Analyse woonzorg gemeente Bergen.pdf

65

Onderzoek voorwaarden huisvesting aandachtsgroepen, Companen, Ministerie van BZK, 2 juni 2024. 66

67

Rapportage Zorgcoördinatie Mensenhandel Noord-Holland, Resultaten 2023..

www.blijfgroep.nl/artikelen/mensenhandel

58

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Woonbehoefte De woningbehoefte van slachtoffers van mensenhandel is lastig in te schatten, omdat de slachtoffers vaak niet in beeld zijn. Uit onderzoek van het Centrum Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) uit 2022 blijkt dat slechts één op de zes slachtoffers in beeld van de Nederlandse autoriteiten komt68 en van deze slachtsoffers heeft niet iedereen urgent huisvesting nodig. De slachtoffers die met spoed huisvesting nodig hebben, hebben doorgaans een reguliere sociale huurwoning nodig die past bij hun inkomen en gezinsgrootte. Doorgaans dus een huurwoning onder de aftoppingsgrens. In geval dat er sprake is van gevaar in de privéomgeving, heeft iemand een woning nodig in een andere regio.

Urgentieverklaring, uitstroom uit de opvangvoorziening Slachtoffers van mensenhandel die verblijven in de opvang kunnen met een urgentieverklaring uitstromen uit een opvangvoorziening. In de paragraaf Urgentieverklaringen woningzoekende voor mensen in woningnood is hier meer informatie over te vinden.

Conclusie Slachtoffers van mensenhandel hebben een reguliere sociale huurwoning nodig die past bij hun inkomen en gezinsgrootte. Doorgaans een huurwoning onder de aftoppingsgrens. Slachtoffers van mensenhandel die verblijven in de maatschappelijk opvang, kunnen met een urgentieverklaring met voorrang uitstromen naar een sociale huurwoning. Lokale cijfers over aantallen van deze aandachtsgroep ontbreken. In verhouding tot andere groepen is de vraag naar woonruimte van deze aandachtsgroep in de gemeente Bergen en regio Alkmaar echter beperkt, gezien de cijfers zoals bekend op het niveau van de regio Noord-Holland Noord. Mogelijk zal toekomstig onderzoek in de regio en de Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen in 2025 aanvullende informatie geven.

68

www.blijfgroep.nl/artikelen/mensenhandel

59

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

2.9 Uitstromers uit de jeugdzorg (Aandachtsgroep uit het programma ‘Een thuis voor iedereen’ en bij vaststelling wet ook wettelijk verplichte urgentiegroep) Van alle 4,5 miljoen jongeren in Nederland met de leeftijd tot 23 jaar ontvingen circa 479.000 jongeren jeugdhulp in 2023 (10,8%). In 2023 ontving 10,3% van de jongeren tot 18 jaar in de gemeente Bergen een vorm van jeugdzorg.

Jeugdzorg de afgelopen jaren Percentage jongeren met jeugdhulp (0-23 jaar)

Tussen 2019 en 2023 is een stijgende trend zichtbaar, zowel landelijk als in de gemeente Bergen. In 2019 ontving in onze gemeente 1 op de 11 kinderen jeugdhulp (9%), in 2023 betreft dit 1 op de 10 kinderen (10%). We zagen in 2022 voor het eerst een procentuele daling (9,8%). Dit is echter in 2023 weer toegenomen naar het niveau van 2021. Landelijk ligt het percentage hoger, namelijk 10,8%* ten opzichte van 10,3% in gemeente Bergen. Zie ook tabel 19.

Bergen

Landelijk

2019

9,0%

10,0%

2020

9,5%

9,8%

2021

10,2%

10,6%

2022

9,8%

10,7%

2023*

10,3%

10,8%

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek

Bij jeugdhulp gaat om hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

Tabel 19.Het aantal jongeren van 0-23 jaar dat jeugdzorg ontving in de gemeente Bergen * CBS geeft aan: het aantal voor 2023 is gebaseerd op voorlopige cijfers. In eerdere jaren bleek dat de definitieve cijfers 2 procent hoger uitvallen dan de voorlopige. Naar verwachting zal het aantal jongeren in de definitieve schatting over 2023 dus hoger gaan uitvallen.

Er is sprake van jeugdhulp met verblijf als de jongere formeel niet thuis slaapt bij het eigen gezin. Het gaat daarom alleen om verblijfsvormen waarbij sprake is van een overnachting, zoals opvang in een pleeggezin, gezinsgerichte opvang of een vorm van gesloten jeugdhulp. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, valt onder jeugdhulp met verblijf. In de gemeente Bergen ontvingen in het eerste halfjaar van 2024 18 jongeren van 0 tot 23 jaar jeugdzorg met verblijf, hetgeen neerkomt op 4% ten opzichte van het totaal aantal unieke cliënten. Percentage jongeren met jeugdhulp (0-23 jaar) Gemeente Bergen

2021

2022

2023

2024 1e halfjaar

Unieke cliënten met verblijf

44

23

15

18

Totaal unieke cliënten

621

590

603

503

Aandeel cliënten met verblijf

7%

4%

2%

4%

Bron: Zorgned

Tabel 20.Aantal unieke cliënten van 0 tot 23 jaar met verblijf ten opzichte van het totaal aantal unieke cliënten.

60

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Woonbehoefte Jeugdzorg met verblijf duurt in principe tot de jongere de leeftijd van 18 jaar bereikt. Zij komen daarna op verschillende plekken terecht. In sommige gevallen is verlengde jeugdzorg mogelijk tot 23 jaar. Een deel stroomt uit naar Beschermd Wonen. Het grootste deel stroomt echter uit naar een geclusterde woonvorm, bijvoorbeeld in de vorm van een kamer-trainingscentrum of naar regulier wonen, eventueel met ambulante begeleiding. Voor hen zijn (onzelfstandige) kamers, flexwoningen of reguliere appartementen in een omgeving die het risico op terugval beperkt, geschikt om in te wonen, maar in de regio Alkmaar zijn deze beperkt beschikbaar72.

Uitstroom uit jeugdhulp met verblijf

Aantal jongeren in jeugdzorg met verblijf die in 2024 17 jaar zijn

Voor het jaarlijkse huisvestingsvraag (uitstroom uit jeugdhulp met verblijf) wordt gekeken naar het aantal jongeren dat 17 jaar is. Zij zullen binnen een jaar 18 worden en uit moeten stromen (tenzij ze in verlengde jeugdzorg komen). Op 1 juli 2024 ontvingen er in de regio Alkmaar (gemeente Alkmaar, Dijk & Waard en de BUCH-gemeenten) 53 jongeren van 17 jaar jeugdzorg met verblijf. Companen stelt dat op basis van diverse regionale referentieonderzoeken (o.a. Companen monitor Gezond Wonen Provincie Overijssel) de volgende uitgangspunten gehanteerd kunnen worden om de uitstroomrichting van deze jongeren te bepalen:

Alkmaar

24

Bergen

1

Castricum

5

Dijk en Waard

1

Dijk en Waard

15

Heiloo

4

Uitgeest

3

Totaal

Tabel 21. Aantal jongeren per gemeente die jeugdzorg met verblijf ontvingen met de leeftijd van 17 jaar in 2024. Peildatum 1 juli 2024.

■

35% uitstroom regulier wonen, eventueel met ambulante begeleiding;

■

35% uitstroom geclusterd wonen met begeleiding/kamertraining;

■

20% uitstroom Wlz instelling/beschermd wonen;

■

10% komt in verlengde jeugdzorg. Uitstroom uit jeugdzorg 2025 Regio Alkmaar

BUCH-gemeenten

Uitstroom regulier wonen, eventueel met ambulante begeleiding

19

5

Uitstroom geclusterd wonen met begeleiding/ kamertraining

19

5

Uitstroom Wlz instelling/ beschermd wonen

11

3

Verlengde jeugdzorg

5

1

Bron: NORA

Tabel 22. Aantal jongeren van 18 jaar in het jaar 2025 die uitstromen uit jeugdhulp met verblijf in de regio Alkmaar en de BUCH-gemeenten.

53 Bron: NORA

Op basis van die uitgangspunten zullen er in de regio Alkmaar in 2025 naar verwachting 19 jongeren regulier gaat wonen, eventueel met begeleiding. Ongeveer 19 jongeren zullen uitstromen naar geclusterd wonen, 11 jongeren stromen uit naar de Wlz of Beschermd Wonen en 5 jongeren ontvangen naar verwachting in 2025 verlengde jeugdzorg. Als we de uitgangspunten uit het onderzoek van Companen toepassen op de cijfers van jongeren van 17 jaar die jeugdzorg met verblijf ontvangen in 2025 in de BUCH-gemeenten, dan stromen er in 2025 13 jongeren van 18 jaar uit, uit jeugdzorg met verblijf.

72

Onderzoek voorwaarden huisvesting aandachtsgroepen, Companen, Ministerie van BZK, 2 juni 2024

61

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Op basis van de data beschikbaar op 1 juli 2024 (peildatum) zijn de volgende prognoses voor de jaren 2026 en 2027 te maken. Cijfers op gemeentelijk niveau zijn op basis de uitgangspunten niet op te leveren. Het aantal jongeren dat uitstroomt uit jeugdzorg met verblijf uit de gemeente Bergen is te laag om een juiste inschatting volgens het model van Companen te kunnen maken (in 2025 stroomt er 1 jongere uit, uit jeugdzorg met verblijf, 2 in 2026 en 2 in 202773).

Planinitiatieven

Bron: NORA

Figuur 30. Aantal jongeren van 18 jaar in het jaar 2026 en 2027 die uitstromen uit jeugdhulp met verblijf in de regio Alkmaar en de BUCH-gemeenten

Op de locatie Rabobank Schoorl en de locatie Petrusschool in Groet liggen initiatieven om appartementen te ontwikkelen. De 2-kamerappartementen die op deze locatie hebben de beoogde doelgroep jongeren van 23 tot 28 jaar.

Conclusie Jongeren stromen uit jeugdzorg met verblijf uit naar verschillende richtingen, afhankelijk van hun ondersteuningsbehoefte. Zij die zelfredzaam zijn stromen uit naar regulier wonen, eventueel met ambulante begeleiding. Voor deze groep zijn ongeveer 19 woningen per jaar in de regio Alkmaar nodig (BUCH +5). Dit kunnen (onzelfstandige) kamers, flexwoningen of appartementen zijn. Zij die nog begeleiding nodig hebben voordat zij zelfredzaam genoeg zijn om zelfstandig te wonen, vinden een plek in geclusterd wonen, bijvoorbeeld in de vorm van een kamertrainingscentrum. Ook hier zijn circa 19 vrijkomende plaatsen per jaar in de regio Alkmaar voor nodig (BUCH +5). Deze plaatsen kunnen de vorm aannemen van (onzelfstandige) kamers, eventueel binnen flexconcepten. Voor deze woonvormen is een gemeenschappelijke ruimte gewenst. Ook stroomt een deel (+11 regio Alkmaar, BUCH +3) uit naar beschermd wonen (instellingszorg) en verlengde jeugdzorg (+5 in de regio Alkmaar in 2025, BUCH +1).

73

Peildatum 1 juli 2024, data-analyse NORA.

62

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

2.10 Uitstromers (jeugd)detentie en forensische zorg (Aandachtsgroep uit het programma ‘Een thuis voor iedereen’) De meest recente uitstroomcijfers van de Dienst Justitiële Inrichtingen uit 2021 tonen aan dat 6.462 volwassenen met een detentieduur van langer dan 3 maanden in Nederland uitstroomden. Jaarlijks stromen tussen de 1.350 – 2.350 van die ex-gedetineerden met een straf van tenminste 3 maanden uit naar een zelfstandige sociale huurwoning. De overige uitstromers zullen geen (nieuwe) zelfstandige woning nodig hebben, of zullen uitstromen naar Beschermd Wonen/begeleid wonen. Daarnaast stromen er jaarlijks zo’n 500 mensen uit forensisch Beschermd Wonen en 500 mensen uit forensische zorg uit naar reguliere huisvesting.

De Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen en cijfers van de gemeente Bergen De Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen biedt sinds juni 2024 op het niveau van gemeenten, provincies en Nederland als geheel cijfers over de huisvesting van een aantal aandachtsgroepen, waaronder personen die uitstromen uit detentie. Personen die uitstromen uit detentie zijn gedefinieerd als personen die in het betreffende jaar zijn uitgestroomd uit detentie en op 31 december van hetzelfde jaar in de BRP staan ingeschreven. Een relatief grote groep personen (ca. 20%) die na detentie Nederland verlaat blijft hierdoor buiten beschouwing: van hen kan immers geen woongemeente en/of huisvestingssituatie worden bepaald. De informatie over uitstroom uit detentie is afkomstig uit de zogeheten Tenuitvoerlegging Persoonsgebonden straffen / Gevangeniswezen (TULP/GW)-registratie van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), alleen is niet alle informatie per gemeente beschikbaar. Zo zorgen in de kleinere gemeenten de relatief lage aantallen er voor dat er geen cijfers weergegeven kunnen worden. Ook ontbreken personen die uitstromen uit jeugddetentie of forensische zorg in deze registratie en zij zijn daarom (nog) niet opgenomen in de monitor. Lokale cijfers over deze aandachtsgroep, geven daarom tot op heden geen of een beperkt beeld, zie bijvoorbeeld onderstaande tabel 23.

Totaal

Particulier HH

Institutioneel HH

Uitstroom detentie: <3 maanden

?

?

?

Uitstroom detentie: >3 maanden

?

?

?

Uitstroom detentie: totaal

?

?

?

30.140

29.315

820

Totale populatie

Bron: Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen

Tabel 23. Aantal personen dat in 2022 is uitgestroomd uit detentie in Bergen

63

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Woonbehoefte Personen die uitstromen uit langdurige detentie hebben doorgaans op zeer korte termijn een reguliere sociale huurwoning of appartement nodig die past bij hun inkomen en gezinsgrootte (in geval van ouderschap). Voor jongeren kan dit ook een kamer of studio zijn. De woning kan een flexwoning zijn, mits dit stabiele huisvestiging biedt voor een langere periode. Een huurprijs onder de kwaliteitskortingsgrens is gewenst. Stabiele huisvesting en een omgeving die de kans op recidive beperkt zijn gewenst. Personen die uitstromen uit forensische zorg stromen veelal uit naar forensisch beschermd wonen, en soms direct naar reguliere huisvesting. Forensisch beschermd wonen is een verblijfsvoorziening met persoonlijke zorg en ondersteunende begeleiding in een beschermde woonomgeving. Wanneer cliënten (direct of vanuit forensisch beschermd wonen) uitstromen naar reguliere huisvesting, is de mogelijkheid tot het ontvangen van ambulante begeleiding belangrijk74. In de gemeente Bergen is deze mogelijkheid er door het PACT ‘Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid’. In aanmerking komen mensen die uitstromen die met één of twee jaar woonbegeleiding en/of behandeling weer zelfstandig kunnen (gaan) wonen. Het betreft mensen van 18 jaar en ouder die uitstromen uit bijvoorbeeld de forensische zorg of die via Exodus een woontraject voor ex-gedetineerden hebben doorlopen.

Zie voor meer informatie, bijlage 3.

Conclusie Personen die uitstromen uit langdurige detentie hebben doorgaans op zeer korte termijn een reguliere sociale huurwoning of appartement nodig die past bij hun inkomen en gezinsgrootte (in geval van ouderschap). Een huurprijs onder de kwaliteitskortingsgrens is gewenst. Stabiele huisvesting en een omgeving die de kans op recidive beperkt zijn gewenst. Personen die uitstromen uit forensische zorg stromen veelal uit naar forensisch Beschermd Wonen en soms direct naar reguliere huisvesting. Wanneer cliënten (direct of vanuit forensisch beschermd wonen) uitstromen naar reguliere huisvesting, is de mogelijkheid tot het ontvangen van ambulante begeleiding belangrijk75. Lokale cijfers over aantallen, zijn incompleet en over prognoses valt nog niets te zeggen. Toekomstige onderzoeken in de regio en de (verdere uitbreiding van) Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen zullen naar verwachting in 2025 deze aanvullende informatie geven.

74 | 75

Onderzoek voorwaarden huisvesting aandachtsgroepen, Companen, Ministerie van BZK, 2 juni 2024.

64

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

2.11 Mantelzorgers (Urgente groep zoals genoemd in de ‘Wet versterking regie volkshuisvesting’) Deze urgente groep wordt in de factsheet uitgebreider toegelicht, omdat er door het langer zelfstandig thuis wonen, de dubbele vergrijzing en de inzet van intra- naar extramuraal met zorg en/of begeleiding er naar verwachting een groter beroep op mantelzorgers zal worden gedaan.

Wat is mantelzorg? Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Dit kan verzorging zijn of hulp bij dagelijkse activiteiten. Ook minder intensieve hulp, de hulp aan huisgenoten en de hulp aan instellingsbewoners vallen onder mantelzorg. Mantelzorg is hulp die verder gaat dan de zogenoemde ‘Gebruikelijke hulp’. In de gemeente Bergen verleende 17,1% van de volwassenen vanaf 18 jaar mantelzorg voor gemiddeld 8,8 uur per week76. 18,6% van de mantelzorgers geeft aan zich door mantelzorg ‘tamelijk zwaar belast’, ‘zeer zwaar belast’ of ‘overbelast’ te voelen (Nederland 18,7%). Bergen

Uitgeest

Castricum

Heiloo

Mantelzorg geven (%)

17,1%

13,7%

15,1%

13,0%

Uren mantelzorg per week

8,8

9,2

7,0

7,6

Zwaar belaste mantelzorgers (%)

18,6%

17,5%

7,5%

13,3%

Gezondheidsmonitor bevolking 18 jaar of ouder, GGD, RIVM en CBS 2022

Tabel 24. Mantelzog

Jonge mantelzorgers De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 geeft inzicht in gezondheid, welzijn en leefstijl van middelbare scholieren. In de monitor is het percentage jongeren uit het tweede- en vierde leerjaar van het voortgezet onderwijs dat opgroeit met een gezinslid met een langdurige (langer dan 3 maanden) ernstige lichamelijke of psychische ziekte of beperking of verslaving (jonge mantelzorger) inzichtelijk gemaakt. De definitie van jonge mantelzorger is breed, omdat niet wordt gesteld dat een jongere zorgverantwoordelijkheid hoeft te hebben.

35% 30% 25% 20%

23,7%

27,6%

28,8% 22,3%

21,0%

15% 10% 5% n o m nd est rge rla icu Heilo ge Be de str Uit Ne Ca Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd, 2023

Figuur 31. Percentage jonge mantelzorgers 76

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen, GGD Hollands Noorden, 2020.

65

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Toename mantelzorg door vergrijzing De vergrijzing en daarmee de toename van het aantal ouderen met een zorgvraag in combinatie met het beleid dat ouderen langer zelfstandig thuis moeten wonen, zorgt ervoor dat de vraag naar mantelzorg de komende jaren toe zal nemen. Door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is de toekomstige vraag naar het aantal mantelzorgers in Nederland in kaart gebracht. Dit levert onderstaande inschatting van de toekomstige vraag in Nederland onder ouderen op. De figuur hiernaast schetst het beeld dat ook een grote groep inwoners van Bergen in de toekomst mantelzorger wordt. Dit valt nu ook al terug te zien in de cijfers. In 2020 verleende 14,4% van de volwassenen van 18-65 jaar in Bergen mantelzorg en in 2022 is dit percentage al gestegen naar 17,1% (zie figuur 32).

Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; factsheet Werkende mantelzorgers voor ouderen (2021)

Figuur 32. Aantal ontvangers van mantelzorg van 65 jaar en ouder.

Naar verwachting wordt ook de rol van de mantelzorger groter, omdat in de toekomst zorg niet altijd meer zo georganiseerd kan worden, als we dat nu gewend zijn (druk op zorg, beperkt zorg-personeel, scheiden wonenzorg).

Bergen

2020

2022

Mantelzorg geven (%)

14,4%

17,1%

Uren mantelzorg per week

9,3

8,8

Zwaar belaste mantelzorgers (%)

16,3%

18,6%

Gezondheidsmonitor 18 jaar of ouder, GGD, RIVM en CBS 2020 & 2022

Tabel 24. Mantelzorg gemeente Bergen

Mantelzorg en beleid De gemeente Bergen beschikt nog niet over specifiek mantelzorgbeleid. Wel wordt in het Collegeprogramma 2022-2026 van Bergen genoemd dat ge-meenten verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Als voorbeeld wordt daarbij ook het tijdelijk ontlasten van de mantelzorger gegeven. In dit programma wordt ook de zorg rondom het toekomstig tekort aan mantelzorg genoemd. In de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) is gesteld dat het college beleidsvoor-nemens opstelt om mantelzorgers zoveel mogelijk in staat te stellen hun taken als mantelzorger uit te voeren. Hiervoor dient het college algemene maatregelen en algemene voorzieningen te bevorderen. De Huisvestingsverordening van Bergen kent verder de urgentieverklaring woningzoekende voor mantelzorgers (zie paragraaf ‘mantelzorg en wonen’). Integraal Zorgakkoord Het Integraal Zorgakkoord (IZA) stelt de verplichting dat elke gemeente in 2024 moet beschikken over een beleidsvisie op de sociale basis, met aandacht voor gebiedsgerichte uitvoering. Het thema mantelzorg moet hierin terugkomen. De gemeente Bergen heeft dit vertaald ‘Integraal in het Beleidskader Sociaal Domein 2023-2026’ en het ‘Gebiedsplan Sociale Basis Bergen’, zoals genoemd in de inleiding.

66

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA-akkoord) In het GALA-akkoord staat hoe in 2040 een gezonde generatie opgroeit in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk en welke stappen gezet worden om dat te bereiken. In het plan van aanpak van het GALAakkoord van de BUCH-gemeenten is als één van de resultaten een nieuw vastgesteld mantelzorgbeleid, rekening houdend met een toenemende druk op (jonge) mantelzorgers en een toenemende complexiteit als gevolg van langer thuis wonen, opgenomen.

Mantelzorgondersteuning Ook de gemeente Bergen koestert haar mantelzorgers en wil hen (ook in de toekomst) goed ondersteunen. Daarvoor zijn een aantal mogelijkheden en in de gemeente Bergen wordt deze ondersteuning geboden door het Mantelzorgcentrum. Advies en ondersteuning Bij het Mantelzorgcentrum kunnen mantelzorgers advies- en ondersteuning krijgen van een man-telzorgmakelaar of -consulent. Ook worden er activiteiten of voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Mantelzorgers worden verder ondersteund door middel van respijtzorg. Respijtzorg biedt de mogelijkheid om de zorg van de zorgvrager over te laten nemen. De zorg kan zowel bij mensen thuis of bij een (zorg)instelling plaatsvinden. Er is respijtzorg zonder indicatie, zoals een fietsmaatje of een vrijwilliger die op bezoek komt. Respijtzorg met een indicatie (ook wel een maatwerkvoorziening genoemd) betreft veelal vervangende zorg. Er zijn verschillende aanbieders gecontracteerd die respijtzorg kunnen leveren voor verschillende doelgroepen vanuit de Wmo. Het is ook mogelijk om voor respijtzorg een ver-goeding vanuit de zorgverzekering te krijgen. Logeeropvang is een vorm van respijtzorg met indicatie (Wlz). Logeeropvang is tijdelijke opvang voor mensen met een ziekte, beperking, een psychische aandoening of dementie. Het is bedoeld om mantelzorgers te ontlasten.

Een indicatie kan worden afgegeven door de zorgverzekeraar. Als de betreffende inwoner dit niet in zijn pakket heeft, kan er een indicatie worden aangevraagd via de Wmo. Regionaal zijn er 9 locaties ingekocht die logeerzorg aanbieden. Mantelzorgwaardering Ontvangers van mantelzorg kunnen als dank voor de inzet een mantelzorgwaardering voor de mantelzorger aanvragen bij de gemeente Bergen (ook wel een mantelzorgcompliment genoemd). Deze jaarlijks aan te vragen blijk van waardering betreft een tegoedbon waarvan de waarde wordt vastgesteld door het college. 2021

2022

2023

Bergen

220

290

295

Uitgeest

120

150

115

Castricum

250

280

320

Heiloo

140

200

160

Tabel 25. Aantal verstrekte mantelzorgwaarderingen.

67

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Mantelzorg en wonen Mantelzorgers verlenen mantelzorg veelal het liefst in de nabije omgeving van degene voor wie ze zorgen. Om mantelzorg te kunnen verlenen kan het daarom wenselijk zijn om bij elkaar (in de buurt) te wonen, maar toch een eigen woonruimte te hebben. Hier zijn verschillende mogelijkheden. Mantelzorgurgentie Om mantelzorg in de nabije omgeving van de zorgontvanger te kunnen verlenen, kan er op basis van de huisvestingsverordening, een urgentieverklaring woningzoekende worden verleend. In de gemeente Bergen is het aanvragen van een urgentieverklaring op deze grond mogelijk, maar tot april 2024 was er nog niet eerder urgentieverklaring op basis van deze grond verleend. Zie voor meer informatie over de urgentieregeling, bijlage 4. Mantelzorgwoning In bepaalde gevallen is het mogelijk om zonder omgevingsvergunning bouwwerken te bouwen en te gebruiken voor het verlenen van mantelzorg. De extra woonruimte kan gebruikt worden voor het huisvesten van de mantelzorger of de zorgontvanger. In de ruimte mag 1 huishouden van maximaal 2 personen verblijven, voor de duur van de mantelzorgrelatie. Wanneer er geen mantelzorg meer wordt verleend, dient het bouwwerk verwijderd te worden. De exacte regels rondom om (vergunningsvrije) mantelzorgwoningen zijn vastgelegd in het Besluit Omgevingsrecht (Bor).

In de BUCH-gemeenten, met een relatief hoog aandeel grondgebonden woningen, is er veel ruimte om mantelzorgwoningen te realiseren en daarmee zelf- en samenredzaamheid van burgers te bevorderen. En hoewel vaak mantelzorgwoningen bij koopwoningen worden geplaatst, is er in principe geen beletsel om dit bijvoorbeeld ook bij woningen van woningcorporaties te doen. Pre-mantelzorgwoningen Steeds meer gemeenten werken aan het ontwikkelen van zogenaamd pre-mantelzorgbeleid waarbij mantelzorgbouwwerken worden toegestaan vóórdat er sprake is van een zorgrelatie, maar het wel aannemelijk is dat deze op afzienbare termijn kan ontstaan. De gemeente Bergen heeft op dit moment geen premantelzorgbeleid.

68

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Conclusie Inwoners die langdurig en intensieve mantelzorg verlenen of ontvangen en daarvoor willen verhuizen, kunnen aanspraak doen op een reguliere sociale huurwoning in de buurt van de mantelzorgontvanger, of verlener. Lokale cijfers over de toekomstige woonvraag van mantelzorgers ontbreken op dit moment. Toekomstige onderzoeken in de regio en de Monitor Huisvesting Aandachtsgroepen zullen naar verwachting in 2025 deze aanvullende informatie geven. Wel is het op basis van landelijke cijfers nu aannemelijk dat de vraag naar mantelzorg ook in de gemeente Bergen zal stijgen. Ook wordt de rol van de mantelzorger groter en daarmee wordt de druk op mantelzorgers hoger. Goede ondersteuning is nodig om overbelasting van de mantelzorger en/of het uit-/wegvallen van mantelzorg te voorkomen. In 2025 wordt er daarom een visie op mantelzorg opgesteld. In de gemeente Bergen is het aanvragen van een urgentieverklaring in verband met mantelzorg mogelijk, maar hier is de afgelopen jaren nog geen beroep op gedaan. Ook is het in bepaalde gevallen mogelijk om zonder omgevingsvergunning bouwwerken te bouwen en te gebruiken voor het verlenen van mantelzorg. In de BUCHgemeenten, met een relatief hoog aandeel grondgebonden woningen, is er veel ruimte om mantelzorgwoningen te realiseren en daarmee zelf- en samenredzaamheid van burgers te bevorderen.

69

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Bijlage 3. Pact ‘Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid’ In hoofdstukken en bijlagen waar aandachtsgroepen die uitstromen uit een instelling naar een woning (van intramuraal naar extramuraal) worden genoemd, wordt veelal verwezen naar het Pact ‘Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid’ (PACT). In dit hoofdstuk wordt nader toegelicht wat het PACT inhoudt, hoe het Transferpunt hier een rol in speelt, wie met dit PACT wordt bediend en wat de resultaten en opbrengsten zijn.

Pact ‘Wonen met ondersteuning, commitment op leefbaarheid’ Soms verblijven mensen voor langere tijd in een instelling. Binnen de instelling worden deze mensen begeleid om (weer) zelfstandig te kunnen gaan wonen. Op 22-02-2018 is daarom het PACT ondertekend door gemeenten, zorgaanbieders en corporaties. Dit PACT is gericht op het ondersteunen in de woonzorgvraag van de kwetsbare inwoners in de regio Alkmaar.

Het PACT en het Transferpunt Mensen die uitstromen uit een instelling naar een zelfstandige woning hebben veelal behoefte aan begeleiding bij het (weer) zelfstandig wonen. Hiervoor bemiddelt het Transferpunt78 kandidaten met voorrang naar een sociale huurwoning in de regio Alkmaar, de zogenaamde Transferwoning. In aanmerking komen mensen die uitstromen die met één of twee jaar woonbegeleiding en/of behandeling weer zelfstandig kunnen (gaan) wonen. Het betreft cliënten van 18 jaar en ouder die uitstromen uit: ■

Beschermd wonen

■

Maatschappelijke opvang

■

Een (residentiële) zorginstelling voor (jong)volwassenen

■

GGZ (inclusief behandelklinieken en forensische zorg)

■

Housing First

■

Personen die bij het Zorg & Veiligheidshuis onder de 1% doelgroep vallen

■

Ex-gedetineerden die via Exodus een woontraject hebben doorlopen.

■

De Wet langdurige Zorg79

Cliënten die uitstromen uit een intramurale instelling en geen woonbegeleiding nodig hebben, komen niet in aanmerking voor een verdienwoning via de het Transferpunt. Regionale samenwerking Het Transferpunt is een regionale verantwoordelijkheid. Alle gemeenten in deze regio zijn dan ook bij het PACT en het Transferpunt aangesloten. Ook de corporaties Kennemer Wonen, Van Alckmaer, Woonstichting Langedijk en Woonwaard zijn betrokken.

78

Het Pact wonen: Netwerkorganisatie Hulp in Regio Alkmaar

79

In 2023 en 2024 zijn voor het eerst Wlz-cliënten en mensen die uitstromen uit forensische zorg & detentie bemiddeld via het Transferpunt. Eerder bemiddeld het PACT alleen op Wmo-cliënten. Er worden per jaar voor de piot tien woningen beschikbaar gesteld voor deze ‘doelgroepen’.

70

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Zorgaanbieders In 2023 hebben 14 zorgorganisaties gebruik gemaakt van het Transferpunt. Tabel 26 geeft weer welke organisaties dit zijn, en hoeveel cliënten een woning toegewezen hebben gekregen in 2023 (alleen gecontracteerde zorgaanbieders kunnen cliënten aanmelden bij het Transferpunt).

Zorgorganisatie

Plaatsingen

De Ontmoeting

18

dnoDoen

13

Esdégé-Reigersdaal

1

Exodus

6

GGZ-NHN

11

Periode 2023-2024 Heeren van Zorg Voor het PACT zijn begin 2023 nieuwe raamafspraken opgesteld voor twee jaar. Destijds is ook inzichtelijk gemaakt dat voor de verschillende doelgroepen Houvast Welzijn Huyswaetzorg er minimaal 122 woningen nodig zijn (zie tabel 27). Aantal

Doelgroep Jongeren (18-23)

Gespikkeld wonen

33

Geclusterd wonen

24

Beschermd wonen/thuis

30-50

Housing First

5

1%-doelgroep

Geen, alleen voorbereiding Wlz

Overige doelgroepen

Forensisch

10

Ex-gedetineerden Bron: Jaarverslag Transferpunt 2023

Tabel 27. Opgave per doelgroep in de jaren 2023 en 2024.

1 8 5

Joy-Living

3

Kopzorg

4

Leger des Heils

9

Maria Magdalena

1

Parnassia

3

Woonvoorziening de Brug

2

GEEN MATCH

2

Totaal

87 Bron: Jaarverslag Transferpunt 2023

Tabel 26. Zorgorganisaties en het aantal cliënten dat een woning toegewezen heeft gekregen via het Pact in 2023.

De vraag is echter hoger dan de corporaties kunnen leveren. Dit komt doordat het aantal mutaties bij corporaties over het geheel gezien afneemt, tot 1700 in 202280. Binnen het PACT is het de afspraak dat 5% van het aantal mutaties (verhuizingen) beschikbaar wordt gesteld voor het huisvesten van Uitstroom via Plaatsingen de PACT-doelgroepen (5% komt in 2023-2024 neer op circa 85 woningen Begeleiding, o.a.: voor de regio Alkmaar, circa 29 woningen voor de BUCH-gemeenten). - Thuishavens - Sociaal Pension

10

Beschermd Wonen o.a.: - Beschermd wonen - Beschermd thuis - Beschermd wonen PGB

28

Forensisch

2

Housing First

2

Ex-gedetineerden

6

Jeugdwet

17

Klinisch zvw

8

Maatschappelijke Opvang

10

Wlz

2

GEEN MATCH

2

In 2023 zijn 87 inwoners uitgestroomd via het PACT. Ter volledigheid is in onderstaande tabel 28 inzichtelijk gemaakt waar inwoners in 2023 via het Transferpunt naar zijn uitgestroomd. Overigens was in 2023 wel het totaal aantal aanmeldingen bij het Transferpunt 116, een groei van 64% ten opzichte van 2022. Deze groei is niet direct te verklaren, maar mogelijke opties zijn: ■ Een grotere naamsbekendheid van het Transferpunt ■ Meer woningzoekenden ■ Een uitbreiding van de doelgroepen van het Transferpunt

Bron: Jaarverslag Transferpunt 2023

Tabel 28. Overzicht uitstroomoorsprong naar Transferwoning 2023. 80

Er is sprake van een afnemend aantal verhuringen de afgelopen jaren. Ten tijde van ondertekening van het PACT in 2018 betrof dit nog ongeveer 2.000 mutaties per jaar. In 2021 is dit aantal teruggelopen naar 1.841 woningen en eind 2022 naar 1.700.

71

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Opvallend is ook het groot aantal beschikbaar gestelde woningen in Alkmaar, vergeleken met de andere gemeenten, zie onderstaande tabel 29. Jongeren

Volwassenen

Housing First

30

0

Totaal

Opgave

Verschil

47

31

+16

Alkmaar

17

Dijk & Waard

12

6

0

18

25

-7

BUCH

4:

16:

2:

22

29

-7

Bergen

0

2

2

4

-

-

Uitgeest

1

3

0

4

-

-

Castricum

2

7

0

9

-

-

Heiloo

1

4

0

5

-

-

52

2

87

85

+2

Totaal

33

Bron: Jaarverslag Transferpunt 2023

Tabel 29. beschikbaar gestelde woningen PACT naar gemeente en doelgroep 2023

Het Transferpunt is afhankelijk van woningen die door corporaties beschikbaar gesteld worden. Wanneer er veel woningen in Alkmaar beschikbaar komen, én er personen op de lijst staan die interesse hebben in een woning in Alkmaar, zal het Transferpunt deze geschikte woning niet afwijzen omdat de opgave van de Raamafspraken al behaald zijn. Opgemerkt dient ook te worden dat Alkmaar een grote gemeente is, waardoor hier veel woningen beschikbaar komen en veel mensen hier willen wonen. Daarnaast zijn in de gemeente Alkmaar veel zorgaanbieders actief. In de kleinere woonplaatsen is het soms moeilijker een geschikte match te maken, door het beperkt aantal zorgaanbieders die hier actief zijn81. 2025 en verder De raamafspraken van het PACT lopen in 2024 af. Eind 2024/ begin 2025 zullen daarom nieuwe raamafspraken in de regio worden vastgesteld. Pas na vaststelling wordt o.a. inzichtelijk: ■

Welke doelgroepen er na 2024 door het PACT en het Transferpunt worden bediend.

■

Hoeveel woningen er voor het PACT beschikbaar worden gesteld.

■

Welke proces-, werkafspraken en acties er uit de nieuwe raamafspraken volgen.

Conclusie Via het PACT wordt een deel van de aandachtgroepen uit het programma ’Een thuis voor iedereen’ bediend, namelijk de groep mensen die uitstromen uit een instelling82 naar een zelfstandige woning met een behoefte aan begeleiding bij het (weer) zelfstandig wonen. Het aantal beschikbaar gestelde corporatiewoningen voor het PACT (5% van de mutaties, ongeveer 85 woningen per jaar) voorziet echter niet volledig in de behoefte (schatting 2023/2024 is 122 woningen per jaar). Voor de jaren 2025 e.v. dienen een nieuwe prognose en nieuwe raamafspraken te worden gemaakt.

81

Jaarverslag Transferpunt 2023.

82

Uitstroom uit Beschermd Wonen, Maatschappelijke opvang, een (residentiële) zorginstelling GGZ (inclusief behandelklinieken en forensische zorg), Housing First, Personen die bij het Zorg & Veiligheidshuis onder de 1% doelgroep vallen, ex-gedetineerden die via Exodus een woontraject hebben doorlopen en mensen die uitstromen uit de Wet langdurige Zorg.

72

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Bijlage 4. Urgentieregeling en huisvestingsindicaties Door de invoering van de ‘Wet versterking regie volkshuisvesting’ worden gemeenten onder meer verplicht om in de huisvestingsverordening een urgentieregeling op te nemen voor een aantal verplichte urgentiecategorieën: ■

Mantelzorgverleners en ontvangers

■

Ernstig chronisch zieken

■

Dakloze mensen met een opvangvoorziening

■

Uitstromers uit instellingen

■

Detentie > 3 maanden

■

Stoppende sekswerkers (deelnemers in uitstapprogramma’s DUUP)

De gemeente Bergen heeft al een Huisvestingsverordening waarin voor een aantal van de verplichte urgentiecategorieën al een urgentieregeling is opgenomen. In dit hoofdstuk wordt dit verder toegelicht.

De urgentieregeling woningzoekende (urgentieverklaring) Een urgentieverklaring woningzoekende (urgentieverklaring) is er voor mensen in woningnood. Met een urgentieverklaring krijgt men voorrang op een sociale huurwoning. Bij urgentieverklaringen wordt onderscheid gemaakt in diverse categorieën van urgenties, die hieronder nader worden toegelicht. Sociale urgentie Een sociale urgentie kan worden verleend wanneer de huidige woonsituatie de oorzaak is van de (psychische) problemen van een bewoner. Een voorwaarde is dat bewoners minstens zes maanden therapie of medicatie heeft gekregen en dat dit niet heeft geleid tot verbetering van de klachten. Medische urgentie Indien de toegang of het gebruik van de woning ernstig wordt belemmerd door een lichamelijke of verstandelijke beperking, of wanneer de woonsituatie ernstige gezondheidsschade veroorzaakt, kan een medische urgentie worden afgegeven. Uitstroom uit een opvangvoorziening urgentie Een urgentie in verband met uitstroom uit een opvangvoorziening kan in de gemeente Bergen worden verleend aan een woonzoekende die verblijft in een zorg- of opvangvoorziening voor tijdelijke opvang van personen die in verband met problemen van relationele aard of geweld hun woonruimte hebben verlaten (zoals vrouwenopvang) en wenst te verhuizen naar een woonruimte.

Uitstromers uit de vrouwenopvang kunnen in elke gemeente in Nederland een urgentieverklaring woningzoekende aanvragen (zie ook bijlage 2.7). In de gemeente Bergen kunnen andere dak- en thuislozen met een opvangvoorziening tot op heden geen beroep doen op deze categorie.

22 18 13 6

4

14

11 6

3

2020

4

8

7 7 3

1

1

2021

2022

2023

Verleende urgentieverklaringen

Afgewezen urgentieverklaringen

Ingetrokken melding

Overig

Totaal

Figuur 33. Aantal urgentieverklaringen gemeente Bergen 2020-2023

73

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Mantelzorgurgentie Het aanvragen van een urgentieverklaring in verband met mantelzorg is in de gemeente Bergen mogelijk indien aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan zoals genoemd in de huisvestingsverordening. Voor meer informatie over mantelzorg en mantelzorgverleners zie bijlage 2.11. Dit onderwerp wordt daar uitgebreider toegelicht, omdat door het langer zelfstandig thuis wonen, de (dubbele vergrijzing en de inzet van intra- naar extramuraal met zorg en/of begeleiding er naar verwachting een groter beroep op mantelzorgers zal worden gedaan. Overige urgenties Een urgentieverklaring kan ook worden verleend op basis van stadsvernieuwing, renovatie, onbewoonbaarheid en vergunninghouders. Ook bestaat er de mogelijkheid om een urgentie toe te kennen op basis van de hardheidsclausule uit de huisvestingsverordening.

Proces urgentieverklaringen Bij de gemeente Bergen komt een melding binnen. De consulent doet vervolgens onderzoek (d.m.v. het voeren van een kansadviesgesprek). Dit onderzoek kan leiden tot een aanvraag voor een urgentieverklaring. Het Regionale Urgentiecommissie (RUC), die één keer per drie weken bij elkaar komt, wordt vervolgens om advies gevraagd. Het RUC brengt een advies uit, maar het is uiteindelijk aan de gemeente of aan iemand een urgentieverklaring wordt verleend. Dit proces, van het binnenkomen van een melding tot het toekennen van een urgentieverklaring, kan tot maximaal 16 weken duren.

Aantallen en prognoses Er kan niet worden voorspeld hoeveel inwoners jaarlijks een urgentie krijgen. Om toch een beeld te schetsen van de aangevraagde en verleende urgenties, staan in tabel 30 de aantallen van 2020 tot en met mei 2024.

2022

2023

tot juni 2024

Sociaal

4

3

1

Medisch

2

-

1

Sociaal-medisch

3

2

1

Vrouwenopvang

-

-

-

Stadsvernieuwing

2

3

-

Gemeente Bergen

Tabel 30 laat zien dat het aantal aanvragen jaarlijks Dooorstroomvoorrang 2 3 hoger is, dan het aantal verleende urgentieaanvragen. nieuwbouw Zoals in paragraaf Proces urgentieverklaringen al is Huisvestingsindicatie 2 3 5 beschreven, kan een melding (na het voeren van een Totaal 13 13 11 kansadviesgesprek) leiden tot een aanvraag. Echter Aantal verhuizingen 106 134 85 kan in een kansadviesgesprek ook door de consulent Bron: Kennemer Wonen (Domis (Enserve)) worden geconcludeerd dat het doen van een aanvraag voor een ur-gentieverklaring, weinig tot geen kans van Tabel 30. Aantal woningen dat op basis van een urgentieverklaring is slagen heeft (vanwege wet- en/of regelgeving). Een toegewezen uitgesplitst naar categorie van de urgentieverklarin inwoner behoudt in dit geval altijd het recht om toch een aanvraag in te dienen, hetgeen in bovenstaande cijfers (grotendeels) het verschil tussen het aantal verleende en afgewezen/ingetrokken urgentieverklaringen verklaart. Opgemerkt dient ook te worden dat in de cijfers geen onderscheid is gemaakt in de categorieën van de urgenties. In de cijfers zijn mogelijk ook de categorieën stadsvernieuwing en/of doorstroming niet of gedeeltelijk meegenomen. Vanaf juli 2024 worden in ZorgNed cijfers over woonurgenties bijgehouden, zodat inzichtelijk wordt voor aan welke (en hoeveel van de) aandachtgroepen urgentieverklaringen zijn verleend.

74

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Aantal toegewezen woningen op basis van een urgentieverklaring Omdat voorgaande cijfers weinig zicht bieden in de categorieën waarvoor een urgentie is toegekend, is bij Kennemer Wonen uitvraag gedaan. Zij hebben het aantal woningen dat op basis van een urgentieverklaring is toegewezen (SVNK-regio) per gemeente inzichtelijk gemaakt, waar mogelijk uitgesplitst naar categorie van de urgentieverklaring. In tabel 30 is het aantal woningen dat door middel van een urgentieverklaring in de gemeente Bergen is toegewezen in beeld gebracht. Deze cijfers zeggen niets over het jaar waarin een urgentieverklaring is aangevraagd en/of verleend en/of de gemeente waar de urgentie is verleend (iemand met een verleende urgentieverklaring in de gemeente Alkmaar kan een woning met een urgentieverklaring ‘toegewezen’ krijgen in de gemeente Bergen).

Huisvestingsindicaties Inwoners die lichamelijke (ergonomische) problemen hebben en daardoor niet meer goed in hun huidige woning kunnen wonen, kunnen met een huisvestingsindicatie (afhankelijk van het inkomen) voorrang krijgen op een gelijkvloerse sociale huurwoning. Zij dienen binnen een jaar naar verlening van de indicatie te verhuizen. In 2023 hebben in Bergen 16 meldingen geleid tot een aanvraag voor een huisvestingsindicatie en 15 van de aanvragen zijn vervolgens in 2023 toegekend (1 aanvraag is ingetrokken).

Conclusie De gemeente Bergen heeft een Huisvestingsverordening waarin voor een aantal van de verplichte urgentiegroepen zoals genoemd in het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting al een urgentieregeling is opgenomen: ■

Mantelzorgverleners en ontvangers

■

Ernstig chronisch zieken

Indien de wet wordt aangenomen, dient deze verordening uitgebreid te worden met een regeling voor: ■

Dakloze mensen met een opvangvoorziening

■

Uitstromers uit instellingen

■

Mensen die uitstromen uit detentie > 3 maanden

■

Stoppende sekswerkers (deelnemers in uitstapprogramma’s DUUP)

In de gemeente Bergen is er voor dak- en thuislozen met een opvangvoorziening (niet die opgevangen worden in de dag- en/of nachtopvang), mensen die uitstromen uit detentie en andere uitstromers uit een voorziening het PACT Wonen en Zorg waarmee zij met voorrang een huurwoning toegewezen kunnen krijgen. Data over de urgentieregelingen werd tot voor kort niet goed geregistreerd. Per juli 2024 wordt er data bijgehouden over diverse categorieën van urgenties in ZorgNed, hetgeen meer inzicht geeft in de doelgroep die door deze regeling wordt bediend. Naast de urgentieregeling is er de huisvestingsindicatie. Inwoners die lichamelijke (ergonomische) problemen hebben en daardoor niet meer goed in hun huidige woning kunnen wonen, kunnen met een huisvestingsindicatie voorrang krijgen op een gelijkvloerse sociale huurwoning.

75

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Bijlage 5. Begrippenlijst Aandachtsgroepen Term

Omschrijving

Arbeidsmigrant

Iemand die tijdelijk in Nederland woont en werkt.

Economisch daklozen

Een economisch dakloze heeft een acute woonvraag die is ontstaan door levensveranderende gebeurtenissen als werkloosheid, ziekte of echtscheiding. Een economische dakloze is (financieel) zelfredzaam, en zware psychische problematiek en verslaving zij niet aan de orde. Zij zijn met enkel een woonruimte geholpen en zijn verder in veel gevallen zelfredzaam.

Niet economisch daklozen

Niet-economisch daklozen zijn mensen die geen dak boven hun hoofd hebben en die minder zelfredzaam zijn. Zij hebben vaak een combinatie van wonen en zorg nodig. Dit maakt dat de voorwaarden voor huisvesting bij deze subgroepen anders kan zijn. Voor niet-economisch dakloze personen is de noodzaak groot om snel een eigen woonplek te vinden.

Stoppende sekswerkers

(deelnemers in uitstapprogramma’s DUUP): Sekswerkers die uit de prostitutie willen stappen, ondervinden daarbij soms problemen. Voor deze sekswerkers zijn er uitstapprogramma’s. Daarbij helpt een begeleider de sekswerker om ander werk te vinden. Ook is er begeleiding bij de zoektocht naar een andere woning. Of bij het vinden van de juiste zorg. De uitstapprogramma’s vallen onder de Decentralisatie Uitkering Uitstapprogramma’s Prostituees (DUUP)83.

Zorgtermen Term

Omschrijving

ADL-ondersteuning

Gedurende het hele etmaal direct oproepbare persoonlijke assistentie bij algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) in en om de ADL-woning, waaronder alarmopvolging bij een noodoproep. De ADL-assistentie vindt plaats op verzoek en aanwijzing van de ADL-bewoner.

BW

Beschermd wonen is voor mensen van 18 jaar of ouder die door psychische of psychosociale problemen 24 uur per dag ondersteuning nodig hebben. Dit kan in een instelling zijn als er 24 uur toezicht nodig is. Of het kan een vorm van zelfstandig wonen zijn als begeleiding op afstand of op afroep afdoende is.

FBW

Forensisch Beschermd wonen. Zie ook BW

GGZ-B-indicatie

Als een cliënt door psychische problemen 3 jaar in een ggz-instelling verblijft, wordt het verblijf met psychiatrische behandeling na het 3e jaar betaald uit de Wlz, in plaats van de Zorgverzekeringswet. Voor deze cliënten wordt een GGZ-B zorgprofiel aangevraagd om de behandeling en het verblijf voort te zetten.

Kwetsbare jongeren

Ouders kwetsbaar op werk, jongere zelf op het gebied van opleiding en/of gezondheid.

Wlz

Wet langdurige zorg.

Wmo

Wet maatschappelijke ondersteuning

Zvw

Zorgverzekeringswet.

83

Beleid voor een veilige en gezonde seksbranche | Prostitutie | Rijksoverheid.nl

76

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Wonen Term

Omschrijving

Aftoppingsgrens

De aftoppingsgrens, is de grens waarboven de huurtoeslag wordt verlaagd. Het deel van de huurprijs tussen de kwaliteitskortingsgrens en de aftoppingsgrens wordt voor 65% vergoed door huurtoeslag. De huurprijs boven de aftoppingsgrens en onder de liberalisatiegrens wordt bij 1 persoons-, mindervalide meerpersoons- en oudere meerpersoons huishoudens voor 40% vergoed door huurtoeslag en bij overige meerpersoons huishoudens voor 0%. Er zijn twee aftoppingsgrenzen die jaarlijks per 1 januari worden vastgesteld84. De aftoppingsgrenzen zijn: € 650,43 (prijspeil 2024) voor huishoudens van 1 of 2 personen; € 697,07 (prijspeil 2024) voor huishoudens van meer dan 2 personen.

Betaalbare huur

Huur tot 1.100 euro.

Betaalbare koop

Koopwoning < 390.000 euro.

Begeleid wonen

De cliënt woont zelfstandig in een eigen woning en krijgt hulp of begeleiding van een zorginstelling. Het betreft veelal begeleiding bij het bereiken van zelfredzaamheid, maar het kan ook om meer intensieve zorg gaan. Begeleid wonen kan zowel in losse woningen als in geclusterde woningen worden gerealiseerd.

Corporatie

Een woningcorporatie, woningbouwcorporatie of wooncorporatie (niet te verwarren met een wooncoöperatie) is een sociale woningbouworganisatie die zich richt op het bouwen, beheren en verhuren van woonruimte met een betaalbare huur voor huishoudens met een jaarlijks inkomen tot en met € 47.699 (1-persoons-huishouden) of € 52.671 (meerpersoonshuishouden) (2024).

Flexwoning

Woningen die sneller worden gebouwd én op tijdelijk beschikbare locaties kunnen worden geplaatst.

Geclusterd wonen

Woonvorm waarbij de bewoners (van één of meerdere specifieke doelgroepen) een eigen appartement of studio hebben die deel uitmaken van een complex of groep van woningen met voorzieningen, maar ook met een ontmoetingsruimte in of bij het pand. De woonvorm is gericht op het bevorderen van sociaal contact, gemeenschapsgevoel en beschutting en er kan 24-uur begeleiding aanwezig of oproepbaar zijn.

Gemengd wonen

Woonprojecten waar verschillende groepen mensen (begeleide en onbegeleide bewoners) doelbewust en in georganiseerd verband samenwonen, contact onderhouden en gezamenlijk activiteiten ondernemen.

Gespikkeld wonen

Wonen in een reguliere, niet-geclusterde woning in de nabijheid van een woonorm waarvandaan zorg en begeleiding geboden kan worden.

Groepswonen

Een specifieke vorm van geclusterd wonen, waarbij bewoners een kamer hebben en voorzieningen als keuken en woonkamer delen met andere bewoners.

Intramuraal wonen (intramurale setting)

Intramuraal wonen is wonen met zorg die verleend wordt binnen de muren van een zorginstelling. Denk aan een ziekenhuis, verpleeghuis of instelling voor mensen met een beperking. Intramuraal wonen (of ‘zorg met verblijf’) houdt in dat een persoon niet in staat is om in een reguliere woning te (blijven) wonen, maar verzorgd wordt in een zorginstelling.

84

Bron: datawonen.nl, 06-11-2024, Dashboard - Begrippenlijst - Nederland

77

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

Wonen Term

Omschrijving

Kamers

Onzelfstandige woningen

Kwaliteitskortingsgrens

De kwaliteitskortingsgrens (in 2024 €454,47) is het bedrag tot waar huurtoeslagontvangers een deel van de huurprijs voor 100% krijgen gecompenseerd door de overheid.

Liberalisatiegrens

De liberalisatiegrens is het bedrag dat bij het ingaan van de huur de grens aangeeft tussen een sociale huurwoning en middenhuurwoning of een vrijesectorwoning.

Mantelzorgunit/woning

(Mobiele) unit of een (gedeelte van een) gebouw op de kavel van een reguliere woning, dat dient voor de huisvesting van één afzonderlijk huishouden van maximaal twee personen, van wie ten minste één persoon mantelzorgontvanger of mantelzorgverlener is.

78

Concept omgevingsvisie woonzorgvisie

gemeente Bergen NH

79