Raadsvoorstel economische visie 2030 gemeente Beesel

Raadsvoorstel Onderwerp: Eonomische visie 2030 gemeente Beesel: lokaal, duurzaam en in balans

portefeuillehouder: Anouk Huijs datum vergadering: 15 april 2024 zaaknummer: 0889317800

Samenvatting De economische visie geeft inzicht in de huidige economische vitaliteit van de gemeente en de verwachte ontwikkelingen die hierop van invloed zijn. De visie geeft richting aan vraagstukken op economisch gebied en geeft inzicht in de houding, ambitie en strategie om de gewenste economische vitaliteit te behouden dan wel te versterken. Tijdens het proces van het opstellen van de visie hebben we een data-analyse uitgevoerd en bestaande kaders, visies en beleidsdocumenten gebruikt. Beleidsdomeinen als verkeer, wonen, duurzaamheid en sociaal domein hebben input gegeven. Door twee ambtelijke werksessies is de integraliteit van de visie vergroot. Daarnaast hebben m.n. ondernemers een nadrukkelijke participatieve rol in het proces gehad. De focus in de visie ligt op de behoefte van het lokale bedrijfsleven. We versterken onze economie en zetten in op voldoende maar beperkte ruimte voor kansrijke initiatieven. Dit bevordert economische groei, maar dit zien wij niet als doel maar als middel voor het vergroten van de brede welvaart en leefbaarheid in Beesel. Via een actieprogramma gaan we aan de slag met de realisering van de ambities en doelstellingen opgenomen in de visie.

Ten aanzien van de uitvoering van de raadsbreed aangenomen motie “MKBA bedrijventerreinen gemeente Beesel” stellen we voor om eerst een quickscan uit te voeren waarin de drie scenario's uit de motie worden onderzocht. Aan de hand daarvan kan worden beoordeeld welke scenario's (eventueel) om een vervolgonderzoek vragen. Om de acties uit het 10-puntenplan in uitvoering te brengen is coördinatie en een jaarlijks werkbudget van € 50.000 nodig voor de jaren 2025-2026-2027. Deze kosten worden gedekt uit het ambitiebudget.

Voorstel 1. Vaststellen van de Economische visie 2030 gemeente Beesel: lokaal, duurzaam en in balans 2. Instemmen met procesaanpak uitvoering motie “MKBA bedrijventerreinen gemeente Beesel” 3. Instemmen met het beschikbaar stellen van jaarlijks € 50.000 voor de jaren 2025-2026-2027 voor coördinatie en uitvoering van 10-puntenplan. En deze kosten te dekken uit het ambitiebudget.

Pagina 1 van 5

Toelichting raadsvoorstel 1. Aanleiding De gemeente Beesel heeft in het coalitieakkoord 2022-2026 de ambitie uitgesproken ruimte te bieden voor ondernemerschap door het creëren van een goed ondernemersklimaat. De gemeente hecht veel waarde aan de bijdrage die lokaal ondernemerschap biedt aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Deze aanleiding maakt dat we een economische visie voorleggen waarmee we ons huidige economische profiel schetsen en onze ambities en acties voor de komende jaren uitspreken.

2. Doelstelling Vaststelling van de Economische visie gemeente Beesel 2023 met hierin ambities, uitgangspunten en acties waarmee we onze economische koers voor de komende jaren bepalen.

3. Uitgangssituatie De uitgangspunten zijn het Coalitieakkoord 2022-2026 ”Bouwen aan onze gemeenschap, voor vandaag en morgen”, de Visie ”Blij in Beesel, vandaag, morgen en overmorgen” en Programmabegroting 2023. Op dit moment wordt gestart met het opstellen van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is een strategische en integrale visie over de gehele fysieke leefomgeving van de gemeente. Hierin worden de huidige kwaliteiten beschreven, hoe deze geborgd worden en wat het toekomstbeeld is. Deze economische visie is een bouwsteen voor de omgevingsvisie, waarin uiteindelijk de ruimtelijke keuzes integraal worden afgewogen en gemaakt.

4. Rol gemeente De gemeente is kaderstellend in de economische visie. De rol van de gemeente bij de uitvoering van het actieplan en de ambities verschilt per actie.

5. Toelichting Proces Deze economische visie is opgesteld in samenwerking met ondernemers, onderwijs en andere belanghebbenden. Er is een tour door de gemeente georganiseerd waarin de bedrijventerreinen, het buitengebied en de centrumgebieden zijn bezocht. Diverse gesprekken met ondernemers uit deze gebieden hebben een scherp beeld gegeven van de lokale opgaven. Aangevuld door analyses van beleidsdocumenten en economische gegevens is een duidelijk beeld geschetst van hoe de Beeselse economie ervoor staat. Daarnaast hebben andere beleidsdomeinen als verkeer, wonen, duurzaamheid en sociaal domein input gegeven. Door twee ambtelijke werksessies is de integraliteit van de visie vergroot. Tijdens een goed bezochte Avond van de Beeselse Economie zijn ondernemers, vertegenwoordigers vanuit onderwijs en raadsleden met elkaar in gesprek gegaan over de kwaliteiten, opgaven, ambities maar ook acties die nodig zijn voor een toekomstbestendige Beeselse economie. Al deze momenten hebben in combinatie met bestaande kaders en deskresearch, geleid tot een analyse, visie en uitvoeringsagenda voor de economie van Beesel. We vragen de Economische visie gemeente Beesel 2030 vast te stellen, omdat ambities op het gebied van onze economie meerdere jaren nodig hebben om tot resultaat te komen. We zijn ons bewust van een steeds veranderend economische situatie.

We willen waar nodig kunnen bijsturen deze periode om aan te sluiten bij landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. We werken met werkgroepen met vertegenwoordigers van ondernemers, onderwijs en andere relevante partners. In de P&C-cyclus kunnen we waar nodig beargumenteerd onze acties bijstellen, waarmee we zowel versnellen als vertragen bedoelen of dan wel acties anders kunnen vormgeven. We monitoren het actieplan. Waar nodig stellen we dit bij of nemen we nieuwe acties op. De Raad wordt hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Visie Onze focus ligt op de behoefte van het lokale bedrijfsleven. We versterken onze economie en zetten in op voldoende maar beperkte ruimte voor kansrijke initiatieven. Dit bevordert economische groei, maar dit

Pagina 2 van 5

zien wij niet als doel maar als middel voor het vergroten van de brede welvaart en leefbaarheid in Beesel. Duurzaamheid, klimaat en circulariteit zijn daarbij essentiële randvoorwaarden. Dit maakt Beesel een aantrekkelijke gemeente om te wonen én werken. En waar inwoners en bezoekers aangenaam kunnen vertoeven in het buitengebied. Uitgangspunten Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten: • De economische koers focust op de kernwaarden: lokaal, duurzaam en in balans. • We kiezen voor evenwichtige economische groei, passend bij een duurzame ontwikkeling. • We zoeken naar balans tussen de economische, sociale en ecologische dimensies. • We geven voorrang aan lokaal ondernemerschap dat geworteld is in Beesel. Nieuwe fysieke ruimte voor economie biedt vooral duurzame groeimogelijkheden voor ondernemers die nu in de gemeente zijn gevestigd, mits dit bijdraagt aan de brede welvaart. • We geven de voorkeur aan lokaal MKB binnen de economische clusters (maak)industrie, detailhandel, recreatie & toerisme en land- en tuinbouw. Hiermee proberen we zoveel als mogelijk aan te sluiten op onze lokale en regionale arbeidsmarktvraag. Ambities • Centra als huiskamers: Reuver is hét krachtige voorzieningencentrum met een compact en compleet voorzieningenaanbod. Beesel en Offenbeek bieden voorzieningen die passen bij hun omvang. De centra zijn dé plekken voor ontmoeten en reuring.

De centra hebben een gastvrije huiskamersfeer. Met de groei van toerisme zorgen we voor een extra afzetmarkt in Reuver. Inwoners uit onze gemeente doen hun inkopen lokaal. • Waardevol buitengebied: We creëren een vitaal buitengebied door de goede balans te vinden tussen productie, natuur, recreatie, duurzaamheid en leefbaarheid. Meedenken met ondernemers die willen overstappen op extensieve of multifunctionele landbouw. Toerisme en recreatie als kans om tot een veerkrachtiger buitengebied te komen. • Toekomstbestendige bedrijventerreinen: Lokale ondernemers innoveren, groeien en blijven in Beesel. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol. We zetten in op voldoende kwalitatieve en kwantitatieve ruimte. We zetten in op noodzakelijke vergroening, verduurzaming, optimalisatie en efficiënter ruimtegebruik. Werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen doen we samen met ondernemers. Van visie en ambities naar acties De visie en ambities zetten we natuurlijk om in acties. Dat doen we via vijf actielijnen: • Ruimte voor toekomstbestendig ondernemerschap: Het versterken van een goed ondernemersklimaat. Het gaat hierbij om zowel de fysieke ruimte als om de ruimte in regelgeving. • Organiserend vermogen: Het bevorderen van een robuuste samenwerking tussen de ondernemers onderling bedoeld om samen belangrijke doelen te bereiken en financiering te organiseren.

• Innovatie & duurzaamheid: Het ondersteunen en verbinden van ondernemers om innovatie aan te jagen. Duurzaamheid, circulariteit, energie en biodiversiteit gelden als randvoorwaarden voor ontwikkeling. • Positionering in de regio & aantrekkingskracht: Het optimaliseren van onze gemeentelijke dienstverlening en het zorgen voor een onderscheidend verhaal in de regio. • Aansluiting onderwijs & arbeidsmarkt: Het versterken van de samenwerking en creëren van een betere aansluiting tussen het onderwijs en de lokale arbeidsmarkt. Aan de slag De vijf actielijnen bevatten verschillende acties. Sommige acties zijn al een onderdeel van onze gemeentelijke dienstverlening maar zijn wel van belang om de basis voor een gezond ondernemers- en vestigingsklimaat in Beesel op orde te houden. Daarnaast zijn er ook acties opgenomen die we zien als katalysator voor ontwikkeling. Deze acties zijn van belangrijke waarde en hebben ook de nodige impact om juist gezamenlijk toe te werken aan de vastgestelde visie en ambities per focusgebied. Om focus aan te brengen hebben we een combinatie van verschillende acties samengevat in een 10-puntenplan: acties om de basis op orde te houden maar ook juist acties die zorgen voor impact. Met het 10-puntenplan zetten we onze expertise en capaciteit ook effectief in, passend bij de schaal en omvang van onze

Pagina 3 van 5

gemeente. We kunnen immers niet alles zelf doen. Samenwerking met ondernemers, onderwijs en andere partners is daarbij noodzakelijk. De focus in het 10-puntenplan gaat vooral uit naar actielijn 1 en 2. Enerzijds omdat we voldoende ruimte voor toekomstbestendig ondernemerschap willen garanderen en anderzijds omdat het versterken van het georganiseerd vermogen van belang is om gezamenlijk te werken aan deze visie. Dit betekent niet dat de acties die buiten het 10-puntenplan vallen niet van belang zijn, maar al worden opgepakt of gefaseerd zullen worden uitgevoerd. Uitvoering motie MKBA bedrijventerreinen gemeente Beesel De Raad heeft middels een raadsbreed aangenomen motie opgeroepen tot een maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) waarin wordt onderzocht wat de (maatschappelijke) prijs is van het op termijn handhaven, verplaatsen of doen verdwijnen van de bedrijventerreinen Molenveld en Maasveld. De reikwijdte van een MKBA kan enorm breed zijn afhankelijk van welke indicatoren of (indirecte/directe) brede welvaartseffecten op de maatschappij in kaart worden gebracht. Een gehele MKBA is een uitvoerige studie die al deze effecten nauwkeurig in beeld brengt en vraagt daardoor ook een flinke investering (circa € 20.000 per uit te werken scenario).

We stellen om die reden voor te starten met een 'quickscan' of MKBA-light variant waarin de drie scenario’s uit de motie worden onderzocht op een aantal specifieke indicatoren. Aan de hand daarvan kan beoordeeld worden welke scenario’s (eventueel) om een vervolgonderzoek vragen. Wij verwachten dat deze quickscan (op basis van kengetallen en ervaringen elders) een goed beeld kan geven, dat gebruik kan worden voor de afwegingen in het kader van het traject Omgevingsvisie.

a.

Financieel In 2024 gaan we aan de slag met de met de uitvoering van de actie-agenda. In de programmabegroting 2024 is € 60.000 gereserveerd om deze eerste stappen te zetten, met name voor het uitvoeren van een MKBA voor de bedrijventerreinen. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in het bepalen van de toekomstige ontwikkelrichting van de bedrijventerreinen. Om te waken dat dit in lijn blijft met deze economische visie en ook om de andere acties uit het 10-puntenplan in uitvoering te brengen is coördinatie en een jaarlijks werkbudget van € 50.000 nodig voor de jaren 2025-2026-2027. Deze kosten worden gedekt uit het ambitiebudget. Door slimme koppelingen te maken met andere (beleids)doelstellingen en financieringsmogelijkheden, zowel intern maar ook extern (regionaal, provinciaal of landelijk), kan een multiplier bereikt worden. Dat lukt helemaal, wanneer ook de ondernemers hun verantwoordelijkheid nemen voor cofinanciering in specifieke projecten.

b.

Juridisch Niet van toepassing

c.

Risico’s Niet van toepassing

6. Visie Blij in Beesel De Economische visie sluit aan bij de speerpunten: • Fijn wonen • Bedrijvig • Saamhorigheid • Dorp • Samenwerking • Gemeente in gemeenschap

7. Toegankelijkheid Niet van toepassing

Pagina 4 van 5

8. Duurzaamheid In de economische visie is duurzaamheid een belangrijk thema. Bij de uitvoering van acties rondom dit thema wordt verbinding gelegd met de duurzaamheidsvisie en bijbehorend actieplan.

Bijlagen Bijlage 1: Economische visie gemeente Beesel 2030: lokaal, duurzaam en in balans

Pagina 5 van 5