Nota van Participatie Omgevingsvisie Beesel
Tekst van het document
Nota van Participatie Omgevingsvisie gemeente Beesel 2050 Juni 2026 De omgevingsvisie is tot stand gekomen in een uitgebreid participatief traject. In deze nota beschrijven we zowel het doorlopen proces als de resultaten van het participatietraject. Het participatietraject bestaat uit drie participatierondes, die aansluiten op de verschillende fasen die doorlopen zijn om tot de omgevingsvisie te komen. Per fase beschrijven we welke methoden zijn ingezet, welke inzichten dit heeft opgeleverd en hoe dit is verwerkt in de omgevingsvisie. Aan het einde van elke participatieronde is deze nota bijgewerkt. Hoe en met wie maakten we deze omgevingsvisie? Deze omgevingsvisie is tot stand gekomen in een traject, bestaande uit vier fasen: (1) verdiepen, (2) ambitie en koers bepalen, (3) het ontwikkelen van de omgevingsvisie en (4) de besluitvorming en vaststelling. In de eerste drie fasen is op verschillende manieren geparticipeerd, zodat de inhoud van de visie is verrijkt met inzichten en ervaringen uit de omgeving. Fase 1: verdiepen In de eerste fase legden we met een analyse het fundament voor de omgevingsvisie. We zetten belangrijke kenmerken en kwaliteiten van de gemeente op een rij en brachten trends en ontwikkelingen in beeld. Dit deden we op basis van een bureaustudie, een beleidsinventarisatie en uitgebreide participatie met de samenleving.
Het resultaat van deze analysefase is gebundeld in de Atlas Beesel 2050. Fase 2: ambitie en koers bepalen Op basis van de toekomstvisie, ambitie- en verdiepende gesprekken zijn drie integrale toekomstscenario’s opgesteld. Deze scenario’s brachten verschillende toekomsten in beeld en maakten keuzes, consequenties en effecten inzichtelijk. De scenario’s vormden het gespreksinstrument voor de werksessies. Op basis van de uitkomsten is vervolgens de Koers Omgevingsvisie Beesel 2050 opgesteld. Hierin zijn de belangrijkste ambities en strategische keuzes richting 2050 op hoofdlijnen uitgewerkt. Fase 3: ontwikkelen omgevingsvisie NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 1 van 34
Met de Koers Omgevingsvisie Beesel 2050 als vertrekpunt is in de derde fase verder gewerkt aan het opstellen van de ontwerp-omgevingsvisie. Hierin zijn de ambities en strategische keuzes concreter doorvertaald naar gebiedsgerichte keuzes voor drie deelgebieden in de gemeente. In verschillende sessies zijn accenten, aandachtspunten en aanscherpingen opgehaald. Ook werkten we in deze fase de uitvoeringsparagraaf uit, waarin beschreven staat op welke wijze we als gemeente Beesel onze ambities naar acties vertalen. Fase 4: besluitvorming en vaststelling De vierde en laatste fase staat in het teken van besluitvorming en vaststelling. De ontwerp-omgevingsvisie ligt ter inzage. De zienswijzen die op de ontwerp-omgevingsvisie binnenkomen, worden in het najaar van 2026 behandeld en waar nodig verwerkt in de definitieve omgevingsvisie. De gemeenteraad zal de uiteindelijke omgevingsvisie vaststellen. Figuur 1. Dit figuur toont de drie inhoudelijke fasen en bijbehorende tussenproducten waarmee naar de omgevingsvisie is toegewerkt. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 2 van 34
Participatie: Samen nadenken over de leefomgeving van morgen Met de omgevingsvisie streven we naar een gedeelde, breed gedragen visie op de leefomgeving van de toekomst. Daarom ontwikkelden we de omgevingsvisie als gemeente niet alleen, maar met hulp van inwoners, ondernemers, ketenpartners en maatschappelijke organisaties. Op verschillende momenten in het proces hebben we met diverse participatiemomenten inzichten en perspectieven gedeeld. De volgende participatiemethoden zijn gebruikt in het proces: Straatgesprekken en digitale vragenlijst: in de eerste fase van het traject hebben we inwoners gevraagd naar kenmerken, kwaliteiten en opgaven voor de toekomst van de leefomgeving van de gemeente. Dit deden we met circa 350 inwoners en bezoekers doormiddel van straatgesprekken op verschillende locaties in de gemeente. Ook vulden 226 inwoners een digitale vragenlijst in. Swipocratie en gastles op het Grescollege: in de tweede fase van het maken van de omgevingsvisie stonden mogelijke toekomstscenario’s, de verschillende keuzes en bijbehorende gevolgen centraal in de participatie. Aan de hand van de online tool Swipocratie reageerden meer dan 800 deelnemers op diverse stellingen over hun leefomgeving. Ook vulden 28 leerlingen uit 3 VMBO GT van het Grescollege gezamenlijk de Swipocratie in tijdens een gastles over de omgevingsvisie.
Ateliers Beesel 2050: tijdens de tweede en derde fase van het proces gingen inwoners, ondernemers en belangenorganisaties met elkaar in gesprek over hun visie op de leefomgeving tijdens een drietal bijeenkomsten. Tijdens deze goed bezochte bijeenkomsten werden ideeën, ambities en zorgen uitgewisseld. Aan de hand van deze ateliers zijn de ambities en keuzes in de omgevingsvisie bijgesteld of aangescherpt. Werksessies met het breed adviesteam: in elke fase van de totstandkoming van de omgevingsvisie hebben ambtenaren vanuit verschillende beleidsvelden hun inhoudelijke bijdrage geleverd via een viertal integrale en interactieve werksessies. Naast de ambtelijke organisaties, waren hierbij ook belangrijke ketenpartners van de gemeente uitgenodigd, zoals de provincie Limburg, buurgemeenten, het waterschap, de woningcorporaties, de veiligheidsregio en de GGD. Gesprekken met ketenpartners en belangenorganisaties: gedurende het proces zijn er op verschillende momenten verdiepende gesprekken gevoerd met relevante ketenpartners en belangenorganisaties. Dit betrof het Waterschap Limburg, de GGD Limburg-Noord, vertegenwoordigers van Landal De Lommerbergen, Drakenrijk, de kernoverleggen Reuver en Beesel en de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) en een afvaardiging van de lokale agrarische sector. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 3 van 34
FASE 1: VERDIEPEN (JANUARI - FEBRUARI ‘25) Voor de ontwikkeling van de omgevingsvisie van Beesel is vanaf de eerste fase van het proces het oor te luister gelegd bij de inwoners van de gemeente. Via een online enquête, straatgesprekken en een fotowedstrijd werden inwoners, ondernemers en bezoekers gevraagd naar kenmerken, kwaliteiten en opgaven voor de toekomst. De resultaten van het luistervinken zijn verwerkt in de Atlas Beesel 2050. Online enquête Tussen 21 januari en 9 februari 2025 vulden 226 mensen de online enquête in. Om de representativiteit te borgen, is een zo breed mogelijke groep inwoners, ondernemers en bezoekers benaderd om deel te nemen aan de online enquête. Op verschillende manieren is de online enquête onder de aandacht gebracht. Zo zijn er berichten via social media uitgezet, zijn flyers verspreid en is de oproep gedeeld in Puik en in gemeentelijke nieuwsbrieven naar ondernemers en verenigingen. Een uitgebreide rapportage van de methodiek en de resultaten van de online enquête is te vinden in de Atlas Beesel 2050. In het onderstaande schema zijn de resultaten op hoofdlijnen weergegeven. Hoofdlijnen belangrijkste resultaten online enquête Hoe verwerkt in de omgevingsvisie? De gemeente Beesel anno 2025 Deelnemers van de enquête beschrijven Beesel als een rustige, groene gemeente met een dorps karakter .
Men waardeert het landschap, waar de historie op plekken nog zichtbaar is en natuur volop aanwezig is. Hoewel veel deelnemers de gemeente als rustig ervaren, wordt de gemeente ook als levendig gezien vanwege de aanwezigheid en nabijheid van alle nodige voorzieningen . Ook de centrale ligging tussen Venlo en Roermond , en de goede bereikbaarheid van deze steden wordt daarbij aangehaald. De gemeenschap kenmerkt zich volgens deelnemers door het “ons kent ons’’, met een actief verenigingsleven en een hechte gemeenschap in de kernen Reuver, Offenbeek en Beesel. De gemeente Beesel anno 2025 De kenmerken en karakteristieken van Beesel zijn opgenomen in de Atlas Beesel 2050 in het hoofdstuk ‘De identiteit van de gemeente Beesel’, onderdeel ‘Luistervinken’. Dit document vormt het fundament voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie. Het versterken en verbeteren van de huidige waarden en zorgvuldige omgang met de ruimtelijke karakteristieken is een belangrijk uitgangspunt voor de nader te ontwikkelen omgevingsvisie. Mooiste plekken In de enquête benoemen deelnemers een hoop verschillende mooie plekken in de gemeente Beesel. Buurtschap Ronkenstein , de omgeving van de Maas en het Mooiste plekken De mooiste plekken van de gemeente zijn meegenomen in de Atlas Beesel 2050 in het hoofdstuk ‘De identiteit van de gemeente Beesel’, onderdeel ‘Luistervinken’.
Dit NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 4 van 34
Meerlebroek worden het vaakst genoemd. document vormt het fundament voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie. Het verder versterken en verbeteren van de kernkwaliteiten van de gemeente Beesel speelt hierbij een belangrijke rol; de mooiste plekken van de gemeente maken hier logischerwijs deel van uit. Dromen over de toekomst De dromen van deelnemers zijn veelzijdig. Ondanks een wijde variëteit aan antwoorden, komen bepaalde thema’s vaker terug: veel deelnemers benoemen de wens dat Beesel zich ook in de toekomst nog kenmerkt als groene, rustige gemeente . Voor sommige deelnemers is er niet te veel verandering in de leefomgeving nodig: ze zijn vooral tevreden met hoe het nu is. Andere deelnemers zien wel verbeterpunten, en hopen in 2050 op minder overlast door de A73 en door industrie in de woonkernen. Ook wordt in de enquête door meerdere deelnemers gesproken over het behoud van voorzieningen , en worden kansen gezien voor meer mogelijkheden voor ontmoeting (met name voor jongeren). Dromen over de toekomst De dromen en wensbeelden krijgen een vertaling in de volgende fase van de omgevingsvisie, waarin de koers naar de toekomst wordt bepaald. Belangrijkste opgaven voor de toekomst Om een beeld te krijgen van de belangrijkste opgaven, is men in de enquête gevraagd om uit een opsomming van thema’s drie opgaven te kiezen die zij het meest van belang vinden.
‘ Gezonde leefomgeving’ (46%) komt hieruit naar voren als de meest gekozen belangrijke opgave. Dit thema wordt gerelateerd aan het beperken van overlast van geluid, fijnstof of andere hinder. Ook wordt dit thema gekoppeld aan de wens voor behoud en/of toevoegen van groen in de buurt. Ook de thema’s ‘ voldoende en passende woningen’ (45%) en ‘ veilige leefomgeving’ (44%) blijken uit de enquête voor veel respondenten van belang. Op het gebied van voldoende en passende woningen spreekt men dan vooral over het bouwen voor de lokale behoefte en het faciliteren van doorstroming. Een veilige leefomgeving wordt vooral in verband gebracht met het veilig kunnen voelen in de eigen gemeente. Dit zien respondenten als een randvoorwaarde voor een prettige toekomst. Belangrijkste opgaven voor de toekomst Deze onderwerpen komen terug in de zeven relevante ruimtelijke en maatschappelijke thema’s voor de toekomst van de gemeente Beesel, beschreven in de Atlas Beesel 2050. De beschreven opgaven worden herkend door de lokale politiek en zullen een invulling krijgen in de omgevingsvisie. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 5 van 34
Thema’s die minder vaak gekozen worden als ‘belangrijkste opgaven’, zijn ‘ verduurzaming’ (4%), ‘ ruimte voor bedrijven en werkgelegenheid’ (5%) en ‘ recreatie en toerisme’ (5%). In de toelichting op de antwoorden geven enkele respondenten aan het moeilijk te vinden om slechts drie opgaven te kunnen kiezen. Zij geven aan alle thema’s belangrijk te vinden, maar ervaren bij de gekozen thema’s de hoogste prioriteit. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 6 van 34
Straatgesprekken Impressies straatgesprekken omgevingsvisie gemeente Beesel (beeld: RUIMTEVOLK) Tussen 24 januari en 1 februari 2025 werden er 359 straatgesprekken gevoerd met de samenleving. Op verschillende locaties verspreid over de gemeente gingen medewerkers van de gemeente en adviesbureau RUIMTEVOLK met mensen in gesprek. De gesprekken vonden plaats aan de hand van een simpele vragenlijst, die een verkorte variant van de online enquête vormde. Het doel van deze straatgesprekken was om mensen fysiek te bereiken en om kwalitatieve input op te halen (ervaringen, verhalen, ideeën). De gesprekken leenden zich ook om te vragen waarom mensen iets vinden. In het onderstaande schema zijn de resultaten op hoofdlijnen weergegeven. Hoofdlijnen belangrijkste resultaten straatgesprekken Hoe verwerkt in de omgevingsvisie? Mooiste plekken Ook in de straatgesprekken zijn een hoop locaties langsgekomen als antwoord op de vraag naar de mooiste plek(ken) in de gemeente. De Maas en haar directe omgeving worden het meest genoemd door respondenten. Men waardeert de Maas en de omgeving vanwege de rust, de recreatiemogelijkheden en de natuurwaarden. Verder noemen meerdere deelnemers natuurgebieden zoals de bossen, Meerlebroek en Beesels Broek . Buurtschap Ronkenstein en de oude kern Beesel worden ook vaak aangehaald.
Ook het centrum van Reuver en met name het Raadhuisplein , wordt gewaardeerd vanwege de levendigheid en de aanwezigheid van verschillende voorzieningen. Mooiste plekken De mooiste plekken van de gemeente zijn meegenomen in de Atlas Beesel 2050 in het hoofdstuk ‘De identiteit van de gemeente Beesel’, onderdeel ‘Luistervinken’. Dit document vormt het fundament voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie. Het verder versterken en verbeteren van de kernkwaliteiten van de gemeente Beesel speelt hierbij een belangrijke rol; de mooiste plekken van de gemeente maken hier logischerwijs deel van uit. Dromen over de toekomst Dromen over de toekomst NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 7 van 34
De dromen over de toekomstige leefomgeving van Beesel die uit de straatgesprekken naar voren kwamen, zijn ook veelzijdig. Toch komen bepaalde thema’s als rode draad in de antwoorden terug. Zo blijkt uit de enquête dat men veel waarde hecht aan het behoud van het natuurlijke en groene karakter . Hetzelfde geldt voor de aanwezige cultuurhistorische kwaliteiten , zoals historische gebouwen en de pittoreske dorpsgezichten. De aanwezigheid van voorzieningen is voor veel deelnemers van belang voor de toekomst. Enerzijds wordt gesproken over het behoud van het huidige voorzieningenaanbod in kern Reuver, tegelijkertijd worden er voor kern Beesel wensen geuit voor versterking van het aanbod aan basisvoorzieningen. Hiernaast benoemen meerdere deelnemers aandacht voor de woonopgave . Men hoopt dat er in de toekomst binnen de gemeente voldoende woningen zijn, die ook aansluiten bij de woonbehoeften en portemonnee van verschillende doelgroepen. Deze wensbeelden krijgen een vertaling in de volgende fase van de omgevingsvisie, waarin de koers naar de toekomst wordt bepaald. Belangrijkste opgaven voor de toekomst De top drie opgaven die uit de straatgesprekken volgen, wijken enigszins af van de opbrengsten uit de enquête. In de straatgesprekken wordt ‘voldoende en passende woningen’ het vaakst genoemd door deelnemers (55%).
Hierbij gaat het met name over het bouwen van betaalbare woningen voor starters en senioren. De thema’s ‘mobiliteit en bereikbaarheid’ (34%) en ‘veilige leefomgeving’ (31%) volgen als vaakst ingebrachte opgaven. Zaken die bij het thema mobiliteit en bereikbaarheid aan de orde komen, zijn verkeersveiligheid, vermindering van vrachtverkeer in de dorpskernen en behoud van het openbaar vervoer. Een veilige leefomgeving wordt in verband gebracht met sociale veiligheid (bijvoorbeeld door overlast van hangjongeren tegen te gaan), maar ook met het bevorderen van verkeersveiligheid. Er zijn ook opgaven die door deelnemers minder vaak onder de noemer ‘belangrijkste opgaven’ worden geschaard. In de straatgesprekken worden de thema’s ‘landbouw’ (6%) en ‘klimaatadaptieve leefomgeving’ (6%) het minst vaak Belangrijkste opgaven voor de toekomst Deze onderwerpen komen terug in de zeven relevante ruimtelijke en maatschappelijke thema’s voor de toekomst van de gemeente Beesel, beschreven in de Atlas Beesel 2050. De beschreven opgaven worden herkend door de lokale politiek en zullen een invulling krijgen in de omgevingsvisie. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 8 van 34
ingebracht. Overige bevindingen ● De bevindingen van de straatgesprekken liggen over het algemeen in lijn met de resultaten van de online enquête. ● Bepaalde zorgen die worden ingebracht, zijn vooral geredeneerd vanuit het ‘hier en nu’: zaken als overlast van jongeren, onvoldoende (groen)onderhoud of zwerfafval. Dit behoeft altijd aandacht. ● Sommige deelnemers geven blijk van waardering dat de gemeente via straatgesprekken men op laagdrempelige wijze benadert bij de ontwikkeling van de omgevingsvisie. Overige bevindingen Deze opmerkingen nemen we ter kennisneming aan, en zullen we meenemen in de volgende fase van de omgevingsvisie. Sommige specifieke opmerkingen passen niet bij het hoge abstractieniveau van deze strategische langetermijnvisie. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 9 van 34
Foto-wedstrijd Om een beter beeld te krijgen bij de plekken waar inwoners waarde aan hechten, heeft de gemeente parallel aan de enquête ook een fotowedstrijd uitgezet. In een videoboodschap riep wethouder Marcel Roelofs mensen op om mooie foto’s van hun favoriete of kenmerkende plekken op te sturen. Op de foto’s die gemeente heeft ontvangen, komen locaties zoals de Maas, Meerlebroek en de dorpscentra vaak terug. Tijdens de raadswerkvergadering op 17 februari 2025 zijn de inzendingen aan raadsleden gepresenteerd, waarna zij konden stemmen op hun favoriete foto. De foto’s van mooiste en kenmerkende plekken binnen de gemeente Beesel bieden een visuele ondersteuning van hetgeen wat inwoners, ondernemers en bezoekers aan de gemeente waarderen. Daarmee vormen de ingezonden foto’s ook onderdeel van het gemeentelijk DNA. Winnende foto van de fotowedstrijd: Kloostertuin Reuver (beeld: Sjra Claessen) Hieronder volgt een impressie van enkele ingezonden foto’s van mooie en kenmerkende plekken in de gemeente Beesel. Een selectie van de ingezonden foto’s is opgenomen in het eindproduct van de analysefase (de Atlas Beesel 2050). Deze en andere foto’s zullen - met expliciete toestemming van de deelnemers - ook worden gebruikt in het verdere omgevingsvisie traject. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 10 van 34
Impressie ingezonden foto’s fotowedstrijd NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 11 van 34
FAS E 2: AMBITIES EN KOERS BEPALEN (AUG - SEPT ‘25) Met de opbrengst uit de vorige fase, richtte de tweede fase zich op het bepalen van de ambities en koers richting 2050. Om richtingen te verkennen voor de gewenste toekomst, werden drie integrale toekomstscenario’s voor de gemeente Beesel in 2050 ontwikkeld. De drie scenario’s brachten verschillende toekomsten in beeld en maakten keuzes, consequenties en effecten inzichtelijk. De scenario’s vormden gedurende deze fase het gespreksinstrument. De scenario’s zijn ingezet tijdens gesprekken met inwoners, ondernemers, belangenorganisaties, ketenpartners, de gemeenteraad en het college. 1-op-1 gesprekken ketenpartners en belangenorganisaties In augustus 2025 vonden verschillende 1-op-1 gesprekken met enkele ketenpartners en belangenorganisaties plaats. Dit betrof het Waterschap Limburg, de GGD Limburg-Noord, vertegenwoordigers van Landal De Lommerbergen, Drakenrijk, de kernoverleggen Reuver en Beesel en de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB). In aanvulling op het gesprek met de LLTB heeft een gesprek plaatsgevonden met een afvaardiging van de agrarische sector uit de gemeente. Daarbij was ook een medewerker van de LLTB aanwezig. In dit gesprek is met name de toekomst van het buitengebied en de positie van de agrarische sector daarin besproken. Dit gesprek werd in brede zin gevoerd, los van de drie scenario’s.
Na een beknopte toelichting op de omgevingsvisie en het proces tot nu toe, werd aan de hand van de drie scenario’s voor Beesel 2050 gesproken over kansrijke en voorstelbare ambities en keuzes voor de toekomstige leefomgeving. Deelnemers werd gevraagd welke elementen uit de scenario’s hen aanspreken en welke niet, en waarom dit zo was. De gevoerde gesprekken waren constructief van aard. De input van de belangenorganisaties is - naast de opbrengsten uit andere gesprekken, het Atelier Beesel #1 en de Swipocratie - meegenomen als bouwstenen voor het verdere proces van de totstandkoming van de omgevingsvisie. Op hoofdlijnen (niet uitputtelijk) werd per scenario de volgende input opgehaald: Hoofdlijnen belangrijkste resultaten gesprekken Hoe verwerkt in de omgevingsvisie? Scenario 1: Beesel op eigen kracht Kansrijke elementen: ● Groen en gezondheid: Men is overwegend positief over de aandacht voor groene buffers die de gezondheid van inwoners bevorderen en bescherming bieden tegen hittestress. De inzet op In de Koers Beesel 2050 staat het principe van groene, gezonde dorpsranden onder de eerste kernambitie ‘Gezonde groei met dorpse kwaliteit’ beschreven. In deze dorpsranden staat inzet op groene en beweegvriendelijke buitenruimte en klimaatadaptatie NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 12 van 34
het behoud van het groene karakter en het open landschap wordt gewaardeerd. ● Mobiliteit: De prioriteit die in dit scenario wordt gegeven aan langzaam verkeer beschouwt men als positief. Gesprekspartners geven aan de focus op voetgangers en fietsers als een belangrijke verbetering voor de leefbaarheid en veiligheid te zien. ● Woningbouw: De focus op compacte dorpen en het benutten van bestaande gebouwen voor woningen wordt positief ontvangen. Men geeft aan kansen te zien in de transformatie van niet-toekomstbestendige bedrijventerreinen en verouderde gebouwen. Ook de aandacht voor starters en senioren wordt positief ontvangen. Kanttekeningen: ● Behoudendheid: Door enkele gesprekspartners wordt benoemd dat dit scenario vrij behoudend is. Men ziet hier op bepaalde onderwerpen te weinig ruimte voor ontwikkeling, met name voor de kern van Beesel. ● Werkgelegenheid: Het uitplaatsen van bedrijven wordt over het algemeen niet als wenselijke keuze beschouwd. Men vreest dat met de insteek van dit scenario de lokale werkgelegenheid onder druk kan komen te staan. ● Groene buffers: Hoewel de inzet op groen rondom de kernen ondersteund wordt, worden tegelijkertijd ook vraagtekens bij de groene buffers uit dit scenario gezet. Dit in relatie tot mogelijke beperkingen voor andere activiteiten zoals landbouw. Nadere concretisering van (on)mogelijkheden van dit element wordt wenselijk geacht.
centraal. Momenteel wordt hier weinig conflict gezien met het huidige agrarisch gebruik direct om de kernen. In de volgende fase wordt dit onderdeel nader verkend en uitgewerkt. In deze fase blijven we als gemeente ook in gesprek met de samenleving en andere stakeholders. De aandacht voor langzaam verkeer wordt in de Koers Beesel 2050 op verschillende plekken geborgd. Onder andere komt dit tot uiting door de beschreven inzet op het verkeerskundige STOMP-principe, waarbij bij ruimtelijke ontwikkelingen prioriteit wordt gegeven aan duurzame verplaatsingen (lopen, fiets en OV). In het koersdocument kiezen we als gemeente voor een invulling van de woningbouwopgave d.m.v. inbreidings- en uitbreidingslocaties. Het benutten van kansen voor transformatie naar nieuwe wooneenheden, bijvoorbeeld in het geval van verouderde (bedrijfs)panden, vormt hier onderdeel van. Voor een toelichting op het onderdeel werkgelegenheid / ruimte voor bedrijvigheid: zie beantwoording hieronder (scenario 2). Scenario 2: Innovatief en recreatief Beesel Kansrijke elementen: ● Economische ontwikkeling : Het idee van verplaatsing van overlastgevende bedrijven binnen de gemeente wordt als kansrijk gezien.
Het gebied nabij de af- en toerit van de A73 wordt daarbij als logische locatie genoemd, al worden er ook kanttekeningen over de ruimtedruk en de uitstraling Over de ruimte voor bedrijvigheid beschrijven we in de Koers Beesel 2050 een inzet op ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’. Uitgangspunt is dat bedrijventerreinen, woongebieden en buitengebied in balans worden ontwikkeld en elkaar versterken. Daar waar de situatie zich voordoet, denken we actief met bedrijven mee over NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 13 van 34
van het gebied aangehaald. Voor eventuele uitbreiding van bedrijvigheid op deze locatie in de richting van ‘t Haselt of ‘t Brook lijkt er geen draagvlak te zijn. In de gesprekken benadrukt men dan ook vooral kansen voor de locatie nabij de af- en toerit van de A73 voor verplaatsing van bestaande bedrijven en niet voor het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid. ● Recreatie : Het bieden van mogelijkheden voor uitbreiding van dag- en verblijfsrecreatie wordt door meerdere gesprekspartners gezien als voordelig voor verdere versterking van de lokale recreatiesector. ● Water en bodem: Vanuit het Waterschap worden kansen gezien in een zonering van de landbouw, in samenhang met het water- en bodemsysteem. Hier wordt een koppeling gelegd met het bestrijden van droogteproblematiek en het verbeteren van de waterkwaliteit. Kanttekeningen: ● Ontwikkelruimte Maasboulevard: Hoewel in enkele gesprekken kansen voor meer recreatief gebruik langs de Maas wordt onderstreept, wordt ook benadrukt dat er aandacht moet zijn voor hoogwaterveiligheid en de benodigde ruimte voor de dijk. Ook klinken er geluiden om de Maasboulevard niet te ver doorontwikkelen, met het oog op het waarborgen van natuurlijke kwaliteiten.
● Woningbouw: Bij de potentiële woningbouwlocaties die dit scenario bevat, zien gesprekspartners op enkele plekken wrijving ontstaan doordat hier woningen te dicht bij functies zoals industrie, akkerbouw, veehouderij komen te liggen met het oog op eventuele milieuhinder. ● Water en bodem: Vanuit agrarisch perspectief ziet men in het meer sturen op het water- en bodemsysteem beperkingen voor verdienmodellen ontstaan. De voorkeur wordt uitgesproken om meer in te zetten op aansluiting met agrariërs met een innovatief profiel. mogelijkheden voor verplaatsing. Daarbij zoeken we naar nieuwe bedrijfslocaties, specifiek gericht op verplaatsingen van bestaande bedrijven binnen onze gemeente. De zoektocht richt zich op het gebied ten zuiden van de dubbelkern Reuver/Offenbeek, richting en nabij de A73. In de volgende fase wordt deze ambitie nader uitgewerkt. In de Koers Beesel 2050 kiezen we als gemeente voor versterking van recreatie als belangrijke pijler van onze economie. Onder kernambitie 2: ‘Recreatie in een beleefbaar en betekenisvol landschap’ wordt dit toegelicht. Hieronder valt ook het faciliteren van de extra ruimtevraag van bestaande en nieuwe dag- en verblijfsrecreatie. In het Maasdal zetten we in op verbeterde beleefbaarheid, met o.a. aantrekkelijke routes en voldoende rustplekken. Onderdeel hiervan is ook het verkennen van mogelijkheden voor horeca of waterrecreatie.
Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met (on)mogelijkheden in relatie tot beschermde natuur (o.a. Natuurnetwerk Limburg) en waterveiligheid (ruimte voor toekomstige dijkversterkingen). Onder de derde kernambitie beschrijven we het streven naar gezonde verdienmodellen voor agrariërs, die passen bij de landschappelijke kwaliteiten van Beesel en bijdragen aan een gezond bodem en watersysteem. Zoals opgenomen in het koersdocument, stellen we ons als gemeente op als samenwerkingspartner in de zoektocht naar passende verdienmodellen voor agrariërs en het invullen van provinciale en nationale doelen. Scenario 3: Forenzengemeente van formaat Kansrijke elementen: NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 14 van 34
● Klimaatadaptatie: Gesprekspartners zien kansen in een klimaatadaptieve inrichting van zowel de bebouwde omgeving als het buitengebied. Daar wordt gewezen op ontwikkelkansen in de woonomgeving, maar ook op kansen voor verduurzaming van bedrijventerreinen. ● Woningbouw: Het transformeren van Maasveld wordt in meerdere gesprekken voorstelbaar genoemd. Hierbij is zowel gesproken over kansen voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen, maar zien anderen ook kansen in een recreatieve bestemming. ● Voorzieningen: De inzet op een goede spreiding van voorzieningen, met ook meer ruimte voor voorzieningen in kern Beesel, wordt wenselijk genoemd. Kanttekeningen: ● Groeiambitie: Enkele gesprekspartners geven aan bezorgd te zijn dat een te grote groei ten koste gaat van de authenticiteit en eigenheid van de gemeente. ● Recreatie: Met het oog op het huidige aanbod aan recreatieve routes, ziet men in beperkte mate noodzaak voor extra inzet op dergelijke verbindingen. Ook blijkt uit verschillende gesprekken dat men het idee van een Maasbrug onnodig en onlogisch vindt. ● Landbouw: Uit de gesprekken blijkt dat de in dit scenario beschreven inzet op natuurinclusieve landbouw niet door iedereen als haalbaar wordt geacht onder de huidige wet- en regelgeving.
Onder de eerste kernambitie die in de Koers Beesel 2050 staat verwoord, beschrijven we voldoende ruimte voor klimaatadaptatie als uitgangspunt voor (her)ontwikkeling. Hierin zien we kansen in de openbare ruimte, maar stimuleren we ook maatregelen op privéterrein. Zoals in de beantwoording hierboven (scenario 2) opgenomen, hebben de kansen voor (gedeeltelijke) transformatie van Maasveld een plek gekregen in het koersdocument. Hoewel we in de Koers Beesel duidelijk kiezen voor groei, is dit niet in de hoedanigheid die het derde scenario schetst. De inzet is een groei van 1,0 - 1,25% per jaar, die we o.a. noodzakelijk achten om kansen voor woningzoekenden te vergroten, bij te dragen aan een evenwichtige bevolkingsopbouw en het voorzieningenniveau te behouden. Onder kernambitie 1 beschrijven we een inzet op behoud van verspreide maatschappelijke basisvoorzieningen over de kernen, en concentratie van maatschappelijke voorzieningen die meerdere kernen bedienen in de dubbelkern Reuver/Offenbeek. Vanuit de ambitie van het vergroten van de beleefbaarheid van landschap en cultuurhistorie willen we recreatieve routes versterken. Zoals opgenomen onder de tweede kernambitie in de Koers Beesel 2050, kijken we daarbij o.a. naar routes langs de Maas en in ‘t Brook. Extra investeringen in verbindingen over de Maas nemen we niet als ambitie mee.
Onze inzet in het buitengebied is een zorgvuldige omgang met natuur, evenals een gezond verdienmodel voor agrariërs. De (on)mogelijkheden van natuurinclusieve landbouw vallen binnen de zoektocht naar passende verdienmodellen voor agrariërs en het invullen van bovenlokale doelen. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 15 van 34
Atelier Beesel #1 Impressie Atelier Beesel #1 Op dinsdag 2 september 2025 kwamen bijna 50 bewoners, ondernemers en vertegenwoordigers van belangenverenigingen samen in het Grescollege voor het Atelier Beesel #1. De bijeenkomst werd afgetrapt met een welkomstwoord van wethouder Marcel Roelofs. Na een plenaire toelichting op de omgevingsvisie, de Omgevingswet en het proces tot nu toe, inclusief een blik op de opbrengsten van participatieronde #1, werden de drie toekomstscenario’s voor gemeente Beesel in 2050 gepresenteerd. Aan de hand van deze drie scenario’s gingen de deelnemers in deelgroepen met elkaar in gesprek, onder leiding van een gespreksleider. Wat vinden zij interessant en kansrijk aan de scenario’s? En wat vinden ze minder passend voor de gemeente Beesel, en waarom? Voor elk scenario werd het gesprek gevoerd aan de hand van een poster met een kaartbeeld, toelichtende teksten en sfeerbeelden. Elke deelnemer kreeg de kans om over elk van de drie scenario’s mee te praten. Het doel van de avond was niet om een van de drie scenario’s te kiezen, maar om het gesprek op gang te brengen over welke keuze voor de toekomst van de gemeente Beesel wenselijk en voorstelbaar zijn. Er werden diverse visies uitgewisseld en de bijeenkomst leidde tot waardevolle gesprekken en interessante ideeën. Al met al was de sfeer in het Grescollege toekomstgericht, constructief en prettig.
De uitkomsten van deze bijeenkomst worden - naast de uitkomsten van de Swipocratie en de andere gevoerde gesprekken - meegenomen als belangrijke bouwstenen en strategische keuzes gezien voor de toekomstige omgevingsvisie. Op hoofdlijnen (niet uitputtelijk) werd per scenario de volgende input opgehaald: NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 16 van 34
Hoofdlijnen belangrijkste resultaten gesprekken Hoe verwerkt in de omgevingsvisie? Scenario 1: Beesel op eigen kracht Kansrijke elementen: ● Woningen voor lokale behoefte: Deelnemers spreken waardering uit voor de aandacht die er in dit scenario uitgaat naar voor mogelijkheden voor lokale woningzoekenden en in het bijzonder starters en senioren. ● Benutten bestaande voorraad: De focus op transformatie en slimme omgang met de bestaande woningvoorraad en ander vastgoed wordt positief ontvangen. Men kan zich over het algemeen vinden in het idee van compacte dorpen, waarbij voor woningbouw eerst binnen de kernen mogelijkheden worden benut. ● Groen dichtbij: Meerdere deelnemers geven aan tevreden te zijn met de aandacht die in dit scenario uitgaat naar het behoud van het groene karakter en open landschap - zowel binnen de kernen als daarbuiten. Kanttekeningen: ● Economische ontwikkeling: De inzet op het uitplaatsen van overlastgevende bedrijven wordt grotendeels negatief ontvangen. Hoewel men erkent dat er momenteel sprake is van overlast en dat een oplossing gewenst is, geeft men ook aan dat de aanwezigheid van deze bedrijven een belangrijke bijdrage levert op het gebied van werkgelegenheid voor inwoners van de gemeente. ● Landbouw: Ook plaatsen meerdere deelnemers kanttekeningen bij de in het scenario beschreven positie van landbouw in de directe zones rondom de kernen.
Zij geven aan eventuele verplaatsing van landbouwbedrijven als onwenselijk te zien, onder andere vanwege een gebrek aan vestigingsmogelijkheden elders. ● Voorzieningen: Sommige deelnemers vragen zich af in hoeverre de in dit scenario beschreven clustering van voorzieningen in Reuver realistisch en wenselijk is. Deelnemers geven mee dat zij de aanwezigheid van een ontmoetingsplek per kern beschouwen als ondergrens ten behoeve van de leefbaarheid. Ook In de Koers Beesel 2050 beschrijven we onder de eerste kernambitie ‘Gezonde groei met dorpse kwaliteit’ dat het vergroten van de slagingskansen voor lokale woningzoekenden en het beantwoorden van de toenemende woonvraag van ouderen een belangrijke ambitie van ons is. Onder deze kernambitie wordt niet alleen ingegaan op de doelgroepen en type woningen die we voor ogen hebben, maar hebben we ook onze uitgangspunten voor woningbouw verwoord. Hier staat dat we in de zoektocht naar geschikte locaties zowel kijken naar inbreidingsmogelijkheden binnen de kernen als uitbreidingsmogelijkheden aan de randen. Bij uitbreiding gaat aandacht uit naar het bewaken van de groene kwaliteiten van het landelijk gebied. Het slim omgaan met kansen die de bestaande woningvoorraad (en andere verouderde panden) bieden, vormt een onderdeel van de kansen die we met inbreiding willen verzilveren.
In de derde kernambitie ‘Lokaal en toekomstbestendig ondernemen met brede meerwaarde’ verwoorden we de waarde die we hechten aan de aanwezigheid van het lokaal MKB. In het geval van onevenredige belasting door bedrijvigheid, zoeken we gezamenlijk naar efficiënte en duurzame oplossingen. Zoals in de Koers Beesel 2050 beschreven, denken we - indien noodzakelijk - actief mee met bedrijven over mogelijkheden voor verplaatsing. Onder de eerste kernambitie wordt beschreven dat we voor maatschappelijke voorzieningen zoals basisscholen en woonzorginitiatieven inzetten op het behoud van de (huidige) aanwezigheid verspreid over de kernen. Voor voorzieningen die meerdere kernen bedienen, wordt ingezet op aanwezigheid in dubbelkern Reuver/Offenbeek. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 17 van 34
ziet men het huidige voorzieningenaanbod in Offenbeek niet graag afnemen. Scenario 2: Innovatief en recreatief Beesel Kansrijke elementen: ● Economische ontwikkeling: Het zoeken naar verplaatsingsmogelijkheden voor bestaande lokale bedrijven binnen de gemeentegrenzen ten behoeve van het beperken van overlast bij de kernen wordt gewaardeerd. Meerdere deelnemers geven aan zich vanuit deze redenatie te kunnen vinden in de gedachte van een nieuwe bedrijfslocatie nabij de af- en toerit van de A73. ● Recreatie: Deelnemers geven aan mogelijkheden te zien in de inzet op een betere belevingswaarde van de Maas. Daarbij staat men ook relatief positief tegenover het beter benutten van de ligging aan de Maas door recreatieve ondernemers. Ook wordt in deze context gesproken over kansen voor transformatie van Maasveld naar een recreatieve invulling. De ontwikkelkansen voor de recreatieve sector worden overwegend ondersteund, redenerend vanuit de bredere meerwaarde voor de gemeenschap (bijvoorbeeld werkgelegenheid en draagvlak voor voorzieningen). ● Diversiteit woningaanbod: De inzet binnen dit scenario op een woningtype dat nu al veel in de gemeente voorkomt, werd wisselend ontvangen. Waar sommige deelnemers dit aanspreekt vanwege aansluiting bij het huidige dorpse karakter, zijn er ook mensen die aangeven tegen “meer van hetzelfde” te zijn.
Zo wordt onder andere geconstateerd dat meer diversiteit in woningtypologieën gewenst is, bijvoorbeeld in uitstraling maar ook in doelgroep. Kanttekeningen: ● Mobiliteit: Verschillende deelnemers geven aan geen meerwaarde te zien in het investeren in de aanleg van een rondweg om Offenbeek en Reuver. Ook inzet op een nieuwe busverbinding voor Offenbeek wordt door weinig deelnemers als noodzakelijke ontwikkeling geacht. De derde kernambitie in de Koers Beesel 2050 gaat in op de balans tussen ruimte voor bedrijvigheid en woonkwaliteit. Zoals reeds hierboven in de beantwoording al opgenomen, nemen we als gemeente een actieve houding in, daar waar mogelijke verplaatsing van bedrijven aan de orde is. Om schuifruimte te kunnen bieden voor huidige bedrijven in de gemeente, gaan we op zoek naar nieuwe bedrijfslocaties. Hierbij richten we ons op het gebied ten zuiden van dubbelkern Reuver/Offenbeek, richting en nabij de A73. In de volgende fase wordt deze ambitie nader uitgewerkt. In de tweede kernambitie ‘ Recreatie in een beleefbaar en betekenisvol landschap ’ zijn de ontwikkelkansen voor recreatie opgenomen. Deze ambitie legt de focus op doorontwikkeling van het recreatieve aanbod, passend bij het karakter en de eigenheid van onze gemeente.
Onderdeel hiervan is het verkennen van kansen voor watergebonden recreatie aan de Maas en de Rijkelse Bemden, met aandacht voor de aanwezige landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten. Grootschalige (verblijfs)recreatie in de Rijkelse Bemden komt niet terug in het koersdocument. Onder de derde kernambitie van het koersdocument is terug te vinden dat we voor bedrijventerrein Maasveld kansen zien voor (gedeeltelijke) transformatie tot een recreatieve invulling of wonen. De aandacht voor een passend én divers woningaanbod is terug te vinden onder de eerste kernambitie van het koersdocument. Met een getrapte groeistrategie zetten we bewust in op een goede aansluiting tussen woningaanbod en woonbehoeften. Bij nieuwe ontwikkelingen is oog voor aansluiting op het (ruimtelijk) karakter van de kernen. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 18 van 34
● | Landbouwtransitie: Hoewel het willen stimuleren | De beschreven ingrepen uit dit scenario op het gebied van de transitie naar duurzame landbouw breed | van mobiliteit hebben geen doorwerking in het wordt gedragen, plaatsen deelnemers ook | koersdocument gevonden. kanttekeningen bij de ambities. Daarbij geeft men aan vooral zorgen te hebben over financiële | De transitie naar duurzamere vormen van landbouw haalbaarheid en bekostiging van de beoogde | hangt samen met landelijke en provinciale verduurzamingsslag. | doelstellingen. Zoals opgenomen in de Koers Beesel ● | Recreatie: Hoewel men open staat voor recreatieve | 2050 en hierboven eerder beschreven, stellen we ons ontwikkeling, is het merendeel van de deelnemers | als samenwerkingspartner op in de zoektocht naar geen voorstander van vestiging van nieuwe | passende verdienmodellen voor agrariërs en het recreatie als het specifiek | gaat om de locatie | invullen van de provinciale en nationale doelen. Rijkelse Bemden. Men geeft hierbij als redenatie dat er al genoeg aanbod is in de directe omgeving, maar noemt ook bereikbaarheid van de locatie als kanttekening.
Scenario 3: Forenzengemeente van formaat Kansrijke elementen: ● | Mogelijkheden voor recreatie: De inzet op een | Zoals ook hierboven toegelicht, legt de tweede publieke waarde van het landschap en meer | kernambitie uit het koersdocument stevig de nadruk op kleinschalige recreatie in het buitengebied zien | het verzilveren van recreatieve kansen. Daarvoor bieden deelnemers als kansrijk. Daarbij wordt zowel | we ruimte voor bestaande ondernemers en nieuwe gesproken over recreatie kansen aan de Maas, als | recreatieve voorzieningen. Zo zetten we onder andere in over recreatieve parels in het oosten van de | op het toevoegen van kleinschalige recreatie passend gemeente. | bij en voortbouwend op de diversiteit van ons ● | Aantrekkelijke groene woonomgeving: De aandacht | landschap. Dit betreft investeringen in het Maasdal, die dit scenario heeft voor mogelijkheden voor | maar ook gebieden zoals ‘t Brook, Witte Stein en parels natuur en duurzaamheid in de woonomgeving werd | als Ronkenstein, Ouddorp en Rijkel. door deelnemers gewaardeerd. Men erkent dat een groene woonomgeving aantrekkingskracht kan | Het behouden en versterken van het groene karakter uitoefenen op mensen van buitenaf. | van de dorpskernen is een centrale ambitie in de Koers ● | Draagvlak voor voorzieningen: Deelnemers merken | Beesel 2050.
De aantrekkelijke woonomgeving die onze op dat de woningbouwaantallen en de spreiding | gemeente biedt, beschouwen we als kans binnen de over de gemeente gunstig kunnen zijn voor het | groeiopgave. Groei vormt geen doel op zich, maar biedt voorzieningenaanbod in kern Beesel. Sommige | een middel om de gemeente toekomstbestendig te deelnemers zien woningbouw in ‘t Haselt als een | houden. Het streven is dat nieuwe woningen en voorstelbare keuze voor een groei van het draagvlak | voorzieningen juist bijdragen aan de vitaliteit van de voor voorzieningen. Tegelijkertijd worden er | dorpen en verbondenheid tussen inwoners. In het verschillende kanttekeningen bij ‘t Haselt als | koersdocument beschrijven we de inzet op woningbouwlocatie geplaatst, redenerend vanuit de | geregisseerde groei, uitgaande van +1.200 tot 1.500 landschappelijke en cultuurhistorische waarden van | woningen tussen 2033 - 2050. In het koersdocument het gebied. | worden nog geen concrete locaties geduid, maar we spreken wel uit dat het zwaartepunt van uitbreiding NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 | 19 van 34 Kanttekeningen: ● Groeiambitie: Een groot deel van de deelnemers geeft aan de groei in dit scenario te ambitieus te vinden. Men vreest dat een dergelijke groei van het aantal inwoners (grotendeels van buitenaf) de dorpse kwaliteiten en sociale verbondenheid negatief beïnvloedt.
Waar sommige mensen zich kunnen vinden in eventuele woningbouw in ‘t Haselt, zijn er ook deelnemers die hier weinig voor voelen. Zo worden er onder andere kanttekeningen geplaatst met het oog op landschappelijke en cultuurhistorische waarden, maar geven enkele deelnemers ook aan dat ze verwachten dat woningbouw op deze locatie niet zal bijdragen aan het ondersteunen van een hoger voorzieningenniveau in Beesel. ● Bereikbaarheid: Meerdere deelnemers noemen zorgen dat de beschreven groei van inwoners zorgt voor te veel belasting op de infrastructuur. In het bijzonder heeft men daarbij zorgen over verkeersveiligheid en overlast binnen de dorpskernen. ● Economische ontwikkeling : Volledige inzet op uitfasering van de maakindustrie spreekt een meerderheid van de deelnemers niet aan. Als redenatie noemt men hierbij dat deze industrie kenmerkend is voor de gemeente, en ook veel werkgelegenheid oplevert. direct om de dubbelkern Reuver/Offenbeek zal liggen. Voor de kern Beesel zetten we in op maatwerk voor kleinschalige woningbouwprojecten. Woningbouw in het buitengebied beschouwen we in principe als ongewenst. De invloed van groei op bereikbaarheid en verkeersveiligheid vormen een belangrijk aandachtspunt bij nieuwe ontwikkelingen, maar eventuele druk op de infrastructuur is geen expliciet onderwerp in het koersdocument.
In de Koers Beesel 2050 kiezen we een andere richting in vergelijking met de in dit scenario beschreven optie om volledig te focussen op de dienstensector. Onder de derde kernambitie staat opgenomen dat we ons binnen het faciliteren van een sterke lokale economie richten op verschillende economische clusters: (maak)industrie, detailhandel, recreatie en toerisme en de agrarische sector. Daarbij onderstrepen de meerwaarde die het lokaal MKB levert in het voorzien op het gebied van werkgelegenheid. In het koersdocument staat beschreven dat we binnen de gemeente en op de bedrijventerreinen streven naar het juiste bedrijf op de juiste plek. Wanneer blijkt dat een bedrijf niet langer past in de omgeving, of gelegen is op een werklocatie waar transformatie wordt beoogd, dan denken we actief mee over mogelijkheden voor verplaatsing. Verplaatsing kan zowel binnen de gemeentegrenzen zijn als daarbuiten. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 20 van 34
Swipocratie Impressie social media advertenties Swipocratie is een tool die deelnemers op een simpele, intuïtieve manier keuzes en dilemma's voorlegt. Deelnemers worden gevraagd om tussen 2 opties een keuze te maken. In deze fase van het proces is Swipocratie ingezet om de verschillende keuzemogelijkheden voor de leefomgeving van 2050 op laagdrempelige wijze te toetsen bij een brede doelgroep. De Swipocratie peiling bestond uit 34 stellingen die te maken hebben met zaken zoals woningbouw, economie, natuur en voorzieningen. De voorgelegde stellingen vormden een (versimpelde) doorwerking van de drie toekomstscenario’s die centraal stonden in deze fase. De stellingen impliceert vaak een afruil: kiest u voor parkeren voor de deur, of toch liever groen voor de deur? In de vraagstelling is geprobeerd om deze afruil zo scherp mogelijk te formuleren. Het is hierbij belangrijk om te melden dat dit een peiling blijft en dat de realiteit altijd complexer is. Desondanks bieden de antwoorden op de stellingen een inzicht in de opvattingen en standpunten van inwoners op verschillende thema’s die de omgevingsvisie raken. De resultaten tonen aan over welke onderwerpen er verdeeldheid bestaat, maar ook op welke vlakken meer eensgezindheid wordt getoond.
De gevoerde gesprekken in het Atelier Beesel #1 - dat binnen de doorlooptijd van deze peiling plaatsvond - boden een kwalitatieve duiding dankzij de ruimte voor nuances en het doorvragen op keuzes. Om de representativiteit te borgen is er een zo breed mogelijke groep inwoners benaderd om mee te doen aan de Swipocratie. Via social media zijn er gerichte advertenties uitgezet. Hiermee kon onder andere gestuurd worden op woonplek en leeftijd. Gedurende dit traject is actief gestuurd op deelnemers jonger dan 35 jaar om een goede vertegenwoordiging te krijgen. Daarnaast zijn er in de NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 21 van 34
eerste week van september flyers verspreid door medewerkers van de gemeente en is de peiling via social media onder de aandacht gebracht. Tot slot vulden 28 leerlingen uit 3 VMBO GT van het Grescollege gezamenlijk de Swipocratie in, tijdens een gastles van de gemeentelijk projectleider. Impressie flyeractie en Swipocratie les op het Grescollege Tussen 25 augustus en 15 september 2025 vulden in totaal 835 mensen de Swipocratie peiling in. Van deze deelnemers was zo’n 23% jonger dan 35 jaar. In onderstaande tabel zijn de resultaten van de Swipocratie peiling op hoofdlijnen weergegeven. Hierbij worden enkele stellingen uitgelicht. Het volledige overzicht van de uitkomsten op de stellingen zijn opgenomen in de infographic op de laatste pagina’s van dit document. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 22 van 34
Hoofdlijnen belangrijkste resultaten Swipocratie | Hoe verwerkt in de omgevingsvisie? Wonen | Wonen In meerdere stellingen werden deelnemers gevraagd naar | In de Koers Beesel 2050 zetten we in op een groei van hun kijk op het thema wonen. Onder andere ging het daarbij | het aantal woningen bestaande uit +1.200 tot +1.500 om de opgave voor woningbouw: een kleine meerderheid | woningen in de periode 2033 - 2050. Deze woningen van de respondenten (59%) geeft aan dat het aantal | zijn bedoeld om de woonbehoeften van verschillende woningen in de gemeente verdubbeld moet worden, om zo in | doelgroepen te beantwoorden en bij te dragen aan een te spelen op de woningnood. Tweederde van de deelnemers | meer evenwichtige bevolkingsopbouw. Daarbij bewegen (67%) spreekt qua doelgroepen een voorkeur uit voor | we mee met demografische | ontwikkelingen zoals bouwen voor starters en senioren, in plaats van voor | vergrijzing, maar benutten we ook kansen om jonge gezinnen. Wanneer er wordt gevraagd waar nieuwe | gezinnen in de gemeente te behouden of aan te trekken. woningen moeten komen, dan verkiest 56% procent bouw | In lijn met de Swipocratie uitkomsten, waarbij aan de randen van dorpen boven het bouwen binnen de | deelnemers zowel kansen zien voor bouw binnen de dorpen.
De meningen over ruimte voor hogere gebouwen zijn | kernen als aan de randen, kiezen we voor vrijwel verdeeld: circa 49% ziet liever hogere gebouwen met | woningbouwontwikkeling op inbreidings- en meer openbaar groen, terwijl 51% kiest voor laagbouw met | uitbreidingslocaties. We zien hogere bouw binnen de minder groen. Ongeveer 61% van deelnemers vindt het | kernen als onvermijdelijk om waardevol groen te belangrijk om in een groene en duurzame omgeving te | behouden, maar blijven aandacht houden voor wonen, ook als dit betekent dat woningen duurder worden. | aansluiting bij het dorpse karakter. Voorzieningen | Voorzieningen Binnen het thema voorzieningen werd een stelling over de | In de Koers Beesel 2050 beschrijven we een inzet op locatie van voorzieningen voorgelegd. Uit de antwoorden | behoud van maatschappelijke basisvoorzieningen blijkt dat voor een meerderheid van 63% de voorkeur uitgaat | verspreid over de kernen. Voor maatschappelijke naar een breed aanbod van voorzieningen in Reuver boven | voorzieningen die meerdere kernen bedienen en een beperkter aanbod verspreid over de gemeente. Op het | winkelvoorzieningen, kiezen we voor het concentreren gebied van sportaanbod in de gemeente werd gevraagd of | hiervan in de dubbelkern Reuver/Offenbeek.
Zoals men liever sport in clubverband / sportschool of in de | opgenomen in het koersdocument, willen we met openbare ruimte: 59% van de respondenten kiest hier voor | groene dorpsranden onder andere sport en beweging in meer mogelijkheden voor sport en beweging in de openbare | de buitenruimte stimuleren. We hechten waarde aan het ruimte. Op de vraag of men zich zelf zou willen inzetten als | behoud van het lokale verenigingsleven, maar spreken vrijwilliger om het verenigingsleven te behouden, wordt | hierover in het koersdocument geen expliciete ambities verdeeld geantwoord: 47% zegt hier ‘ja’ op, de andere 53% | uit. antwoord ‘nee’. Recreatie Recreatie | In het koersdocument focussen we, aansluitend bij de Uit de Swipocratie blijkt dat een groot deel van de inwoners | meerderheid van respondenten in de Swipocratie kansen ziet voor recreatie in Beesel: 70% geeft aan dat er | peiling, op het faciliteren van een toenemend aantal meer bezoekers naar het dorp Beesel uitgenodigd mogen | bezoekers. Groei van de recreatiesector vinden we van worden (bijvoorbeeld met hotels), ook als het hiermee | belang, onder andere met het oog op werkgelegenheid. drukker wordt.
In een andere stelling over recreatie werd | De focus ligt daarbij zowel op kleinschalige recreatie, deelnemers een dilemma voorgelegd: “liever meer kleine | maar ook uitbreidingsruimte voor bestaande spelers en NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 | 23 van 34 B&B’s of grote vakantieparken in de gemeente?” Een meerderheid van 69% verkiest hier B&B’s boven meer grote vakantieparken. Tot slot werd deelnemers voorgelegd wat zij vinden van meer recreatie langs de Maas, ook als dit betekent dat sommige stukken niet langer openbaar toegankelijk zijn. Een kleine meerderheid (52%) is voorstander van meer recreatie langs de rivier. Wanneer het men gevraagd wordt naar ontwikkelkansen voor de Rijkelse Bemden, ziet 63% van de deelnemers het gebied graag behouden als natuur, en kiest daarmee voor géén ruimte voor een nieuwe recreatieve attractie. Natuur en landschap Een andere stelling uit de peiling bevindt zich op het snijvlak tussen groen en bereikbaarheid: zo’n 63% van de respondenten vindt dat parkeerplaatsen vervangen mogen worden door groen en waterberging, om zo voorbereid te zijn op het veranderende klimaat. Op het gebied van natuurontwikkeling vindt een groot deel van de respondenten (84%) het belangrijk dat er aan de dorpsranden meer natuur komt.
Op de stelling: “boerderijen van stoppende boeren liever slopen of opnieuw gebruiken voor wonen, zorg of recreatie” zijn de meningen vrij eensgezind: 88% van de respondenten ziet deze boerderijen het liefst behouden met een nieuwe functie. Werken 68% van de deelnemers vindt het belangrijk dat er in de gemeente ruimte is voor bedrijven met een lokale binding, ook als deze overlast geven. In verschillende stellingen is gevraagd naar geschikte ruimte voor bedrijven binnen de gemeente. Zo’n 58% ziet kansen in de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein bij de afrit van de A73. Voor het bestaande bedrijventerrein Maasveld ziet juist een groot deel van de deelnemers kansen voor transformatie: 74% geeft aan Maasveld liever te transformeren tot plek voor wonen of recreatie, terwijl 26% liever bedrijvigheid behouden ziet. Bereikbaarheid Binnen het thema parkeren wordt een voor Swipocratie klassiek dilemma voorgelegd: liever direct voor de deur parkeren of groen voor de deur en verder weg parkeren? 55% van de deelnemers verkiest groen voor de deur boven het direct parkeren voor de deur. Wanneer parkeerplekken in het doorontwikkeling van bestaande hotspots. Voor de Rijkelse Bemden en het Maasdal beschrijft het koersdocument kansen voor het beter beleefbaar maken van deze locaties. Daarbij verkennen we mogelijkheden voor het toevoegen van horeca en waterrecreatie.
Grootschalige (verblijfs)recreatie in de Rijkelse Bemden wordt niet voorzien. Natuur en landschap Zoals we in de Koers Beesel 2050 beschrijven, vormt het bieden van ruimte voor klimaatadaptatie een belangrijk uitgangspunt bij herontwikkeling. We zijn zuinig op bestaand groen in de openbare ruimte en onderzoeken kansen om onnodige verharding te verwijderen. Ook parkeerplaatsen kunnen wellicht getransformeerd worden naar (of gecombineerd worden met) openbaar groen. De grote voorkeur uit de peiling om in de dorpsranden meer natuur te ontwikkelen, sluit aan bij onze ambitie van groene, gezonde dorpsranden. Werken De voorkeur uit de Swipocratie voor behoud van bedrijven met een lokale binding, vindt een doorvertaling in de Koers Beesel 2050. Als gemeente onderstrepen we de meerwaarde van het lokale MKB. Wel zien we een gezonde balans van ruimte voor bedrijvigheid en woonkwaliteit als randvoorwaarde. Samen met het bedrijfsleven zoeken we hiervoor naar oplossingen. Het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein nabij de A73 en ten zuiden van Reuver en Offenbeek is een mogelijkheid die we verkennen. In lijn met de uitkomsten van de stelling over Maasveld, zien we, net als het merendeel van de deelnemers, kansen voor (gedeeltelijke) transformatie vanwege afnemende bedrijvigheid.
Bereikbaarheid Zoals we in het koersdocument beschrijven, hebben we in woongebieden aandacht voor het bewaken van het groene, dorpse karakter. We zoeken daarbij naar een balans tussen het bereikbaar houden van de gebieden, maar ook voldoende ruimte voor groen. We gaan hierbij uit van maatwerk per locatie, maar streven wel naar een NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 24 van 34
centrum tegenover bereikbaarheid voor fietsers en wandelaars worden gezet, zijn de meningen iets minder sterk verdeeld: 61% is het eens dat deze bereikbaarheid ten koste van parkeerplekken mag gaan. Op een stelling die gaat over mogelijkheden voor een nieuwe rondweg om Offenbeek en Reuver, geeft circa 64% aan een rondweg geen goed idee te vinden. Duurzaamheid In het kader van duurzaamheidsdoelen is de samenleving in deze peiling gevraagd naar hun kijk op duurzame energie. Hierbij werd zowel gekeken naar mogelijkheden voor opwek via windenergie en via zonne-energie. Op de stelling “ik vind windmolens acceptabel om te voorzien in eigen energiebehoefte” antwoordt 52% van de deelnemers met “ja”. Een grotere meerderheid (62%) geeft aan zonneparken acceptabel te vinden om te voorzien in de eigen energiebehoefte, ook als dat gedeeltelijk op landbouwgrond is. Overig Na afronding van het beantwoorden van de stellingen, kregen deelnemers de vraag of ze nog tips mee wilden geven. Een deel van de respondenten maakten hier gebruik van. Enkele deelnemers benadrukten de wens voor meer inzet op de realisatie van woningen. Ook aandacht voor het behoud van het dorpse, groene karakter kwam in enkele toelichtingen naar voren. Net zoals in de straatgesprekken, kwamen ook onderwerpen zoals het tegengaan van overlast en onvoldoende (groen)onderhoud langs.
Tot slot werd enkele keren aangegeven dat men in deze vorm van vraagstelling een genuanceerd optie, zoals ‘geen mening’ of ‘een tussenweg’, mist. Ook werd terecht gesteld dat complexe vraagstukken van de omgevingsvisie, zoals het afwegen van woningbouw tegen groen, in de realiteit zelden zwart-wit zijn. inrichting van de openbare ruimte die vooral langzaam verkeer ruimte geeft. Ook in het centrum van Reuver zetten we, in aansluiting bij de meerderheid uit de Swipocratie, in op meer ruimte voor de voetganger en fiets. Expliciete uitspraken over de ruimte voor parkeren doen we in het koersdocument niet. Vanwege een gebrek aan urgentie vormt op dit moment de rondweg om Reuver en Offenbeek geen onderdeel van de verdere visievorming. Duurzaamheid Het koersdocument beschrijft dat we als gemeente inzetten op energiebesparing en zon-op-dak. Op de lange termijn zijn we aanvullend ook bereid andere duurzame opties te verkennen. Hierbij vinden we het in ieder geval van belang dat energieopwek passend is in het landschap. Overig Onderwerpen die in de afsluitende, open vraag aan bod kwamen, worden grotendeels herkend uit de andere participatiemiddelen die in deze fase zijn ingezet. Opmerkingen over de beperkingen van de vraagstelling worden herkend en begrepen.
Zoals ook beschreven in de toelichting op dit participatiemiddel, is bewust gekozen om naast dit middel het Atelier te organiseren, waar men met elkaar en de gemeente in gesprek kon gaan. NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 25 van 34
FASE 3: OP WEG NAAR DE OMGEVINGSVISIE (APRIL ‘25 - JUN ‘26) Voortbouwend op de opbrengsten van de twee voorgaande participatierondes is in het najaar van 2025 vormgegeven aan het toekomstbeeld voor de gemeente Beesel in 2050. Dit heeft geresulteerd in de Koers Omgevingsvisie Beesel 2050. Deze notitie beschrijft aan de hand van een toekomstverhaal en drie strategische kernambities op hoofdlijnen de richtinggevende keuzes voor de leefomgeving. Op 15 december 2025 heeft de gemeenteraad de Koers Omgevingsvisie Beesel 2050 vastgesteld. Met de Koers Omgevingsvisie Beesel 2050 als basis is in de derde fase van het traject verder gewerkt aan een meer gedetailleerde en gebiedsgerichte uitwerking van de kernambities voor de uiteindelijke omgevingsvisie. Samen met de ambtelijke organisatie, ketenpartners, de samenleving en gemeenteraad en het college werd het gesprek gevoerd over de doorvertaling van de richtinggevende keuzes: wat betekenen de keuzes die we maken voor de ruimtelijke inrichting van de gemeente? En hoe vertalen deze keuzes zich naar specifieke gebieden: de kernen, de werklocaties en het buitengebied? Ateliers Beesel #2 Impressie Ateliers Beesel #2 NOTA VAN PARTICIPATIE - OMGEVINGSVISIE GEMEENTE BEESEL 2050 26 van 34