A5.e BIJLAGE 2_Rapportage regionale verkenning bestuurlijke toekomst Uitgeest.pdf
Tekst van het document
19 maart 2025
Rapport
Verkenning potentiële bestuurlijke fusiepartners Uitgeest
Versie 19 maart 2025
1.
Colofon Datum: 19 maart 2025 Opdrachtgever: College van B&W, gemeente Uitgeest Opdrachtnemer: Necker – Job van Meijeren en Lennart Straver
2.
Inhoudsopgave Colofon
2
Inhoudsopgave
3
1. Inleiding
4
1.1 Aanleiding en doelstelling 1.2 Werkwijze en leeswijzer 1.3 Verantwoording
4 5 5
2. Bevindingen bestuurlijke verkenning
6
2.1 Vooraf 2.2 De rol van gemeenten als (mogelijke) bestuurlijke fusiepartner voor Uitgeest 2.3 De rol van gemeenten als bestuurlijke fusiepartner voor Uitgeest 2.4 Aandachtspunten voor het vervolgproces
6 7 10 12
3. Bevindingen inhoudelijke quick scan
13
3.1 Belangrijkste opgaven voor de komende vijf jaar 3.2 Nabijheid richting buurten, wijken en dorpen 3.3 Financiën en lokale lasten 3.4 Dienstverlening 3.5 Ambtelijke organisatie 3.6 Regionale positionering 3.7 Lokaal voorzieningenniveau
14 14 15 20 20 21 22
4. Aandachtspunten vanuit inwonersconsultatie
23
Bijlage 1. Overzicht gesprekken
25
Bijlage 2. Gespreksverslagen
26
Bijlage 3. Vragenlijst Quick Scan
27
3.
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doelstelling De gemeenteraad van Uitgeest heeft op 30 januari 2025 een eerste principebesluit genomen over de bestuurlijke toekomst van de gemeente Uitgeest. Het college heeft van de gemeenteraad de opdracht gekregen om een regionale verkenning uit te voeren. In dit rapport leest u de opbrengsten van deze verkenning. Het doel van deze verkenning is geweest om de volgende elementen in beeld te brengen: ● ● ● ●
Hoe de gemeenten in kwestie kijken naar de bestuurlijke toekomst van Uitgeest; Welke rol de gemeenten in kwestie hierbij voor zichzelf zien weggelegd; Op welke van de voor Uitgeest belangrijke elementen uit het bestuurskrachtonderzoek de gemeenten in kwestie zouden kunnen en willen bijdragen; Welke aandachtpunten de gemeenten in kwestie aan gemeente Uitgeest meegeven voor het vervolgproces.
De onderstaande tien gemeenten zijn vanuit Uitgeest gesprekspartner geweest in deze verkenning. Daarnaast is met de commissaris van de Koning in de provincie Noord-Holland gesproken.
4.
1.2 Werkwijze en leeswijzer 1.2.1 Verkennende bestuurlijke gesprekken In de periode tussen 5 februari en 14 maart hebben de burgemeester en gemeentesecretaris verkennende gesprekken met tien omliggende gemeenten en een gesprek met de provincie gevoerd. De opbrengst van deze gesprekken is op hoofdlijnen beschreven in het tweede hoofdstuk van deze rapportage. Bij deze gesprekken is steeds één adviseur van Necker aanwezig geweest voor de verslaglegging. Deze verslagen zijn ter verificatie teruggelegd bij de gesprekspartners en daarna definitief gemaakt. Een overzicht van de gesprekspartners vindt u in bijlage 1. Daarnaast vindt u in bijlage 2 de verslagen op hoofdlijnen van deze gesprekken.
1.2.2 Inhoudelijke quick scan Het college heeft verder een inhoudelijke quick scan als verdieping op een aantal thema’s uitgezet bij de gemeenten die ook gesprekspartner waren in deze verkenning. Hiervoor zijn thema’s gebruikt die eerder in Uitgeest ook in het bestuurskrachtonderzoek zijn onderzocht. Necker heeft daarnaast ook de demografische kenmerken van de verschillende gemeenten in kaart gebracht. In bijlage 3 vindt u de vragenlijst van deze quick scan. Aan deze gemeenten is gevraagd om een vragenlijst in te vullen op de volgende onderwerpen. • De opgaven van de gemeente; • De wijze waarop nabijheid bij inwoners is georganiseerd; • Financiën en lokale lasten; • Dienstverlening aan inwoners en ondernemers; • Regionale positionering van de gemeente; • Ambtelijke organisatie • De lokale voorzieningen. In hoofdstuk drie van deze rapportage treft u op elk van de bovengenoemde thema’s de relevante informatie aan vanuit de quick scan, op basis van informatie die gemeenten zelf aan de onderzoekers hebben verstrekt. Hierop heeft geen externe validatie plaatsgevonden.
1.2.3 Aandachtspunten uit de inwonerconsultatie Eerder in het bestuurskrachtonderzoek heeft een inwoneronderzoek plaatsgevonden (consultatie) waarin inwoners van Uitgeest ook zijn gevraagd op hun oriëntatie op de regio. De relevante informatie uit deze vragenlijst die ook in het bestuurskrachtonderzoek was opgenomen wordt in deze rapportage nogmaals gepresenteerd. Hiermee wordt een Uitgeester inwonerperspectief vanuit oriëntatie toegevoegd aan deze rapportage. Dit treft u in hoofdstuk 4 aan.
1.3 Verantwoording Deze rapportage is door Necker als onafhankelijk onderzoeksbureau opgesteld en geeft de bevindingen zo feitelijk mogelijk weer. De bouwstenen hiervoor vormen de gespreksverslagen en de vragenlijsten van de quick scan. Daarnaast zijn de gegevens uit de inwonerconsultatie gebruikt.
5.
2. Bevindingen bestuurlijke verkenning In dit hoofdstuk leest u de uitkomsten van de verkennende gesprekken. Eerst gaan we in op de perspectieven op de bestuurlijke toekomst van Uitgeest. Ook leest u in de tabel welke rol de verschillende gemeenten voor zichzelf zien weggelegd bij de bestuurlijke toekomst van Uitgeest. Verder geeft dit hoofdstuk een korte beschrijving van het gesprek per gemeente. De volgende vragen hebben centraal hebben gestaan in de gesprekken: Centrale vragen verkenning 1. Hoe kijkt uw gemeente naar bestuurlijke toekomst van Uitgeest? 2. Welke rol ziet uw gemeente hierbij voor uzelf weggelegd? 3. Op welke van de voor Uitgeest belangrijke elementen uit het bestuurskrachtonderzoek wil en kan uw gemeente bijdragen? 4. Welke aandachtspunten voor het vervolgproces wilt u meegeven aan gemeente Uitgeest? Deze vier vragen vormen ook de structuur van deze rapportage. Aan de hand van de samengevatte antwoorden is deze rapportage opgebouwd. Een verdere uitwerking vindt ook in de rapportage plaats. Voor het overige verwijzen we u naar bijlage 2 waarin alle gespreksverslagen zijn opgenomen. In deze rapportage worden de termen ‘lichte herindeling’ en ‘reguliere herindeling’1 gebruikt. Bij een lichte herindeling gaat een gemeente op in een andere gemeente waarbij die gemeente blijft behouden.
Bij een reguliere herindeling vormen één of meer gemeenten een geheel nieuwe gemeente.
2.1 Vooraf De burgemeester en gemeentesecretaris hebben de verkennende gesprekken gevoerd met een afvaardiging van het college van de andere gemeenten. Daarmee geven de gesprekken niet direct het standpunt van de gemeenteraden weer, maar wel de inschatting van het betreffende college. In de gespreksverslagen is leesbaar welke afstemming er over dit standpunt al heeft plaatsgevonden met de gemeenteraad van de betreffende gemeente. Alle uitgenodigde gemeenten stonden open voor een verkennend gesprek en deze uitnodigingen zijn positief ontvangen. Hierdoor zijn tien plezierige, inhoudelijke gesprekken gevoerd. De gesprekspartners herkennen de uitdagingen van Uitgeest en begrijpen de keuze van de gemeenteraad van Uitgeest om te kiezen voor een bestuurlijke fusie. Het traject over de bestuurlijke toekomst van de gemeente Uitgeest heeft er voor verschillende gemeenten ook toe geleid dat zij ook na gaan denken over hun bestuurlijke toekomst. Er is ook met de provincie Noord-Holland (in de persoon van de Commissaris van de Koning en twee beleidsadviseurs) een gesprek gevoerd over de bestuurlijke toekomst van Uitgeest.
1 In de gesprekken is de term zware herindeling ook gebruikt om een reguliere herindeling aan te duiden.
6.
2.2 De rol van gemeenten als (mogelijke) bestuurlijke fusiepartner voor Uitgeest In elk van de gesprekken is deze vraag aan de orde gekomen. In de onderstaande tabel zijn de antwoorden van de verschillende gemeenten op deze vraag samengevat weergegeven. De volgorde van de gevoerd gesprekken is hierbij aangehouden. Gemeente
Samenvatting
Wormerland
Het is aan de gemeenteraad van Wormerland of Wormerland beschikbaar is als eventuele fusiepartner van Uitgeest. Als het tot herindeling zou komen, zou het een reguliere herindeling met meerdere gemeenten betreffen.
Velsen
Velsen is beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. Het initiatief voor een bestuurlijke fusie van Uitgeest en Velsen ligt bij Uitgeest. Dit betreft een lichte herindeling. Op de lange termijn is de voorkeur van Velsen dat de IJmond samen één nieuwe gemeente vormt.
Bergen NH
De gemeenteraad van Bergen heeft hier nog geen standpunt over ingenomen. Bergen staat open voor gesprek met gemeenten met een toekomstvraag.
Beverwijk
Beverwijk staat open om na te denken over een fusie met Uitgeest. Wel verwacht Beverwijk dat een fusie met alleen Uitgeest onvoldoende is om voldoende bestuurskrachtig te zijn in regionaal perspectief. Om die reden vindt Beverwijk ook een fusie van alleen Heemskerk en Uitgeest een gemiste kans.
Alkmaar
Alkmaar is geïnteresseerd in een fusie met Uitgeest. Dit zou een lichte herindeling betreffen waar Uitgeest onderdeel wordt van de gemeente Alkmaar.
Castricum
Castricum heeft als toekomstbeeld dat Castricum, Uitgeest en Heiloo een nieuwe gemeente met eigen nieuwe gemeentelijke organisatie vormen. Dit zou een reguliere herindeling betreffen.
Heemskerk
Heemskerk staat open voor een bestuurlijke fusie met de gemeente Uitgeest en ziet hiervoor voldoende raakvlakken. Dit zou een lichte herindeling betreffen, waarin Uitgeest onderdeel wordt van de gemeente Heemskerk.
Dijk en Waard
Dijk en Waard is niet beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. De afstand tussen de gemeenten is voor Dijk en Waard te groot.
Heiloo
De gemeenteraad van Heiloo heeft nog geen keuze gemaakt over haar bestuurlijke toekomst. Er is onlangs een bestuurskrachtonderzoek opgeleverd dat onderwerp wordt van het verdere gesprek over de bestuurlijke toekomst van Heiloo. Een bestuurlijke fusie is één van de drie scenario’s.
Zaanstad
De gemeente Zaanstad staat open voor een fusie met de gemeente Uitgeest, maar wil dit ook in het bredere perspectief van de bestuurlijke toekomst voor de regio ZaanstreekWaterland bezien. Hierbij moeten dan ook andere gemeenten uit de regio worden betrokken met een gelijksoortige vraag, zoals Wormerland, Oostzaan en Landsmeer worden betrokken.
Een verdere uitwerking van deze samenvatting wordt hierna per gemeente gegeven.
7.
Gemeente Wormerland Geen standpunt over bestuurlijke fusie met Uitgeest. Indien een herindeling plaatsvindt, betreft dit een reguliere herindeling met meerdere gemeenten met oriëntatie op Zaanstreek-Waterland. Wormerland en Uitgeest oriënteren zich allebei op hun bestuurlijke toekomst. Vanuit onderzoek blijkt dat een bestuurlijke fusie met de gemeenten Wormerland, Oostzaan en Landsmeer niet robuust genoeg voor de langere termijn. Het advies vanuit het onderzoek is dat de gemeenten om kijken naar Edam-Volendam en Waterland. Uitgeest wordt niet genoemd in dit onderzoek, maar het college heeft de begeleidingscommissie ook geadviseerd om ook naar Uitgeest te kijken. Het is aan de gemeenteraad om te besluiten of Wormerland beschikbaar is als fusiepartner voor Uitgeest.
Gemeente Velsen Velsen is beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. Dit betreft een lichte herindeling. Op de lange termijn is de voorkeur van Velsen dat de IJmond samen één nieuwe gemeente vormt. Het initiatief voor een bestuurlijke fusie ligt bij de gemeente Uitgeest. De geografische afstand is voor Velsen geen barrière. Velsen vindt een fusie van alle IJmond-gemeenten logisch en wenselijk, maar begrijpt dat dit (gelet op de tijd die dit zal vergen) niet in de planning van Uitgeest past.
Gemeente Bergen Geen standpunt over een bestuurlijke fusie met Uitgeest. De gemeenteraad hoopt eind 2025 een besluit te nemen over de toekomst van de gemeente Bergen. Bergen gaat nadenken over haar toekomst, mede door het bestuurskrachttraject en het verkennende gesprek met Uitgeest. Bergen herkent de elementen uit het bestuurskrachtonderzoek van Uitgeest. De regionale oriëntatie van Bergen is op het noorden (regio Alkmaar) gericht.
Gemeente Beverwijk Beverwijk staat open om na te denken over een fusie met Uitgeest. Beverwijk ziet de meeste kansen voor Uitgeest om meer kracht te ontwikkelen als Uitgeest aangesloten blijft bij Kennemerland. Beverwijk ziet kansen op om vanuit de westkant van de MRA met een gezamenlijke schaalgrootte meer impact te maken op MRA schaal en de realisatiekracht voor inwoners te vergroten. Beverwijk verwacht dat daar meer voor nodig is dan alleen een fusie met Beverwijk en Uitgeest. Een fusie van alleen Uitgeest en Heemskerk ziet Beverwijk daarom als gemiste kans. Beverwijk herkent de elementen uit het bestuurskrachtonderzoek van Uitgeest.
Gemeente Alkmaar Alkmaar is beschikbaar als fusiepartner voor Uitgeest. Dit betreft een lichte herindeling. Alkmaar staat open voor een fusie met de gemeente Uitgeest. Uitgeest zou in dat geval de tweede kern van de gemeente worden. Het heeft de voorkeur van Alkmaar om eerst een ambtelijke fusie te doen en daarna bestuurlijk te fuseren. Alkmaar heeft hier goede ervaring mee vanuit de fusie met Graft-De Rijp en Schermer.
Gemeente Castricum Castricum is beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. Dit betreft een reguliere herindeling, waar ook de gemeente Heiloo onderdeel van is. Castricum is beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. Het toekomstbeeld van Castricum is dat Castricum, Uitgeest en Heiloo samen een nieuwe gemeente vormen met een eigen gemeentelijke organisatie. Indien Heiloo nog geen keuze kan maken, kunnen Castricum en Uitgeest alvast samen toewerken naar een nieuwe organisatie.
8.
Gemeente Heemskerk Heemskerk is beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. Dit betreft wat Heemskerk betreft een lichte herindeling. Heemskerk staat open voor een fusie met de gemeente Uitgeest in de vorm van een lichte herindeling. De voorkeur van Heemskerk is om het proces van herindeling zo kort mogelijk te houden. De wens is om de besluitvorming over herindeling voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 te laten plaatsvinden. Heemskerk en Uitgeest fuseren daarbij eerst ambtelijk.
Gemeente Dijk en Waard Dijk en Waard is niet beschikbaar als fusiepartner voor de gemeente Uitgeest. De geografische afstand is voor Dijk en Waard te groot en dat maakt een fusie niet logisch.
Gemeente Heiloo De gemeenteraad van Heiloo heeft nog geen keuze gemaakt over de bestuurlijke toekomst. De gemeenteraad van Heiloo heeft ook een bestuurskrachtonderzoek laten uitvoeren. Hier is gekeken naar dezelfde scenario’s als in Uitgeest. De gemeenteraad neemt eind mei een besluit over welke scenario’s nader worden uitgezocht. Indien de gemeenteraad zou besluiten voor een bestuurlijke fusie, vindt het college het goed om het gesprek met de BUCH-gemeenten over de bestuurlijke toekomst te voeren. In BUCH-verband zou een reguliere herindeling van 3 of 4 gemeenten dan een optie kunnen zijn.
Gemeente Zaanstad De gemeente Zaanstad staat open voor een bestuurlijke fusie met Uitgeest. Dit betreft een lichte herindeling met het liefst meerdere gemeenten in de regio. Zaanstad verwacht dat Uitgeest niet direct naar de regio Zaanstreek-Waterland kijkt , maar eerder naar de IJmond of Regio Alkmaar. Als de gemeenteraad van Uitgeest wil fuseren met Zaanstad is dat mogelijk. Een fusie op fusie is niet wenselijk voor Zaanstad en het heeft daarom de voorkeur om dit ook te doen met de andere gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland. De gemeenteraad van Zaanstad heeft nog geen standpunt over een eventuele herindeling. Samenvattend Vanuit de verkennende gesprekken blijkt dat Velsen, Beverwijk, Alkmaar, Castricum, Heemskerk en Zaanstad in principe open staan voor een bestuurlijke fusie. Dijk en Waard is niet beschikbaar. De gemeenteraden van Bergen, Heiloo en Wormerland hebben nog geen keuze gemaakt.
Provincie Noord-Holland De provincie heeft geen voorkeur voor een mogelijke fusiepartner van de gemeente Uitgeest. De provincie vindt het een logische stap van Uitgeest om deze verkennende gesprekken te voeren. Het advies aan Uitgeest is om ´de bal aan de voet’ te houden, omdat Uitgeest nu voorop loopt met deze toekomstvraag. Uitgangspunt bij een fusie voor Uitgeest zou moeten zijn dat de gemeente over 10 – 15 jaar nog steeds robuust genoeg is en de identiteit van Uitgeest blijft bestaan. Een fusie op fusie is daarvoor niet wenselijk. Ook benadrukt de provincie het belang van de regionale en interne samenhang. De provincie is het gehele proces beschikbaar om mee te denken over het proces.
9.
2.3 De rol van gemeenten als bestuurlijke fusiepartner voor Uitgeest Aan de gesprekspartners is gevraagd op welke voor Uitgeest belangrijke elementen uit het bestuurskrachtonderzoek men kan en wil bijdragen. In deze paragraaf geven we een samenvattende weergave van de antwoorden van de verschillende gemeenten hierop. In de gespreksverslagen is dit verder terug te lezen. In het volgende hoofdstuk (resultaten van de inhoudelijke quick scan) wordt nader inkleuring gegeven aan de elementen in de inhoudelijke quick scan (hoofdstuk 3).
Gemeente Wormerland • •
•
•
Behoud van identiteit: Wormerland heeft een landelijk, groen karakter en herkent dit bij Uitgeest. Nabijheid van bestuur: Wormerland vindt dat nabijheid van bestuur zich kenmerkt door laagdrempelig contact met inwoners en weten wat er speelt. Het is breder dan alleen de bereikbaarheid van gemeentelijke loketten. Financiën: Wormerland volgt het VNG-advies met betrekking tot het ravijnjaar en heeft een sluitende begroting voor 2025. Bij de volgende begroting wordt gekeken naar het sluitend maken van de begroting voor de komende jaren. Regionale oriëntatie: Wormerland is loyaal aan de regio Zaanstreek-Waterland.
Gemeente Velsen • • •
•
Lokaal voorzieningenniveau: De gemeente Velsen stuurt strategisch op haar lokale voorzieningen en staat wat meer op afstand van de uitvoering. Nabijheid van bestuur: Elke kern in Velsen heeft een eigen wijkwethouder. De desbetreffende wethouder onderhoudt bijvoorbeeld contact met het bewonerscomité. Financiën: De investeringsruimte van Velsen is nu niet groot, mede vanwege een lage algemene reserve. Velsen verwacht de komende jaren veel incidentele externe gelden te ontvangen voor projecten in verband met Netten op Zee. Dienstverlening: Velsen heeft wijkverbinder geïntroduceerd. Wijkverbinders vormen de schakel tussen de inwoner en de gemeentelijke organisatie. Alleen het gemeentehuis is een loket.
Gemeente Bergen • • • •
Behoud van identiteit: De kernen hebben hun eigen identiteit. Dit is niet veranderd na fusie. Inrichting ambtelijke organisatie: Bergen heeft de ambtelijke organisatie in de BUCH ondergebracht, net zoals Uitgeest. Financiën: Bergen heeft te maken met ombuigingen richting het ravijnjaar. Financieel staat de gemeente er goed voor en zijn de financiën geen punt van zorg. Regionale oriëntatie: De regionale oriëntatie van Bergen richt zich op het noorden (Alkmaar).
Gemeente Beverwijk • •
• •
Behoud van identiteit: De gemeente Beverwijk vindt het behoud van identiteit belangrijk en heeft daarmee ervaring met de kernen Beverwijk en Wijk aan Zee. Nabijheid van bestuur: Wijk aan Zee kent een actieve dorpsraad, die zelf veel organiseert. Het gemeentebestuur van Beverwijk wil hierin faciliteren. Beverwijk vindt dat het gemeentebestuur de eigenheid van de verschillende kernen, wijken of gebieden moet herkennen, erkennen en centraal stellen in de uitvoering van haar taken. Beverwijk benoemt dat een fusiepartner de identiteit van een gemeente niet overneemt. Regionale oriëntatie: Beverwijk verwacht dat Uitgeest in de regio Kennemerland kracht kan ontwikkelen in onder andere de MRA. Inrichting organisatie: Beverwijk pakt haar opgaven sinds 5 jaar meer strategisch op. Ook heeft Beverwijk een wijkaanpak ontwikkeld, die de gewoonten en gebruiken van een wijk of kern.
10.
Gemeente Alkmaar • •
•
•
Lokaal voorzieningenniveau: Alkmaar vindt het belangrijk om te investeren in de voorzieningen in de dorpen. Behoud van identiteit / Nabijheid van bestuur: Alkmaar heeft voor elk van de 13 dorpen een dorpenagenda opgesteld. Hierin staan de belangrijk elementen voor de dorpen. Alkmaar gaat jaarlijks in gesprek met de dorpen over de thema’s die leven. Inrichting organisatie: Alkmaar kent een wijkenaanpak en een dorpenaanpak. Hiervoor past Alkmaar gebiedsgericht werken in de keren toe. De gebiedsteams bestaan uit verschillende ambtenaren. Inwoners kunnen, naast de reguliere loketten, ook bij de gebiedsteams terecht. Alkmaar wil een nieuw gebiedsteam toevoegen als Uitgeest onderdeel van Alkmaar wordt. Regionale oriëntatie: Alkmaar is een scharnierpunt tussen Noord-Holland Noord en de MRA. In de toekomst wil Alkmaar meer samenwerken met IJmond/Kennemerland. Uitgeest heeft hiervoor een toegevoegde waarde, aldus Alkmaar.
Gemeente Castricum •
•
•
•
Lokaal voorzieningenniveau: Castricum wil strategischer gaan kijken naar de lokale voorzieningen. Het is voor Castricum belangrijk dat er kwalitatief goede voorzieningen zijn, die goed bereikbaar zijn voor inwoners. Behoud van identiteit / Nabijheid van bestuur: De dorpen Akersloot en Limmen voelen zich het meest verbonden met de gemeente Uitgeest (ten opzichte van de andere regiogemeenten). In de toekomst wil Castricum het kernenbeleid explicieter maken. Castricum ziet het als taak om lokale initiatieven te faciliteren. Inrichting ambtelijke organisatie: Castricum heeft de ambtelijke organisatie in de BUCH ondergebracht, net zoals Uitgeest. Naar de toekomst toe ziet Castricum het liefst weer een ambtelijke organisatie die voor één gemeentebestuur werkt. Daarmee kan de strategische kracht van de organisatie beter tot zijn recht komen. Regionale oriëntatie: Een nieuwe gemeente is straks het scharnierpunt tussen Noord-Holland Noord, IJmond, MRA en Zaanstreek-Waterland. De kracht van de nieuwe gemeente moet worden verzilverd in de MRA.
Gemeente Heemskerk •
• • •
Behoud van identiteit / Nabijheid van bestuur: Heemskerk kent een hands-on cultuur. De cultuur en identiteit is redelijk identiek aan die van Uitgeest. Een dorpsraad dient te ontstaan vanuit de samenleving en kan een goede gesprekspartner zijn voor het gemeentebestuur. Lokaal voorzieningenniveau: Het is belangrijk om de lokale voorzieningen in stand te houden voor Heemskerk. Heemskerkers maken ook gebruik van de voorzieningen in Uitgeest. Inrichting ambtelijke organisatie: Naar aanleiding van een organisatieonderzoek heeft de gemeente Heemskerk sinds 2 jaar ingezet op meer strategische functies. Regionale oriëntatie: Heemskerk wil vanuit IJmond/Kennemerland meer kracht ontwikkelen in de MRA.
Gemeente Heiloo • • •
Behoud van identiteit: Heiloo hecht aan het behoud van identiteit en herkent dit ook bij Uitgeest. In het bestuurskrachtonderzoek van Heiloo is expliciet aandacht voor de identiteit van Heiloo. Inrichting ambtelijke organisatie: Heiloo heeft de ambtelijke organisatie in de BUCH ondergebracht, net zoals Uitgeest. Regionale oriëntatie: De regionale oriëntatie van Heiloo richt zich op het noorden (regio Alkmaar).
11.
Gemeente Zaanstad • •
• •
Behoud van identiteit: Zaanstad past maatwerk toe in bijvoorbeeld het wel of niet toestaan van hoogbouw. Hoogbouw vindt alleen plaats rondom stationzones en in de stad. Lokaal voorzieningenniveau: Het is belangrijk dat lokale voorzieningen in stand worden gehouden. Zaanstad ziet hier ook een rol voor vrijwilligers in het beheer van gemeentehuis van Uitgeest, zodat het bijvoorbeeld voor trouwerijen gebruikt kan worden. Nabijheid van bestuur: Een gemeentelijk loket in Uitgeest kan niet open gehouden worden. Zaanstad werkt met gebiedsteams om de nabijheid van bestuur te borgen. Regionale oriëntatie: De regionale oriëntatie van Zaanstad ligt op Zaanstreek-Waterland en de MRA.
2.4 Aandachtspunten voor het vervolgproces Aan alle gesprekspartners is gevraagd welke aandachtspunten men heeft voor het vervolgproces dat Uitgeest wil inrichten. In deze paragraaf zijn deze punten samengevat. 1. Maak er geen wedstrijd van. Verschillende gemeenten hebben aangegeven dat het belangrijk is dat Uitgeest geen beautycontest maakt van de fusiepartnerkeuze. Sommige gemeenten geven aan in dat geval helemaal niet te willen meedoen hieraan. Het initiatief voor fusie ligt bij de gemeente Uitgeest, daarom zal deze gemeente keuzes moeten maken en stappen moeten zetten. Dit advies wordt ook gemotiveerd vanuit de gedachte dat zo’n ‘wedstrijd’ niet zorgt voor de noodzakelijke eensgezindheid die een fusiegemeente wel nodig heeft richting de toekomst. 2. Investeer in contacten tussen de bestuurders van de betrokken gemeenten. Meerdere gesprekspartners benadrukken het belang om ook als gemeenteraden samen op te trekken richting een bestuurlijke fusie. De gemeenteraden zijn aan zet om de keuze te maken. Ook geeft dit voor de gemeenteraden zicht in de bestuurscultuur van de mogelijke fusiepartner. 3. Neem gelijkwaardigheid als uitgangspunt bij een bestuurlijke fusie en zorg voor heldere afspraken voor de komende 10 jaar. Vanuit eigen ervaringen adviseren gemeenten aan Uitgeest om dit te doen in de vorm van een fusiedocument.
Hier kunnen afspraken in staan over zaken die voor Uitgeest (en de eigenheid van Uitgeest) door de raad belangrijk worden gevonden. Door deze afspraken goed vast te leggen, kan hier ook later op worden teruggegrepen. 4. Fuseer eerst ambtelijk en daarna bestuurlijk. Een fusieproces kost veel tijd en energie. Om het tempo richting bestuurlijke fusie te behouden kan eerst ambtelijk gefuseerd worden. Dit heeft de voorkeur van mogelijke fusiepartners. Op deze manier kunnen ambtenaren goed ingewerkt worden in de nieuwe ambtelijke organisatie en kan de dienstverlening richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties op een zorgvuldige manier worden bestendigd. 5. Betrek inwoners goed bij de keuze voor de fusiepartner. De Minister toetst een herindelingsontwerp ook aan lokaal draagvlak. Het is daarom van belang om inwoners te betrekken bij de keuze voor een fusiepartner. Organiseer participatie met betrekking tot de bestuurlijke toekomst, zo luidt het advies van de gesprekspartners. Maak na een keuze voor een fusiepartner ook duidelijk aan inwoners waarom deze keuze gemaakt is en wat het de inwoner oplevert.
12.
3. Bevindingen inhoudelijke quick scan In opdracht van het college heeft Necker een vragenlijst toegezonden met een quick scan waarbij aan elk van de gemeenten is gevraagd om deze uiterlijk 7 maart aan te leveren. Enkele gemeenten hebben meer tijd gevraagd vanwege bestuurlijke afstemming. Dijk en Waard heeft aangegeven geen vragenlijst in te zullen vullen gelet op de bestuurlijke positionering voor een mogelijke fusie. In dit hoofdstuk rapporteren we over de opbrengst van de inhoudelijke quick scan, een vergelijking op hoofdlijnen tussen negen gemeenten. In bijlage 3 is het format van de vragenlijst zelf opgenomen. De vragenlijst gaat in op zeven thema’s: 1. De belangrijkste opgaven van een gemeente voor de komende vijf jaar 2. De wijze waarop een gemeente nabijheid organiseert 3. De staat van de financiën en lokale lasten 4. De dienstverlening van een gemeente aan inwoners en ondernemers 5. De regionale positionering van een gemeente 6. Kengetallen van de ambtelijke organisatie 7. Het lokaal voorzieningenniveau in gemeenten Voorafgaand geven we een overzicht van de demografische verschillen tussen de tien gemeenten. Tabel 1 Demografische kenmerken (gerangschikt op aantal inwoners)
Gemeente
Aantal inwoners
Aantal huishoudens (grootte)
Vergrijzing (65+)
Zaanstad
161.389
73.077 (2,21)
18,80%
Alkmaar
112.304
53.822 (2,07)
21,00%
Dijk en Waard
90.076
37.896 (2,37)
19,90%
Velsen
69.241
31.797 (2,18)
21,60%
Beverwijk
42.866
19.798 (2,17)
19,10%
Heemskerk
39.452
17.622 (2,24)
23,70%
Castricum
36.366
16.250 (2,24)
26,30%
Bergen NH
29.932
14.187 (2,11)
34,00%
Heiloo
24.312
11.128 (2,18)
27,40%
Wormerland
16.552
7.363
(2,25)
23,90%
Uitgeest
13.400
5.698 (2,35)
20,00%
13.
3.1 Belangrijkste opgaven voor de komende vijf jaar Uitgeest heeft gevraagd aan de gemeenten wat hun belangrijkste opgaven voor de komende vijf jaar. Op hoofdlijnen is er overlap tussen deze opgaven. In onderstaande tabel staan de genoemde opgaven in willekeurige volgorde weergegeven en welke gemeenten dit zien als één van hun belangrijkste opgaven. Tabel 2 Opgaves van de verschillende gemeenten
Opgave
Gemeente(n)
Het realiseren van voldoende woningen
Beverwijk, Heemskerk, Heiloo, Wormerland, Bergen, Velsen, Alkmaar en Castricum
Financiële bestendigheid
Wormerland, Beverwijk (i.c.m. met in stand houden voorzieningen) en Velsen (i.c.m. met visie op Velsen)
Energietransitie, klimaat en duurzaamheid
Heemskerk en Wormerland
Lokaal (sociaal) voorzieningenniveau
Alkmaar, Heemskerk en Heiloo
Versterken van sociale cohesie en kracht samenleving
Beverwijk
Bestuurlijke toekomst
Wormerland
Bestuurlijke stabiliteit
Bergen
Herstel vertrouwen tussen gemeente en samenleving
Bergen
Laag houden lokale kosten
Alkmaar
Economische vitaliteit
Castricum
Goede verbindingen en duurzame mobiliteit
Castricum
3.2 Nabijheid richting buurten, wijken en dorpen Uitgeest heeft gevraagd aan andere gemeenten op welke wijze zij de nabijheid bij de dorpen, wijken en buurten op dit moment organiseren. Tabel 3 Nabijheid in de verschillende gemeenten
Gemeente
Samenvatting
Wormerland
Wormerland heeft contactcommissies die in contact staan met de kernen in Jisp, Wijdewormer, Oostknollendam en de Spijkerboorder Gemeenschap.
Velsen
Velsen beschikt over het programma Samenspel, waarbij met inzet van wijkverbinders wordt geïnvesteerd in de relatie met en participatie door inwoners, organisaties en bedrijven. Verder zet Velsen wijkvouchers in om buurtinitiatieven te stimuleren.
Bergen NH
Gebiedsregisseurs onderhouden contact met o.a. wijkverenigingen, ondernemersverenigingen en maatschappelijke organisaties.
Beverwijk
Sinds anderhalf jaar heeft Beverwijk een wijkaanpak geïntroduceerd, waarbij de gemeenschap bepaalt wat er op de agenda staat. De wijkaanpak verschilt per gebied. Beverwijk verbindt inwoners vanuit de eigenheid van het gebied aan elkaar, stimuleren inwoners tot het nemen van initiatief en bieden randvoorwaarden om met elkaar verantwoordelijkheid te nemen voor hun omgeving en elkaar.
14.
Gemeente
Samenvatting
Alkmaar
Elke wijk heeft een regiegroep bestaande uit inwoners van de wijk en een wijkbudget voor het vergroten van de leefbaarheid. Voor elk dorp heeft Alkmaar een specifieke dorpsagenda met belangrijke thema’s voor het dorp. Jaarlijks vindt ook een dorpsgesprek plaats om de agenda te herijken. Verder is er ook een dorpsoverstijgende agenda.
Castricum
In de omgevingsvisie van Castricum staat de visie op en de waarden van de dorpen. Ook heeft het gemeentebestuur aandacht voor de symbolische gelijkwaardigheid tussen de kernen, bijvoorbeeld in het wapen van de gemeente, de ambtsketen en werkbezoeken van de bestuurders.
Heemskerk
Heemskerk beschikt over een toekomstvisie buurtwerk (2023) en een daarbij behorend uitvoeringsprogramma. Er is een wijknetwerk in elke wijk met een digitaal wijkplatform en buurtverbinders. Elk wijknetwerk stelt een eigen wijkwerkplan op.
Heiloo
Heiloo bestaat uit één dorp en daar is nu niet echt behoefte aan een specifieke buurt- of wijkaanpak.
Zaanstad
Zaanstad zet sterk in op gebieds- en wijkgericht werken. Dit houdt in dat de gemeente via wijkmanagers directer in contact staat met de inwoners. Wijkmanagers spelen een centrale rol in het versterken van de sociale cohesie en ondersteunen lokale initiatieven.
3.3 Financiën en lokale lasten Op het thema financiële en woonlasten heeft Uitgeest aan de andere gemeenten gevraagd om hun cijfers op de belangrijkste financiële indicatoren aan te leveren, inclusief de woonlasten voor inwoners.
Weerstandsratio Tabel 4 Weerstandsratio, weerstandsvermogen en onbenutte belastingcapaciteit (gerangschikt op weerstandsratio)
Gemeente
Weerstandsratio
Weerstandsvermogen (x €1.000)
Onbenutte belastingcapaciteit
Beverwijk
14,3
36.077
Niet beschikbaar
Bergen
13,3
65.455
€ 5.597.000
Heemskerk
4,48
23.674
€ 5.215.000
Castricum
3,35
24.635
€ 2.500.000
Uitgeest
2,7
9.531
€ 680.000
Wormerland
2
5.325
€0
Alkmaar
1,6
51.700
Niet beschikbaar
Heiloo
1,48
12.948
€ 4.728.000
Zaanstad
1,4
23.800
Niet beschikbaar
Velsen
1,21
13.400
€ 11.900.000
Toelichting Het weerstandsvermogen van de gemeenten komt verschillend tot stand. Sommige gemeenten kiezen ervoor om hier de onbenutte belastingcapaciteit en post onvoorzien niet in mee te nemen. De weerstandsratio laat de verhouding tussen het beschikbare en benodigde weerstandsvermogen zien. Een weerstandsratio tussen de 1.0 – 1.4 is voldoende. Tussen 1.4 – 2.0 is ruim voldoende. Een ratio van meer dan 2.0 wordt als uitstekend gezien.
15.
Structureel begrotingssaldo Tabel 5 Structureel begrotingssaldo in € (x 1.000) (gerangschikt op som van begrotingssaldo)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Totaal
Zaanstad
-4.621
12.330
16.505
15.605
39.819
Heemskerk
191
470
326
196
1.183
Uitgeest
-371
-2.013
-580
-580
-3.544
Wormerland
0
-1.691
-1.970
-1.748
-5.408
Bergen
384
-1.394
-2.194
-2.704
-5.908
Heiloo
321
-1.268
-3.266
-3.328
-7.541
Beverwijk
211
-4.464
-5.513
-4.806
-14.572
Velsen
580
-7.085
-5.855
-4.810
-17.170
Castricum
245
-6.799
-7.518
-8.406
-22.478
Alkmaar
161
-11.500
-11.500
-15.400
-38.239
Toelichting Bij bovenstaande cijfers dient de onzekerheid rondom het ravijnjaar 2026 in ogenschouw genomen te worden. Alkmaar toont conform het VNG-advies de gevolgen van het ravijnjaar expliciet. Het getoonde begrotingssaldo van Heemskerk is het saldo na de ombuigingsfase. In Heiloo en Castricum zijn de ombuigingen nog bezig.
Investeringsplanning Tabel 6 Investeringsplanning in € (x 1.000) voor de periode 2025 – 2028 (gerangschikt op totale investeringsplanning)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Totaal
Zaanstad
246.733
266.550
309.957
336.884
517.566
Alkmaar
53.000
64.000
59.000
63.000
239.000
Velsen
20.229
16.707
18.649
15.114
70.699
Bergen
32.051
14.858
5.686
4.471
57.066
Heiloo
22.304
9.756
15.367
682
48.109
Beverwijk
28.065
3.632
8.670
3.260
43.627
Heemskerk
3.111,50
13.615,6
12.591,5
12.193
41.512
Castricum
5.661
9.481
1.550
1.592
18.284
Wormerland
3.698
1.987
551
55
6.290
Uitgeest
222
668
1.988
1.820
4.698
16.
Woonlasten Tabel 7 Opbouw woonlasten van meerpersoonshuishouden in 2025 (gerangschikt op woonlasten)
Gemeente
OZB tarief in %
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Woonlasten
Alkmaar
0,0574%
€ 407,00
€ 205,00
€ 875,00
Beverwijk
0,0767%
€ 376,01
€ 197,24
€ 910,00
Velsen
0,0791%
€ 418,46
€ 190,32
€ 924,00
Castricum (2024)
0,0699%
€ 269,00
€ 224,00
€ 932,00
Zaanstad (2024)
0,0754%
€348,00
€316,00
€1.010,00
Heemskerk
0,0846%
€ 444,84
€ 212,64
€ 1.073,57
Heiloo
0,0909%
€ 358,00
€ 222,00
€ 1.075,00
Uitgeest (2024)
0,1165%
€ 364,00
€ 208,00
€ 1.145,00
Bergen (2024)
0,0904%
€ 372,00
€ 219,00
€ 1.187,00
Wormerland
0,1092%
€ 366,00
€ 288,15
€ 1.234,00
Toelichting De gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning bestaan uit de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en uit de OZB bij gemiddelde woningwaarde.
Financiële kengetallen Hierna volgen de vastgestelde financiële kengetallen. De provincie Noord-Holland maakt, als toezichthouder op de gemeentefinanciën, bij de financiële kengetallen onderscheid tussen categorie A (minst risicovol), categorie B (gemiddeld risicovol) en categorie C (meest risicovol). De normen van de classificatie zijn hierbij ook steeds opgenomen. Tabel 8 Netto schuldquote (rangschikking op basis van begrote netto schuldquote in 2025)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Heemskerk
43,6%
48,2%
45,8%
41,7%
Beverwijk
52,0%
59,0%
64,0%
63,0%
Wormerland
52,0%
55,0%
46,0%
41,0%
Castricum
58,0%
73,0%
64,0%
59,0%
Velsen
66,0%
73,7%
76,8%
76,1%
Heiloo
73,2%
81,5%
109,5%
103,3%
Alkmaar
84,6%
93,6%
99,7%
106,8%
Bergen
90,0%
104,0%
109,0%
110,0%
Uitgeest
96,2%
108,0%
108,0%
114,9%
Zaanstad
108,0%
110,0%
131,0%
155,0%
Toelichting De netto schuldquote laat zien hoe de schuldenlast van de gemeente zich verhoudt tot de eigen middelen van de gemeente. De Provincie Noord-Holland hanteert de volgende categorieën: A: <90%, B: 90 – 130% en C: >130%
17.
Tabel 9 Solvabiliteit (rangschikking op basis van begrote solvabiliteit in 2025)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Beverwijk
38,0%
36,0%
33,0%
30,0%
Heemskerk
37,3%
33,5%
32,7%
33,4%
Wormerland
34,0%
31,0%
32,0%
30,0%
Bergen
32,0%
30,0%
29,0%
29,0%
Castricum
29,0%
26,0%
27,0%
27,0%
Heiloo
28,2%
26,2%
18,3%
16,8%
Uitgeest
22,6%
20,0%
19,5%
17,6%
Zaanstad
21,2%
19,7%
18,7%
17,6%
Alkmaar
20,8%
18,3%
16,7%
15,4%
Velsen
14,5%
13,6%
12,8%
12,5%
Toelichting Solvabiliteit geeft inzich in de mate waarin een gemeente aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. De Provincie Noord-Holland hanteert de volgende categorieën: A: >50%, B: 20 – 50% en C: <20% Tabel 10 Grondexploitatie (rangschikking op basis van begrote grondexploitatie in 2025)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Beverwijk
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Wormerland
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Velsen
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Heemskerk
1,7%
1,8%
1,8%
1,8%
Zaanstad
3,4%
-2,4%
-4,7%
-2,5%
Uitgeest
4,2%
5,1%
5,3%
5,4%
Heiloo
4,3%
3,5%
1,9%
-0,7%
Alkmaar
5,0%
4,9%
4,6%
4,4%
Castricum
7%
3%
0%
0%
Bergen
8,0%
10,0%
13,0%
1,0%
Toelichting Grondexploitatie laat de verhouding tussen de waarde van de grond ten opzichte van de de totale baten zien. De Provincie Noord-Holland hanteert de volgende categorieën: A: <20%, B: 20 – 35% en C: >35%
18.
Tabel 11 Belastingcapaciteit (rangschikking op basis van verwachte belastingcapaciteit in 2025)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Velsen
95,0%
95,0%
95,0%
95,0%
Castricum
96,0%
96,0%
96,0%
96,0%
Heiloo
97,9%
98,5%
99,2%
99,9%
Zaanstad
104,0%
104,0%
104,0%
104,0%
Heemskerk
108,0%
109,8%
109,8%
109,8%
Bergen
122,0%
123,0%
123,0%
123,0%
Uitgeest
136,8%
136,8%
136,8%
136,8%
Beverwijk
onbekend
onbekend
onbekend
onbekend
Wormerland
onbekend
onbekend
onbekend
onbekend
Alkmaar
onbekend
onbekend
onbekend
onbekend
Toelichting De belastingcapaciteit laat zien hoe de belastingdruk van een gemeente zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde. De Provincie Noord-Holland hanteert de volgende categorieën: A: <95%, B: 95-105% en C: >105% Tabel 12 Structurele exploitatie (rangschikking op basis van begrote structurele exploitatie in 2025)
Gemeente
2025
2026
2027
2028
Velsen
3,4%
-2,9%
-2,4%
-2,1%
Beverwijk
1,0%
-3,0%
-3,0%
-3,0%
Bergen
0,7%
-2,1%
-2,8%
-3,3%
Zaanstad
0,6%
-1,6%
-2,4%
-2,4%
Heemskerk
0,1%
-2,4%
-2,8%
-3,2%
Alkmaar
0,0%
0,4%
-0,3%
-0,3%
Castricum
0,0%
-6,0%
-9,0%
-9,0%
Uitgeest
-0,7%
-3,7%
-1,5%
-2,7%
Heiloo
-2,2%
-3,2%
-5,6%
-5,6%
onbekend
onbekend
onbekend
onbekend
Wormerland
Toelichting Structurele exploitatie geeft weer hoe financieel wendbaar een gemeente is. De Provincie NoordHolland hanteert de volgende categorieën: A: >0%, B: 0% en C: <0%
19.
3.4 Dienstverlening Uitgeest heeft gevraagd aan de andere gemeenten wat de tevredenheidscijfers zijn over de dienstverlening richting inwoners. Gemeenten hebben hiervoor hun gegevens aangeleverd. Vanuit de cijfers blijkt het niet objectief mogelijk om deze te vergelijken. Dit omdat de dienstverlening op verschillende momenten en verschillende manieren is gemeten. Om die reden is de vergelijking hier niet opgenomen.
3.5 Ambtelijke organisatie Tabel 13 Kenmerken en kengetallen ambtelijke organisatie (gerangschikt op apparaatskosten per inwoner)
Gemeente
Apparaatskosten in € per inwoner
Formatie in fte
Formatie in fte per 1.000 inwoners
Overhead in % van totale lasten
Alkmaar
€ 624,00
581
4,94
6,10%
Heemskerk
€ 800,00
275,16
9,2
15,20%
Velsen
€ 864,00
523
7,4
11%
Beverwijk
€ 899,80
onbekend
8,6
11,60%
Zaanstad
€941,00
1444
9,2 (2023)
7,7%
Wormerland
€ 974,00
195,9
7,48
15%
BUCH-gemeenten
onbekend
808,56
8,3
onbekend
Toelichting Voor de BUCH-gemeenten zijn de cijfers per gemeente niet beschikbaar. Alkmaar heeft het beheer van de openbare ruimte (ca. 250 fte) ondergebracht bij Stadswerk NV / Regio Groen en sportactiviteiten en sportstimulering (129 fte) bij Alkmaar Sport NV.
20.
3.6 Regionale positionering2
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x x
x
x
x
Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Omgevingsdienst NHN
x
x
x
x
Zaffier
x
x
RAUM
x
x
VVI
x
x
Cocensus
x
x
x
x
x
DECRA
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x x x
x
x x
x
x
x
GR Schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten
x
x
x
IJmond Werkt!
x
x
x
ReinUnie
x
x
ROM InWest
x
x
Stichting Rijk
x
x
GR Regionaal historisch centrum Alkmaar
x
x
x
Midden-Kennemerland / IJmond MRA
x x
Omgevingsdienst IJmond
x
Zaanstad
Veiligheidsregio Kennemerland
x
Wormerland
x
x
Velsen
Ontwikkelingsbedrijf NHN
x
Heemskerk
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
x
Beverwijk
x
Heiloo
Regio Alkmaar (6 gemeenten)
Castricum
x
Bergen
Werkorganisatie BUCH
Alkmaar
Uitgeest
Tabel 14 Deelname aan regionale samenwerkingsverbanden
x
x
x
x
x
2 In dit overzicht is gekeken naar de regionale samenwerkingen, waarin één van de gemeenten meer dan 1% van het (aan)deel bezit. Samenwerkingen waar slechts één van de verkende
gemeenten in participeert zijn voor het overzicht hier niet in meegenomen.
21.
3.7 Lokaal voorzieningenniveau Aan gemeenten is uitgevraagd of zij een inschatting kunnen maken van welke voorzieningen in Uitgeest door hun eigen inwoners gebruik wordt gemaakt. Tabel 15 Maken inwoners gebruik van de lokale voorzieningen in Uitgeest?
Voorziening
Inwoners uit [gemeente] maken hier gebruik van
Hertenpark
Heemskerk
Buiten- en binnensportaccommodaties
Beverwijk, Castricum, Heemskerk
Zwembad
Beverwijk, Castricum, Heiloo, Heemskerk
Culturele voorzieningen
Castricum, Heiloo, Zaanstad
Scholen
Niet van toepassing
Jongerencentrum
Niet van toepassing
Dorpshuis
Niet van toepassing
Leeslokaal
Niet van toepassing
Evenementen
Castricum, Heiloo, Heemskerk, Zaanstad
Station
Alkmaar, Castricum, Heemskerk, Zaanstad
Toelichting Inwoners van Bergen, Velsen en Wormerland maken geen gebruik van de voorzieningen in de gemeente Uitgeest. Voor de gemeente Heemskerk is het niet bekend of inwoners gebruik maken van de scholen, het jongerencentrum, het dorpshuis of het leeslokaal in Uitgeest.
22.
4. Aandachtspunten vanuit inwonersconsultatie Een voorstel voor een gemeentelijke herindeling wordt door de minister in ieder geval getoetst aan vier criteria. Dit zijn draagvlak, bestuurskracht, interne samenhang en regionale samenhang. Het eerste criterium heeft ook betrekking op het draagvlak onder inwoners. In dit hoofdstuk zetten we een aantal van de resultaten uit de inwonersconsultatie daarom nog eens uiteen. Deze resultaten geven niet direct inzicht in het draagvlak voor een fusie, maar wel in de oriëntatie van de inwoners van Uitgeest. Inwonersconsultatie Voor het onderzoek naar de bestuurskracht en toekomstscenario’s van Uitgeest is de inwonersconsultatie uitgevoerd. In de periode april – mei 2024 hebben ruim 1.000 inwoners van Uitgeest deze vragenlijst ingevuld. In de vragenlijst zijn inwoners gevraagd naar wat zij belangrijk vinden in Uitgeest. In de vragenlijst zijn een aantal vragen specifiek gericht geweest op de oriëntatie van de inwoners van Uitgeest. De antwoorden op deze vragen zijn hieronder weergegeven. Voor mijn dagelijkse boodschappen ga ik naar Uitgeest
96%
Heemskerk
31%
Castricum
10%
Alkmaar
2%
Anders
6%
Weet ik niet / geen mening
0%
Totaal
100%
In mijn vrije tijd of om te ontspannen ga ik naar Uitgeest
76%
Heemskerk
45%
Castricum
34%
Alkmaar
26%
Anders
29%
Weet ik niet / geen mening
3%
Totaal
100%
Om te winkelen ga ik naar Castricum
57%
Heemskerk
57%
Uitgeest
52%
Alkmaar
25%
Anders
31%
Weet ik niet / geen mening
1%
Totaal
100%
23.
Om te sporten ga ik naar Uitgeest
61%
Heemskerk
24%
Castricum
9%
Alkmaar
2%
Anders, namelijk:
15%
Weet ik niet / geen mening
14%
Totaal
100%
Om andere mensen te ontmoeten ga ik naar Uitgeest
73%
Heemskerk
37%
Castricum
16%
Alkmaar
15%
Anders, namelijk:
22%
Weet ik niet / geen mening
10%
Totaal
100%
NB: Bij de vragen was meer dan één antwoord mogelijk, daarom is de som van de percentages meer dan 100%.
24.
Bijlage 1. Overzicht gesprekken Hieronder staat het overzicht van de gevoerde gesprekken door de burgemeester en de gemeentesecretaris in het kader van de verkenning. Van alle gesprekken is een verslag op hoofdlijnen gemaakt. Dit verslag is ter verificatie teruggelegd bij de gesprekspartners. Daarna is het verslag definitief gemaakt. Datum gesprek
Naam/functie
Gemeente / Provincie
5 februari 2025
mw. J. Michel - de Jong (burgemeester) mw. E. van der Linden (gemeentesecretaris)
Wormerland
6 februari 2025
dhr. F. Dales (burgemeester) mw. D. Veurink (gemeentesecretaris) Bestuursadviseur
Velsen
12 februari 2025
mw. M. van Kampen (burgemeester) mw. A. Barink (gemeentesecretaris)
Bergen NH
12 februari 2025
dhr. M. Smit (burgemeester) dhr. A. Heiner (gemeentesecretaris)
Beverwijk
25 februari 2025
mw. A. Schouten (burgemeester) dhr. R. Reus (gemeentesecretaris)
Alkmaar
26 februari 2025
dhr. B. Tap (burgemeester) mw. H. Bakker (gemeentesecretaris)
Castricum
28 februari 2025
dhr. A. Luijten (burgemeester) mw. L. Vos (gemeentesecretaris)
Heemskerk
6 maart 2025
Dhr. A. van Dijk (commissaris van de Koning) Beleidsadviseurs
Provincie Noord-Holland
7 maart 2025
dhr. M. Poorter (burgemeester) mw. A. Doesburg (gemeentesecretaris)
Dijk en Waard
10 maart 2025
mw. M. ten Bruggencate (burgemeester) mw. J. van den Beij-Veenstra (gemeentesecretaris)
Heiloo
14 maart 2025
dhr. J. Hamming (burgemeester) mw. G. Blom (gemeentesecretaris)
Zaanstad
25.
Bijlage 2. Gespreksverslagen Deze bijlage is los van de rapportage verstrekt.
26.
Bijlage 3. Vragenlijst Quick Scan De gemeenteraad van Uitgeest heeft op 30 januari 2025 een eerste principebesluit genomen over de bestuurlijke toekomst van Uitgeest. De voorkeur van de raad is een bestuurlijke fusie met één of meer omliggende gemeenten. Het college van Uitgeest heeft hierbij de opdracht gekregen om een regionale verkenning uit te voeren. Dat doen we doormiddel van gesprekken en een quick scan op een aantal voor de gemeenteraad belangrijke onderwerpen. We willen u vragen om hiervoor de onderstaande vragenlijst in te vullen. Het college van Uitgeest zal van de aangeleverde informatie een overzicht maken en dat delen met de gemeenteraad. Opgaven 1. Wat ziet u als de drie belangrijkste opgaven voor uw gemeente in de komende vijf jaar? Nabijheid 2. Bestaat uw gemeente op dit moment uit meerdere kernen? Welke? 3. Op welke wijze werkt uw gemeente aan nabijheid richting buurten, wijken, dorpen? Financiën 4. Kunt u onderstaande tabel aanvullen voor uw gemeente? 2025
2026
2027
2028
Structureel begrotingssaldo 5. 6. 7.
Wat is uw beschikbaar weerstandsvermogen voor 2025? Wat is uw weerstandsratio voor 2025? Wat zijn de financiële kengetallen van uw gemeente de afgelopen jaren geweest en hoe ontwikkelt zich dit in de toekomst? 8. Wat is de ontwikkeling van de woonlasten voor inwoners in uw gemeente geweest in de afgelopen jaren? 9. Wat is uw investeringsplanning in de komende jaren? 10. Wat ziet u als de drie belangrijkste financiële uitdagingen in de komende vijf jaar? Dienstverlening 11. Kunt u de kwantitatieve uitkomsten van de tevredenheid over uw publieke dienstverlening invullen in de onderstaande tabel? (indien beschikbaar of in soortgelijke gegevens) Indicator
Score uw gemeente
Waardering directe dienstverlening Waardering digitale dienstverlening Waardering deskundigheid medewerkers Afhandelingstijd acceptabel (%) Ontevreden over dienstverlening (%) Aangenaam verrast in dienstverlening (%)
27.
Regionale positionering 12. Aan welke samenwerkingsverbanden neemt uw gemeente deel en welk aandeel (financieel) ten opzichte van het geheel heeft u in dit samenwerkingsverband? 13. Wat zijn de drie grootste opgaven voor uw gemeenten in de regio? Ambtelijke organisatie 14. Wat zijn de kenmerken en kengetallen van uw ambtelijke organisatie? Aspect
Reactie
Heeft u een eigen ambtelijke organisatie of deelt u deze met andere gemeenten? Formatie (in fte) Formatie (in fte) per 1000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Overhead in % van de totale lasten Lokaal voorzieningenniveau 15. Welke lokale voorzieningen heeft uw gemeente? 16. Verwacht u dat uw inwoners op dit moment gebruik maken van onderstaande voorzieningen in Uitgeest? Voorziening
Ja / Nee
Hertenpark Buiten- en binnensportaccommodaties Zwembad Culturele voorzieningen Scholen Jongerencentrum Dorpshuis Leeslokaal Evenementen Station
28.