier vooral de technische tegenboeking van de omslagrente. 4.5 Rente op leningen n.a.v. liquiditeitsprognose Het voordeel wordt veroorzaakt door vertragingen bij uitvoering van projecten en een lagere rente voor de nog aan te trekken leningen door de recente renteverlagingen vanuit de Europese Centrale Bank (ECB).
4.3 Aanpassing belastingen voor dit PO Betreft de aanpassing van de gemeentelijke- en de waterschapsbelastingen voor de eigen panden in dit programmaonderdeel. Dit was al enkele jaren niet aangepast.
Pagina 49 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
OVERZICHT MEERJAREN INVESTERINGSPLAN EN MUTATIES INVESTERINGSKREDIETEN Stand Meerjaren investeringsplan na Begroting 2025
Stand uit Kadernota 2025
Verschil
Pagina 50 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Onderstaand wordt per cluster een korte toelichting op de mutaties gegeven. Afval € 86.000 (N) totaal Nieuw 86.000 (N) Het kca (klein chemisch afval) depot op de werf in Bergen en de werf in Schoorl moeten in 2025 worden vervangen aangezien ze niet meer aan de eisen voldoen. Bestaand € 0 Overkapping stalling huisvuilwagens doorschuiven € 250.000 van 2024 naar 2025. Materieel € 0 totaal Onderwijs (€ 2.545.160 (N) totaal Bestaand € 2.545.160 (N) Nieuwbouw PCC/ARH (Loudelsweg 14a). Ten opzichte van het moment van toekenning (OHP 2022/begroting 2022) zijn de bouwkosten zodanig gestegen dat de nieuwbouwnorm is gestegen van € 2.500/m2 naar € 3.730/m2. Dit leidt tot een stijging van het investeringsbedrag van € 1.600.000 (N) in 2025. IHP Blosse Integraal Kindcentrum Ead Hoef Ten opzichte van het moment van toekenning (OHP 2022/begroting 2022) zijn de bouwkosten zodanig gestegen dat de nieuwbouwnorm is gestegen van € 2.500/m2 naar € 3.730/m2. Dit leidt tot een stijging van het investeringsbedrag van € 945.160 (N) in 2025.
Openbare ruimte € 604.129 (V) totaal Bestaand € 604.129 (V) De planningen zijn geactualiseerd. Er zijn projecten die zijn gestart in 2024 maar waarvan de afronding in 2025 plaatsvindt. Ook zijn er projecten doorgeschoven naar latere jaren. Per saldo een voordeel dat grotendeels is ontstaan door een innovatieve aanpak bij de reconstructie van de Hargerstrandweg. Overige € 0 totaal Recreatie € 1.024.305 totaal Bestaand € 1.024.305 Betreft het doorschuiven van de investeringen depot Kranenburgh uit 2024 en 2025 naar 2026, het doorschuiven van de investering depot Berkenlaan van 2024 naar 2025 en de aanpassingen in het investeringsschema voor dit cluster als gevolg van het raadsbesluit Voetbalfusie Egmond d.d. 20 juni 2024. Riolering € 0 totaal) Bestaand -€ 0 In 2024 wordt in totaal € 280.000 niet uitgegeven en doorgeschoven. € 170.000 naar 2025 voor de Trompenbergstraat in Egmond aan Zee in verband met planning afronding en € 110.000 naar 2028 voor de vervanging IBA’s (Individuele Behandeling Afvalwater), omdat in overleg met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier de vervanging pas in 2025 start.
Pagina 51 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
PARAGRAAF A: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot gemeente Bergen zijn inzichtelijk gemaakt. Dit stelt ons in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Door de domeinen zijn de risico's in beeld gebracht. In dit overzicht worden de 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Risicoprofiel Totaal grote risico's
14.302.000
Overige risico's
22.464.000
Totaal
36.766.000
Pagina 52 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Op basis van de ingevoerde risico's is een Monte Carlo-simulatie uitgevoerd. Dit wordt gedaan omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk op in hun maximale omvang. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s en de verticale as geeft aan hoe groot de kans (%) is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen.
Uit bovenstaande tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 4.242.000. Daarbij komen nog de overige risico’s vanuit de gemeenschappelijke regelingen afgerond op duizendtallen. Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Bergen Werkorganisatie BUCH Zaffier Totaal
€ € € €
4.242.000 598.000 69.000 4.909.000
Pagina 53 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien
Ook kan er eventueel gekozen worden om 50% van de baggerkosten door te belasten aan de rioolheffing, 30% van de kosten straatreiniging door te belasten aan de rioolheffing en een percentage van de strandreiniging aan de afvalstoffenheffing. Dit wordt nu echter niet meegenomen. Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Bergen is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of college begrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.
Totale weerstandcapaciteit Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel, Verwachte stand per 1 januari:
Bestemmingsreserves Vanuit de toezichthouder (provincie) is aangegeven dat de bestemmingsreserves niet meegenomen mogen worden voor bepaling van weerstandscapaciteit.
Beschikbare weerstandscapaciteit
Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZBbelasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 212 gemeente zou worden. Dit wordt als redelijk peil (OZB) gepubliceerd in de meicirculaire. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Bergen en het percentage artikel 212 is de onbenutte belastingcapaciteit. Uiteraard zijn er andere belastingen, zoals bijvoorbeeld de toeristenbelasting en de parkeerbelasting, die door verhoging van de tarieven tot een meeropbrengst en verbetering van de weerstandscapaciteit kunnen leiden. Hiervoor bestaat geen wettelijk maximum, waardoor wij geen indicatie kunnen geven van de maximale omvang van deze ruimte.
Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Post onvoorzien
59.848.000
Totaal
65.455.000
5.597.000 10.000
4. Beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit Het streven is dat de berekende totale weerstandscapaciteit minimaal een factor 2 dient te zijn van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is het geval.
Pagina 54 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht te geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
De provincie heeft als financieel toezichthouder zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden zijn slechts een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en zijn geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol. In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond:
Voor wat betreft de netto schuldquote is het streven om onder de 90% te blijven. Voor de overige kengetallen zijn geen streefwaarden en wordt slechts bekeken of de trend aanleiding geeft tot nadere analyse c.q. bijsturing. Onderstaande laat de uitkomst van de financiële kengetallen zien.
Pagina 55 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
6. Conclusie Netto schuldquote De netto schuldquote is op dit moment laag maar dit geeft een vertekend beeld aangezien veel investeringen iedere keer doorschuiven. De schuldquote loopt de komende jaren sterk op door de stijgende financieringsbehoefte. Dit wordt veroorzaakt door het hoge investeringsniveau in de komende jaren.
7. Toezicht provincie Oordeel Provincie betreffende begroting 2025: Verwacht wordt dat we wederom onder repressief toezicht komen omdat de jaarschijf 2025 structureel sluitend is.
Solvabiliteit De solvabiliteit daalt door behoefte aan nieuwe leningen en de tekorten in het saldo de komen jaren. Structurele exploitatieruimte Deze daalt door de meerjarige tekorten op het saldo. Gemeentelijke belastingcapaciteit (gemiddelde woonlasten) De woonlasten blijven boven het landelijk gemiddelde. Dit komt door: - De hoge woningwaarde in onze gemeente - De uitgestrektheid van de gemeente met betrekking tot afval en riool - De keuze voor duurzame financiering via de spaarvoorziening riool en het nieuwe kostendekkingsplan bij riool.
Pagina 56 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
PARAGRAAF B: LOKALE HEFFINGEN Inleiding De lokale heffingen vormen een belangrijke bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies). Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de gemeentelijke heffingen voor 2025 en er wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengsten aan belastingen en heffingen. Deze is berekend op basis van de in de Kadernota 2025 opgenomen uitgangspunten. De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt niet bij de begroting maar separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2025. Achtereenvolgens komen aan de orde: 1 tarievenbeleid 2 Hoofdlijnen per belastingsoort 2.1 Afvalstoffenheffing 2.2 Forensenbelasting 2.3 Leges 2.4 Begraafplaatsrechten 2.5 Marktgelden 2.6 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) 2.7 Parkeerbelastingen 2.8 Precariobelasting 2.9 Rioolheffing 2.10 Toeristenbelasting 2.11 Bedrijven investeringszone (BIZ) 3 Overzichten 3.1 Opbrengstenoverzicht 3.2 Kostendekkingsoverzicht leges 4 Kwijtscheldingsbeleid 5 Lokale lastendruk
1 Tarievenbeleid De opbrengsten staan centraal in de berekening van de tarieven. In de Kadernota 2025 zijn verhogingen van de tarieven opgenomen op basis van de streefwaarde van de ECB van 2%. Voor enkele belastingen wordt hiervan afgeweken en geldt het volgende: - Naheffingen parkeerbelasting, rijbewijzen en identiteitsbewijzen; hiervoor wordt het door het Rijk vastgestelde maximum bedrag gebruikt. - WABO-vergunningen; de opbrengst is afhankelijk van de economische situatie en daarmee het aantal vergunningen. Hierdoor is geen jaarlijkse procentuele stijging opgenomen. - Parkeerbelasting en de toeristenbelasting worden beiden verhoogd met € 0,10. - Parkeervergunningen; hierbij wordt niet uitgegaan van een verhoging van de opbrengst maar wordt het tarief per vergunning met 2% per jaar verhoogd. Dit om te voorkomen dat bij een daling van het aantal vergunningen, de tarieven per vergunning extra verhoogd moeten worden. - Rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor deze heffingen worden de tarieven gebaseerd op de benodigde kostendekkendheid en de stand van de voorzieningen. Onroerende Zaak belastingen (OZB) Voor de OZB is per 2025 een stijging nodig van 6,3% om de korting op de algemene uitkering door het Rijk te kunnen compenseren.
Dit percentage is gebaseerd op de pNB (prijs Nationale Bestedingen) en is vermeld in het Centraal Economisch Plan van maart 2024 van het Centraal Planbureau. Vooralsnog is voorzien in een stijging van de opbrengsten van 4%. Daarnaast worden de opbrengsten verhoogd in verband met verwachte areaaluitbreiding. Deze extra opbrengst volgt niet uit een verhoging van het tarief, maar door toename van het aantal WOZ-objecten door nieuwbouw.
Pagina 57 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
Parkeerbelasting Algemeen uitgangspunt is een structurele stijging van € 0,05 per jaar. In de Kadernota 2025 is een verhoging van het tarief opgenomen van € 0,10. Dit resulteert in een tarief van € 2,40. Afvalstoffen- en rioolheffing Het uitgangspunt bij de riool- en afvalstoffenheffing is dat de heffingen kostendekkend zijn/worden ten aanzien van de toegerekende kosten zonder dat de voorziening negatief wordt. Mocht er in een jaar minder uitgegeven zijn dan dat er aan heffingen binnen is gekomen, dan wordt het teveel ontvangen bedrag gestort in de egalisatie voorziening afval c.q. riool. Als er meer is uitgegeven dan begroot, dan wordt het tekort zoveel mogelijk uit de egalisatievoorziening onttrokken. De egalisatievoorziening mag niet negatief komen te staan. Doorbelastingen afval Doorbelast worden de kosten van de inzameling, afvalverwerking, belastingen, overhead en de personeelskosten. Er vindt geen doorbelasting plaats vanuit straatreiniging en schoonmaak strand.
staat begroot. In de Kadernota 2025 is een verhoging van het tarief opgenomen van € 0,10. Het tarief 2025 komt daarmee uit op € 2,20. Procentuele tarieven De tarieven voor de belastingsoorten waarvan op dit moment onvoldoende duidelijkheid is over de areaalomvang worden in deze paragraaf niet genoemd. Dit betreffen de procentuele tarieven op basis van de WOZ-waarde omvang. Deze tarieven worden in de betreffende belastingverordeningen opgenomen en uiterlijk in december 2024 ter vaststelling voorgelegd. Berekende tarieven over heffingen en leges kunnen leiden tot onwerkbare tarieven van centen achter de komma. Op dit punt is er al een staande praktijk van afronding naar beneden op 5 cent, 10 cent of hele euro’s afhankelijk van de belastingsoort. Om te voorkomen dat lagere tarieven door de afronding nooit tot een verhoging komen vindt indexering plaats op de niet afgeronde tarieven 2024. 2 Hoofdlijnen per belastingsoort
Doorbelastingen riool Doorbelast worden de kosten van riool inclusief omslagrente, personeel, overhead en BTW. Er vindt geen doorbelasting plaats van straatreiniging, onkruidbestrijding en beschoeiingen. In het in juni 2023 aangenomen Programma Water en riolering is opgenomen dat de structurele kosten voor baggeren voor 50% wordt doorbelast. Deze kosten houden meer dan zijdelings verband met de taken waarvoor de rioolheffing wordt ingesteld. Door te baggeren blijft het riool schoner en is er minder behoefte aan de reiniging van het riool.
2.1 Afvalstoffenheffing Het uitgangspunt bij de afvalstoffenheffing is een kostendekkende heffing ten aanzien van de toegerekende kosten zonder dat de voorziening negatief wordt.
Toeristenbelasting Uitgangspunt is dat er structureel een stijging van € 0,05 per jaar
Op 20 mei 2021 is het beleidsplan 2022-2030 ‘Van Afval naar Grondstof’ vastgesteld. Doelstelling is het bewerkstelligen van een reductie van het restafval in 2025. Om dit resultaat te behalen is er
Als gedurende het boekjaar sprake is van overdekking (meer werkelijke opbrengsten dan de toegerekende kosten) wordt het meerdere in de egalisatievoorziening gestort. Daarentegen wordt bij een onderdekking (meer toegerekende kosten dan werkelijke opbrengsten) het verschil aan de egalisatievoorziening onttrokken.
Pagina 58 van 101 Programmabegroting 2025-2028
Bergen, raad 24 oktober 2024
met ingang van 2024 een tarief met een samengesteld karakter geïntroduceerd. Hierbij wordt afvalstoffenheffing in rekening gebracht op basis van een vast tarief voor een één- of meerpersoonshuishouden en een variabel tarief voor het aantal keer dat restafval wordt aangeboden. Op deze wijze wordt het goed scheiden van grondstoffen enerzijds en de dekking van de kosten anderzijds geborgd. Tevens is vanaf 2024 in Bergen het ophalen aan huis van grof huishoudelijk afval, takken en bruin- en witgoed geïntroduceerd. Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Belastingplichtig is de gebruiker van een perceel waar de gemeente een inzamelplicht heeft voor huishoudelijke afvalstoffen. Er is sprake van een vaste heffing op basis van een jaartarief voor: - éénpersoonshuishoudens - twee- of meerpersoonshuishoudens. - tweede woningen en vakantiewoningen. Daarnaast wordt een variabel gedeelte van de afvalstoffenheffing in rekening gebracht op basis van het aantal ledigingen van de container restafval of het aantal inworpen van afvalzakken in verzamelcontainers.
In de tariefstelling voor het variabele gedeelte wordt onderscheid gemaakt naar volume op de volgende wijze: - belasting per lediging van een container bestemd voor restafval met een inhoud van 240 liter - belasting per lediging van een container bestemd voor restafval met een inhoud van 140 liter - belasting bij gebruik van een verzamelcontainer (bij hoogbouw) per inworp van een afvalzak in een inworptrommel van 30 liter - belasting bij gebruik van een verzamelcontainer (bij hoogbouw) per inworp van een afvalzak in een inworptrommel van 60 liter Omdat hoogbouwbewoners geen pmd bak ter beschikking hebben en daarom minder afval kunnen scheiden, leidt dit tot meer
restafval. Bij gebruik van verzamelcontainers is daarom een 30% lager tarief op het variabele gedeelte van de heffing van toepassing. Het variabele gedeelte van de heffing wordt opgenomen in de ‘gecombineerde aanslag’ in het jaar volgend op het jaar waarin de ledigingen of inworpen hebben plaatsgevonden. Kerncijfers In de berekening van de opbrengst in relatie tot de kostendekkendheid wordt uitgegaan van de aantallen: - percelen in gebruik bij één persoon; - percelen in gebruik bij meer dan één persoon; - tweede woningen en vakantiewoningen; - ledigingen containers restafval van 140 liter; - ledigingen containers restafval van 240 liter; - inworpen afvalzakken van 30 liter in verzamelcontainers; - inworpen afvalzakken van 60 liter in verzamelcontainers. Bij de berekening van de afvalstoffenheffing is uitgegaan van een gemiddelde van 8 ledigingen van een container per jaar. De verhouding tussen het vaste deel en het variabele van de aanslag komt daarmee gemiddeld uit op 87% vaste heffing en 13% variabele heffing. Alle tarieven van het variabele deel van de heffing (containerledigingen en inworpen van afvalzakken) zijn afgeleid van het tarief voor de lediging van een 240 liter container.
Tarieven Om de geraamde opbrengsten te realiseren zijn de tarieven als volgt berekend: Vaste heffing 2024 2025 Eénpersoonshuishouden 235,00 242,00 312,00 322,00 Meerpersoonshuishouden Tweede woning/vakantiewoning 312,00 322,00