2021-05-20 Rapport Bergen eindejaarsviering.pdf
Tekst van het document
Rapport
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2021/121
Datum Mei 2021
Opdrachtgever Gemeente Bergen
Auteurs Wietse van Engeland Liselot Marée Lisette van Noort Gwendolyn van Straaten
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
2 van 35
Inhoudsopgave Belangrijkste uitkomsten _____________________________________________________________________ 4 Conclusies en aanbevelingen _________________________________________________________________ 7 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 9
2
Algemene houding viering jaarwisseling ____________________________________________ 11
3
Afsteken van vuurwerk _____________________________________________________________ 15
4
Overlast tijdens de jaarwisseling ____________________________________________________ 20
5
Vuurwerkvrije zones ________________________________________________________________ 24
6
Vuurwerkverbod en alternatief ______________________________________________________ 28
Bijlage – Respons naar achtergrondkenmerken ______________________________________________ 34
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
3 van 35
Belangrijkste uitkomsten Algemene houding viering jaarwisseling Vier op de tien inwoners (43%) van de gemeente Bergen staan positief tegenover de viering van de (huidige) jaarwisseling in de kernen, twee op de tien staan hier negatief tegenover. Met name jongere inwoners (tussen de 18 en 34 jaar) en inwoners die vuurwerk afsteken staan positief tegenover de viering van de jaarwisseling. De meerderheid van de inwoners vindt de jaarwisseling in de gemeente Bergen gezellig (57%), echter zorgt de viering voor de helft van de inwoners ook voor overlast. In Egmond aan Zee is men minder te spreken over de jaarwisseling. Ruim een kwart staat over het algemeen negatief tegenover deze viering. De helft van de inwoners uit deze kern ervaart de jaarwisseling als hinderlijk en zes op de tien vinden de jaarwisseling overlastgevend.
In stand houden traditie afsteken vuurwerk Ruim vier op de tien inwoners (44%) vinden dat het afsteken van vuurwerk niet in stand hoeft te worden gehouden. Iets minder dan vier op de tien (37%) zijn wel van mening dat dit een mooie traditie is, die in stand moet worden gehouden. Vooral jongere inwoners (tussen de 18 en 34 jaar) zijn van mening dat het afsteken van vuurwerk een mooie traditie is, die in stand moet worden gehouden (70%). Vooral inwoners van Egmond aan den Hoef en Egmond Binnen vinden dat deze traditie in stand moet worden gehouden (47%). In Bergen aan Zee vindt slechts 15 procent dat deze traditie in stand moet worden gehouden.
Afsteken van vuurwerk Een derde van de inwoners steekt tijdens de jaarwisseling wel eens vuurwerk af, 8 procent zegt dit altijd te doen. Van de inwoners jonger dan 50 jaar steekt ongeveer twee derde wel eens vuurwerk af. Wanneer de kernen van de gemeente Bergen met elkaar worden vergeleken is te zien dat in Egmond aan den Hoef het meeste vuurwerk wordt afgestoken. In Bergen aan Zee is het afsteken van vuurwerk bij inwoners het minst in trek, slechts 1 procent steekt elke jaarwisseling vuurwerk af. Afstekers steken met name siervuurwerk af; andere vormen van vuurwerk, zoals knalvuurwerk of carbid worden minder vaak afgestoken. Als inwoners vuurwerk afsteken, dan is het vaak samen met mensen uit hun directe sociale omgeving: ze steken vuurwerk samen met het eigen gezin (61%) of met vrienden (56%) af. Drie op de tien inwoners steken vuurwerk met buurtbewoners af (29%).
Overlast tijdens de jaarwisseling Het merendeel van de inwoners (79%) houdt rekening met mogelijke overlast veroorzaakt door de viering van de jaarwisseling. De helft (51%) van de inwoners ervaart daadwerkelijk overlast als gevolg van het afsteken van vuurwerk rond de jaarwisseling. Drie op de tien inwoners ervaren zelfs (heel) veel overlast hiervan. Inwoners tussen de 18 en 34 jaar ervaren de minste overlast van vuurwerk.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
4 van 35
In Egmond aan Zee ervaren de inwoners de meeste overlast, vier op de tien zeggen (heel) veel overlast van vuurwerk te ervaren. De inwoners van de gemeente Bergen zijn verdeeld over in hoeverre de overlast van vuurwerk tijdens de afgelopen jaarwisselingen vergelijkbaar is met voorgaande jaren. Een kwart van de inwoners vindt de overlast (sterk) toegenomen, een iets groter deel vindt de overlast afgenomen (28%). Volgens een derde (37%) bleef de situatie vergelijkbaar met de jaren ervoor. In de meeste kernen vindt een groter deel van de inwoners dat de overlast de laatste jaarwisselingen meer is afgenomen dan toegenomen. Egmond aan Zee en Egmond aan den Hoef zijn hierop een uitzondering. Inwoners uit deze kernen vinden juist dat de overlast meer is toegenomen in plaats van afgenomen. In Egmond aan Zee ervaart zelfs 36 procent meer overlast afgelopen jaarwisselingen.
Vuurwerkvrije zones in Bergen In de gemeente Bergen zijn in een aantal kernen vuurwerkvrije zones. Het grootste deel van de inwoners (60%) is niet bekend met deze zones. Een kwart (26%) heeft wel van deze zones gehoord, maar weet niet precies welke zones dit zijn, 13 procent weet wel welke zones dit zijn. Een mogelijke verklaring voor de relatieve onbekendheid van deze zones is dat ze vrij nieuw zijn: de meeste van deze zones zijn pas in 2019 ingevoerd. In Egmond aan Zee, waar sinds 2015 een vuurwerkvrije zone is, weet een groter deel (30%) van de inwoners welke zones vuurwerkvrij zijn. Inwoners zijn verschillende opties voorgelegd met betrekking tot vuurwerkvrije zones en vuurwerkverboden. Drie op de tien inwoners zijn voorstander van één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken, ruim een kwart (27%) is voor een algemeen vuurwerkverbod. Bij een vijfde gaat de voorkeur naar meerdere vuurwerkvrije zones. Slechts een klein deel van de inwoners (10%) vindt dat je overal vuurwerk moet kunnen afsteken. Jongere inwoners, tussen de 18 en 34 jaar, zien minder een algeheel vuurwerkverbod (7%). Dit verbod is het populairst onder inwoners tussen de 50 en 64 jaar (33%). In Bergen aan Zee zijn inwoners het sterkst voorstander van een algemeen vuurwerkverbod, ruim een derde (35%) ziet dit verbod zitten.
Figuur 0.1 - Welke uitspraak past het best bij uw mening over het afsteken van vuurwerk en vuurwerkvrije zones in gemeente Bergen? Je mag nergens vuurwerk afsteken (algemeen vuurwerkverbod) Er moet één zone komen waar vuurwerk mag worden afgestoken
27% 31%
Er moeten meerdere vuurwerkvrije zones zijn
21%
Je moet overal vuurwerk kunnen afsteken
10%
Het maakt me niet uit
7%
Weet ik niet
5%
0%
5%
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
10%
15%
20%
25%
30%
35%
5 van 35
Vuurwerkverbod particulieren en professionele vuurwerkshow Ruim de helft (52%) van de inwoners is voorstander voor een particulier vuurwerkverbod in de gemeente Bergen. Evenveel inwoners zien graag een professioneel georganiseerde vuurwerkshow in plaats van particulier vuurwerk. In Egmond Binnen zien inwoners minder in deze twee maatregelen om het afsteken van vuurwerk door particulieren te reguleren, vier op de tien zijn hier voorstander van.
Gemeenschappelijk georganiseerde jaarwisseling Een gezamenlijk georganiseerde jaarwisseling binnen de verschillende kernen krijgt steun van vier op de tien inwoners. Drie op de tien inwoners (28%) staan hier neutraal tegenover. Een kleiner deel (18%) staat hier negatief tegenover en zal mogelijk niet aan deze viering meedoen. In Egmond Binnen staan inwoners hier het minst positief tegenover, een derde (34%) staat hier positief tegenover en een kwart juist negatief. Inwoners zien een gezamenlijke viering liever op meerdere locaties in de gemeente (48%), in plaats van een groot jaarwisselingsfeest op één plek (24%). Hierbij vinden inwoners het een goed idee om deze locaties op initiatief van de bewoners aan te wijzen. Voorbeelden van locaties zijn dorpskernen, parkeerplaatsen en locaties nabij verzorgingstehuizen. Ook vindt men het belangrijk dat het afsteken van vuurwerk op een veilige manier kan gebeuren, bijvoorbeeld buiten een woongebied. Figuur 0.2 - Stel dat de gemeente Bergen een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling organiseert, wat heeft dan uw voorkeur?
24%
0%
10%
48%
20%
Op een centrale plaats
30%
40%
50%
Op verschillende plekken
21%
60%
70%
80%
Het maakt me niet uit
6%
90% Weet ik niet
Egmond aan Zee is een uitzondering. In deze kern zien inwoners meer in één centrale plaats waar een gemeenschappelijke viering wordt gehouden (35%) dan op verschillende plekken (30%). Een kwart van de inwoners zou (mogelijk) willen bijdragen aan een gezamenlijke viering. Voor zes op de tien inwoners is dit niet het geval, zij dragen liever niet bij. Het liefst zouden inwoners die bij willen dragen, een financiële bijdrage leveren of op de avond zelf ergens mee helpen.
Aanpak van het onderzoek I&O Research voerde dit onderzoek uit in opdracht van de gemeente Bergen. Aan het onderzoek deden 1.658 inwoners van de gemeente Bergen van 18 jaar en ouder mee. De dataverzameling vond plaats van 25 februari tot en met zondag 21 maart 2021. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd en kern. Op deze manier zijn de resultaten wat betreft deze achtergrondkenmerken representatief voor de gemeente Bergen.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
6 van 35
100%
Conclusies en aanbevelingen Op basis van de belangrijkste uitkomsten komen we tot een aantal conclusies en aanbevelingen voor de gemeente Bergen gericht op vuurwerkbeperkende maatregelen en het organiseren van een gemeenschappelijke viering
Draagvlak voor een geheel vuurwerkverbod is beperkt Inwoners van de gemeente Bergen hechten over het algemeen geen sterke waarde aan de traditie om vuurwerk af te steken. Ondanks dat ze hier geen sterke waarde aan hechten, zijn inwoners ook geen sterke voorstander van het volledig afschaffen van particulier vuurwerk. Het algemene draagvlak voor een algeheel vuurwerkverbod in de gehele gemeente is hiermee dus beperkt. Daarnaast zijn inwoners van de gemeente Bergen verdeeld over de mate waarin ze waarde hechten aan de vuurwerktraditie en voorstander zijn van een algeheel verbod van particulier vuurwerk. Inwoners van verschillende leeftijden en uit verschillende kernen kijken anders naar deze traditie en verschillen in hun voorkeur voor een algeheel verbod. Wanneer een algeheel vuurwerkverbod wordt ingevoerd gaat de gemeente voorbij aan bepaalde groepen die veel waarde hechten aan het zelf afsteken van vuurwerk.
Er is wel draagvlak voor vuurwerkbeperkende maatregelen Inwoners zien meer in een middenweg in de maatregelen om het afsteken van vuurwerk te beperken. Ook al is het draagvlak voor een algeheel verbod niet voldoende, slechts een op de tien inwoners wil dat overal vuurwerk kan worden afgestoken. Inwoners zien het meest in één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken.
Egmond aan Zee als mogelijke locatie voor vuurwerkbeperkende maatregelen Inwoners uit Egmond aan Zee ervaren de meeste overlast van vuurwerk en zien de overlast de laatste jaren juist meer toe- dan afnemen. Ook hebben inwoners uit deze kern meer negatieve dan positieve associaties met de viering van de jaarwisseling in het algemeen. De combinatie van de ervaren overlast en het negatieve sentiment dat heerst met betrekking tot de jaarwisseling, maakt Egmond aan Zee een geschikte plek om extra vuurwerkbeperkende maatregelen te nemen.
Steun voor een alternatieve gezamenlijke viering Een groot deel van de inwoners staat open voor een andere manier van de viering van de jaarwisseling, dan de huidige waarbij door particulieren vuurwerk wordt afgestoken. Vooral in Bergen aan Zee en Egmond aan Zee zien inwoners deze manier van viering zitten.
Gemeenschappelijke viering op meerdere plekken en met vuurwerk Hoe zou een dergelijke viering er volgens inwoners uit moeten zien? Inwoners zien het liefste meerdere gemeenschappelijk georganiseerde vieringen, bijvoorbeeld in de verschillende kernen, met professioneel vuurwerk. In Bergen aan Zee hechten inwoners minder aan vuurwerk tijdens een gemeenschappelijke viering, voor een derde van de inwoners hoeft dit niet (zowel particulier vuurwerk als professioneel).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
7 van 35
Klein deel inwoners ziet actieve rol voor zichzelf tijdens gemeenschappelijke viering jaarwisseling Ondanks de steun voor een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling is er minder draagvlak vanuit de inwoners om hier zelf actief aan bij te dragen. Een kwart van de inwoners zou hier (zeker of misschien) aan bijdragen, het liefst financieel of door te helpen bij voorbereidingen. Dat inwoners minder gemotiveerd zijn om een eigen bijdrage te leveren, kan komen doordat er nog veel vragen over de invulling en de organisatie van de gemeenschappelijke viering onder inwoners heersen. Mogelijk kan de motivatie van inwoners om zelf hieraan bij te dragen versterkt worden door deze viering concreet vorm te geven en duidelijk op papier te zetten wat de taken van de gemeente hierin zijn. Inwoners zelf zien de volgende taken voor de gemeente weggelegd bij het organiseren van deze viering: het in goede banen leiden van de organisatie. Bijvoorbeeld door het organiseren van de professionele vuurwerkshow, hiervoor een locatie aanwijzen, zorgen voor eten en drinken en handhaven zodat alles veilig verloopt. Verder verwachten inwoners dat de gemeente controle houdt op de afspraken die worden gemaakt en budget vrijmaakt dat de kernen zelf kunnen besteden.
Het is dus van belang dat, wanneer de gemeente Bergen een gemeenschappelijk viering van de jaarwisseling tot stand wil brengen, de gemeente hierin het voortouw neemt en daarnaast zorgt voor randvoorwaarden, zoals infrastructuur, voorzieningen en de veiligheid waarborgt. Inwoners kunnen financieel bijdragen aan deze viering, of concrete taken krijgen in de voorbereidingen. Wanneer de viering een aantal edities heeft gehad, en meer is geland in de gemeenschap, kunnen inwoners meer verantwoordelijkheden krijgen en meer vrijheid krijgen in het zelf organiseren. Hierbij valt de denken aan vieringen waarbij kernen meer vrijheid krijgen in de invulling van deze viering, gekoppeld aan een bepaald budget. Het is wel van belang dat de gemeente nog betrokken blijft bij de randvoorwaarden, zoals het waarborgen van de veiligheid en infrastructuur.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
8 van 35
1
Inleiding
Achtergrond en context De gemeenteraad van Bergen heeft het college van burgemeester en wethouders verzocht om op basis van een representatieve inwonerspeiling beleid te ontwikkelen rondom het afsteken van vuurwerk. Hierbij moet ruimte zijn voor maatwerk per kern. De beoogde ingangsdatum van het nieuwe beleid rondom vuurwerk is de jaarwisseling van 2021-2022. De gemeenteraad wil in ieder geval weten hoe de inwoners van de verschillende kernen van de gemeente Bergen denken over de volgende aspecten: 1 Het wel of niet invoeren van een totaalverbod op het afsteken van vuurwerk in de kern; 2 Het uitbreiden van het aantal vuurwerkvrije zones met bepaalde ‘gevoelige’ gebieden en welke locaties hiervoor moeten worden aangewezen; 3 Het wel of niet organiseren van een gemeenschappelijk viering van de jaarwisseling (al dan niet met vuurwerkshow) door de gemeente en op welke locaties in de kernen een eventuele vuurwerkshow kan worden gehouden; 4 De bereidheid om als vrijwilliger bij te dragen aan de organisatie van een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling als dit vanuit de gemeente wordt gefaciliteerd. Met de uitkomsten van het onderzoek kan het college beleid ontwikkelen met betrekking tot het afsteken van het vuurwerk en daarbij eventueel maatwerk per kern toepassen. De gemeenteraad neemt hierover het definitieve besluit.
Doel- en vraagstelling In dit onderzoek staat de volgende onderzoeksvraag centraal: Hoe staan inwoners van de gemeente Bergen tegenover het afsteken van vuurwerk door particulieren en in hoeverre zijn zij voor- of tegenstander van vuurwerkbeperkende maatregelen en een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling? Als deelvragen onderscheiden we: • In hoeverre steken inwoners zelf weleens vuurwerk af, al dan niet met anderen (bijvoorbeeld hun gezin of vrienden)? • Wat zijn hun opvattingen ten aanzien van de traditie om zelf vuurwerk af te steken? • In hoeverre ervaren zij zelf overlast van het afsteken van vuurwerk? • In hoeverre zijn inwoners voor- of tegenstander van een algemeen vuurwerkverbod op het afsteken van vuurwerk in de kern? • In hoeverre zijn zij voor- of tegenstanders van extra vuurwerkvrije zones? Welke locaties zouden als vuurwerkvrije zone moeten worden aangewezen? • Hoe staan inwoners tegenover het organiseren van een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling (al dan niet met professionele vuurwerkshow) door de gemeente? Op welke locatie(s) zou deze show het beste georganiseerd kunnen worden? • In hoeverre willen inwoners zelf als vrijwilliger een bijdrage leveren aan de organisatie van een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling (al dan niet met vuurwerkshow)? Wat verwachten zij hierin van de gemeente?
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
9 van 35
Onderzoeksaanpak Voor het onderzoek zijn 3.185 inwoners van de gemeente Bergen van 18 jaar en ouder benaderd. Alleen inwoners die minimaal één jaar (en niet in verpleeg- of verzorgingstehuizen) in de gemeente Bergen wonen zijn aangeschreven. De inwoners zijn door de gemeente via een gestratificeerde steekproef geselecteerd uit de Basisregistratie Personen (BRP). De geselecteerde inwoners ontvingen een uitnodigingsbrief, met daarbij een schriftelijke vragenlijst en retourenvelop. Tevens konden zij de vragenlijst online invullen. De dataverzameling vond plaats van 25 februari tot en met zondag 21 maart 2021.
Respons In totaal zijn 3.185 inwoners van de gemeente Bergen benaderd voor de enquête; 1.658 inwoners hebben de vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 52 procent. Dit is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd en kern. Dit betekent dat de verhoudingen naar leeftijd, geslacht en wijk zijn teruggebracht naar de werkelijk bestaande verhouding in de gemeente Bergen. Op deze manier zijn de resultaten wat betreft deze achtergrondkenmerken representatief voor de gemeente Bergen. Tabel 1.1 - Respons per kern Kernen Camperduin, Groet en Hargen Schoorl en buurtschappen (Aagtdorp, Bregtdorp en Catrijp)
Aantal inwoners
Aantal uitnodigingen
Deelname
Respons
1.755
450
228
51%
4.355
450
251
56%
12.565
750
425
57%
Bergen aan Zee*
335
185
87
47%
Egmond Binnen
2.720
450
226
50%
Egmond aan den Hoef
3.530
450
236
52%
Egmond aan Zee
4.560
450
205
46%
Totaal
29.820
3.185
1.658
52%
Bergen (incl. buitengebied)
* Vanwege het kleinere aantal deelnemers zijn de onderzoeksresultaten voor Bergen aan Zee indicatief.
Analyse In dit rapport worden uitsplitsingen gemaakt naar de verschillende kernen in Bergen en waar relevant ook naar leeftijd, het hebben van een (huis)dier in of bij de woning, afsteekgedrag van vuurwerk en hoe men in het algemeen staat tegenover de viering van de jaarwisseling in de kernen van gemeente Bergen. De significante verschillen van de kernen ten opzichte van het gemeentelijke gemiddelde worden gerapporteerd in de tekst. In de tabellen worden de verschillen van 4 procent of meer ten opzichte van het gemiddelde in Bergen met lichtpaars en donkerblauw aangegeven. Donkerblauw betekent een afwijking van minimaal 4 procent boven het gemiddelde in Bergen, lichtblauw betekent een afwijking van minimaal 4 procent onder het gemiddelde in Bergen.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
10 van 35
2
Algemene houding viering jaarwisseling
Vier op de tien inwoners staan positief tegenover viering jaarwisseling Vier op de tien inwoners (43%) van de gemeente Bergen staan positief tegenover de viering van de jaarwisseling in de kernen. Twee op de tien staan hier negatief tegenover. In de kernen Camperduin, Groet en Hargen zijn inwoners het meest positief over de viering van de jaarwisseling. In Egmond aan Zee is men minder positief. Figuur 2.1 - Hoe staat u in het algemeen tegenover de viering van de jaarwisseling in de kernen van de gemeente Bergen? Camperduin, Groet en Hargen
50%
Bergen aan Zee
47%
Bergen
46%
Egmond aan den Hoef
46%
Egmond Binnen
20%
16%
10%
28%
17%
9%
Niet positief en niet negatief
7%
19%
9% 13%
27% 29%
40%
16%
17%
30%
43%
0%
27%
33%
34%
Totaal
10%
29%
38%
Egmond aan Zee
14%
31%
42%
Schoorl en buurtschappen
Overwegend- zeer positief
26%
60%
10%
19%
10%
80%
100%
Overwegend- zeer negatief
Weet ik niet
Vooral jongere inwoners en inwoners die vuurwerk afsteken positief over jaarwisseling •
•
Jongere inwoners staan positief tegenover de huidige viering van de jaarwisseling in de kernen van gemeente Bergen. Bijna twee derde (64%) van de inwoners tussen de 18 en 34 jaar staat hier positief tegenover. Onder inwoners van 65 jaar en ouder is dit een derde (33%). De inwoners die vuurwerk afsteken zijn positiever over de viering dan inwoners die nooit vuurwerk afsteken (31%). Met name inwoners die altijd vuurwerk afsteken zijn positief (82%).
Redenen om positief of negatief te zijn over de viering van de jaarwisseling Aan inwoners die hebben aangegeven negatief of positief tegenover de viering van de jaarwisseling te staan, is gevraagd of ze dit kunnen toelichten. Inwoners die positief over de viering van de jaarwisseling zijn, zijn dit omdat ze hier geen overlast van ondervinden. Een andere reden is dat ze dit feest graag vieren met familie of vrienden. Ook genieten deze inwoners van het vuurwerk.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
11 van 35
Redenen om positief te zijn over de viering van de jaarwisseling •
“Wij vieren het om en om bij vrienden thuis, dus we maken er zelf een mooie avond van.”
•
“Wij genieten van het siervuurwerk dat wordt afgestoken. Bij ons in de buurt is geen overlast.”
•
“Weinig last van spelen met vuurwerk vooraf. Heb het idee dat er ook weinig overlast en agressiviteit is tijdens de avond zelf, hoewel ik meestal niet in het centrum kom. Er wordt veelal mooi vuurwerk afgestoken en de meeste troep wordt ook snel opgeruimd.”
•
“Het is altijd een leuke dag geweest in de wintertijd, gezellig en ontspanning, het is een traditie. Er gaat al zoveel niet meer door, of mag niet meer.”
•
“De traditie om met familie, vrienden en kennissen de jaarwisseling te vieren, daar mag voor mij vuurwerk bij. Vooral voor jongeren is het een speciale belevenis, als het maar veilig gaat!”
Inwoners die negatief zijn over de viering van de jaarwisseling, geven als redenen dat ze last hebben van het vuurwerk, door het lawaai, maar ook door de rotzooi en overlast die het met zich meebrengt. Een aantal inwoners noemt ook de milieuvervuiling als reden dat ze negatief zijn over de viering van de jaarwisseling en het afsteken van vuurwerk wat hiermee gepaard gaat. Redenen om negatief te zijn over de viering van de jaarwisseling •
“'s Nachts gaat het wel, maar ik heb erg veel last van vuurwerk overdag. De dieren zijn erg bang.”
•
“Zoals ook elders, is het altijd een rommelige en lawaaiige aanloop en verloop van de laatste dagen van december. In januari kijken we nog lang tegen de troep op straat aan.”
•
“Zeer veel overlast in de vorm van dronken mensen, geluid, vandalisme, afval, brandstichting. De jeugd maar ook ouderen gebruiken de jaarwisseling om zich te gaan misdragen.”
•
“Luide knallen (buiten toegestane periodes). Angstige dieren, enorme luchtvervuiling met voor gezondheid en milieu schadelijke stoffen.”
Grootste deel vindt jaarwisseling gezellig, maar helft ervaart ook overlast Meer dan de helft van de inwoners vindt de jaarwisseling in de gemeente Bergen gezellig, echter vindt ook de helft van de inwoners dat de jaarwisseling voor overlast zorgt. Vier op de tien bestempelen de jaarwisseling als hinderlijk. Een derde vindt de jaarwisseling in de gemeente Bergen leuk voor iedereen. In Egmond aan den Hoef ervaren inwoners de jaarwisseling het vaakst als gezellig (68%). In Egmond aan Zee is men minder te spreken over de jaarwisseling. Ruim de helft (55%) ervaart de jaarwisseling als hinderlijk en 62 procent vindt de jaarwisseling overlastgevend. In de kernen Camperduin, Groet en Hargen en Bergen aan Zee ervaren inwoners de minste hinder van de jaarwisseling. Ook zien inwoners van Camperduin, Groet en Hargen deze viering in sterkere mate als een feest dat leuk is voor iedereen (44%).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
12 van 35
Tabel 2.1 - Kunt u aangeven of u de volgende kenmerken op de jaarwisseling in de gemeente Bergen van toepassing vindt? (% wel van toepassing) Gezellig
Hinderlijk
Overlastgevend
Leuk voor iedereen
Bergen aan Zee Camperduin, Groet en Hargen Schoorl en buurtschappen
49%
29%
43%
37%
64%
29%
44%
44%
49%
37%
48%
29%
Bergen
59%
36%
48%
33%
Egmond aan Zee
48%
55%
62%
31%
Egmond Binnen Egmond aan den Hoef
56%
37%
46%
40%
68%
39%
48%
39%
Totaal
57%
39%
50%
34%
Jongere inwoners en inwoners die vuurwerk afsteken beoordelen jaarwisseling positief •
• •
Vooral de jongere inwoners (18-34 jaar) vinden de jaarwisseling gezellig (83%) en leuk voor iedereen (50%). Oudere inwoners (65 jaar en ouder) ervaren de jaarwisseling juist meer als overlastgevend (57%) en hinderlijk (45%). Inwoners die nooit vuurwerk afsteken zien de jaarwisseling in sterkere mate als hinderlijk (51%) en overlastgevend (61%) dan inwoners die wél vuurwerk afsteken. Inwoners die altijd vuurwerk afsteken zijn het meest positief over de jaarwisseling en ervaren ook weinig overlast (5%) of hinder van de jaarwisseling (4%).
Een derde voelt zich verbonden met andere buurtbewoners bij gedachte aan jaarwisseling Een derde van de inwoners voelt zich verbonden met andere buurtbewoners wanneer ze aan de jaarwisseling denken. Bijna drie op de tien krijgen veel zin in de jaarwisseling (28%). Met name in de kernen Camperduin, Groet en Hargen en Egmond aan den Hoef en Egmond Binnen ervaren inwoners positieve gevoelens. In Egmond aan Zee krijgt men minder positieve gevoelens wanneer men denkt aan de viering van de jaarwisseling. Een op de drie inwoners uit deze kern wordt ongerust wanneer ze aan de viering van de jaarwisseling denken, 16 procent wordt boos wanneer ze aan de viering van de jaarwisseling denken.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
13 van 35
Tabel 2.2 - In welke mate komen de volgende gevoelens bij u op wanneer u denkt aan de viering van de jaarwisseling in de gemeente Bergen? Wanneer ik denk aan de jaarwisseling in gemeente Bergen, dan… (% in (zeer) grote mate) Krijg ik veel zin in de jaarwisseling Bergen aan Zee Camperduin, Groet en Hargen Schoorl en buurtschappen Bergen
Voel ik me verbonden met andere
Word ik boos
Word ik
Laat mij dit
ongerust
koud
buurtbewoners
29%
33%
12%
20%
10%
41%
38%
8%
17%
12%
26%
29%
10%
20%
18%
27%
32%
7%
19%
14%
Egmond aan Zee Egmond Binnen Egmond aan den Hoef
22%
25%
16%
30%
18%
34%
40%
10%
18%
13%
38%
44%
13%
17%
12%
Totaal
29%
33%
10%
21%
15%
Jongere inwoners en inwoners die vuurwerk afsteken hebben positieve gevoelens bij jaarwisseling •
•
Vooral inwoners tussen de 18 en 34 jaar hebben positieve associaties met de jaarwisseling. Bijna zes op de tien van deze inwoners (58%) krijgen veel zin in de jaarwisseling wanneer ze denken aan de viering van de jaarwisseling. Ruim de helft (53%) van de inwoners uit deze leeftijdscategorie voelt zich verbonden met andere buurtbewoners wanneer ze aan de jaarwisseling denken. Inwoners die vuurwerk afsteken hebben een positiever gevoel bij de jaarwisseling dan inwoners die geen vuurwerk afsteken. Vooral inwoners die frequent vuurwerk afsteken hebben een positief gevoel. Ze krijgen meer zin in de jaarwisseling wanneer ze aan de jaarwisseling denken en voelen zich meer verbonden met andere buurtbewoners dan inwoners die nooit of een enkele keer vuurwerk afsteken. Inwoners die niet of nauwelijks vuurwerk afsteken ervaren meer ongeruste gevoelens dan inwoners die wel vuurwerk afsteken.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
14 van 35
3
Afsteken van vuurwerk
Twee derde steekt doorgaans nooit vuurwerk af Inwoners is gevraagd of men zelf doorgaans vuurwerk afsteekt tijdens de jaarwisseling en of men dit ook heeft gedaan tijdens voorgaande jaarwisseling, toen er sprake was van een algeheel vuurwerkverbod. Twee derde van de inwoners steekt doorgaans nooit vuurwerk af tijdens de jaarwisseling, een klein deel van de inwoners doet dit meestal of altijd (14%). In Egmond aan den Hoef steken inwoners over het algemeen het vaakst vuurwerk af, 15 procent van de inwoners uit deze kern steekt altijd vuurwerk af. In Bergen aan Zee steekt slechts 1 procent elke jaarwisseling vuurwerk af. Figuur 3.1 - Steekt u doorgaans vuurwerk af rond de jaarwisseling? Egmond aan den Hoef
15%
Camperduin, Groet en Hargen
9%
5%
Bergen aan Zee 1% 0%
Egmond Binnen
Egmond aan Zee
8%
12%
6%
9%
6% 2%
3% 3%
5% 5%
Totaal
8%
0% Ja, meestal wel
6%
54%
56%
18%
11%
Bergen
14%
17%
19%
11%
Schoorl en buurtschappen
Ja, altijd
9%
7%
2%
62%
13%
63%
21%
66%
16%
68%
12%
70%
6%
15%
20%
66%
40%
Het ene jaar wel, het andere niet
60%
80%
Een enkele keer
100% Nooit
Vooral inwoners tot 65 jaar en die positief zijn over de viering, steken vuurwerk af •
•
Oudere inwoners steken doorgaans minder vuurwerk af dan jongere inwoners. Van de inwoners tussen de 50 en 64 jaar steekt bijna twee derde (64%) nooit vuurwerk af. Onder de inwoners van 65 jaar en ouder is dit 88 procent. Van de inwoners tussen de 18 en 49 jaar steekt ongeveer twee derde wel eens vuurwerk af, waarvan het grootste deel een enkele keer. Inwoners die positief zijn over de jaarwisseling in de verschillende kernen van de gemeente Bergen, steken ook meer vuurwerk af dan inwoners die hier minder positief over zijn. Ruim de helft (53%) van de inwoners die positief zijn steekt wel eens vuurwerk af. Van de inwoners die negatief zijn is dit 15 procent.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
15 van 35
Voorgaande jaarwisseling stak 14 procent vuurwerk af Voorgaande jaarwisseling (2020-2021) heeft 14 procent van de inwoners van de gemeente Bergen vuurwerk afgestoken, ondanks het algehele vuurwerkverbod. Net zoals andere jaarwisselingen, hebben inwoners van Egmond aan den Hoef het meeste vuurwerk afgestoken (23%). In Bergen aan Zee hielden de inwoners zich het best aan het vuurwerkverbod, 3 procent heeft vuurwerk afgestoken. Dit is in lijn met de mate waarin inwoners in deze kern over het algemeen vuurwerk afsteken. Slechts 1 procent steekt over het algemeen altijd vuurwerk af in deze kern. Figuur 3.2 – Vuurwerk afgestoken afgelopen jaarwisseling (2020-2021) (n = 472) Bergen aan Zee
3%
Bergen
8%
Egmond aan Zee
13%
Camperduin, Groet en Hargen
16%
Egmond Binnen
18%
Schoorl en buurtschappen
20%
Egmond aan den Hoef
23%
Totaal
14%
0%
5%
10%
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
15%
20%
25%
16 van 35
Siervuurwerk het populairst om af te steken Het overgrote deel van de inwoners dat vuurwerk afsteekt, steekt siervuurwerk af (91%). In alle kernen is eenzelfde beeld te zien in voorkeur van het afsteken van soorten vuurwerk. In Egmond aan den Hoef steken inwoners wel meer knalvuurwerk af dan in de andere kernen (23%). Tabel 3.1 - Wat voor vuurwerk en/of carbid steekt u doorgaans tijdens de jaarwisseling (dus niet alleen tijdens de voorgaande jaarwisseling) af? (basis: inwoners die vuurwerk afsteken) (n= 468) Siervuurwerk
Fop- en
(bijv.
schertsvuurwerk1
Carbid
Knalvuurwerk*
Illegaal
Iets
vuurwerk*
anders
fonteinen en vuurpijlen*) Bergen aan Zee
88%
37%
0%
16%
0%
3%
Camperduin, Groet en Hargen Schoorl en buurtschappen Bergen
93%
40%
0%
20%
7%
4%
92%
34%
2%
14%
3%
4%
89%
34%
1%
9%
1%
4%
85%
35%
1%
11%
3%
4%
95%
31%
7%
13%
2%
5%
98%
39%
2%
23%
4%
1%
Egmond aan Zee Egmond Binnen Egmond aan den Hoef
Totaal 91% 35% 2% 14% 2% 3% * Consumenten mogen sinds 1 december 2020 een aantal vuurwerkproducten niet meer afsteken. Dit verbod geldt voor vuurwerk uit de categorie F3, knalvuurwerk, knalstrengen, vuurpijlen en enkelschotsbuizen (single shots).
1
o.a. sterretjes, knalerwten, dit vuurwerk mag heel het jaar door worden afgestoken
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
17 van 35
Vuurwerk wordt het meest met het gezin en vrienden afgestoken Inwoners steken vooral vuurwerk af met het gezin (61%) en met vrienden (56%). Drie op de tien inwoners steken vuurwerk af met andere buurtbewoners en bijna een kwart (23%) steekt vuurwerk af met zijn of haar kinderen. In de kern Egmond aan den Hoef steken inwoners naar verhouding meer vuurwerk af met vrienden. Figuur 3.3 - Met wie steekt u dit doorgaans af? (basis: inwoners die vuurwerk afsteken) (n= 469) Bergen aan Zee
3%
Camperduin, Groet en Hargen
2%
Schoorl en buurtschappen
50% 45%
34% 20% 25%
3%
61%
24%
Egmond aan Zee 3%
54%
24%
Egmond Binnen 3%
61%
Egmond aan den Hoef Totaal 2% 0% Alleen Met vrienden
16%
44% 53%
38% 70%
61%
23%
56%
Met mijn gezin Met andere buurtbewoners
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
18%
63%
24%
40%
31%
52%
60%
0% 4%
27%
49%
66%
20%
32%
68%
68%
Bergen
13%
28% 29%
80%
5% 6% 5% 6% 4% 5%
100%
Met mijn kinderen Met iemand anders
18 van 35
Iets groter deel inwoners geen voorstander van in stand houden afsteken vuurwerk Ruim vier op de tien inwoners (44%) vinden dat het afsteken van vuurwerk niet in stand hoeft te worden gehouden. Iets minder dan vier op de tien (37%) zijn wel van mening dat dit een mooie traditie is, die in stand moet worden gehouden. Er zijn verschillen tussen de kernen en de mate waarin inwoners van de verschillende kernen vinden dat het afsteken van vuurwerk in stand moet worden gehouden. Vooral inwoners van Egmond aan den Hoef en Egmond Binnen vinden dat deze traditie in stand moet worden gehouden (47%). In Bergen aan Zee is er minder draagvlak voor het afsteken van vuurwerk, 15 procent vindt dat deze traditie in stand moet worden gehouden. Figuur 3.4 - Het afsteken van vuurwerk is een mooie traditie die we in stand moeten houden Egmond aan den Hoef
47%
17%
34%
1%
Egmond Binnen
47%
16%
36%
1%
39%
1%
Camperduin, Groet en Hargen
42%
Egmond aan Zee
39%
Schoorl en buurtschappen
36%
Bergen
19% 16% 16%
31%
Bergen aan Zee
15%
21% 30%
Totaal
37%
0% (helemaal) mee eens
10%
43%
2%
47%
1%
47%
0%
54% 19%
1% 44%
1%
20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
neutraal
(helemaal) mee oneens
weet niet
Jongere inwoners en inwoners die zelf vuurwerk afsteken vinden vuurwerktraditie belangrijk •
•
Jongere inwoners, tot 35 jaar, zijn het sterkst van mening dat het afsteken van vuurwerk een mooie traditie is die we in stand moeten houden (70%). Onder de inwoners van 65 jaar en ouder is het minste draagvlak voor deze traditie. Een kwart (26%) vindt dat deze traditie in stand moet worden gehouden. Vooral inwoners die regelmatig vuurwerk afsteken vinden dit ook een mooie traditie die in stand moet worden gehouden. Van de inwoners die altijd vuurwerk afsteken vinden negen op de tien dit (89%), van de inwoners die meestal vuurwerk afsteken is dit acht op de tien (81%).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
19 van 35
4
Overlast tijdens de jaarwisseling
Acht op de tien inwoners houden rekening met overlast door viering jaarwisseling Het merendeel van de inwoners houdt rekening met mogelijke overlast rond de viering van de jaarwisseling. Gemiddeld vier op de vijf inwoners houden hier rekening mee (79%). In Bergen en Camperduin, Groet en Hargen zijn de meeste inwoners op overlast voorbereid (respectievelijk 82% en 81%), in Bergen aan Zee wordt hier in mindere mate rekening mee gehouden (65%). Figuur 4.1 - Ik houd rond de viering van de jaarwisseling rekening met mogelijke overlast Bergen
82%
10%
7% 2%
Camperduin, Groet en Hargen
81%
9%
9% 1%
Egmond Binnen
77%
13%
8% 2%
Egmond aan Zee
77%
14%
7% 2%
Schoorl en buurtschappen
76%
12%
11% 1%
Egmond aan den Hoef
75%
15%
9% 1%
Bergen aan Zee
65%
Totaal
18% 79%
0% (helemaal) mee eens
10%
20% neutraal
30%
40%
17% 12%
50%
60%
(helemaal) mee oneens
70%
80%
0
8% 1%
90% 100%
weet niet
Inwoners met huisdieren en die negatief staan tegenover de viering houden meer rekening met overlast • •
•
•
Inwoners van verschillende leeftijden verschillen niet in de mate waarin ze rekening houden met mogelijke overlast door de jaarwisseling. Inwoners met een huisdier of dier om hun woning houden meer rekening met mogelijke overlast door de jaarwisseling (83%) dan inwoners die niet in het bezit zijn van een (huis)dier (74%). Vooral inwoners die een enkele keer vuurwerk afsteken houden rekening met mogelijke overlast rond de viering van de jaarwisseling (86%), gevolgd door inwoners die meestal vuurwerk afsteken (83%). Inwoners die altijd vuurwerk afsteken houden relatief het minste rekening met mogelijke overlast (70%). Inwoners die negatief staan tegenover de viering van de jaarwisseling, houden ook meer rekening met de mogelijke overlast veroorzaakt door de jaarwisseling (88%) dan inwoners die positief (74%) of neutraal tegenover de viering van de jaarwisseling staan (81%).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
20 van 35
Helft inwoners ervaart enige mate van overlast door vuurwerk Ongeveer de helft van de inwoners ervaart in bepaalde mate overlast van het afsteken van vuurwerk rond de jaarwisseling (rapportcijfers 6 t/m 10, 51%). Drie op de tien inwoners ervaren zelfs (heel) veel overlast (rapportcijfers 8 t/m 10, 30%). In Egmond aan Zee ervaren de inwoners de meeste overlast (41% geeft rapportcijfer tussen de 8 en 10). In Bergen aan Zee en Camperduin, Groet en Hargen ervaren inwoners de minste overlast (21% geeft rapportcijfer tussen 8-10). Figuur 4.2 - Ervaart u wel eens overlast van vuurwerk rond de jaarwisseling in de gemeente Bergen? Kunt u dit aangeven op een schaal van 1 tot 10, waarbij 1 = ‘geen overlast’ en 10 = ‘zeer veel overlast’? Bergen aan Zee
62%
17%
21%
Camperduin, Groet en Hargen
62%
18%
21%
Egmond Binnen
53%
18%
29%
Egmond aan den Hoef
52%
20%
27%
Bergen
50%
23%
27%
Schoorl en buurtschappen
48%
Egmond aan Zee
20%
38%
Totaal
21% 49%
0%
10%
31% 41%
21%
20%
30%
40%
1-5
6-7
8-10
50%
60%
30%
70%
80%
90% 100%
Inwoners die negatief staan tegenover de viering van de jaarwisseling ervaren meeste overlast vuurwerk •
•
•
•
Jongere inwoners (18 tot en met 34 jaar) ervaren de minste mate van overlast van vuurwerk. Zeven op de tien inwoners uit deze leeftijdscategorie geven de overlast een rapportcijfer tussen de 1 en de 5 en 15 procent tussen de 8 en 10. Van de inwoners van 35 jaar en ouder ervaart circa een derde veel overlast (rapportcijfers 8 t/m 10). Inwoners met een (huis)dier in of rondom hun woning ervaren meer overlast van vuurwerk dan inwoners die geen (huis)dier hebben. Een derde (34%) van de inwoners met een (huis)dier beoordeelt de overlast tussen de 8 en 10. Van de inwoners die geen (huis)dier hebben ervaart een kwart de overlast in dezelfde mate. Frequente vuurwerkafstekers ervaren minder overlast van vuurwerk dan inwoners die niet of een enkele keer vuurwerk afsteken. Van inwoners die altijd vuurwerk afsteken ervaart het overgrote deel (92%) weinig overlast (rapportcijfers 1 t/m 5) en ervaart zelfs nul procent een sterke mate van overlast (rapportcijfers 8 t/m 10). Onder inwoners die nooit vuurwerk afsteken ervaart 39 procent juist veel overlast (rapportcijfers 8 t/m 10). Bergenaren die positief zijn over de viering van de jaarwisseling in de kernen van de gemeente, ervaren de minste overlast van vuurwerk tijdens de jaarwisseling, zeven op de tien ervaren weinig overlast (rapportcijfers 1 t/m 5).
Inwoners die negatief staan tegenover de viering van de jaarwisseling, ervaren ook de meeste overlast. Ruim zeven op de tien (72%) ervaart veel overlast (rapportcijfer tussen de 8 en de 10).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
21 van 35
Ruim een derde van de inwoners vindt overlast jaarwisselingen gelijk gebleven De inwoners van de gemeente Bergen zijn verdeeld over in hoeverre de overlast van vuurwerk tijdens de afgelopen jaarwisselingen veranderd is ten opzichte van andere jaren. Een kwart van de inwoners vindt dat de overlast (sterk) is toegenomen. Een iets groter deel geeft aan dat de overlast is afgenomen (28%). Ruim een derde van de inwoners vindt dat de overlast gelijk is gebleven (37%). In de meeste kernen vindt een groter deel van de inwoners dat de overlast de laatste jaarwisselingen meer is afgenomen dan toegenomen. Alleen in Egmond aan Zee en Egmond aan den Hoef is deze verhouding omgedraaid. Hier vinden de inwoners relatief vaker dat de overlast is toegenomen in plaats van afgenomen. Figuur 4.3 - Als u de overlast van vuurwerk tijdens de laatste jaarwisselingen in de gemeente Bergen vergelijkt met de jaren daarvoor, is de overlast dan toegenomen, afgenomen of gelijk gebleven? (basis: inwoners die overlast van vuurwerk ervaren) (n= 1.403) Camperduin, Groet en Hargen
18%
40%
Bergen aan Zee
20%
39%
Egmond Binnen
21%
45%
Bergen
23%
37%
Schoorl en buurtschappen
23%
Egmond aan den Hoef
33% 24%
(sterk) toegenomen
10%
12% 22%
30%
40%
Gelijk gebleven
28%
50%
7%
26%
37%
20%
8% 11%
32%
30%
25%
0%
29%
44%
36%
Totaal
18% 27%
33%
28%
Egmond aan Zee
9%
60%
(sterk) afgenomen
70%
80%
8% 10%
90%
100%
weet niet
Inwoners die negatief staan tegenover de viering jaarwisseling ervaren meer vuurwerkoverlast •
•
Vooral volgens inwoners die een enkele keer vuurwerk afsteken, is de overlast de laatste jaarwisselingen toegenomen (33%). Volgens inwoners die altijd of meestal vuurwerk afsteken is de overlast voornamelijk gelijk gebleven en nauwelijks toegenomen. Bijna de helft (48%) van de inwoners die negatief staan tegenover de viering van de jaarwisseling in de kernen, vindt dat de overlast de afgelopen jaarwisselingen is toegenomen. Inwoners die positief staan tegenover de jaarwisseling hebben meer het idee dat deze overlast gelijk is gebleven (41%). Ook denkt een groter deel van hen dat deze overlast juist is afgenomen (30%) in vergelijking tot de inwoners die zeer negatief staan tegenover de viering van de jaarwisseling (17%).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
22 van 35
Randvoorwaarden jaarwisseling en eigen bijdrage Inwoners kregen de mogelijkheid om aan te geven welke randvoorwaarden ze belangrijk vinden bij de jaarwisseling en hoe ze hier zelf aan kunnen bijdragen. Belangrijke randvoorwaarden die inwoners noemen zijn: • dat de viering niet voor overlast zorgt voor mens en dier, in de vorm van (geluids)overlast; • dat de viering niet te veel rotzooi met zich meebrengt, wat ook slecht is voor het milieu en de natuur; • restricties aan het afsteken van vuurwerk, zoals specifieke afsteektijden en restricties voor bepaalde typen vuurwerk (zoals geen knalvuurwerk, zwaar en illegaal vuurwerk); • betere handhaving en controle op naleving van regels omtrent het afsteken van vuurwerk. “Er is veel te weinig controle. In Groet is deze afgelopen oudejaarsavond veel vuurwerk afgestoken, ondanks het verbod. Er was geen handhaving. Dus handhaving is een voorwaarde”; • voor een deel van de inwoners zijn restricties niet voldoende, ze stellen een algeheel vuurwerk verbod als randvoorwaarde: “Consumentenvuurwerk zou verboden moeten worden. Er is geen systeem om alleen veilig vuurwerk af te steken”; • het organiseren van een gezamenlijke vuurwerkshow, of andere gezamenlijke nieuwjaarsviering, al dan niet als vervanging van particulier vuurwerk: “Tijdens de jaarwisseling moet er een algeheel vuurwerkverbod komen voor privé gebruik.
Vuurwerk kan op bepaalde plekken in de gemeente gecentraliseerd worden afgestoken tot een bepaalde tijd. (door de gemeente georganiseerde vuurwerkshow)”. Een inwoner verwoordt de voordelen van zo’n gemeenschappelijke viering volgt: “Een vuurwerkshow met siervuurwerk georganiseerd door gemeente/verenigingen/ondernemers draagt bij aan de feestvreugde en markeert op een mooie wijze de start van een nieuw jaar. Afsteken van vuurwerk door particulieren voegt weinig positiefs toe aan de feestvreugde”.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
23 van 35
5
Vuurwerkvrije zones
In de gemeente Bergen is een aantal vuurwerkvrije zones2 aangewezen. Op deze plekken mag het hele jaar door geen vuurwerk worden afgestoken, ook niet gedurende de jaarwisseling. Inwoners zijn gevraagd in hoeverre ze bekend zijn met deze zones, in hoeverre ze denken dat andere inwoners zich aan deze restrictie houden en hoe ze over deze vuurwerkbeperkende maatregel denken.
Grootste deel inwoners niet bekend met vuurwerkvrije zones Het grootste deel van de inwoners (60%) is niet bekend met de vuurwerkvrije zones in de gemeente Bergen. Ruim een kwart heeft wel van deze zones gehoord, maar weet niet welke zones dit zijn en 13 procent weet wel welke zones dit zijn. De kern Egmond aan Zee is hierop een uitzondering. In deze kern weten drie op de tien inwoners welke vuurwerkvrije zones er zijn. Dit kan komen doordat in Egmond aan Zee al voor geruime tijd een vuurwerkvrije zone is, namelijk het Pompplein (sinds 2015). In de andere kernen waar vuurwerkvrije zones zijn, namelijk Egmond aan den Hoef, Schoorl en Bergen is de bekendheid met deze zones niet erg hoog. Dat kan komen doordat deze zones er nog niet zo lang zijn (sinds 2019). Figuur 5.1 - Bent u bekend met de vuurwerkvrije zones in gemeente Bergen? (n= 1.641) 100% 13%
80%
2%
3%
31%
25%
8%
9%
25%
26%
11%
15% 30%
27%
30%
Ja, en weet welke zones dit zijn
27%
60%
26%
40% 60%
67%
72%
67%
65%
Ja, heb ervan gehoord, weet niet welke zones dit zijn 59%
58% 44%
20%
Nee, hier niet mee bekend
0%
2
Het Pompplein in Egmond aan Zee (sinds 2015). Het Rode Leeuwplein in Schoorl (sinds 2019). In een zone van 50 meter rond recreatiepark de Woudhoeve, Driehuizerweg, in Egmond aan den Hoef (sinds 2019). In een zone van 50 meter rond het Hertenkamp, Van Reenenpark, in Bergen centrum (sinds 2019).
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
24 van 35
Naleving vuurwerkvrije zones We vroegen inwoners die bekend zijn met de vuurwerkvrije zones of andere buurtbewoners zich doorgaans aan het verbod in deze zones houden. Van deze inwoners vinden zes op de tien dit lastig te beoordelen en geven aan dit niet te weten. Van de inwoners die dit wel weten, zegt het grootste deel dat er minder vuurwerk wordt afgestoken dan voorheen (18%). In Egmond aan Zee, waar sinds 2015 een vuurwerkvrije zone is, en waar meer dan de helft van de inwoners bekend is met de vuurwerkvrije zones, hebben inwoners wel een beter beeld van de naleving van deze vuurwerkbeperkende maatregel. Een kwart geeft aan dat er (bijna) geen vuurwerk meer wordt afgestoken in deze zones en 28 procent zegt dat er nog wel vuurwerk wordt afgestoken in deze zones, maar wel minder dan voorheen. Tabel 5.1 - In hoeverre houden andere buurtbewoners zich doorgaans (met uitzondering van de jaarwisseling van 2020-2021) aan dit verbod in deze zones, volgens u? (basis zijn inwoners die van vuurwerkvrije zones hebben gehoord en inwoners die weten welke vuurwerkvrije zones dit zijn (n= 621) (Bijna) geen vuurwerk
Minder dan voorheen
Evenveel als voorheen
Meer dan voorheen
Weet ik niet (meer)
Camperduin, Groet en Hargen
2%
16%
2%
Bergen aan Zee
3%
Schoorl en buurtschappen
3%
11%
15%
70%
Egmond Binnen
8%
11%
1%
80%
Bergen
10%
18%
6%
Egmond aan den Hoef
10%
15%
8%
Egmond aan Zee
25%
28%
15%
1%
32%
Totaal
12%
18%
9%
0%
61%
79% 97%
1%
66% 66%
Ruim een derde wil graag meer vuurwerkvrije zones Inwoners zijn gevraagd wat ze van het huidige aantal vuurwerkvrije zones vinden. Ruim een derde (36%) vindt dat er meer vuurwerkvrije zones moeten komen. Vooral in Bergen aan Zee en in Schoorl en buurtschappen willen inwoners meer vuurwerkvrije zones. Bijna een kwart vindt de huidige vuurwerkvrije zones prima en een kwart heeft een ander idee bij de vuurwerkvrije zones. Vooral in Bergen (32%) en Bergen aan Zee (35%) hebben inwoners andere ideeën bij de vuurwerkvrije zones. Tabel 5.2 - Welke uitspraak past het best bij uw mening over de vuurwerkvrije zones in gemeente Bergen? (basis: inwoners die van vuurwerkvrije zones hebben gehoord en inwoners die weten welke vuurwerkvrije zones dit zijn) (n= 623) Er moeten meer vuurwerkvrije zones komen
De vuurwerkvrije zones zijn prima zo
Er moeten minder vuurwerkvrije zones komen
Het maakt mij niets uit
Anders
Weet ik niet
Egmond aan den Hoef
31%
25%
2%
14%
19%
9%
Egmond Binnen
32%
26%
2%
17%
20%
4%
Camperduin, Groet en Hargen
33%
27%
1%
9%
26%
4%
Bergen
35%
23%
2%
6%
32%
3%
Egmond aan Zee
39%
25%
1%
5%
21%
8%
Schoorl en buurtschappen
42%
17%
3%
7%
26%
4%
Bergen aan Zee
46%
14%
6%
35%
Totaal
36%
23%
8%
26%
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
2%
5%
25 van 35
Andere ideeën bij vuurwerkvrije zones De inwoners die andere ideeën hebben bij de vuurwerkvrije zones, geven de volgende ideeën: • een centraal punt waar vuurwerk mag worden afgestoken. Dit kan één centraal punt zijn voor de gehele gemeente, of één punt per kern; • een georganiseerde vuurwerkshow, of een centraal punt waar georganiseerd vuurwerk wordt afgestoken. Dit kan op één plek in de gemeente of op meerdere plekken; • een algeheel vuurwerkverbod.
Drie op de tien inwoners willen één zone waar vuurwerk wordt afgestoken Inwoners kregen verschillende opties voorgelegd met betrekking tot vuurwerkvrije zones en vuurwerkverboden. Drie op de tien inwoners zijn voorstander van één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken, ruim een kwart (27%) is voor een algemeen vuurwerkverbod. Bij een vijfde gaat de voorkeur naar meerdere vuurwerkvrije zones. Vooral inwoners uit Bergen aan Zee zijn voorstander van een algeheel vuurwerkverbod (35%) en slechts 1 procent van deze kern wil dat je overal vuurwerk kan afsteken. In Schoorl en buurtschappen zien inwoners het liefst één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken (38%). Figuur 5.2 - Welke uitspraak past het best bij uw mening over het afsteken van vuurwerk en vuurwerkvrije zones in gemeente Bergen? Egmond aan den Hoef
14%
26%
27%
Camperduin, Groet en Hargen
14%
27%
27%
Egmond Binnen
13%
Egmond aan Zee
8%
Bergen
9%
Schoorl en buurtschappen
10%
27% 21%
20%
10%
30%
40%
50%
70%
8% 6% 3%
28%
2% 6% 4% 7%
27%
60%
6%
28%
35% 31%
4%
6% 3% 10%
27%
38%
27%
10%
23%
32%
16%
9%
24%
29%
22%
10%
0%
25%
18%
Bergen aan Zee 1% Totaal
23%
20%
80%
7% 5%
90% 100%
Je moet overal vuurwerk kunnen afsteken Er moeten meerdere vuurwerkvrije zones zijn Er moet één zone komen waar vuurwerk mag worden afgestoken Je mag nergens vuurwerk afsteken (algemeen vuurwerkverbod) Het maakt me niet uit Weet ik niet
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
26 van 35
Verschillen tussen inwoners en voorkeuren in vuurwerk afsteekgedrag •
• •
Jongere inwoners, tussen de 18 en 34 jaar, zien minder een algeheel vuurwerkverbod (7%). Dit verbod is het populairst onder inwoners tussen de 50 en 64 jaar (33%). Jongeren zien vooral meer heil in meerdere vuurwerkvrije zones (waar buiten deze zones wel vuurwerk mag worden afgestoken) (42%). Oudere inwoners, van 65 jaar en ouder zien het meest in één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken (37%). Vooral inwoners met een (huis)dier willen dat er nergens vuurwerk mag worden afgestoken (30%), ten opzichte van inwoners die geen (huis)dier hebben (24%). Inwoners die (regelmatig) vuurwerk afsteken en inwoners die niet of een enkele keer vuurwerk afsteken verschillen van mening in wat ze de beste oplossing vinden. Inwoners die nooit of een enkele keer vuurwerk afsteken hebben de voorkeur voor één zone waar vuurwerk mag worden afgestoken. Ook zijn inwoners die nooit vuurwerk afsteken relatief grotere voorstander van een algeheel vuurwerkverbod (35%), in vergelijking tot inwoners die (af en toe) vuurwerk afsteken. Fervente vuurwerkafstekers zien het liefst dat je overal vuurwerk kan afsteken (56%). Inwoners die meestal of het ene jaar niet, het andere jaar wel vuurwerk afsteken willen het liefst meer vuurwerkvrije zones.
Vuurwerkvrije zones naar kern Inwoners is gevraagd welke locaties ze graag als vuurwerkvrije zones zien. In algemene zin denken inwoners aan de volgende plekken: • rondom verpleeg- en verzorgingstehuizen; • woonwijken; • plekken waar veel dieren zijn, zoals dierenasiels, dierenparkjes en natuurgebieden; • op het strand; • het (dorps)centrum; • buiten de bebouwde kom. Inwoners uit de kernen noemen specifieke plekken die volgens hen moeten worden aangewezen als vuurwerkvrije zones, dit zijn onder andere: • in Bergen zijn dit het centrum, de hertenkamp, de ijsbaan en Nesdijk; • Bergen aan Zee het Wijckplein en Pompplein; • in Egmond aan den Hoef het Slotpark, en rondom Herenweg; • in Egmond aan Zee, Parkeerterrein Boulevard Zuid en Burgermeester EYma Plein; • Egmond Binnen worden Het Brinkie Egmond-Binnen, het terrein van voetbalclub Adelbertus en dorpshuis de Schulp genoemd; • in Schoorl worden de duinen en het voetbalveld als gebieden genoemd.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
27 van 35
6
Vuurwerkverbod en alternatief
Tijdens afgelopen jaarwisseling (2020-2021) gold vanwege de coronamaatregelen een landelijk vuurwerkverbod. Aan inwoners is gevraagd hoe zij tegenover een algemeen geldend particulier vuurwerkverbod in de gemeente Bergen staan.
Helft inwoners voorstander van vuurwerkverbod Ruim de helft van de inwoners is voorstander van een particulier vuurwerkverbod in de gemeente Bergen. Eenzelfde deel ziet hier graag een professioneel georganiseerde vuurwerkshow voor in de plaats. Figuur 6.1 - Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden in gemeente Bergen
52%
14%
32%
2%
Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden, in plaats daarvan moet er bij de jaarwisseling een professionele vuurwerkshow worden georganiseerd
52%
16%
29%
3%
60%
80%
0% (helemaal) mee eens
neutraal
20%
40%
(helemaal) mee oneens
100%
weet niet
Vooral oudere inwoners zijn voorstander van een verbod. Onder jongere inwoners is slechts een op de vijf voorstander. In de leeftijdscategorie 65+ is dit drie op de vijf. Het animo voor een vuurwerkverbod met een vuurwerkshow daarvoor in de plaats is hoger onder jongeren, namelijk 29 procent. Vuurwerkafstekers zijn duidelijk tegenstander van een vuurwerkverbod. Slechts 13 procent is voor, ook hier is het animo iets hoger als er een vuurwerkshow wordt georganiseerd. Tabel 6.1 – In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? Uitsplitsing naar vuurwerkafstekers en leeftijd (% (helemaal) mee eens) Totaal
Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden, in plaats daarvan professionele vuurwerkshow
Afsteken vuurwerk
Leeftijd
Ja3
Nee
18-34 jaar
35-49 jaar
50-64 jaar
65+
n=262
n=1174
n=105
n=218
n=471
n=816
52%
13%
66%
22%
45%
58%
61%
52%
24%
61%
29%
52%
52%
59%
3
Voor afstekers vuurwerk is gekeken naar de inwoners die altijd, meestal of het ene jaar wel en het andere jaar niet vuurwerk afsteken.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
28 van 35
De meeste steun voor een particulier vuurwerkverbod komt uit Bergen aan Zee en Bergen. De minste steun komt uit Egmond Binnen en Egmond aan den Hoef. Figuur 6.2 – Voorstanders voor particulier vuurwerkverbod (% (helemaal) mee eens) Schoorl en buurtschappen
56% 59%
Bergen
55% 58%
Egmond aan Zee
55% 50%
Bergen aan Zee
51% 59%
Egmond aan den Hoef
45% 42%
Camperduin, Groet en Hargen
44% 44%
Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden, in plaats daarvan moet er bij de jaarwisseling een professionele vuurwerkshow worden georganiseerd Het afsteken van vuurwerk door particulieren moet worden verboden in gemeente Bergen
40% 40%
Egmond Binnen
52% 52%
Totaal 0%
20%
40%
60%
80%
Vier op de tien inwoners staan positief tegenover gezamenlijke jaarwisseling Gezamenlijk georganiseerde jaarwisselingen binnen de verschillende kernen krijgt steun van vier op de tien inwoners. Drie op de tien inwoners (28%) staan hier neutraal tegenover. Een kleiner deel (18%) staat hier negatief tegenover en zal mogelijk niet aan deze viering meedoen. Figuur 6.3 - Hoe staat u tegenover een gezamenlijk (door inwoners en gemeente) georganiseerde jaarwisseling die gevierd wordt in de verschillende kernen van de gemeente Bergen? 100%
80%
39%
34%
34%
37%
41%
42%
45%
47%
(heel) positief neutraal (heel) negatief
60% 28%
29%
31%
30%
21%
40%
20%
18% 8%
0%
7%
24%
7% 6%
18% 8% 9%
17% 9% 7%
Totaal Egmond Schoorl Bergen Binnen
24%
9% 5%
Groet
maakt me niet uit 25%
21% 8% 4%
25%
15% 8% 7%
weet niet 29%
11% 9% 5%
Egmond Egmond Bergen aan den aan Zee aan Zee Hoef
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
29 van 35
Veel vragen over invulling gezamenlijke jaarwisseling Een deel van de inwoners is positief over een gezamenlijke viering van de jaarwisseling, bijvoorbeeld in de vorm van een vuurwerkshow. Dit leidt volgens hen tot vuurwerk van betere kwaliteit, minder overlast en stimulans voor de saamhorigheid in de wijk. Bij een ander deel roept deze viering vragen op. Deze inwoners vragen zich af of inwoners wel naar deze viering zullen gaan, omdat zij liever dichtbij huis de jaarwisseling vieren, met nabije vrienden en familie, of graag zelf (sier)vuurwerk afsteken. Daarnaast vraagt men zich af wie hiervoor zal betalen. Ook vragen deze inwoners zich af of een dergelijke viering wel bij de bevolkingssamenstelling past, en dat bijvoorbeeld ouderen hier niet naar toe zullen komen.
Decentrale vieringen Inwoners zien graag gezamenlijke vieringen op meerdere locaties. Inwoners zien graag een vuurwerkshow per kern, die goed bereikbaar is, omdat mensen zich niet graag willen verplaatsen in het midden van de nacht. Hierbij opperen inwoners om deze decentrale locaties op initiatief van de bewoners aan te wijzen. Voorbeelden van decentrale locaties zijn het strand, dorpskernen, parkeerplaatsen en locaties nabij verzorgingstehuizen. Ook komt uit de antwoorden dat men graag een plek ziet waar het afsteken van vuurwerk veilig kan, bijvoorbeeld buiten het woongebied. Figuur 6.4 - Stel dat de gemeente Bergen een gemeenschappelijke viering van de jaarwisseling organiseert, wat heeft dan uw voorkeur? Groet
14%
59%
18%
9%
Egmond Binnen
15%
59%
16%
10%
Egmond aan den Hoef
15%
Schoorl
63%
19%
Egmond aan Zee
53%
22%
Bergen Bergen aan Zee
35%
10%
30%
Op een centrale plaats
30%
40%
Op verschillende plekken
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
50%
7%
25%
9% 21%
60%
70%
80%
Het maakt me niet uit
3% 6%
27%
48%
20%
5%
19%
36%
24%
0%
21% 56%
33%
Totaal
18%
6%
90%
100%
Weet ik niet
30 van 35
Vuurwerk als onderdeel jaarwisseling Ruim de helft van de inwoners ziet graag vuurwerk als onderdeel van een gemeenschappelijke jaarwisseling. Opvallend is dat in Bergen aan Zee een groot deel voorstander is voor een professionele vuurwerkshow is, maar ook een groot deel, namelijk een derde, aangeeft dat vuurwerk niet hoeft. Figuur 6.5 - Stel dat in de gemeente Bergen een gemeenschappelijke jaarwisseling wordt georganiseerd, hoort het afsteken van vuurwerk volgens u hierbij? 100% 90% 80% 54%
70%
45%
45%
52%
55%
55%
57%
58%
Ja, professionele vuurwerkshow
60% 50%
19%
40%
22%
15%
15%
6%
11% 22%
30% 20%
22%
23%
21%
23%
24%
17%
7% 3%
0%
Totaal
8%
8%
5%
5%
Groet
8% 3%
7% 3%
Egmond Schoorl Bergen Binnen
2%
Nee, vuurwerk hoeft voor mij niet Het maakt me niet uit
33% 14%
10%
Ja, zelf afsteken op een aangewezen plek
18% 1%
Weet ik niet
6% 1%
Egmond Bergen Egmond aan den aan Zee aan Zee Hoef
Jongere inwoners zijn meer van mening dat vuurwerk bij een viering van de jaarwisseling hoort dan oudere inwoners. Van de vuurwerkafstekers geven drie op de tien aan liever zelf vuurwerk af te steken. Tabel 6.2 – Stel dat in de gemeente Bergen een gemeenschappelijke jaarwisseling wordt georganiseerd, hoort het afsteken van vuurwerk volgens u hierbij? Uitsplitsing naar vuurwerkafstekers en leeftijd Totaal
Afsteken vuurwerk
Leeftijd
Ja4
Nee
18-34 jaar
35-49 jaar
50-64 jaar
65+
n=239
n=1024
n=95
n=207
n=428
n=731
Ja, professionele vuurwerkshow
54%
54%
51%
56%
60%
51%
51%
Ja, zelf afsteken op een aangewezen plek
15%
30%
10%
29%
17%
13%
12%
Nee, vuurwerk hoeft niet voor mij
22%
2%
30%
5%
17%
25%
26%
Het maakt me niet uit
7%
8%
6%
6%
3%
9%
8%
Weet ik niet
3%
7%
2%
5%
2%
2%
3%
4
Voor afstekers vuurwerk is gekeken naar de inwoners die altijd, meestal of het ene jaar wel en het andere jaar niet vuurwerk afsteken.
Draagvlak vuurwerk en gemeenschappelijke jaarwisseling Bergen
31 van 35
Vuurwerkafstekers trouw aan vuurwerk Inwoners is gevraagd of zij zullen stoppen met vuurwerk afsteken wanneer een professionele vuurwerkshow wordt georganiseerd. Figuur 6.6 geeft, naast een totaalbeeld van de gehele gemeente, de antwoorden weer van inwoners die meestal of altijd vuurwerk afsteken. In de gehele gemeente Bergen zegt de helft van de inwoners te stoppen of minder vuurwerk af te steken, wanneer een professionele vuurwerkshow wordt georganiseerd. Onder inwoners die altijd vuurwerk afsteken is deze neiging beduidend minder. Meer dan de helft van deze groep (57%) geeft aan niet te stoppen en ook niet minder af te steken als er een professionele vuurwerkshow zou worden georganiseerd. Figuur 6.6 - Stel dat er in de gemeente Bergen bij de jaarwisseling een professionele vuurwerkshow wordt georganiseerd. Zou u dan stoppen of minderen met zelf vuurwerk kopen en afsteken? (Mensen die meestal wel of altijd vuurwerk afsteken en totaal) Ja, altijd