2230342_20240201sl01_locatiestudie fusieschool Bergen_definitief.pdf

Locatiestudie fusieschool Bergen Scenarioafweging om te komen tot toekomstbestendige huisvesting voor de fusieschool in Bergen

Opdrachtgever Gemeente Bergen

Datum 2 februari 2024

Referentienummer 22300342/20240201sl01

Auteur(s) Yanthe Boom, Peter Jan Bakker, Yuit Yin Samuel, Peter van Mondfrans

│ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

5.

6.

Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Scenario’s

5

1.3

Afwegingskader

5

1.4

Aanpak

6

1.5

Leeswijzer

6

Huidige situatie

7

2.1

Van Reenenschool

7

2.2

Lucebertschool

9

Kaders en uitgangspunten

11

3.1

De fusieschool: OBB

11

3.2

Leerlingenprognoses

11

3.3

Ruimtebehoefte

12

3.4

Levensduur en duurzaamheid

14

3.5

Bestemmingsplan

14

Scenario 1: Fusieschool op locatie Spaanschepad 1

16

4.1

Omgevingswaarden

16

4.2

Functionele waarden

20

4.3

Belevingswaarden

22

4.4

Technische waarden

22

4.5

Financiën en proces

23

Scenario 2: Fusieschool op locatie Lucebert

25

5.1

Omgevingswaarden

25

5.2

Functionele waarden

28

5.3

Belevingswaarden

30

5.4

Technische waarden

30

5.5

Financiën en proces

31

Scenario 3: Beide schoolgebouwen in stand houden 6.1

Omgevingswaarden

32 32

De inhoud van deze uitgave is eigendom van ICS Adviseurs B.V. te Zwolle. Enkel de opdrachtgever waarmee ICS Adviseurs B.V. een overeenkomst is aangegaan, heeft een gebruiksrecht voor deze uitgave. De inhoud en omvang van dat gebruiksrecht zijn vastgelegd in de algemene voorwaarden van ICS Adviseurs B.V., gedeponeerd bij de Rechtbank Overijssel onder nummer 9/2021, dan wel in de overeenkomst zoals hiervoor bedoeld. Elk ander gebruik van deze uitgave, door opdrachtgever en of derden is uitgesloten, inhoudende dat niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, via internet, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ICS Adviseurs B.V.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

7.

8.

6.2

Functionele waarden

34

6.3

Belevingswaarden

35

6.4

Technische waarden

35

6.5

Financiën en proces

35

Conclusie

36

7.1

Ingevuld afwegingskader

36

7.2

Conclusie

37

Bijlagen

39

Bijlage 1: Toelichting afwegingskader

40

Bijlage 2: Toelichting oppervlaktedefinities

42

Bijlage 3: Leerlingenprognoses

43

Bijlage 4: Berekening klokuren bewegingsonderwijs

43

Bijlage 5: Financiën

44

Bijlage 6: Schouwrapportage Spaanschepad 1

44

Bijlage 7: Schouwrapportage Zakedijkje 38

44

Bijlage 8: Prioritering afwegingskader door stakeholders

44

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

1. Inleiding 1.1 Aanleiding In 2018 heeft ICSadviseurs samen met de gemeente Bergen en de daar actieve schoolbesturen een IHP ontwikkeld voor de verschillende kernen. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke visie en een helder perspectief voor de onderwijshuisvesting van de gemeente Bergen. In opvolging van het IHP zijn er in 2021 samenwerkafspraken gemaakt in samenwerking met de schoolbesturen, waarbij fusie van de Lucebertschool en de Van Reenenschool in het gebouw aan het Zakedijkje (de Lucebert) als denkrichting onderzocht is. De optie voor huisvesting in het monumentale schoolgebouw aan het Spaanschepad (Van Reenenschool) is daarbij niet als optie overwogen in verband met de huidige staat en de hoge exploitatielasten. Inmiddels hebben de plannen rondom de fusie verder vorm gekregen en ligt er een voorgenomen besluit van het schoolbestuur ISOB. Ook de inwoners van Bergen zijn op de hoogte gebracht van de plannen. Er is gebleken dat onder de Bergenaren veel waarde wordt gehecht aan het monumentale pand van de Van Reenenschool en dat men graag ziet dat het gebouw de onderwijsbestemming behoudt. Mede hierdoor is de vraag ontstaan om huisvesting van de fusieschool in het monumentale pand alsnog te onderzoeken en af te zetten tegen het scenario om de fusieschool in het gebouw aan het Zakedijkje te huisvesten.

Dit locatieonderzoek dient als input voor de gemeente om ISOB een advies te kunnen geven over de locatiekeuze van de fusieschool.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

4/46

1.2 Scenario’s In dit locatieonderzoek worden de volgende drie scenario’s onderzocht: Inhuizing fusieschool op locatie Spaanschepad: ▪ renovatie monumentaal pand; ▪ kwantitatieve toets ruimtebehoefte op basis van meest recente leerlingaantallen en (evt.) ruimtelijke functionele aanpassingen. Inhuizing fusieschool op locatie het Zakedijkje: ▪ beperkte ingrepen bestaand pand (2009) ten behoeve van verduurzaming; ▪ kwantitatieve toets ruimtebehoefte op basis van meest recente leerlingaantallen en (evt.) ruimtelijke functionele aanpassingen. Beide gebouwen in stand houden: ▪ de fusie heeft de status van een voorgenomen besluit en is nog geen feit. Daarom kijken we bij dit scenario wat er zou gebeuren als er geen leerlingen verhuizen.

1.3 Afwegingskader De scenario’s worden onderzocht en afgewogen aan de hand van een afwegingskader. Het afwegingskader bestaat uit 5 waarden met elk een aantal onderdelen. Een verdere toelichting op deze onderdelen is opgenomen in bijlage 1. Het afwegingskader is in samenwerking met de stakeholders en gebruikers van beide gebouwen tot stand gekomen. Omgevingswaarde: ▪ betekenis scenario voor de wijk en dorp; ▪ cultuurhistorische en maatschappelijk waarde; ▪ bereikbaarheid en verkeersveiligheid; ▪ faciliteiten directe omgeving; ▪ herkomst leerlingen; ▪ IHP en scholen omgeving; ▪ draagvlak schoolbestuur. Functionele waarden: ▪ capaciteit gebouw en terrein; ▪ functionele eisen; ▪ impact op andere gebruikers gebouw; ▪ opvang en BSO; ▪ consequenties voor het te verlaten gebouw. Belevingswaarden: ▪ ruimtelijke kwaliteit; ▪ cultuurhistorische waarde. Technische waarden: ▪ technische staat en energieprestatie; ▪ duurzaamheid; ▪ binnenklimaat. Financiën en proces: ▪ investering; ▪ subsidiemogelijkheden; ▪ planning.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

5/46

1.4 Aanpak Dit onderzoek is gefocust op de huisvesting en op de mogelijkheden én onmogelijkheden van beide gebouwen en hun locatie. Het draagvlak voor de fusie in het algemeen en locatie onder de leerlingen, ouders en docenten is niet onderzocht in deze studie. Ouderraadpleging verloopt via het schoolbestuur en de Medezeggenschapsraad. Stakeholders en gebruikers van beide gebouwen zijn vroeg in het proces betrokken om mee te denken welke aspecten er belangrijk zijn bij de afweging van beide locaties. Er hebben twee bijeenkomsten plaatsgevonden met stakeholders en gebruikers van de Van Reenenschool en Lucebertschool. Tijdens de eerste bijeenkomst (12 december 2023) is het proces toegelicht en is gezamenlijk het afwegingkader afgestemd. Tijdens de tweede bijeenkomst (17 januari 2024) is de concept rapportage besproken en is de beoordeling van de scenario’s in het afwegingskader besproken. De stakeholders zijn: ▪ Schoolbestuur ISOB; ▪ Schoolbestuur Saks; ▪ Directie Lucebertschool; ▪ Directie Van Reenenschool; ▪ Directie Matthieu Wiegmanschool; ▪ Opvangpartij Van Reenenschool, Alles Kits; ▪ Opvangpartij Lucebert, Forte; ▪ MR Van Reenenschool; ▪ MR Lucebertschool; ▪ Stichting behoud Van Reenenschool; ▪ Bewonersvereniging (BBC). Daarnaast heeft er een technische schouw bij beide scholen plaatsgevonden op 19 december 2023.

1.5 Leeswijzer In dit onderzoek worden 3 scenario’s overwogen. De locaties en bestaande huisvesting worden toegelicht in het hoofdstuk 2. De kaders en uitgangspunten die gelden voor de scenario’s worden omschreven in hoofdstuk 3. Vervolgens worden in hoofdstuk 4 tot en met 6 de drie scenario’s toegelicht aan de hand van de onderdelen uit het afwegingskader. In hoofdstuk 7 wordt een overzicht weergeven van het afwegingskader op basis waarvan de conclusie uiteen wordt gezet.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

6/46

2. Huidige situatie 2.1 Van Reenenschool Het gebouw van de Van Reenenschool is een Rijksmonument uit 1931 en is gebouwd als onderwijslocatie. In 2000 is het gebouw overgedragen aan het schoolbestuur. Het aantal leerlingen is 128 in het schooljaar 2022-2023. De 1 oktobertelling van 2023 komt op 72 leerlingen, een daling ten opzichte van het vorige schooljaar. Een substantieel deel van de leerlingen van de Van Reenenschool heeft een achtergrond als vluchteling. Figuur 1 – hoofdentree Van Reenenschool Gebouw en locatie kenmerken Het L-vormige gebouw ligt op de hoek van het Spaanschepad en de Measdammerlaan aan de westzijde van Bergen. De hoofdentree bevindt zich aan de zijde van het Spaanschepad 1. Het gebouw bestaat uit twee bouwlagen voorzien van een grote dakkap. Op de begane grond zijn voornamelijk lokalen. Zowel de korte poot van de L als de lange poot bestaan uit een gang met aan één zijde lokalen. In de hoek van de L is de hoofdentree en zijn ruimten voor medewerkers. Aan het eind van de korte en lange poot zijn de toiletten. Kinderopvangorganisatie Alles Kits maakt gebruik van één klaslokaal (0.01) op de begane grond.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

7/46

Op de verdieping aan de lange kant van de poot van de L bevindt zich een aula/ multifunctionele ruimte. Aan de korte zijde bevinden zich klaslokalen en bergruimten. Het gebouw ligt in een groene omgeving. Rondom het gebouw is het schoolplein met een afgeschermd gedeelte voor de peuters van de opvang. Ten zuiden van het kavel ligt een gymzaal.

Figuur 3 - begane grond Van Reenenschool

Figuur 3 - verdieping Van Reenenschool

Bestaande capaciteit Het bruto vloeroppervlak van het gebouw is 1.429 m² volgens de meetstaat opgesteld door OCS in 2018. Het netto vloer oppervlak is 1.263 m² en het functioneel vloeroppervlak 991 m². Zie bijlage 2 voor de gehanteerde oppervlaktedefinities. De bruto/nuttig factor komt daarmee op 1,44. Dit is een relatief normale verhouding voor een basisschool. Ter vergelijking: bij nieuwbouw houdt ICSadviseurs rekening met een bruto/nuttig factor van 1,4. Op de begane grond is relatief veel verkeersruimte, op de verdieping daarentegen is bijna het gehele oppervlak functioneel. De school staat op het kavel Bergen Noord-Holland A 5529 en de kadastrale grootte is 4.375m². Het bebouwd oppervlak is 797 m². Technische analyse bestaande situatie Afgezien van interne ruimtelijk aanpassingen verkeert het gebouw nagenoeg in originele staat. Dit heeft gelet de Figuur 4 - Kadastrale grenzen Van Reenenschool monumentale status van bepaalde waarde. Het gebouw is opgetrokken uit massief metselwerk. In de transparante geveldelen zijn stalen kozijnen met enkel glas toegepast. De houten kapconstructie heeft een dakbeschot met gebakken dakpannen. Op de begane grond en verdieping is een houten vloerconstructie toegepast. Deels zijn voor de verkeersgebieden op de begane grond steenachtige vloeren aangetroffen. Het gebouw wordt verwarmd middels een hoog rendement gasketel.

Er is geen voorziening voor koeling of ventilatie aangetroffen. Er is wel een ventilatievoorziening aangetroffen op de 1 e verdieping in de theaterzaal. De deugdelijke functionaliteit is niet vastgesteld. Planmatig onderhoud is uitgevoerd vanuit het vertrekpunt ‘instandhouding’. Dat wil zeggen dat het meerjarig onderhoudsplan is uitgevoerd, maar dat de vergoedingen te kort schieten om het gebouw te verbeteren, bijvoorbeeld op het gebied van verduurzaming en binnenklimaat. Zie bijlage 6 voor de schouwrapportage.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

8/46

2.2 Lucebertschool De Lucebertschool is gehuisvest in een brede school (BBS). Het gebouw is in 2009 gebouwd als plek met geclusterde voorzieningen voor kinderen en hun ouders. Naast de Lucebert zijn ook de basisschool Matthieu Wiegman, Kinderopvangpartij Forte en de GGD gebruikers van dit gebouw. De ruimten voor de scholen, opvang en GGD worden door de gemeente gehuurd van Kennemer Wonen. Het aantal leerlingen is 96 in het schooljaar 20222023. De 1 oktobertelling van 2023 komt op 88 leerlingen, een daling ten opzichte van het vorige schooljaar. Figuur 5 - Lucebertschool / Matthieu Wiegman Gebouw en locatie kenmerken BBS, het gebouw waarin de Lucebertschool is gehuisvest staat aan het Zakedijkje 38 aan de oostkant van Bergen. Op onderstaande plattegrond is de situatie van verhuur te zien. De linkerzijde van het gebouw bestemd voor de twee scholen. De ruimten van de Lucebertschool zijn groen gearceerd. Er worden op het moment 3 lokalen gebruikt op de begane grond en 3 op de verdieping. Het speellokaal annex aula wordt gedeeld met de Matthieu Wiegmanschool. De Matthieu Wiegmanschool gebruikt 7 lokalen. Daarnaast heeft de BBS als extra een handarbeidlokaal en overblijflokaal voor beide scholen. In het gebouw is een gymzaal (zwart gearceerd). Het gebouw ligt aan de rand van een woonwijk en grenst aan een vijver. De gebouwvorm creëert een drietal pleinen.

Het grote plein ter plaatse van de entree wordt gebruikt door de scholen. Bestaande capaciteit In totaal zijn er 13 lokalen in de BBS. De totale oppervlakte voor onderwijs in de BBS is circa 2.030 m² bvo (lokalen Lucebert + lokalen M. Wiegman + gemeentelijke lokalen + gemeenschappelijke ruimten). Opvang en BSO staat hier los van. Het totale gebouw (exclusief woningen) is 3.200 m² bvo.

Figuur 6 - plattegronden BBS(links begane grond, rechts verdieping)

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

9/46

De BBS staat op het kavel Bergen NoordHolland C 4090. Het gebouw is in eigendom van Kennemer Wonen. Het oppervlak van het terrein is ca. 5.080 m². Technische analyse bestaande situatie Het gebouw is traditioneel gebouwd (stapelbouw) en is opgetrokken uit een gemetselde spouwmuur, met kalkzandstenen binnenblad en bakstenen buitenblad. De vloeren en dak van de school zijn uitgevoerd in beton. Het dak van de sportzaal is opgebouwd uit metalen spanten met daarop stalen dakplaten. De transparante geveldelen zijn wisselend voorzien met houten kozijnen met daarin HR++ beglazing en metalen thermisch onderbroken kozijnen met HR++ glas. Er is geen zonwering aangebracht. De zuidgevel van de sportzaal is Figuur 7 - Kadastrale grenzen gebouw Kennemer Wonen uitgevoerd met een thermisch onderbroken (etage hoge) aluminium pui met daarin HR++ beglazing. Het gebouw wordt verwarmd met een hoog rendement gasketel. Er is geen koelinstallatie aangetroffen. Het gebouw wordt door middel van mechanische ventilatie met warmte terugwinning geventileerd. Zie bijlage 7 voor de schouwrapportage.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

10/46

3. Kaders en uitgangspunten In dit hoofdstuk worden de kaders en uitgangspunten voor dit onderzoek benoemd.

3.1 De fusieschool: OBB Basisscholen van Reenen en Lucebert gaan fuseren vanaf het schooljaar zomer 2024. De scholen gaan samen verder onder de (voorlopige) naam OBB: Openbare Basisschool Bergen. De OBB biedt kinderen een toekomstbestendige basis voor duurzame wereld. De school geeft de leerlingen een sterk fundament waarop zij zich verder kunnen ontwikkelen. Er is aandacht voor de uitdagingen van de wereld van vandaag, bijvoorbeeld rond de thema’s klimaat en zorg. Duurzaamheid (ecologisch én sociaal) is een belangrijk onderdeel van het onderwijs en is ook in het gebouw en terrein zichtbaar. De basisvakken worden in de eigen jaargroep gegeven. Daarnaast worden thematische vakken groepsdoorbroken aangeboden. Theoretisch en praktisch onderwijs zijn van gelijke waarde. De OBB werkt intensief samen met peuter-/kinderopvangorganisaties om een doorlopende leerlijn te kunnen realiseren. In het verlengde daarvan kan de nieuwe school ook samenwerken met bijvoorbeeld buurtwerk, verenigingen, jeugdhulp, maatschappelijk werk enzovoort. Dit betekend voor de huisvesting: ▪ ▪ ▪ ▪

stamgroepen; ruimte voor thematisch en praktijk onderwijs; goede verbinding met de opvang; een duurzaam gebouw.

3.2 Leerlingenprognoses Leerlingenprognoses fusieschool De gemeente Bergen heeft leerlingenprognoses op laten stellen door Buro Planning Verband Groningen (december 2023). Voor de basisscholen zijn de kernen waarin ze zijn gelegen met bijbehorend buitengebied gekozen als voedingsgebied. De totstandkoming van de prognoses wordt in bijlage 3 verder toegelicht. In de prognoses is de fusie van de Van Reenenschool en de Lucebertschool reeds meegenomen. In deze prognoses zijn de leerlingenaantallen van beide afzonderlijke scholen (Van Reenen/Lucebertschool) gesommeerd alsof de fusie al jaren een feit is. Bij deze prognoses schommelt het leerlingenaantal rond de 150 met een dipje in 2032 naar circa 140 leerlingen. Er is dus geen rekening gehouden met leerlingen die niet mee gaan naar de fusieschool, waardoor in de praktijk een lager leerlingenaantal mogelijk is. HISTORIE

PROGNOSE

20 21

20 22

20 23

20 24

20 25

20 26

20 27

20 28

20 29

20 30

20 31

20 32

20 33

20 34

20 35

20 36

20 37

20 38

20 39

20 40

211

224

159

151

145

147

151

148

139

138

141

141

141

143

145

147

148

150

152

152

Tabel 1 - Leerlingenprognoses Van Reenen/Lucebert (bron: PVG, december 2023) Het werkelijke (voor groep 1 is een aanname gedaan) aantal inschrijvingen voor de fusieschool in augustus 2024 is: 153 leerlingen. 6 lokalen in de fusieschool

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

11/46

ISOB streeft naar een gemiddelde groepsgrootte van 23 leerlingen. Dat ligt onder de landelijk gemiddelde groepsgrootte in het primair onderwijs van 26 leerlingen1. Bij 6 lokalen zitten er in 2024 gemiddeld 25 á 26 leerlingen in een groep. Rond 2030 zitten er gemiddeld 23 á 24 leerlingen in een groep. De eerste periode is de groepsgrootte hoger dan het streven van ISOB, maar nog steeds onder het landelijk gemiddelde. Rond 2030 sluit de groepsgrootte aan bij het streven van ISOB. Bij 7 lokalen zou het gemiddelde aantal leerlingen per groep in 2024 en rond 2030 lager uitkomen dan het streven van ISOB. Voor de ruimtebehoefte van de fusieschool kan daarom uitgegaan worden van 6 lokalen. Leerlingenprognoses Matthieu Wiegmanschool stabiel De ontwikkelingen rondom de fusieschool hangen nauw samen met de leerlingenprognoses en ruimtebehoefte van de Matthieu Wiegmanschool. De Matthieu Wiegmanschool heeft een regionale functie. HISTORIE

PROGNOSE

20 21

20 22

20 23

20 24

20 25

20 26

20 27

20 28

20 29

20 30

20 31

20 32

20 33

20 34

20 35

20 36

20 37

20 38

20 39

20 40

144

153

158

159

157

150

150

147

138

137

141

140

140

142

144

146

148

149

151

152

Tabel 2 - Leerlingenprognoses Matthieu Wiegman (bron: PVG, december 2023) In de prognoses is een groei naar ongeveer 160 leerlingen te zien tot en met 2025. Daarna is er sprake van een daling naar circa 140 leerlingen die vervolgens stabiliseert rond de 150 leerlingen in 2040. Voor de Matthieu Wiegmanschool wordt in deze rapportage uitgegaan van 6 á 7 lokalen op basis van de leerlingenprognoses. De school zelf ziet een ruimtebehoefte van 8 lokalen.

3.3 Ruimtebehoefte Ruimtebehoefte volgens verordening onderwijshuisvesting gemeente Bergen Conform de verordening, wordt de ruimtebehoefte voor het basisonderwijs bepaald aan de hand van de formule: 200 + 5,03 x leerlingaantal. Onderstaande tabel laat de ruimtebehoefte zien in vierkante meters bvo conform de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Bergen. Uitgangspunt is het leerlingenaantal over 15 jaar, 2039. Ruimtebehoefte fusieschool

leerlingen

m² / leerling

m² bvo

Ruimtebehoefte per leerling

152

5,03

765

Vaste voet

200

Totale ruimtebehoefte onderwijs

965

Tabel 3 - ruimtebehoefte cf. verordening onderwijshuisvesting gemeente Bergen Buitenruimte Voor een basisschool geldt voor de speelplaats een minimum terreinoppervlakte van 3 vierkante meter per leerlingen, met een minimum van 300 vierkante meter. Vanaf 200 leerlingen wordt een minimum van 600 vierkante meter netto als voldoende oppervlakte bestempeld. De verwachting (cf. de prognoses) is dat de school 152 leerlingen zal huisvesten. De ruimtebehoefte voor de speelplaats komt daarmee op 456 m². Daarnaast zijn aanvullende voorzieningen nodig, zoals een (container)berging en fietsenstallingen voor leerlingen en medewerkers. Voor het bepalen van deze benodigde omvang is het indicatieve programma voor de buitenruimte uit onderstaande tabel aangehouden.

Buitenruimte (indicatief)

aantal

m² bvo

totaal m² bvo

opmerking

1 Oudernieuwsbrief 1Op reis, ISOB, 22 juni 2023

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

12/46

Speelplaats

1

456

456

3m² per leerling, conform verordening

Buitenberging spelen

2

10

20

Containerberging

1

15

15

Fietsenstalling leerling

76

1,5

114

5 per 10 leerlingen

Fietsenstalling medewerkers

11

1,5

17

0,7 per 10 leerlingen

Kiss-and-ride

pm

inpassen in de omgeving

Parkeren

pm

in parkeerbalans, in passen in omgeving

Totaal (excl. factor)

622

Totaal (inclusief factor van 1,10 voor inpassingsverlies, paden, wegen, groen, etc.)

684

Tabel 4 - indicatie ruimteprogramma buitenruimte Bewegingsonderwijs In de onderstaande tabel is een overzicht van het aantal normatieve klokuren bewegingsonderwijs opgenomen en de bijbehorende ruimtebehoefte. Bepaling aantal klokuren gymnastiek Groepen 1 en 2 Groepen 3 t/m 8 Totaal

aantal2 2 4 6

à 1,5

Klokuren 6 6

Aantal zalen

0,23

Tabel 5 - Ruimtebehoefte gymnastiek Voor de leerlingen van groep 1 en 2 zal een separaat speellokaal in het gebouw aanwezig zijn. Hierdoor hebben zij geen recht op een aantal klokuren bewegingsonderwijs in de gymzaal. Standaard hebben de groepen 3 - 8 recht op 1,5 klokuur bewegingsonderwijs. Ruimtebehoefte kinderopvang Uitgangspunt voor de capaciteit van de opvang is voor beide gebouwen het huidige aantal groepen. In de van Reenenschool zijn 22 kindplaatsen voor de bso en 16 voor de peutergroep. De opvangorganisatie (Alles kits) huurt 77 m² van ISOB. De bso vangt ook kinderen op van de Willem-Alexanderschool, Bosschool en Europese school, op die locaties is geen of niet voldoende opvangcapaciteit. In de BBS (Lucebert en Matthieu Wiegman) zijn maximaal 60 kindplaatsen voor de bso en maximaal 104 voor de peutergroep/KDV. De kinderopvangorganisatie (Forte) maakt gebruik van circa 895 m² in het gebouw en huurt van de gemeente. Het aantal kindplaatsen voor de dagopvang is in de huidige situatie stabiel. Voor de bso is er een wachtlijst. Parkeren Als basis voor haar parkeernormen kiest de gemeente Bergen voor de meest recente parkeerkencijfers van het CROW. Deze kencijfers zijn opgenomen in publicatie 381: ‘Toekomstbestendig parkeren’, uitgebracht door het CROW in december 2018. De locaties van de Van Reenenschool en Lucebertschool vallen beide in het gebied ‘rest bebouwde kom’.

Deze kencijfers leiden voor een basisschool tot een parkeernorm van 0,8 parkeerplaatsen per leslokaal, exclusief kiss & ride. Dit leidt bij een ruimtebehoefte van 6 groepen/leslokalen tot een parkeerbehoefte van 4,8 parkeerplaatsen. Vooralsnog wordt uitgegaan van het realiseren van parkeerplaatsen op openbaar terrein (oplossen in de parkeerbalans), aangezien dit bij de huidige schoolgebouwen ook op deze manier is opgelost.

2 Verdeling van de groepen conform modelbeleidsregel bekostiging gymnastiekruimte

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

13/46

Voor het fietsparkeren geldt de norm 5 fietsparkeerplekken voor leerlingen per 10 leerlingen en 0,7 fietsparkeerplekken voor medewerkers per 10 leerlingen. De bijbehorende ruimtebehoefte is meegenomen in het indicatieve ruimte programma voor de buitenruimte. Samenvatting ruimtebehoefte ▪ ▪ ▪ ▪

6 groepen leerlingen; totale ruimtebehoefte van 965 m² bvo; 5 parkeerplaatsen op openbaar terrein; buitenruimte van circa 684 m² (exclusief parkeren en kiss 7 ride).

3.4 Levensduur en duurzaamheid Uitgangspunt voor de scenario’s is een levensduurverlening van 40 jaar. Minimale eis is een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) en Frisse scholen klasse B. De ambitie vanuit het schoolbestuur ligt hoger dan BENG. In een volgende fase kan gekeken worden welke maatregelen er getroffen kunnen worden om naar een energie neutraal gebouw te gaan. Voor het monument geldt dat deze ambities zoveel mogelijk benaderd worden binnen de mogelijkheden van het bestaande gebouw en de kaders vanuit de cultuurhistorische waardebepaling.

3.5 Bestemmingsplan Voor de locaties van de Van Reenenschool en Lucebertschool is het bestemmingsplan Bergen – Dorpskern Zuid (vastgesteld op 24 maart 2009) van toepassing. De beide kavels hebben een bestemmingsvlak waarop de bestemming ‘maatschappelijk’ van toepassing is en waarvoor onder andere de volgende bepalingen gelden: “Voor de maatschappelijke voorzieningen wordt een "ruime" regeling opgenomen, gelet op toekomstig flexibel gebruik. Dit wil zeggen dat binnen de bestemming Maatschappelijk diverse maatschappelijke voorzieningen gevestigd kunnen worden, zoals school- en (kinder)opvangvoorzieningen, maar ook seniorencomplexen met zorgfunctie en nutsvoorzieningen. Omdat sociaal-culturele centra, ontmoetingscentra en buurthuizen tot overlast voor de omgeving kunnen leiden, zijn deze uitgesloten. … De betreffende locaties worden in het bestemmingsplan vastgelegd met (globale) bouwvlakken en op basis van de aanwezige bebouwing een maximum bebouwingspercentage, waarbij de bebouwingsgrenzen de ruimtelijke structuur respecteren. In een aantal gevallen is een beperkt bouwvlak opgenomen waarbinnen de bedrijfsgebouwen onbeperkt mogen worden uitgebreid. Rekening houdend met deze bepalingen en de opgenomen bouw- en goothoogte, is een andere invulling bij bijvoorbeeld herstructurering mogelijk, zonder dat een ontheffing of wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk is.”3

3 Bestemmingsplan Bergen dorpskern Zuid (vastgesteld op 24-03-2009), hoofdstuk 6.3.2. artikel 15

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

14/46

Figuur 9 - plankaart Van Reenenschool

Figuur 9 - Plankaart Bergense Brede School (BBS)

Het bestemmingsplan en de plankaart uit bovenstaande figuren leiden tot de volgende bepalingen: ▪ ▪ ▪

beide bestemmingsvlakken hebben een maatschappelijke bestemming; de maximale goot- en bouwhoogte voor beide locaties is conform bestaand; in de plankaart zijn geen bebouwingspercentages aangegeven, maar wel het bestaande bouwvlak; de Van Reenenschool is aangeduid als monument.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

15/46

4. Scenario 1: Fusieschool op locatie Spaanschepad 1

In dit scenario wordt de Van Reenenschool (met adres Spaanschepad 1) de locatie voor de toekomst van de OBB. Het gebouw wordt gerenoveerd om voor de komende 40 jaar de school van degelijke huisvesting te voorzien. De Lucebertschool verlaat het gebouw van BBS. Volgens de prognose zal in dit scenario het leerlingenaantal zich op beide locaties stabiliseren rond de 150 leerlingen. Ten opzicht van het schooljaar 22-23 groeit het aantal leerlingen dat geval op het Spaanschepad van 128 naar 153. Een toename van 25 leerlingen. Op de locatie Zakedijkje daalt het totaal aantal leerlingen, ten opzichte van het schooljaar 22-23, met 97 leerlingen. Aandachtspunt: De prognoses gaan ervan uit dat álle leerlingen van de Lucebertschool meegaan met de fusie naar het Spaanschepad. Hoe dit in de praktijk uit pakt is moeilijk te voorspellen, maar over het algemeen heerst het gevoel dat het waarschijnlijker is dat minder leerlingen mee zullen gaan dan geprognosticeerd.

4.1 Omgevingswaarden Betekenis scenario voor de wijk en het dorp Het gebouw van de van Reenenschool heeft een zeer hoge symbolische waarde voor de wijk en het dorp Bergen. Het gebouw kent een lange historie en is een plek waar generaties lang collectieve herinneringen zijn opgebouwd in de wijk. De ruimtelijke kwaliteit, ligging aan de rand van het bos en de grote buitenruimten heeft al die jaren bijgedragen aan de ontwikkeling, groei en gezondheid van de leerlingen. De locatie van de Van Reenenschool zorgt voor een spreiding van de schoolgebouwen in het dorp Bergen. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

16/46

Cultuurhistorische en maatschappelijke waarde Het schoolgebouw is een monument en ontworpen en gebouwd met hoge plafonds, veel licht en veel buitenruimte met het idee kinderen een gezonde leeromgeving te bieden. In dit scenario wordt de cultuurhistorische waarde van het gebouw aan het Spaanschepad niet aangetast. Functie en bijbehorende vorm blijven behouden. Bij de renovatie en eventuele functionele wijzigingen is het van belang rekening te houden met het monumentale karakter van het gebouw. Wijzigingen aan het gebouw zullen moeten worden voorgelegd aan de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Omschrijving cultuurhistorische waarde: “Het schoolgebouw met bijbehorende erfscheiding uit 1931 is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf typologisch voorbeeld van een schoolgebouw van het zg. 'gangtype', in kubistisch expressionistische bouwtrant. Het door een laag muurtje omgeven schoolgebouw is beeldbepalend gesitueerd op de hoek van het Spaansepad en de Maesdammerlaan.” (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Licentie CC-0 (1.0))

Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid De school ligt aan de rand van het dorp, maar dichtbij de dorpskern. De locatie is goed bereikbaar voor alle soorten vervoer. De wegen rondom de school zijn relatief smal voor twee richtingsverkeer, maar lopen niet dood. Er is geen aparte rijbaan voor fietsers rondom de school. Voor fietsparkeren is op het eigen terrein voldoende ruimte. De school beschikt over een Kiss & Ride zone. Er staat een bord die de zone aanduidt, maar er zijn verder geen speciale voorzieningen in het straatprofiel hiervoor gerealiseerd. De auto’s staan aan de overzijde van de weg waardoor kinderen moeten oversteken. Deze zone wordt door de gebruikers als matig en onveilig beoordeeld. Er zijn geen parkeerplekken voor medewerkers of bezoekers dichtbij de school, dit wordt als een groot gemis ervaren. Rondom de school alleen parkeren voor vergunninghouders of parkeren met parkeerschijf (max. 1 uur). Op grote afstand van de school is het mogelijk om vrij te parkeren.

Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, is gunstig voor langzaam verkeer, maar ongunstig voor de autoverkeer. De score is een gemiddelde van dit onderdeel en is daarom neutraal. Faciliteiten directe omgeving De school staat in een groene omgeving waar voldoende ruimte is voor buitenactiviteiten, ook is er een eigen moestuin. De locatie grenst aan het bos, waardoor de natuur snel opgezocht kan worden.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

17/46

Gymzaal Aan het kavel van de school grenst gymzaal Hogervorst. Deze gymzaal wordt gebruikt door de Van Reenenschool, de Bosschool en deels door de Willem Alexanderschool. De fusieschool heeft recht op 6 klokuren bewegingsonderwijs. De Bosschool heeft recht op 7,5 klokuren bewegingsonderwijs en de Willem Alexanderschool op (totaal) 7,5 klokuren. De totale behoefte komt op 21 klokuren bewegingsonderwijs. De Willem Alexanderschool zit voor een deel in de gymzaal van het Zakedijkje, dus in werkelijkheid ligt de vraag iets lager. De capaciteit van een gymzaal voor primair onderwijs is 26 klokuren, er is dus voldoende capaciteit beschikbaar (zelfs als de Willem Alexanderschool in zijn geheel wordt meegerekend). Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig.

Figuur 10 - verdeling locaties bewegingsonderwijs, IHP 2018 IHP en scholen omgeving In het IHP uit 2018 werd binnen de kern Bergen onderscheid gemaakt tussen Bergen-West en Bergen-Oost. De leerlingprognose die op dat moment werd gehanteerd werd een forse daling van het aantal leerlingen in de kern Bergen verwacht: een daling van 24% over een periode van 15 jaar. Voor Bergen-West een daling van 32% en voor Bergen-Oost een daling van 13%. De meest recente prognose geeft een iets ander beeld, namelijk een daling van 12% voor de kern Bergen. Bij deze recente prognose wordt rekening gehouden met woningbouwontwikkeling in Bergen-Oost. Het is dan ook de verwachting dat de sterkste daling van het leerlingaantal in BergenWest zal plaatsvinden. In zowel Bergen-West als Bergen-Oost zijn nu drie basisscholen aanwezig. De maximale afstand tussen de basisscholen in de kern Bergen bedraagt Figuur 11 - spreiding scholen Bergen hemelsbreed 2 kilometer. Binnen Bergen-West en Bergen-Oost is de onderlinge afstand tussen de basisscholen hemelsbreed maximaal 750 meter. De totale capaciteit van de 6 schoolgebouwen bedraagt

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

18/46

6.863 m² bvo (Bergen-West: 3.689 m² bvo; Bergen-Oost: 3.174 m² bvo). Bij handhaving van de huidige situatie bedraagt de normatieve ruimtebehoefte van de 6 scholen over de langere termijn 5.561 m² bvo. Bij fusie van de Van Reenenschool en Lucebert wordt dat 5.361 m² bvo. In totaal is – op basis van de meest actuele leerlingprognose – in de kern Bergen na fusie van de twee scholen een normatieve leegstand te verwachten van ruim 1.500 m² bvo. Wanneer de fusieschool op de locatie Van Reenen school wordt gehuisvest, zal een normatief ruimteoverschot van zo’n 1.500 m² bvo ontstaan die voor andere (maatschappelijke) functies kunnen worden ingezet. Om een beeld te hebben van de omvang van deze ‘overcapaciteit’: dit is meer dan de omvang van de Van Reenenschool zelf (1.432 m² bvo). De overcapaciteit blijft zodanig groot dat het niet de verwachting is dat deze kan worden gevuld met kostendekkende functies. De bijdrage aan het reduceren van onderwijs huisvestingscapaciteit van dit scenario scoort ongunstig. Herkomst leerlingen De leerlingen op de 6 scholen in de kern Bergen komen niet alleen uit Bergen-West of Bergen-Oost. Een deel van de leerlingen komt ook uit andere kernen/plaatsen. Bij de Mathieu Wiegman en de Adriaan Roland Holstschool (beide Bergen-Oost) komt respectievelijk 46% en 50% van de leerlingen uit andere kernen.

Deze scholen hebben duidelijk een wijk overstijgend of zelfs regionaal voedingsgebied. Bij de andere scholen is het percentage leerlingen die uit andere gebieden komen aanzienlijk lager. Deze scholen kunnen worden getypeerd als wijkscholen. Bij de van Reenenschool kwam in 2021 zo’n 25% van de leerlingen van buiten de kern Bergen. Ook kwam een aanzienlijk aantal leerlingen uit Bergen-Oost naar de van Reenenschool (23%), terwijl zo’n 16% van de leerlingen op de Lucebert vanuit Bergen-West kwam. In totaal kwamen in 2022 van de 960 leerlingen die in de kern Bergen naar school gingen 693 leerlingen uit de kern Bergen (72%): 332 leerlingen uit Bergen-West en 361 uit Bergen-Oost. Een groot deel van de leerlingen van buiten de kern Bergen vindt hun weg bij twee scholen in Bergen-Oost. Zoals eerder aangegeven is de verwachting dat het aantal leerlingen nog zal dalen en dat die daling zich sterker in Bergen-West dan in Bergen-Oost zal manifesteren. In Bergen-Oost is immers nog nieuwe woningbouwontwikkeling gepland. Huisvesting van de fusieschool op de Van Reenenschool locatie is gelet op de herkomst van de leerlingen en de verwachte ontwikkeling van het leerlingaantal niet voordelig.

Er zullen meer leerlingen vanuit Bergen-Oost naar Bergen-West moeten komen om voor drie (overwegend wijk-) scholen in Bergen-West voldoende leerlingen te genereren, of de scholen moeten een sterkere aantrekkingskracht op leerlingen van buiten de kern Bergen zien te genereren. Ten aanzien van de herkomst van leerlingen in relatie tot het toekomstperspectief van de fusieschool ten opzichte van de andere scholen, scoort dit scenario ongunstig. Draagvlak schoolbestuur Voor dit scenario is geen draagvlak van het schoolbestuur. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel ongunstig.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

19/46

4.2 Functionele waarden Capaciteit gebouw en terrein Het gebouw van de Van Reenenschool heeft een oppervlak van 1.429 m² bvo. De ruimtebehoefte van de fusieschool is 965 m² bvo. De opvang heeft een ruimtebehoefte van 77 m² verhuurbaar oppervlak (ca. 103 m² bvo). De overmaat in het gebouw komt daarmee op 361 m² bvo. Ter illustratie, een overmaat van 361 m² staat gelijk aan ca. 70 leerlingen extra om het schoolgebouw te vullen. Bvo Spaanschepad 1 Ruimtebehoefte fusieschool OBB Ruimtebehoefte opvang Overmaat Tabel 6 - capaciteit Spaanschepad 1

School OBB Ca. 00 m bvo

m² bvo 1.429 965 103 361

200 + (152 x 5,03)

School OBB Ca. 265 m bvo

Overmaat

Overmaat Opvang

Figuur 12 - indicatie ruimtebehoefte OBB en overmaat (let op: geen inpassing of plattegrond! Deze figuur geeft een indicatie van de verhouding ruimtebehoefte vs. overmaat) Voor de school is het van belang dat er minimaal 6 groepsruimten, een speellokaal en ruimten voor het personeel ingepast kunnen worden. Daarnaast is het wenselijk dat er ruimte is voor expressie, muziek en bijeenkomsten/vieringen. Binnen het normatief kader en de structuur van he gebouw passen 6 lokalen, een speellokaal, één multifunctionele ruimte ter grootte van een normaal lokaal en de minimaal benodigde ruimten voor personeel en facilitaire functies. Een aparte ruimte voor bijeenkomsten past dus niet in het normatief kader. Wel zou gezocht kunnen worden naar mogelijkheden voor het koppelen van het speellokaal met multifunctioneel lokaal zodat deze hiervoor gebruikt kan worden. Ander optie is gebruikmaken van de overmaat en eventueel medegebruikers daarbij zoeken. Voor de invulling van de overmaat zijn er twee opties: de school gebruikt meer vierkante meters dan de norm of er wordt gezocht naar nieuwe gebruikers die een vaste ruimte huren. Belangrijk aandachtspunt bij het betrekken van nieuwe gebruikers is de bereikbaarheid van hun ruimten. Het gebouw heeft twee stijgpunten, waardoor het voor kan komen dat een andere gebruikers via ruimten van de school de eigen ruimte moet bereiken.

Een tweede belangrijk aandachtspunt is dat de huurder de ruimte huurt van ISOB, en zij dus het risico dragen voor het geval er geen geschikte huurder wordt gevonden. Buitenruimte De Van Reenenschool beschikt over een speelplein van 2.293 m². Dit betreft alleen het speelplein en is dus exclusief fietsenstalling en buitenruimte van de kinderopvang. De minimale ruimtebehoefte conform de verordening is 456 m². Het schoolplein van de van Reenenschool voldoet ruimschoots in de behoefte.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

20/46

Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel ongunstig in verband met de overmaat. De hoeveelheid vierkante meters onderwijs sluiten niet aan bij de spelregels Spreiding en Krimp uit het IHP 2018, pagina 21. Functionele eisen gebouw Het gebouw is oorspronkelijk gebouwd als basisschool. De structuur van het gebouw past nog steeds bij de huidige vorm van lesgeven in stamgroepen. De verkeersruimte biedt voldoende mogelijkheid voor het werken op de gang met kleine groepjes leerlingen. Binnen het normatief kader is het mogelijk één creatief multifunctioneel lokaal te realiseren die geschikt is voor praktisch of thematisch onderwijs. De opvang is zo te positioneren dat het mogelijk is om een kindcentrum te realiseren met doorlopende leerlijn en goede samenwerking. Er kan een eigen toegang zijn, maar ook een verbinding met het hart van de school op de begane grond. Medewerkers zouden bijvoorbeeld gebruik kunnen maken van een gezamenlijke teamkamer of kantoor. ISOB ziet graag een duurzame en energiezuinige gebouwportefeuille. Qua technische duurzaamheid sluit het gebouw minder goed aan op de visie van de school. Qua beleving van duurzaamheid en natuur in en om het gebouw, sluit het gebouw goed aan. Het is mogelijk om water op te vangen, te tuinieren, afval te scheiden en de natuur in te gaan.

Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig. Impact op andere gebruikers gebouw Met de inhuizing van de fusieschool op de locatie van de Van Reenenschool komen andere gebruikers in het gebouw niet in de verdrukking. De opvang kan de huidige ruimten behouden en dan is er nog steeds sprake van een overmaat. Verdrukking van de opvang bij eventuele groei van de fusieschool is daarom niet aan de orde. Ruimten van de Van Reenenschool wordt door verenigingen (dans, musical e.d.) gehuurd buiten schooltijden. De komst van de fusieschool heeft geen noemenswaardige impact op de afspraken met de verenigingen. Zoals hierboven beschreven, is de bereikbaarheid van ruimten voor andere (vaste) gebruikers in de overmaat van het gebouw een aandachtspunt. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel neutraal. Opvang en BSO De opvangcapaciteit in de Van Reenenschool kan behouden worden of zelfs uitgebreid worden. Onzekerheid van ouders over de opvang voor aankomend schooljaar kan worden weggenomen. Het gebouw leent zich voor nauwe samenwerking tussen de opvang en school. Ook in het gebouw aan het Zakedijkje 38 veranderd er niks aan het de huidige opvangcapaciteit. Wellicht komt er meer ruimte vrij op de BSO waardoor wachtlijsten weggewerkt kunnen worden. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig.

Consequenties voor het te verlaten gebouw Aan de andere kant van het dorp, in de BBS, komt ruimte vrij door het wegvallen van de Lucebertschool. Deze ruimte gaat terug naar de gemeente, die een langlopend huurcontract heeft met Kennemer Wonen. Op de locatie BBS blijft de Matthieu Wiegmanschool achter. Deze school heeft een ruimtebehoefte van 1000 m² bvo in 2024 (159 lln.) en 965 m² bvo in 2039 (152 lln.) volgens het normatief kader. De totale oppervlakte voor onderwijs in de BBS is ca. 2030 m² bvo (lokalen Lucebert + M. Wiegman + gemeentelijke lokalen + gemeenschappelijke ruimten). De overmaat, na vertrek Lucebert, is dus 1030 - 1065 m² bvo rekening houdend met de prognoses en het normatief kader onderwijshuisvesting.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

21/46

Ter illustratie, 1030 m² bvo staat gelijk aan een groei van circa 200 leerlingen voor een school of circa 120 kindplaatsen bij de opvang. De prognoses laten geen dergelijke groei zien van de Matthieu Wiegman. Om dit scenario haalbaar te maken, moet er gezocht worden naar een extra invulling van de overmaat. Op dit moment wordt er gekeken wat een goede plek voor de GGD zou zijn in Bergen. Het Zakedijkje zou een mogelijke locatie kunnen zijn, maar dat is nog geen zekerheid. Ook is de ruimtebehoefte van de GGD zeer waarschijnlijk kleiner dan 1030 m². Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel neutraal. Dit met de reden dat zoeken naar een extra huurder een mogelijke oplossing is, maar geen onderdeel is van dit onderzoek en dus niet beoordeeld kan worden.

4.3 Belevingswaarden Ruimtelijke kwaliteit De ruimtelijke kwaliteit van het Spaanschepad 1 sluit goed aan bij een onderwijsfunctie. De monumentale kenmerken, hoge plafond en veel licht worden zeer gewaardeerd door de gebruikers van het pand (heden en in het verleden) en voegen extra ruimtelijke kwaliteit toe. Ook de omgeving en het groene uitzicht dragen bij aan de ervaren kwaliteit van het gebouw. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig. Cultuurhistorisch waarde Het gebouw aan het Spaanschepad 1 heeft cultuurhistorische waarde. De cultuurhistorische waarde en geschiedenis van de plek dragen positief bij aan de beleving van de gebruikers en daarmee ook het onderwijs. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig.

4.4 Technische waarden De technische waarden zijn beoordeeld is de schouwrapportage. Het vertrekpunt is dat na renovatie het gebouw weer voor 40 jaar toekomstbestendig en geschikt is voor onderwijs. De benodigde technische ingrepen vertalen zich uiteindelijk in de kosten. Zie bijlage 6 voor de schouwrapportage. Verduurzaming en binnenklimaat Vanuit het oogpunt van de huidige normeringen voor het binnenklimaat zal er ingrijpende renovatie nodig zijn. Het gebouw is nagenoeg niet geïsoleerd en er zijn geen deugdelijke ventilatievoorzieningen aanwezig. Toch biedt het gebouw voldoende kansen voor verduurzaming. Het gebouw zal energetisch verbeterd moeten worden door het gebouw, met aandacht voor de monumentale status, te isoleren en koudebruggen te verhelpen. Daarnaast zal de ventilatie en luchtdichtheid van het gebouw verbeterd moeten worden, naar de standaard Frisse scholen ventilatie B. Als bovenstaande maatregelen zijn uitgevoerd, kan vervolgens de bestaande gasketel vervangen worden door een warmtepomp (soort nader te bepalen). Verduurzamingsmaatregelen Spaanschepad die zijn geraamd: ▪ Toepassen van voorzetgevelkozijnen inclusief beglazing en zonwering. ▪ Isoleren van de gesloten geveldelen. ▪ Isoleren zadeldaken. ▪ Vervangen alle armaturen TL door LED. ▪ Toepassen luchtbehandelingskaste, kanaalwerk, CO2-sturing, na-regelen temperatuur per lokaal.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

22/46

▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Isoleren begane grond vloer via kelder. Plaatsen PV-panelen op het zadeldak. De dakconstructie wordt vervangen en hierop aangepast. Verbeteren van kierdichtingen (qv10) in vloeren, gevels en daken. Warmteopwekking door middel van warmtepomp. Gezien beschikbaarheid terrein keuze voor waterwater warmtepomp (bodembronnen). Ook te gebruiken ter actieve koeling; NB: gasgestookte ketel vervalt. Vervangen van de warmte distributie > LTV. Vervangen van warmteafgifte > LTV (convectoren of vloerverwarming). Vervangen van alle vloerafwerkingen en plafonds, nieuw schilderwerk en wandafwerkingen, renoveren toiletten. Trappenhuizen handhaven. Toepassen personenlift, locatie nader te bepalen.

De lijst is niet uitputtend. In een latere fase zal aan de hand van de BENG berekening de definitieve maatregelen bepaald kunnen worden.

4.5 Financiën en proces Investering In onderstaande tabel is de investeringskostenberekening kort samengevat. Een uitgebreid financieel overzicht met de memo van de financiële uitwerking is toegevoegd in bijlage 5. Investeringkostenraming - 40 jaar

Totaal exclusief btw

Totaal inclusief btw

Spaanschepad Grondkosten

€ 5 .500

€ 69.400

Bouwkosten

€ 2.635.000

€ 3.188. 00

Losse inrichting

€0

€0

Directiekosten

€ 435.000

€ 528.250

Bijkomende kosten

€ 90.000

€ 96.200

Onvoorzien

€ 320.000

€ 389. 50

Financieringskosten Totaal onderwijsdeel

€0

€0

€ 3.537.500

€ 4.272.300

€ 2.476

€ 2.990

Invest eringskost en per m2 bvo

Tabel 7 - Totaaloverzichten investeringen Spaanschepad In dit scenario worden beide gebouwen in stand gehouden. Naast het renoveren van het Spaanschepad, zijn er dus ook verbeteringen nodig aan het Zakedijkje om dit gebouw voor 40 jaar toekomstbestendig te maken. De tabel hieronder laat de totale investering zien. Voor de toelichting op de aanpassingen aan het Zakedijkje, zie scenario 2. Investeringkostenraming - 40 jaar

Totaal exclusief btw

Totaal inclusief btw

Vernieuwbouwen Spaansepad

€ 3.540.000

€ 4.2 0.000

Vernieuwbouwen Het Zakedijkje

€ 3.080.000

€ 3. 10.000

Totaal

€ 6.620.000

€ 7.980.000

€ 1.430

€ 1.724

Invest eringskost en per m2 bvo

Tabel 8 - Totaaloverzicht investeringen scenario 1 Daarbij dient te worden aangetekend dat het niet noodzakelijk is en ook niet de verwachting is dat het gebouw Het Zakendijkje al op korte termijn zo ingrijpend zal worden verduurzaamd. Het gebouw is eigendom van de woningcorporatie en die is uiteindelijk als eigenaar verantwoordelijk voor de verduurzaming. Het gaat bij dit gebouw om de verdere verbetering van de energetische waarden en om verbetering van het

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

23/46

binnenklimaat. De kosten voor verduurzaming zullen naar verwachting worden doorberekend in de huur die de gemeente betaalt. De verbouwing van de Van Reenenschool is dermate ingrijpend dat het noodzakelijk zal zijn om de leerlingen tijdelijk elders te huisvesten. Het gebouw aan het Zakendijkje zou hiervoor in eerste instantie voor kunnen worden benut. Mocht dat geen wenselijke situatie zijn, dan zal moeten worden omgezien naar tijdelijke huisvesting, bijvoorbeeld in de vorm van tijdelijke units. Uitgaande van een huurperiode van 12 maanden komen de investeringskosten voor de tijdelijke huisvesting op basis van totaal 1.068 m² bvo (=965 m² bvo onderwijs en 103 m² bvo kinderopvang) uit op € 985.000,- inclusief btw inclusief een speelruimte ad 600 m². Subsidiemogelijkheden Specifiek voor monumenten: ▪ Nationaal Restauratiefonds biedt laagrentende leningen voor rijksmonumenten: rijksmonumenten hypotheek, Duurzame Monumentenlening, Duurzame Scholenfondslening. ▪ De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft voor rijksmonumenten instandhoudingssubsidie SIM. ▪ De Provincie Noord-Holland geeft subsidie voor restauratie en verduurzaming van rijksmonumenten. Daarnaast is er nog DUMAVA, deze is voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed.

Voor deze subsidie is het mogelijk om subsidie aan te vragen voor 1 tot 3 verduurzamingsmaatregelen van de door hun beschikbaar gestelde ‘maatregelenlijst’. Óf een integraal project (waarbij de minimale subsidiekosten 25.000,euro en maximaal € 2,5 miljoen zijn). Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel gunstig. Planning De planning van ISOB is om in september 2024 te starten met de fusieschool OBB. De renovatie/verduurzamingsmaatregelen zijn urgent en van grote omvang en dit vraagt ook de nodige planvormingstijd. Het renoveren van het gebouw aan het Spaanschepad 1 met een levensduurverlening voor 40 jaar is niet haalbaar vóór september 2024. Het is denkbaar om in september 2024 te starten met de fusieschool in het gebouw, aangezien in de huidige situatie ook onderwijs mogelijk is. Maar binnen enkele jaren zal het gebouw alsnog gerenoveerd moeten worden. Deze renovatie duurt langer dan een onderwijsvrijeperiode waardoor tijdelijke huisvesting noodzakelijk is. Scenario 1, inhuizen op het Spaanschepad, scoort op dit onderdeel ongunstig in verband met de noodzaak voor tijdelijke huisvesting voor onderwijs en opvang en het niet gelijk van start kunnen in een duurzaam en gerenoveerd gebouw.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

24/46

5. Scenario 2: Fusieschool op locatie Lucebert

leerlingen an Reenen naar akedijkje akedijkje 38

Spaanschepad 1 geen leerlingen

52 lln. OBB 52 lln. . Wiegman

In dit scenario wordt de Brede Bergensche School (met adres Zakedijkje 38) de locatie voor de toekomst van de OBB. De Van Reenenschool verlaat het monumentale gebouw. Ten opzicht van het schooljaar 22-23 groeit het aantal leerlingen, volgens de prognoses, op het Zakedijkje van 96 leerlingen van de Lucebert en 153 leerlingen van M. Wiegman naar 152 (OBB) + 152 (M. Wiegman) = 304 leerlingen in 2039. Een toename van 55 leerlingen. Aandachtspunt: De prognoses gaan ervan uit dat álle leerlingen van de Van Reenenschool meegaan met de fusie naar het Zakedijkje. Hoe dit in de praktijk uit pakt is moeilijk te voorspellen, maar over het algemeen heerst het gevoel dat het meer waarschijnlijk is dat minder leerlingen mee zullen gaan dan geprognosticeerd.

5.1 Omgevingswaarden Betekenis scenario voor de wijk en het dorp Het Zakedijkje is een Brede school met veel verschillende faciliteiten (onderwijs, muziek, sport en opvang). Het is een plek waar bewoners van de omringende wijken veel gebruik van maken en daardoor waarde heeft. Het gebouw is in 2009 gebouwd en heeft verder geen historische betekenis voor de plek. Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel neutraal. Cultuurhistorische en maatschappelijke waarde Het gebouw is ontworpen met een brede school gedachte. De maatschappelijke waarde van dit gebouw zit in de clustering van voorzieningen voor kinderen en hun ouders. In dit scenario blijft het brede aanbod voor kinderen en ouders behouden. Het zakedijkje 38 heeft geen cultuurhistorische waarde.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

25/46

Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel gunstig. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid De school ligt aan de rand van het dorp in een woonwijk. De locatie is redelijk bereikbaar voor alle soorten vervoer. De weg naar de school is relatief smal voor twee richtingsverkeer. Het laatste stuk van de weg Zakedijkje, dat naar de school toe leidt, loopt dood. Er is dus voornamelijk bestemmingsverkeer en geen doorkruising van andere verkeersstromingen. Er is geen aparte rijbaan voor fietsers naar de school. Het laatste stuk van de weg heeft het profiel van een fietspad waar auto’s te gast zijn. Fietsparkeren gebeurt buiten de hekken van de school aan het fietspad. De zone voor fietsparkeren is circa 200 m² (oppervlak bij benadering, geen gemaatvoerde kaart beschikbaar). De behoefte van beide scholen is elk 114 m² (totaal 228 m²), dus de zone is te klein volgens de norm van de gemeente. In de praktijk wordt het aantal plekken ook als te weinig ervaren. Ook de Kiss & Ride zone is gelegen aan dit fietspad. De zone is aangeduid met een bord en auto’s kunnen stilstaan aan de zijde van de school. Kinderen hoeven niet over te steken als ze in deze strook worden afgezet. Alhoewel deze zone goed is ontworpen en in theorie zou moeten werken, komt het voor dat niet iedereen zich aan de gedragsafspraken houdt en hier op gehandhaafd moet worden. Hierdoor ontstaan spanningen.

Auto’s rijden over het fietspad naar de parkeerplaats, die tevens fungeert als keerlus voor dit doodlopende deel van de weg. Het betreft een groot parkeerterrein voor alle gebruikers van het gebouw, dus ook de woningen. Voor de medewerkers zijn hier voldoende plekken beschikbaar. In de omgeving (de wijk) is parkeren mogelijk en gratis.

Figuur 13 - verkeerssituatie Zakedijkje 38 Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel gemiddeld gezien neutraal. Faciliteiten directe omgeving De school staat naast een natuurgebied/parkje waar voldoende ruimte is voor buitenactiviteiten. Op het terrein is een plek om te tuinieren of buiten les te geven. Op dit moment worden er plannen gemaakt om zowel het schoolplein als het buitengebied aan te pakken. Gymzaal In het gebouw aan het Zakedijkje zit een inpandige gymzaal. Deze gymzaal wordt gebruikt door de Matthieu Wiegmanschool, Lucebert, Adriaan Roland Holstschool en deels door de Willem Alexanderschool.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

26/46

De fusieschool heeft recht op 6 klokuren bewegingsonderwijs. De Matthieu Wiegmanschool heeft recht op 6 klokuren bewegingsonderwijs, Willem Alexanderschool op (totaal) 7,5 klokuren en de Adriaan Roland Holstschool op 9 klokuren. De totale behoefte komt op 28,5 klokuren bewegingsonderwijs. De capaciteit van een gymzaal voor primair onderwijs is 26 klokuren. Er is dus niet voldoende capaciteit beschikbaar. De Willem Alexanderschool maakt deels gebruik van de gymzaal Hogervorst. Bij een mindering van 3 klokuren, is de capaciteit van de zaal nog steeds krap en moeilijk roosterbaar. Aangezien de Van Reenschool in dit scenario geen gebruik meer maakt van de Hogervorst gymzaal, is het mogelijk om alle leerlingen van de Willem Alexanderschool te laten gymmen in deze gymzaal. De afstand van deze school naar gymzaal Hogervorst is bovendien kleiner dan de afstand naar de gymzaal van het Zakedijkje. Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel neutraal, omdat het niet bekend is of het mogelijk is om het bewegingsonderwijs van de Willem Alexanderschool onder te brengen in gymzaal Hogervorst. Gelet op het totale aantal klokuren gym en de verschuiving in behoefte, is de verwachting dat dit wel mogelijk moet zijn. IHP en scholen omgeving Voor de analyse van het scenario in relatie tot het IHP en de scholen in de omgeving verwijzen we naar de uitwerking bij scenario 1.

Indien de fusieschool wordt gehuisvest in het Zakendijkje, wordt het gehele gebouw van de Van Reenenschool vrijgespeeld en de normatieve overcapaciteit binnen de kern Bergen vrijwel geheel weggenomen. Scenario 2 levert daarmee een directe bijdrage aan het reduceren van de overcapaciteit van onderwijshuisvesting in de kern Bergen. In het IHP (2018) is een scenario opgenomen waarbij de Bosschool samen met de Van Reenenschool in de locatie van de Van Reenenschool worden gehuisvest en de Bosschool wordt vrijgespeeld. Dat zou met een uitbreiding gepaard moeten gaan. In de situatie dat de fusieschool wordt gehuisvest in het Zakendijkje, zou de Bosschool kunnen worden gehuisvest in de Van Reenen locatie nadat deze toekomstbestendig is gemaakt. Mits het schoolbestuur van de Bosschool zich in een dergelijke verschuiving zou kunnen vinden. Het biedt de mogelijkheid om voor de Bosschool ook direct een toekomstbestendige huisvesting te realiseren. Ook met het vrijspelen van de Bosschool wordt direct een aanzienlijke reductie van de overcapaciteit van onderwijshuisvesting in de kern Bergen gerealiseerd. De bijdrage aan het reduceren van de overcapaciteit scoort in dit scenario gunstig. Herkomst leerlingen Ook voor de analyse van de herkomst van de leerlingen op de scholen in de kern Bergen (en specifiek de fusieschool) verwijzen we naar de uitwerking in scenario 1.

Het huisvesten van de fusieschool in het schoolgebouw aan het Zakendijkje sluit beter aan bij de herkomst van leerlingen en bij de verwachte ontwikkeling in het leerlingaantal. Op het vlak van herkomst van leerlingen in relatie tot het toekomstperspectief van de fusieschool scoort dit scenario derhalve gunstig. Draagvlak schoolbestuur Voor dit scenario is wel draagvlak van het schoolbestuur. Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel gunstig.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

27/46

5.2 Functionele waarden Capaciteit gebouw en terrein In totaal zijn er 13 lokalen in de BBS. De totale oppervlakte voor onderwijs in de BBS is circa 2.030 m² bvo (lokalen Lucebert + lokalen M. Wiegman + gemeentelijke lokalen + gemeenschappelijke ruimten). Opvang en BSO zitten hier niet bij in. De normatieve ruimtebehoefte van de fusieschool en de Matthieu Wiegmanschool is 965 m² bvo per school in 2039. De gezamenlijke ruimtebehoefte is 1.930 m². Er is dus sprake van een geringe (< 10%) overmaat van circa 100 m². Ook in 2024 past de capaciteit van het gebouw bij het geprognosticeerde leerlingaantal. Er is in dat jaar 1.960 m² nodig volgens de verordening. Bvo Zakedijkje 38 (alleen onderwijs) Ruimtebehoefte fusieschool OBB 200 + (152 x 5,03) Ruimtebehoefte M. Wiegman 200 + (152 x 5,03) Overmaat Tabel 9 - capaciteit Zakedijkje 38 (enkel onderwijs)

m² bvo 2.030 965 965 100

Figuur 14 - 2030 m² onderwijs, groen gearceerde gebieden Voor de fusieschool is het van belang dat er minimaal 6 groepsruimten, een speellokaal en ruimten voor het personeel ingepast kunnen worden. Daarnaast is het wenselijk dat er ruimte is voor expressie, muziek en bijeenkomsten/vieringen. Dit aantal groepsruimte past binnen de ruimte die de Lucebert nu ook gebruikt. Het speellokaal, ruimte voor expressie en muziek worden gedeeld met de Matthieu Wiegmanschool. Buitenruimte De BBS beschikt over een speelplein van circa 910 m². Dit is exclusief buitenberging, containerruimte en buitenruimte van de kinderopvang. De minimale ruimtebehoefte conform de verordening is voor de fusieschool én de Matthieu Wiegmanschool 456 m² per school in 2039. Het schoolplein is nét groot genoeg om in de ruimtebehoefte te voldoen. Daarbij is het wel belangrijk dat het plein niet gebruikt wordt voor het stallen van fietsen. Daarnaast zijn er nog aanvullende functies gewenst, zoals bergingen voor speelmateriaal en containers, omschreven in tabel 4. De bergingen op het plein zijn voldoende groot. Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel gunstig. De hoeveelheid vierkante meters onderwijs sluiten goed aan bij de spelregels Spreiding en Krimp uit het IHP 2018, pagina 21. Functionele eisen gebouw Het gebouw is in 2009 gebouwd als brede school.

De structuur van het gebouw past nog steeds bij de huidige vorm van lesgeven in stamgroepen. De verkeersruimte bij de lokalen biedt voldoende mogelijkheid voor het werken op de gang met kleine groepjes leerlingen. Het speellokaal, ruimte voor expressie en muziek worden gedeeld met de Matthieu Wiegmanschool.

22300342/20240201sl01 | www.icsadviseurs.nl

28/46

De opvang zit in hetzelfde gebouw, maar is er geen interne verbinding tussen de ruimten van de opvang en van de scholen. Het gebouw is zo ontworpen dat het realiseren van een interne verbinding mogelijk is. ISOB ziet graag een duurzame en energiezuinige gebouwportefeuille. Qua technische duurzaamheid sluit het gebouw redelijk goed aan op de visie van de school, maar er is verbetering mogelijk. Qua beleving van duurzaamheid en natuur in en om het gebouw, sluit het gebouw goed aan. Het is mogelijk om water op te vangen, te tuinieren, afval te scheiden en de natuur in te gaan. Scenario 2, inhuizen op het Zakedijkje, scoort op dit onderdeel gunstig. Impact op andere gebruikers gebouw Er komen circa 55 leerlingen bij in het gebouw ten opzichte van schooljaar 22 - 23. Het eerste jaar (2024) zal het aantal circa 7 leerlingen hoger zijn dan 55 volgens de prognoses. Over het algemeen zal het gebouw drukker aanvoelen ten opzichte van de huidige situatie. Dit heeft vooral te maken met de interne ontsluiting in het gebouw. Er is maar één stijgpunt voor alle leerlingen. De toename in aantal leerlingen zal ook ervaren worden bij de faciliteiten rondom het gebouw, zoals bij het parkeren, fietsen stallen en op het schoolplein. Op papier is er voldoende ruimte in het gebouw voor de genoemde leerlingaantallen.