A8. Brief van Ministerie van Binnenlandse Zaken inzake Werving- en selectieprocedure kandidaat-raadsleden.pdf

BERGEN GEMEENTE

\NGEKOMEN Ministerie van BinnenlandseZaken en

Koninkrijksrelaties

[17 APR2025

Retouradres DG Openbaar

Aan alle Nederlandse gemeenten Gemeente Bergen Postbus 175 1860 AD BERGEN

(burgemeesters

Bestuur

Dêglgcfa?sche DR-D&B-Inric Rehchtss ting D

en griffiers)

Openbaar

Bestuur

Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Bijlage(n)

Brief gericht aan (decentrale) politieke

Datum

Betreft

over werving-

Informatie

en selectieprocedure

kandidaat-

raadsleden

Geachte burgemeester

en griffier,

2026 Gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dat Op woensdag 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen betreft van de wezenskenmerken van onze democratische rechtsstaat. in Inwoners kunnen kiezen wie hen de aankomende jaren mag vertegenwoordigen functie, stellen gekozen Naast de vertegenwoordigende de gemeenteraad. het beleid van de gemeente vast en controleren zij het volksvertegenwoordigers en wethouders. We vragen best veel van raadsleden, college van burgemeester maar het betreft bovenal een bijzonder ambt waar velen veel voldoening uithalen.

kandidaat-raadsleden en weerbaarheid Integriteit en selectieproces voor de gemeenteraad is een belangrijk moment Het wervingsen weerbaarheid van kandidaatom aandacht te besteden aan de integriteit raadsleden. Dat is primair een taak van politieke partijen zelf, maar door de politieke partijen te attenderen op deze thema's worden in deze fase kwetsbaarheden ondervangen en latere incidenten voorkomen. Als burgemeester vanwege uw zorgplicht ten aanzien van de en/of griffier bent u hierbij respectievelijk vanwege onder meer uw ondersteunende integriteit bestuurlijke onmisbaar en daarom wil functie in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen ik u wederom vragen samen op te trekken met het oog op de aanstaande

gemeenteraadsverkiezingen. Oproep aan burgemeester en/of griffier Gelet op het voorgaande zou ik u willen verzoeken om de bijgevoegde brief onder de aandacht te brengen bij alle politieke partijen die actief zijn, dan wel actief wensen te worden, in uw gemeente en zo mogelijk het gesprek met hen daarover te voeren. In de brief wordt verwezen naar de website www.politiekeambtsdraqers.nl/wervinq. Op deze website staan diverse voor politieke partijen met de nodige handvatten om tijdens de instrumenten wervingsfase aandacht te besteden aan, en het gesprek te voeren over, integriteit

en weerbaarheid. het gedrag Verklaring omtrent Politieke partijen kunnen van kandidaat-raadsleden een Verklaring omtrent het gedrag (hierna: VOG) vragen om ook zo de integriteit van politieke ambtsdragers te bevorderen. Dit wordt geadviseerd vanuit mijn ministerie, maar is geen De VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van een verplichting. kandidaat in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van de functie Pagina l van 2

partijen

DG Openbaar

Bestuur Rechtsstaat DGOBDR~D&B-Inrichting Openbaar Bestuur

Democratische

van het ministerie van Justitie en als raadslid. Justis, de Screeningsautoriteit voor het verstrekken van de VOG. Als een politieke Veiligheid, is verantwoordelijk een VOG te vragen, client de aanvraag partij besluit om van kandidaat-raadsleden Deze vindt plaats zes de dag van de kandidaatstelling. afgerond te zijn (Justis hanteert een weken voor de dag van de gemeenteraadsverkiezingen van vier weken. Geadviseerd wordt uiterlijk tien weken voor de aanvraagtermijn de VOG aan te vragen). Aanvragen die na de gemeenteraadsverkiezingen binnenkomen worden door Justis niet in behandeling genomen. kandidaatstelling

onze referentie 2025-0000225043

of zelf mogen van aanstaande Wellicht ten overvloede, maar gemeenten raadsleden geen VOG vragen. Welke eisen aan het raadslidmaatschap gekozen worden gesteld staan in artikel 10 van de Gemeentewet opgesomd. Nadat onderzocht aan de hand van raadsleden gekozen zijn worden hun geloofsbrieven afkomstig van gemeenten worden dan Aanvragen de wettelijke functievereisten. genomen. ook niet door Justis in behandeling

criminaliteit Ondermijnende komen helaas voor in onze beïnvloeding Diverse vormen van ongewenste Dat neemt allerlei vormen aan en ook valt niet uit te sluiten dat de samenleving. invloed op via (kandidaat-)volksvertegenwoordigers criminaliteit ondermijnende wenst uit te oefen of zich via die weg toegang tot het bestuur besluitvorming te bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen verschaft. Om gemeenten ondersteunen bij hun weerbaarheid tegen politieke inmenging uit het criminele circuit heeft het RIEC-LIEC bestel recent een toolbox gemeenteraadsverkiezingen 2026 ontwikkeld. De toolbox is recent door de RIEC's verspreid onder alle maar desgewenst kunt u ook met uw eigen RIEC contact opnemen. gemeenten, In navolging op deze brief informeer ik u rond de zomer van dit jaar over de wijze vorm kan worden gegeven. waarop de risicoanalyse voor kandidaat-wethouders Bij tussentijdse vragen kunt u contact opnemen met mijn ministerie via info.openbaarbestuur@minbzk.nl.

Ik wens u veel succes toe de komende periode bij het blijvend weerbaar houden van ons openbaar bestuur. Hoogachtend, De minister van Binnenlandse

Zaken en Koninkrijkrelaties,

Directeur-generaal

Bestuur

Openbaar

en Democratische

integer

en

Rechtsstaat

Pagina 2 van 2

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Retourad res

Aan alle (decentrale)

politieke

DG Openbaar Bestuur Dem°°fatis°he Rechtsstaat DGOBDR-D&B-Inrichting

partijen

Openbaar

Bestuur

Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Datum Betreft

Informatie

over werving-

en selectieprocedure

kandidaat-

raadsleden

Geachte

heer of mevrouw,

2026 Gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dat Op woensdag 18 maart 2026 vinden er gemeenteraadsverkiezingen betreft de kern van onze democratie omdat inwoners kunnen kiezen wie hen de in de gemeenteraad. Naast de aankomende jaren mag vertegenwoordigen het beleid vertegenwoordigende functie, stellen gekozen volksvertegenwoordigers en van de gemeente vast en controleren zij het college van burgemeester kan het nodige vragen, maar is wethouders. Het zijn van volksvertegenwoordiger bovenal een bijzonder ambt waar velen veel voldoening uithalen.

kandidaat-raadsleden en weerbaarheid Integriteit is een belangrijk moment Het wervingsen selectieproces voor de gemeenteraad en weerbaarheid van kandidaatom aandacht te besteden aan de integriteit raadsleden. Raadsleden staan dichtbij burgers en nemen besluiten over tal van zaken die inwoners direct raken. Vanwege die bijzondere positie, de lokale houding van veel raadsleden kunnen zij kwetsbaar zijn worteling en toegankelijke voor druk van buitenaf of voor partijen met verkeerde bedoelingen. Door in de wervings- en selectiefase hier als politieke partij aandacht aan te besteden helpt u potentiële kandidaat-raadsleden met het vergoten van hun bewustzijn en rol integer te vervullen. is het ook goed om oog te hebben voor de weerbaarheid van Naast integriteit kunnen er naast positieve ook Na de kandidaatstelling kandidaat-raadsleden. komen, of zelfs agressie of intimidatie. negatieve reacties vanuit de samenleving Dit kan fysiek of via social media plaatsvinden. Bied de kandidaten daarom (wanneer gaan uitingen een grens over), waar ze een informatie over normstelling melding kunnen doen van agressie en intimidatie en waar er steun voor hen is. Als hier een rol in. zij raadslid zijn, dan vervullen de griffier en de burgemeester

instrumenten Beschikbare Om u als politieke partij hierbij in de wervings- en selectiefase te ondersteunen diverse heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties instrumenten ontwikkeld die u kunt raadplegen via de website wwwiiolitiekeambtsdraqers.nl/wervinq. Het gaat dan bijvoorbeeld om een of om een zelfassessment integriteit voor kandidaat-volksvertegenwoordigers leidraad om het selectiegesprek te voeren.

Pagina 1 van 2

DG Openbaar

Bestuur

Democratische

Rechtsstaat

DGOBDR-D&B-Inrichting

Openbaar

die genomen kunnen worden op het Er zijn ook beschermende maatregelen gebied van weerbaarheid, zoals opletten wat er online te vinden is qua persoonlijke informatie van de kandidaat en afspraken te maken over bijvoorbeeld het wel of niet dragen van kleding met partijlogo in het OV, horeca of andere plaatsen voor of na het campagne voeren. Meer informatie hierover is te vinden op www.weerbaarbestuur.nl.

Bestuur

Datum

onze referentie 2025'0000225046

het gedrag Verklaring omtrent een Verklaring Politieke partijen wordt geadviseerd om van kandidaat-raadsleden van omtrent het gedrag (hierna: VOG) te vragen. Dit is niet verplicht, maar de manieren om aandacht te besteden aan de integriteit van kandidaatgedrag raadsleden. De VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het strafrechtelijke van een kandidaat in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van de van het ministerie van Justitie functie als raadslid. Justis, de Screeningsautoriteit voor het verstrekken van de VOG. U kunt als en Veiligheid, is verantwoordelijk in gang zetten via politieke partij de aanvraag voor kandidaat-raadsleden www.justis.nl/producten/verklarinq-omtrent-het-qedraqjvocL-voor-werkqevers-en-

organisaties.

of kandidaatEen goed moment om een kandidaat-volksvertegenwoordiger of de bestuurder een VOG aan te laten vragen is wanneer de selectiecommissie partij voornemens is deze kandidaat op de kieslijst te plaatsen. Als u overgaat tot de het aanvragen tot een VOG voor uw kandidaten, dient dit afgerond te zijn Deze vindt plaats zes weken voor de dag van de dag van kandidaatstelling. die daarna binnenkomen worden door Aanvragen gemeenteraadsverkiezingen. Justis niet in behandeling genomen. Wellicht ten overvloede, maar gemeenten of gekozen raadsleden geen VOG vragen. mogen van aanstaande

Breed werven en selecteren Tot slot noem ik op deze plek het belang om in te zetten op het breed werven en selecteren van kandidaten. De democratie heeft baat bij het betrekken van zoveel De politiek is er mogelijk stemmen uit alle lagen en groepen van de samenleving. van iedereen. Toch worden nog niet altijd alle stemmen afdoende immers voor Ik roep u dan ook op om breed te werven en gehoord of vertegenwoordigd. te gebruiken. objectieve selectieprocedures

Ik wens u veel Bij vragen kunt u terecht bij uw eigen griffier of burgemeester. succes toe de komende tijd bij de werving en selectie van integere, weerbare en enthousiaste kandidaten voor onze gemeenteraden. Hoogachtend, De minister van Binnenlandse

N

Zaken en Koninkrijkrelaties,

ens dez

van Hout A Directeur-generaal

Openbaar

Bestuur

en Democratische

Rechtsstaat

Pagina 2 van 2