Verslag Commissievergadering 12-5-2025 - behandeling kadernota

Verslag commissievergadering Gehouden op:

12 mei 2025

Voorzitter:

M. Derks

Griffier:

N. Vintcent

Aanwezig zijn de volgende raadsleden: dhr. L. Cremers, mevr. W. Killaars-Schoolmeesters, dhr. B. Teeuwen, dhr. M. van der Avoort, dhr. K. Pansters, dhr. G. Derks, mevr. I. Franssen-Levels, dhr. L. Smeets, dhr. J. Hendriks, dhr. M. Urru, mevr. R. Janssen, mevr. G. Stevens, dhr. P. Jacobs, dhr. J. Nijssen Afwezig zijn de volgende raadsleden: dhr. R. Ambaum Aanwezig zijn de volgende collegeleden: dhr. Derks, mevr. A. Huijs, mevr. L. van den Beucken, dhr. M. Roelofs

1.

Opening De voorzitter opent de vergadering om 20:23 uur en heet eenieder welkom bij beeld- en oordeelsvormende behandeling van de kadernota 2026. De voorzitter meldt dat dhr. Ambaum (Beeselse Lijst) heeft zich afgemeld voor de vergadering. De voorzitter feliciteert mevr. Stevens (Samen Verder Beesel) met de geboorte van haar kleindochter.

2.

Kadernota 2026 Toelichting / toezeggingen: Burgemeester Derks geeft voorafgaand aan de behandeling van de kadernota een korte toelichting. Dhr. Cremers (CDA) geeft aan dat het CDA geen aanpassingen, toevoegingen of wijzigingen te willen doen aan de kadernota 2026. Dhr. Hendriks (VLP) geeft aan dat de VLP één kader te willen toevoegen aan de kadernota 2026: - Toevoegen: De exploitatierisico’s m.b.t. het IKC Beesel. Conform de beantwoording van het college op onze artikel 43 vragen m.b.t. de toekomstige exploitatie van het IKC van 6 mei 2025, zullen in Q3 2025 pas het integraal exploitatiemodel en dus ook de te verwachten toekomstige exploitatiekosten inzichtelijk zijn. Omdat dit structurele kosten betreft kan dit een negatieve impact hebben op de meerjarige begrotingen. Gezien de Raadsinformatiebrief van 18 maart 2025 inzake de adviestarieven contracten 2026 Jeugd, Participatie en WMO en de daaruit voortvloeiende negatieve financiële gevolgen voor de begroting 2026 en volgende jaren wil de VLP voorstellen om de eventuele start van de bouwwerkzaamheden voor het IKC Beesel op te schorten tot de raad en dus onze hele gemeente inzicht heeft in de toekomstige exploitatiekosten van het IKC en de mogelijke invloed op de toekomstige begrotingen.

Nadat de raad inzicht heeft verkregen in de toekomstige exploitatiekosten zal de gemeenteraad groen licht geven om te starten met de bouw of anderszins een besluit nemen om de plannen mogelijk aan te Pagina 1 van 7

passen indien de structurele financiële impact op de toekomstige begrotingen te risicovol is. Hiermee geven we invulling aan de beantwoording van het college op onze vraag 4 van de artikel 43 vragen over de exploitatie van het IKC en stellen we als raad een nieuw aanvullend kader vast. Met het oog op de financieel onzekere tijden voor onze gemeente lijkt ons dit een logisch extra kader dat de raad vaststelt. Mede gezien eerdere discussies en vragen die enkele fracties gesteld hebben bij besluitvorming over andere projecten en dan met name over, volgens hun, onduidelijkheden over toekomstige exploitatiekosten. Bij het IKC is momenteel nog helemaal geen exploitatiekostenoverzicht beschikbaar, vandaar dat wij graag dit extra kader toevoegen. Mevr. Janssen (Samen Verder Beesel) geeft aan dat Samen Verder Beesel de volgende zaken wil toevoegen en wijzigen: - Toevoegen: Bij de begroting een overzicht opnemen met de keuzes voor (mogelijke) kostenbesparingen. - Schrappen: Kader 3 formatie toerisme: “Om onze ambities te kunnen blijven verwezenlijken maken we de extra ambtelijke capaciteit structureel.” Dhr. Jacobs (Beeselse Lijst) geeft aan dat de Beeselse Lijst de volgende punten wenst toe te voegen en aanpassen: - Toevoegen: M.b.t. sluitende begroting: “We streven naar een dekkende begroting voor 2026 e.v., maar niet ten koste van alles.

Incidentele middelen mogen alleen incidenteel (lees: eenmalig) worden ingezet om een structurele last te dekken. We gebruiken incidentele middelen dus niet meerjarig om structurele lasten te dekken. Als hieruit volgt dat onze begroting (meerjarig) niet sluitend is, dan accepteren we dat en geven we daarmee het signaal af dat de koek op is.” - Toevoegen: M.b.t. begraafplaatsen: “In 2026 starten we met de opwaardering en het bij de tijd brengen van onze begraafplaatsen. We starten met Begraafplaats Reuver en doen dit in overleg met betrokken partijen zoals (uitvaart)ondernemers en lokale religieuze organisaties.” - Aanpassen: M.b.t. gevolgen NIS2: “Primair is de gemeenteraad verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de NIS2. We reserveren daarom ook budget om de raad te faciliteren in deze rol, bijvoorbeeld om de hiervoor noodzakelijke kennis te vergaren.” - Toevoegen: M.b.t. inzet AI: “De mogelijkheden die AI biedt voor efficiëntie en datagedreven besluitvorming worden steeds beter en verder uitgewerkt. Bovendien biedt kunstmatige intelligentie mogelijkheden om processen te optimaliseren en onze externe én interne dienstverlening te verbeteren. Tegelijkertijd zien we dat het gebruik van niet-Europese AI risico’s met zich meebrengt. Daarom is nu het moment om hier zelf op in te spelen en (een) eigen AI-toepassing(en) te ontwikkelen.

AI brengt initieel kosten met zich mee, maar zal op de lange termijn naar verwachting een besparing opleveren op kosten en ambtelijke capaciteit. We reserveren om deze reden budget om stappen te kunnen maken in de wereld van AI.” Toezeggingen: - Wethouder Huijs zegt toe na te gaan welke kosten reeds gemaakt zijn en welke kosten opnieuw gemaakt zouden moeten worden als de raad besluit om eerder gemaakte keuzes omtrent exploitatie van IKC Beesel te herzien.

De voorzitter schorst de vergadering van 20:48 uur tot 21:08 uur

Pagina 2 van 7

Navolgend op de schorsing gaan de fracties met elkaar in debat over elkaars voorstellen. Het overzicht van door de fracties ingediende wijzigingsvoorstellen ten aanzien van de beeld- en oordeelsvormende behandeling van de kadernota die als basis dient voor de begroting 2026 en verder, en ook de standpunten van de fracties ten aanzien van elkaars voorstellen, zijn terug te vinden in de bijlage. Toezegging: - Wethouder Roelofs zegt toe daar waar mogelijk een besparing op de uitgaven mee te nemen in het opstellen van de begraafplaatsenvisie.

3.

Sluiting De voorzitter bedankt eenieder voor de aanwezigheid en sluit de vergadering om 21:41 uur.

Pagina 3 van 7

Bijlage: Overzicht voorstellen fracties tot aanpassing kadernota en standpunten beeld- en oordeelsvorming, 12 mei 2025

Overzicht van door de fracties ingediende wijzigingsvoorstellen ten aanzien van de beeld- en oordeelsvormende behandeling van de kadernota die als basis dient voor de begroting 2026 en verder. In dit overzicht zijn ook de standpunten van de fracties ten aanzien van elkaars voorstellen opgenomen (staccato) teneinde een beeld te krijgen van het draagvlak.

CDA Geen wijzigingsvoorstellen

VLP •

Toevoegen: De exploitatierisico’s m.b.t. het IKC Beesel. Conform de beantwoording van het college op onze artikel 43 vragen m.b.t. de toekomstige exploitatie van het IKC van 6 mei 2025, zullen in Q3 2025 pas het integraal exploitatiemodel en dus ook de te verwachten toekomstige exploitatiekosten inzichtelijk zijn. Omdat dit structurele kosten betreft kan dit een negatieve impact hebben op de meerjarige begrotingen. Gezien de Raadsinformatiebrief van 18 maart 2025 inzake de adviestarieven contracten 2026 Jeugd, Participatie en WMO en de daaruit voortvloeiende negatieve financiële gevolgen voor de begroting 2026 en volgende jaren wil de VLP voorstellen om de eventuele start van de bouwwerkzaamheden voor het IKC Beesel op te schorten tot de raad en dus onze hele gemeente inzicht heeft in de toekomstige exploitatiekosten van het IKC en de mogelijke invloed op de toekomstige begrotingen. Nadat de raad inzicht heeft verkregen in de toekomstige exploitatiekosten zal de gemeenteraad groen licht geven om te starten met de bouw of anderszins een besluit nemen om de plannen mogelijk aan te passen indien de structurele financiële impact op de toekomstige begrotingen te risicovol is. Hiermee geven we invulling aan de beantwoording van het college op onze vraag 4 van de artikel 43 vragen over de exploitatie van het IKC en stellen we als raad een nieuw aanvullend kader vast.

Met het oog op de financieel onzekere tijden voor onze gemeente lijkt ons dit een logisch extra kader dat de raad vaststelt. Mede gezien eerdere discussies en vragen die enkele fracties gesteld hebben bij besluitvorming over andere projecten en dan met name over, volgens hun, onduidelijkheden over toekomstige exploitatiekosten. Bij het IKC is momenteel nog helemaal geen exploitatiekostenoverzicht beschikbaar, vandaar dat wij graag dit extra kader toevoegen. Standpunten ten aanzien van voorstel: CDA: de exploitatie wordt grotendeels door de school gedragen, overige kosten komen nu al voor rekening van de gemeente. Kosten van de kinderopvang komen hier mogelijk bij. De fractie is benieuwd naar de meerkosten om het proces te herzien. Fractie is geen voorstander van het voorstel, eventuele besparingen staan niet in verhouding tot eventuele verstoring van het proces. Samen Verder Beesel: begrijpt het punt van de VLP v.w.b. de gevolgen. De kostenverdeling leidt echter tot een beperkte bijdrage in de exploitatiekosten voor de gemeente. Dit besluit had genomen moeten worden bij de vaststelling van het krediet. Een eerdere waarschuwing voor de kosten van de kinderopvang door Samen Verder Beesel is door de andere partijen niet meegenomen. Verder is het de vraag of we een risico lopen op aansprakelijkheidsstelling. De fractie gaat niet mee met het voorstel.

Beeselse Lijst: sluit zich aan bij de voorgaande sprekers, eventueel kun je de ouderenopvang nog uit het plan halen, maar dan heb je hiervoor mogelijk een andere locatie nodig. De fractie vindt dit niet

Pagina 4 van 7

aan de orde en ook niet netjes. Beesel is toe aan een goede school met daarin de combinatie van ouderen, jeugd, sport en spel. VLP: de standpunten zijn duidelijk, de politieke discussie volgt in de raad. Conclusie: geen unaniem draagvlak.

Samen Verder Beesel •

Schrappen: Kader 3 formatie toerisme: “Om onze ambities te kunnen blijven verwezenlijken maken we de extra ambtelijke capaciteit structureel.” Standpunten ten aanzien van voorstel: Beeselse Lijst: kan het voorstel niet steunen, deze formatieplek is iets voor de lange termijn. Een goede invulling gaat op termijn geld opleveren, ook omdat we een toeristische gemeente willen zijn. Kan zich ondanks de aanvullende toelichting door Samen Verder Beesel en CDA niet vinden in hun standpunt. CDA: snapt de uitleg van Samen Verder Beesel, waarbij gezegd is dat niet geschrapt wordt, maar de omzetting naar een structurele invulling wordt uitgesteld door het kader nu te schrappen. Het CDA kan het voorstel met die uitleg steunen. Het kader schrappen, geeft het college vrijheid om de afweging te maken over de wijze waarop de invulling van deze functie (incidenteel/tijdelijk of structureel) terug komt in de begroting. Samen Verder Beesel: als het past in het integrale financiële plaatje, is een omzetting naar structureel een optie. VLP: vindt recreatie en toerisme belangrijk, schrappen gaat de pet te boven. Zorg dat de medewerker aan de slag gaat. Conclusie: geen unaniem draagvlak.

•

Toevoegen: Bij de begroting een overzicht opnemen met de keuzes voor (mogelijke) kostenbesparingen. Standpunten ten aanzien van voorstel: Beeselse Lijst: kan het voorstel steunen, maar met een aanvullende vraag aan Samen Verder Beesel. Kan het helpen als het kader m.b.t. de medewerker toerisme in het gevraagde overzicht opgenomen kan worden? Samen Verder Beesel: Nee, dit is geen optie. VLP: kan het voorstel steunen, geldt ook voor de kostenbesparingen. CDA: kan het voorstel steunen, maar heeft een vraag richting het college: ‘is dit haalbaar?’ College: het is haalbaar om gevraagde overzicht bij de begroting 2026 te leveren. Conclusie: unaniem draagvlak

Beeselse Lijst •

Toevoegen: Pagina 5 van 7

M.b.t. sluitende begroting: “We streven naar een dekkende begroting voor 2026 e.v., maar niet ten koste van alles. Incidentele middelen mogen alleen incidenteel (lees: eenmalig) worden ingezet om een structurele last te dekken. We gebruiken incidentele middelen dus niet meerjarig om structurele lasten te dekken. Als hieruit volgt dat onze begroting (meerjarig) niet sluitend is, dan accepteren we dat en geven we daarmee het signaal af dat de koek op is.” Standpunten ten aanzien van voorstel: CDA: de mogelijkheid wordt vanuit Rijk en provincie geboden om eenmalig een niet sluitende begroting toe te staan (ravijnjaar). Een niet sluitende begroting leidt er echter niet automatisch toe dat we kosten niet moeten betalen. De fractie kan het voorstel niet steunen. Mist ook het feit dat de indiener niet meeneemt dat de gemeente in combinatie met het aanbieden van een niet sluitende begroting ook de keuze zou moeten maken om bepaalde activiteiten niet meer uit te voeren. VLP: kan het voorstel niet steunen, het eerdere standpunt is niet gewijzigd (punt is ook aan de orde geweest bij de behandeling van de begroting 2025). Samen Verder Beesel: kan het voorstel niet steunen, vindt het belangrijk dat structurele lasten met structurele middelen worden gedekt en wil zich niet op voorhand vastleggen op het door de Beeselse Lijst voorgestelde uitgangspunt.

Jaarlijks kritisch kijken naar de voorliggende begroting, uiteindelijk is het laatste woord altijd aan de raad. Beeselse Lijst: sluit zich van harte aan bij de opmerking van Samen Verder Beesel dat we kritisch moeten kijken naar de begroting. Het nu voorliggende voorstel is inderdaad al vaker gedaan. Er zijn al gemeenten in het land die een niet sluitende begroting aanbieden. De Beeselse Lijst wil een duidelijk en helder signaal afgeven over het feit dat Beesel niet aan de lat staat voor het dekken van landelijke bezuinigingen. Meer geld voor gemeenten is nodig. De koek is op. Conclusie: geen unaniem draagvlak. •

Aanpassen: M.b.t. gevolgen NIS2: “Primair is de gemeenteraad verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de NIS2. We reserveren daarom ook budget om de raad te faciliteren in deze rol, bijvoorbeeld om de hiervoor noodzakelijke kennis te vergaren.” Standpunten ten aanzien van voorstel: Samen Verder Beesel: het is een te loven voorstel om de raad qua kennis op de hoogte te brengen. Het is echter de vraag of het überhaupt nodig is, mogelijk zit er deskundigheid bij de nieuwe raad. De auditcommissie kan als voorbeeld dienen, hierin zitten een aantal raadsleden die kennis hebben van financiën, kennis die niet alle raadsleden paraat hebben. Kan het opleidingsbudget voor de raad hier voor gebruikt worden? De fractie steunt het voorstel niet. VLP: het opleidingsbudget voor de raad kan hier voor worden ingezet. Mogelijk is er ook in de organisatie budget voor NIS2 en kan de raad hier gebruik van maken. CDA: het is een wettelijke plicht en het kader is te open, de fractie kan het voorstel niet steunen. Beeselse Lijst: heeft naar aanleiding van de inbreng van de andere fracties geen aanvullingen. Conclusie: geen unaniem draagvlak.

•

Toevoegen: M.b.t. inzet AI: “De mogelijkheden die AI biedt voor efficiëntie en datagedreven besluitvorming worden steeds beter en verder uitgewerkt. Bovendien biedt kunstmatige intelligentie mogelijkheden om processen te optimaliseren en onze externe én interne dienstverlening te verbeteren. Tegelijkertijd zien we dat het gebruik van niet-Europese AI risico’s met zich meebrengt. Daarom is nu het moment om hier zelf op in te spelen en (een) eigen AI-toepassing(en) te ontwikkelen. AI brengt initieel kosten met zich mee, maar zal op de lange termijn naar verwachting een besparing opleveren Pagina 6 van 7

op kosten en ambtelijke capaciteit. We reserveren om deze reden budget om stappen te kunnen maken in de wereld van AI.” Standpunten ten aanzien van voorstel: VLP: het als Beesel zelf ontwikkelen van AI-oplossingen is een brug te ver. De VNG is hier ook mee bezig. Volg de VNG hierin en ga niet zelf iets opzetten. De fractie kan het voorstel niet steunen. CDA: sluit zich hierbij aan, wacht af waar de VNG mee komt. Als het nodig is, kan Beesel aanvullend daarop nog slagen maken. Het voorstel komt voor nu te vroeg. De fractie kan het voorstel niet steunen. Samen Verder Beesel: sluit zich aan bij voorgaande sprekers. AI gaat veel geld kosten. Gezien de financiële situatie is het niet verstandig om hier nu mee voorop te lopen. Beeselse Lijst: geeft aan dat de gemeente Beesel nu niet alles zelf hoeft te doen, we kunnen juist toepassingen overnemen van anderen. Provincie Limburg heeft al samen met de gemeente Heerlen een tool ontwikkeld (open source). Het hoeft niet ‘ontzettend veel te kosten’. Er liggen genoeg concepten klaar. CDA: in het voorstel staat dat er budget gereserveerd moet worden om zelf iets te ontwikkelen. Dat is het grootste struikelblok. Beeselse Lijst: ‘eigen’ kan ook betekenen dat een bestaande applicatie (open source) wordt doorontwikkeld. Conclusie: geen unaniem draagvlak. •

Toevoegen: M.b.t. begraafplaatsen: “In 2026 starten we met de opwaardering en het bij de tijd brengen van onze begraafplaatsen. We starten met Begraafplaats Reuver en doen dit in overleg met betrokken partijen zoals (uitvaart)ondernemers en lokale religieuze organisaties.” Standpunten ten aanzien van voorstel: CDA: kan het voorstel niet volgen. VLP: kan het voorstel niet steunen, het besluit om te komen tot een visie op begraafplaatsen is al genomen en naar de info van de fractie al in ontwikkeling. Samen Verder Beesel: wil het visiedocument afwachten, kan het voorstel nu niet steunen College: er is al gestart met het maken van de visie. De insteek van dit traject is andere inrichting. De visie volgt later dit jaar, waarbij er ook een exploitatiebedrag wordt genoemd. De raad kan zich dan uitspreken over de bereidheid om de gevraagde investering te doen. Het is mogelijk dat de exploitatie naar andere partijen overgaat. Beeselse Lijst: heeft een verhelderende vraag: is er op basis van de nieuwe visie een besparing te realiseren op de uitgaven? College: als het goedkoper en anders kan, dan gaan we dat zeker doen. (toezegging wethouder Roelofs) Conclusie: geen unaniem draagvlak.

Pagina 7 van 7