A5.d BIJLAGE 1_Nota van Kernkwaliteiten gemeente Uitgeest.pdf

Nota van Kernkwaliteiten – gemeente Uitgeest DEFINITIEF

Nota van Kernkwaliteiten Aanleiding De gemeenteraad van Uitgeest heeft op 30 januari 2025 een eerste principebesluit genomen over de bestuurlijke toekomst van Uitgeest. Hierbij heeft de gemeenteraad de voorkeur tot een bestuurlijke fusie met één of meer omliggende gemeente(n) uitgesproken. De gemeenteraad heeft dit besluit genomen naar aanleiding van een bestuurskrachtonderzoek en zorgvuldig participatietraject in het afgelopen jaar.

Opdracht De gemeenteraad heeft in het besluit opdracht gegeven aan het college om een Nota van Kwaliteiten op te stellen. Hierin staan alle elementen die voor Uitgeest belangrijk zijn in een volgende fase, als de gesprekken over een fusie met andere gemeente(n) concreter worden. De nota wordt in overleg tussen college en raad van Uitgeest opgesteld. Totstandkoming Deze (concept) Nota van Kwaliteiten is opgesteld op basis van de meetlat van de gemeenteraad die is gebruikt in het bestuurskrachtonderzoek. Ook de uitkomsten van het bestuurskrachtonderzoek en de hierbij gehouden Inwonersonderzoek zijn meegenomen. Ook betrokken zijn de gesprekken en debatten die rondom de besluitvorming zijn gevoerd.

Kwaliteiten van Uitgeest die belangrijk zijn voor de toekomstige gemeente

Lokaal voorzieningenniveau • Uitgeest heeft een goed voorzieningenniveau, dat aansluit bij de lokale, dagelijkse behoefte. Het gaat hierbij om de winkels, (brede) scholen, dorpshuis, monumenten, leeslokaal, zwembad en cultuur-, jongeren- en sportvoorzieningen. • Dit voorzieningenniveau hangt samen met relatief veel vrijwilligerswerk en tal van initiatieven en bijdragen van inwoners en ondernemers bij activiteiten en evenementen.

De nieuwe gemeente heeft voldoende strategische kracht, investeringsvermogen en lokale kennis en verbinding om deze voorzieningen te behouden en toekomstbestendig te laten ontwikkelen.

Identiteit • Uitgeest heeft een eigen, dorps karakter dat sterk samenhangt met het voorzieningenniveau en de activiteiten in en inspanningen vanuit de samenleving. Dit eigen karakter wordt hoog gewaardeerd! • Uitgeest kenmerkt zich door vele evenementen en activiteiten die inwoners en ondernemers initiëren en de gemeente faciliteert.

• Het gemeentebestuur van Uitgeest heeft aandacht voor rijke historie van het dorp. Dit is een belangrijk aspect bij inrichting en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving, passend bij het karakter van Uitgeest. Een nieuwe gemeente respecteert en draagt mede zorg voor het eigen, dorps karakter van Uitgeest. De gemeente faciliteert de initiatieven en weegt de kwaliteiten van Uitgeest mee bij de ontwikkeling van de leefomgeving.

Nabijheid • Inwoners hebben laagdrempelig toegang tot het gemeentebestuur (college en raad) om vragen en wensen aan te kaarten. Het bestuur weet wat er speelt in het dorp. Het bestuur van de nieuwe gemeente staat dichtbij de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, vangt signalen snel op en heeft oog voor het eigen karakter van Uitgeest. Er wordt goede participatie en besluitvorming ingericht. Inwoners worden actief vertegenwoordigd door het gemeentebestuur.

Financiële bestendigheid • Uitgeest heeft het financieel moeilijk, maar is nog gezond. Uitgeest heeft een beperkte schuldenlast en nog voldoende eigen vermogen. Er zijn geen grote risico’s in de begroting, wel enige punten van zorg.

• De bestuurskracht van Uitgeest is kwetsbaar onder meer door de beperkte financiële beïnvloedingsruimte. • De woonlasten van Uitgeest zijn gemiddeld wat hoger dan bij vergelijkbare gemeenten. De nieuwe gemeente heeft een structureel sluitende begroting en is financieel gezond. Als gevolg van de fusie stijgen de woonlasten niet substantieel. Er is voldoende investeringsruimte en beïnvloedingsruimte om de opgaven van de gemeente te kunnen realiseren en het voorzieningenniveau hoog te houden.

Regionale samenwerking • Uitgeest is actief in drie regio’s: regio Alkmaar, regio IJmond/Kennemerland en regio Zaanstreek-Waterland. De gemeente wil dit naar de toekomst toe richten op de regio waarheen zij gaat fuseren. De nieuwe gemeente is een krachtige partner in één regionale hoofdrichting. Ook samenwerkingsverbanden worden in die richting ingezet en afgesloten. Bij een regionale heroriëntatie blijven huidige kwaliteiten behouden en is er continuïteit in de dienstverlening aan inwoners en ondernemers.

Organisatie en dienstverlening • De dienstverlening voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is op dit moment goed, toegankelijk en betaalbaar. Uitgeest scoort hier bovengemiddeld op qua inwonertevredenheid. • Op dit moment wordt de bestuurskracht van Uitgeest beperkt door de wijze waarop de ambtelijke organisatie en haar aansturing is ingericht.

De toekomstige dienstverlening van een nieuwe gemeente is minimaal net zo goed als nu. Een toekomstige ambtelijke organisatie weet de aansluiting te maken op het schaalniveau van Uitgeest als dorp en heeft, houdt en organiseert gevoel voor wat er leeft en speelt. De ambtelijke organisatie wordt eenduidig aangestuurd.

Leefomgeving • Uitgeest heeft een uitstekende bereikbaarheid met een (knooppunten)station en de snelweg. Inwoners ervaren echter ook de gevolgen hiervan (en van de ligging op luchtroutes richting Schiphol) in de vorm van geluidsoverlast en luchtkwaliteit. • De natuur en het water in de groene omgeving rondom Uitgeest zijn een gewaardeerde kwaliteit en geliefd voor toerisme en recreatie.

• Uitgeest heeft in de afgelopen jaren, ondanks de ruimtelijke complexiteit, gestaag verder gebouwd, met het oog voor het dorps karakter en de woonbehoefte van de inwoners. In een nieuwe gemeente worden, met aandacht voor duurzaamheid, de kwaliteiten van de Uitgeester leefomgeving versterkt en de kwetsbaarheden met meer kracht geagendeerd. Uitgeest groeit, passend bij het dorps karakter.