Toelichting Verordening werk en inkomen gemeente Beesel
Tekst van het document
De waarschuwing telt mee bij herhaling en kan dus gevolgen hebben voor een latere maatregel. De waarschuwing moet daarom via een beschikking worden gegeven. Hiermee wordt aangesloten bij de uitgangspunten van de Participatiewet in Balans, waarin meer ruimte bestaat voor maatwerk en evenredigheid. Voorbeeld Een persoon doet verwijtbaar geen beroep op een voorliggende voorziening waarop recht bestaat. Hierdoor moet gedurende een bepaalde periode bijstand worden verstrekt terwijl dit voorkomen had kunnen worden. Het college bepaalt vervolgens de hoogte en duur van de maatregel met toepassing van dit artikel en houdt daarbij rekening met alle relevante omstandigheden. Bij herhaling van vergelijkbaar gedrag binnen twaalf maanden kan de duur van de maatregel worden verhoogd. Artikel 9.9 Individualisering Dit artikel benadrukt dat het college niet uitsluitend uitgaat van de standaardmaatregelen uit artikel 9.8. Het college moet altijd beoordelen of de persoonlijke omstandigheden aanleiding geven om van die standaard af te wijken. 34 Bij deze beoordeling kijkt het college onder meer naar de gezondheid van de persoon, de gezins- en leefsituatie, de aanwezigheid van kinderen, de mate van verwijtbaarheid en de gevolgen voor de bestaanszekerheid. Ook kan een verband met psychische problematiek of schuldenproblematiek worden betrokken bij de beoordeling.
Voorbeeld Een persoon komt een verplichting niet na, maar blijkt op dat moment te kampen met ernstige gezondheidsproblemen. Het college betrekt deze omstandigheden bij de beoordeling en kan besluiten de maatregel te verlagen of anders vorm te geven dan volgens de standaardregeling het geval zou zijn. Dit artikel geeft uitvoering aan de beginselen van maatwerk, evenredigheid en de menselijke maat die in deze verordening zijn vastgelegd. De gemaakte afweging wordt vastgelegd in het besluit. Artikel 9.10 Heroverweging Dit artikel regelt dat een opgelegde maatregel opnieuw wordt beoordeeld. Het college onderzoekt uiterlijk drie maanden na het opleggen van de maatregel of de situatie aanleiding geeft om deze te wijzigen of te beëindigen. Bij de heroverweging wordt gekeken naar het gedrag van de persoon na het opleggen van de maatregel en naar de actuele omstandigheden. Wanneer blijkt dat de persoon zijn gedrag heeft verbeterd, kan het college de maatregel verlagen of beëindigen. Voorbeeld Een persoon krijgt een maatregel opgelegd omdat afspraken over arbeidsinschakeling niet zijn nagekomen. Enkele weken later blijkt dat de persoon inmiddels volledig meewerkt aan het afgesproken traject. Bij de heroverweging kan het college besluiten de maatregel te verlagen of te beëindigen.
Deze bepaling sluit aan bij het uitgangspunt dat maatregelen gericht zijn op gedragsverandering en niet op bestraffing. Artikel 9.11 Beleidsregels maatregelen Dit artikel geeft het college de mogelijkheid om beleidsregels vast te stellen over de uitvoering van maatregelen. De verordening bevat de hoofdlijnen van het beleid. In beleidsregels kan het college nadere invulling geven aan de beoordeling en toepassing van maatregelen. De beleidsregels kunnen bijvoorbeeld duidelijk maken welke omstandigheden aanleiding kunnen zijn om een maatregel te verlagen, te matigen of achterwege te laten. Ook kunnen zij regels bevatten over de uitvoering en verrekening van maatregelen. Voorbeeld Het college kan in beleidsregels vastleggen welke omstandigheden kunnen leiden tot matiging van een maatregel, bijvoorbeeld wanneer sprake is van beperkte verwijtbaarheid of bijzondere persoonlijke omstandigheden. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor zowel medewerkers als personen die een uitkering ontvangen. Het vaststellen van beleidsregels draagt bij aan een consistente uitvoering van de verordening en bevordert de rechtsgelijkheid tussen vergelijkbare situaties. Daarbij blijft het college gehouden om in individuele gevallen maatwerk toe te passen wanneer de omstandigheden daarom vragen.
Artikel 9.12 Weigering uitkering IOAW en IOAZ Dit artikel geeft uitvoering aan artikel 35 van de IOAW en artikel 35 van de IOAZ, waarin is bepaald dat de gemeenteraad regels stelt over de toepassing van artikel 20 van deze wetten. Het college kan de uitkering tijdelijk of blijvend weigeren naar de mate waarin een belanghebbende inkomen had kunnen verwerven. 35 Het gaat hierbij niet om een maatregel wegens het niet nakomen van een verplichting, maar om een afzonderlijke bevoegdheid die samenhangt met de mogelijkheden van de belanghebbende om zelf in het bestaan te voorzien. Bij de toepassing van deze bevoegdheid houdt het college rekening met de persoonlijke omstandigheden, de mate van verwijtbaarheid en de gevolgen van het besluit voor de belanghebbende. Artikel 9.13 Samenloop Dit artikel voorkomt dat voor dezelfde gedraging zowel een maatregel als een weigering van de uitkering op grond van artikel 20 van de IOAW of de IOAZ wordt toegepast. Wanneer meerdere instrumenten in aanmerking zouden kunnen komen, maakt het college een gemotiveerde keuze voor het meest passende instrument. Hiermee wordt voorkomen dat dezelfde gedraging dubbel wordt gesanctioneerd.
Hoofdstuk 10 Cliëntenparticipatie Dit hoofdstuk geeft uitvoering aan de wettelijke verplichting om personen die gebruikmaken van de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ en de gemeentelijke voorzieningen te betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid. Cliëntenparticipatie draagt bij aan een betere aansluiting van beleid en uitvoering op de ervaringen, behoeften en belangen van inwoners. De gemeente Beesel hecht waarde aan de inbreng van inwoners die rechtstreeks met de uitvoering van het beleid te maken hebben. Door hun kennis en ervaringen te benutten, kan het beleid beter worden afgestemd op de praktijk. De cliëntenparticipatie wordt vormgegeven door de Cliëntenraad Participatiewet. De cliëntenraad heeft een adviserende rol. Daarbij staat het algemene beleid centraal en niet de behandeling van individuele gevallen. De betrokkenheid van de cliëntenraad sluit aan bij de uitgangspunten van vertrouwen, participatie, toegankelijkheid en de menselijke maat die in deze verordening centraal staan. Artikel 10.1 Cliëntenparticipatie Dit artikel regelt dat personen die vallen onder de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ of gebruikmaken van voorzieningen op grond van deze verordening worden betrokken bij het gemeentelijke beleid op het terrein van werk, inkomen en participatie. De betrokkenheid wordt vormgegeven via de Cliëntenraad Participatiewet.
De cliëntenraad vertegenwoordigt de belangen van inwoners die gebruikmaken van de wettelijke regelingen en voorzieningen waarop deze verordening betrekking heeft. De cliëntenraad vormt daarmee een belangrijke schakel tussen inwoners en gemeente. De cliëntenraad heeft geen uitvoerende taak, maar draagt bij aan de kwaliteit van beleid en uitvoering door het inbrengen van ervaringen, signalen en aandachtspunten vanuit de praktijk. Voorbeeld De gemeente werkt aan een wijziging van het minimabeleid. Door de cliëntenraad hierbij te betrekken kan inzicht worden verkregen in de gevolgen van de voorgestelde wijzigingen voor inwoners die van deze regelingen gebruik maken. Artikel 10.2 Adviesrecht Dit artikel regelt het adviesrecht van de Cliëntenraad Participatiewet. Het college vraagt de cliëntenraad tijdig advies over voorgenomen beleid, wijzigingen van verordeningen en andere beleidsontwikkelingen die betrekking hebben op werk, inkomen, participatie en inkomensondersteuning. De adviesaanvraag moet zodanig plaatsvinden dat het advies nog daadwerkelijk kan worden meegewogen bij de besluitvorming. 36 Daarnaast kan de cliëntenraad ook uit eigen beweging advies uitbrengen. Hierdoor kunnen signalen uit de praktijk vroegtijdig worden betrokken bij de beleidsvorming. De cliëntenraad adviseert niet over individuele aanvragen, klachten, bezwaren of andere persoonlijke situaties.
Deze zaken behoren tot de uitvoering van de wet en vallen buiten de taak van de cliëntenraad. Het vijfde lid maakt duidelijk dat de cliëntenraad ook kan adviseren over onderwerpen die raken aan inclusie, toegankelijkheid en de participatie van personen met een arbeidsbeperking, voor zover deze onderwerpen verband houden met de uitvoering van deze verordening. Voorbeeld De gemeente ontwikkelt een nieuwe regeling voor maatschappelijke participatie. De cliëntenraad kan advies geven over de toegankelijkheid van de regeling, de begrijpelijkheid van de voorwaarden en de uitvoerbaarheid voor inwoners. Artikel 10.3 Informatievoorziening en ondersteuning Om haar taak goed te kunnen uitvoeren, moet de cliëntenraad beschikken over voldoende informatie. Daarom bepaalt dit artikel dat het college tijdig de informatie verstrekt die redelijkerwijs noodzakelijk is voor de vervulling van de adviestaak. Daarnaast zorgt het college voor adequate ondersteuning van de cliëntenraad. Het kan hierbij gaan om organisatorische ondersteuning, ambtelijke ondersteuning of andere vormen van facilitering die nodig zijn om de adviesfunctie goed te kunnen vervullen. Het derde lid regelt dat het college terugkoppelt hoe een uitgebracht advies bij de besluitvorming is betrokken. Hiermee wordt de positie van de cliëntenraad versterkt en wordt inzichtelijk gemaakt welke rol het advies heeft gespeeld.
Voorbeeld De cliëntenraad brengt advies uit over een wijziging van de re-integratievoorzieningen. Het college informeert de cliëntenraad vervolgens op welke wijze dit advies in het uiteindelijke voorstel is verwerkt en welke onderdelen zijn overgenomen. Artikel 10.4 Faciliteiten Dit artikel regelt dat het college de faciliteiten beschikbaar stelt die redelijkerwijs noodzakelijk zijn voor een goede uitvoering van de taak van de cliëntenraad. De benodigde faciliteiten kunnen verschillen afhankelijk van de werkzaamheden van de cliëntenraad. Het kan bijvoorbeeld gaan om vergaderruimte, administratieve ondersteuning, toegang tot informatie of een budget voor deskundigheidsbevordering. Het tweede lid biedt het college de mogelijkheid om hierover nadere regels vast te stellen. Hierdoor kan de ondersteuning van de cliëntenraad worden aangepast aan ontwikkelingen in de praktijk zonder dat de verordening hoeft te worden gewijzigd. Voorbeeld Het college kan nadere regels vaststellen over de beschikbaarheid van vergadervoorzieningen, de wijze waarop stukken worden aangeleverd of de ondersteuning bij het organiseren van bijeenkomsten van de cliëntenraad. 37 Hoofdstuk 11 Slotbepalingen Dit hoofdstuk bevat bepalingen die nodig zijn voor de toepassing en invoering van deze verordening.
Het gaat onder meer om regels voor situaties waarin de verordening niet voorziet, de mogelijkheid om in bijzondere gevallen af te wijken van de verordening, het overgangsrecht en de inwerkingtreding van de nieuwe regeling. Daarnaast regelt dit hoofdstuk welke bestaande verordeningen komen te vervallen. Daarmee worden verschillende bestaande regelingen op het gebied van werk en inkomen samengebracht in één verordening. De bepalingen in dit hoofdstuk dragen bij aan een zorgvuldige uitvoering van de verordening en aan een duidelijke overgang van de oude naar de nieuwe regelgeving. Artikel 11.1 Hardheidsclausule en beleidsregels Dit artikel geeft het college ruimte om de verordening goed uit te voeren. Het eerste lid bepaalt dat het college beslist in situaties waarin deze verordening niet voorziet en waarin ook de wet geen regeling bevat. Het tweede lid maakt het mogelijk om beleidsregels vast te stellen. Hiermee kan het college uitleggen hoe bepalingen uit deze verordening in de praktijk worden toegepast. Het derde lid bevat de hardheidsclausule. Het college kan in bijzondere gevallen afwijken van de verordening als toepassing daarvan leidt tot een onredelijke uitkomst voor de inwoner. Het gaat om uitzonderlijke situaties waarin maatwerk nodig is.
Artikel 11.2 Intrekken bestaande verordeningen Met deze verordening worden de bestaande verordeningen op het gebied van werk en inkomen ingetrokken. Voor de Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Beesel 2022 geldt daarbij het overgangsrecht zoals opgenomen in artikel 11.3. Hiermee worden verschillende regelingen samengebracht in één verordening. Dat zorgt voor meer overzicht en samenhang voor inwoners, uitvoerders, het college en de gemeenteraad. Ook wordt voorkomen dat oude en nieuwe regels naast elkaar blijven bestaan. Artikel 11.3 Overgangsrecht Dit artikel regelt welke regels gelden voor aanvragen, voorzieningen en procedures die al bestonden op het moment waarop deze verordening in werking treedt. Het overgangsrecht voorkomt dat lopende aanvragen, voorzieningen en procedures automatisch onder nieuwe regels vallen. Daarmee wordt de rechtszekerheid van inwoners gewaarborgd. Uitgangspunt is dat aanvragen die vóór de inwerkingtreding zijn ingediend worden beoordeeld volgens het recht dat gold op het moment van indiening. Ook lopende voorzieningen, re-integratietrajecten en bezwaar- en beroepsprocedures worden in beginsel voortgezet op basis van de regelgeving die gold op het moment van toekenning of besluitvorming. Wanneer toepassing van deze verordening gunstiger is voor de inwoner kan het college de nieuwe verordening toepassen.
Daarnaast regelt dit artikel de overgang naar de Wet handhaving sociale zekerheid. De bestaande Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Beesel 2022 blijft van toepassing totdat deze wet in werking treedt. Hiermee wordt voorkomen dat een juridische leemte ontstaat in de uitvoering van maatregelen. Artikel 11.4 Inwerkingtreding en citeertitel Dit artikel regelt wanneer de verordening van kracht wordt en onder welke naam deze wordt aangehaald. Vanaf de datum van inwerkingtreding geldt deze verordening als het juridische kader voor de uitvoering van de gemeentelijke taken op het gebied van werk en inkomen. 38 De citeertitel maakt duidelijk hoe naar deze verordening kan worden verwezen in besluiten, beleidsregels en andere officiële documenten. De verordening treedt in werking op 1 januari 2027. Wanneer de bekendmaking op een later moment plaatsvindt, treedt de verordening in werking op de dag na bekendmaking. Hiermee wordt voorkomen dat bepalingen met terugwerkende kracht in werking treden.