Integraal beheerplan openbare ruimte Beesel

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 – 2029

Gemeente Beesel

projectnummer 0498386.100 8 december 2025

www.anteagroup.nl

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Gemeente Beesel projectnummer 0498386.100 8 december 2025

Auteur(s) Eric Moonen Tim Bulk Janneke van Boxtel

Opdrachtgever Gemeente Beesel Postbus 4750 5953 ZK REUVER

Colofon Projectgroep Coen Boots - Gemeente Beesel Jeanette Haverkort - Gemeente Beesel Eric Hunnekens - Gemeente Beesel Chantal Beerens- Gemeente Beesel Eric Moonen - Antea Group Tim Bulk - Antea Group Janneke van Boxtel - Antea Group

Tekstbijdragen Antea Group

Fotografie Gemeente Beesel

Vormgeving Antea Group

Controle Eric Moonen

datum 8 december 2025

beschrijving Definitief

vrijgave R. van Hoek

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

5

1.1 1.2 1.3 1.4

Belang van de openbare ruimte in Beesel Aanleiding en doel Scope Leeswijzer

5 5 5 6

2.

IBOR

8

2.1 2.2 2.3 2.4

Gedachtegang groeipad fysieke leefomgeving Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Objectbladen Beheerkostenberekening op basis van de GBI Kennisbank van Antea Group

8 10 10 10

3.

Huidige situatie

12

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Terugblik afgelopen beheerperiode Aard en omvang van beheerarealen Monitoring en huidige kwaliteit Ambitie kwaliteit Werken met een beheersysteem Werken met een meldingssysteem Werken met een integrale schouw Taakverdeling

12 12 13 15 15 15 16 16

4.

Kaders en ontwikkelingen

18

4.1 4.2 4.3

Wettelijke kaders Gemeentelijke kaders Trends & ontwikkelingen

18 19 19

5.

Maatschappelijke thema’s

23

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Beleving, veiligheid & Gezondheid Duurzaamheid Klimaat Biodiversiteit Innovatie

23 23 24 24 25

6.

Financiën

27

6.1 6.2 6.3

Huidige budgetten Berekende onderhouds- en vervangingskosten Samenvattend

27 28 30

7.

Actieplan

33

Bijlage I: Focuskaart

36

Bijlage II: Beeldmeetlatten

37

Bijlage III: Objectbladen

39

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

INLEIDING

Pagina 4 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

1.

Inleiding De openbare ruimte is de woon-, werk- en leefomgeving van de inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Beesel. Het is daarom van belang dat door middel van de juiste inrichting en beheer de leefomgeving aantrekkelijk, schoon, heel en veilig gehouden wordt. Zodat inwoners zich makkelijk en veilig van A naar B bewegen maar ook kunnen recreëren en ontspannen in een prettige omgeving. In het voorliggende IBOR (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte), met objectbladen, wordt de koppeling gemaakt tussen de opgaven en het daadwerkelijk beheer en onderhoud van onze leefomgeving. ‘Gewoon anders, gewoon samen’

1.1

Belang van de openbare ruimte in Beesel De gemeente Beesel omvat drie dorpen: Reuver, Beesel en Offenbeek. Elk dorp heeft zijn eigen karakter en is op een unieke manier ingericht. De gemeente kenmerkt zich vooral door haar landelijke uitstraling. De wijze waarop deze openbare ruimte is ingericht en wordt beheerd is sterk bepalend voor het dagelijkse gebruik en beleving van de leefomgeving. Daarnaast is er meer aandacht voor de verbinding tussen grote maatschappelijke opgaven en onze leefomgeving. Waar voorheen vooral naar de technische en esthetische kwaliteit van de openbare ruimte werd gekeken, wordt tegenwoordig steeds meer rekening gehouden met hoe deze ruimte bijdraagt aan belangrijke maatschappelijke kwesties. Denk bijvoorbeeld aan de veiligheid en gezondheid van de inwoners en aan het verminderen van de effecten van klimaatverandering en het bevorderen van duurzaamheid. Deze nieuwe aanpak maakt het mogelijk de openbare ruimte zodanig in te richten en te beheren dat deze beter aansluit bij de behoeften van inwoners, wat resulteert in een betere leefomgeving voor iedereen.

1.2

Aanleiding en doel De gemeente Beesel heeft behoefte aan een toekomstgericht beheerplan voor de openbare ruimte. Zij is een relatief kleine gemeente waarbij het beheer en onderhoud op een praktische wijze wordt uitgevoerd. Data is nog maar beperkt inzichtelijk en beheerplannen zijn niet of beperkt aanwezig. Hierdoor is behoefte ontstaan voor een modulair en uitbreidbaar beheerplan. Bij het opstellen van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) worden de bestuurlijke ambities, toekomstige opgaven en wettelijke kaders in één integraal document gebundeld. Daarnaast worden objectbladen voor groen, bomen en bosrijke gebieden, wegen en openbare verlichting opgesteld. Door het op deze wijze op te stellen kunnen de objectbladen altijd uitgebreid worden en het IBOR geactualiseerd. Met het voorliggende IBOR is het beheer en onderhoud van de objecten groen, bomen en bosrijke gebieden, wegen en openbare verlichting integraal vormgegeven en zijn de richtlijnen vastgelegd. Hiermee vormt het IBOR met de bijbehorende objectbladen de basis waarop de gemeente het beheer en onderhoud van de fysieke leefomgeving de komende beheerperiode verder vorm kan geven.

1.3

Scope Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte richt zich op de vrij toegankelijke openbare ruimte welke door de gemeente onderhouden wordt. Hierbij gaat het om de volgende objecten:  Groen;  Bomen en bosrijke gebieden;  Wegen;  Openbare verlichting.

Pagina 5 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Het IBOR richt zich met name op het in stand houden van het huidige areaal. Om dat te bereiken worden beheer, onderhoud en vervanging van de beheerobjecten in de leefomgeving toegepast:  Beheer: Het plannen, budgetteren, voorbereiden en uitvoeren van activiteiten die erop gericht zijn een object blijvend zijn functie te laten vervullen;  Onderhoud: Uitvoeren van preventieve dan wel correctieve maatregelen om een object in goede staat (op een vooraf bepaald kwaliteitsniveau) te houden of te brengen. Onderhoud kan worden onderscheiden in klein- en groot onderhoud;  Vervanging (renovatie): Maatregel om de kwaliteit van een object weer op het gestelde kwaliteitsniveau te brengen, toegepast aan het einde van de (economische) gebruiksduur, indien groot- en klein onderhoud niet meer toereikend is waardoor een nieuw object ontstaat.

1.4

Leeswijzer      

Hoofdstuk 2 beschrijft het proces om tot het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte te komen en de gedachtegang achter het kader; Hoofdstuk 3 gaat in op de huidige situatie en kwaliteit van de beheerobjecten op hoofdlijnen; Hoofdstuk 4 beschrijft de belangrijkste wettelijke en gemeentelijke kaders. Ook gaat dit hoofdstuk in op de trends en ontwikkelingen; Hoofdstuk 5 gaat in op de maatschappelijke thema’s en legt de koppeling met het beheer van de openbare ruimte in de gemeente Beesel; Hoofdstuk 6 beschrijft de financiële uitgangspunten; Hoofdstuk 7 gaat in op de acties voor de komende periode.

Pagina 6 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

IBOR

Pagina 7 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

2.

IBOR Het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte heeft als doel om een integrale aanpak te borgen op beheer van de fysieke leefomgeving binnen de gemeentegrenzen van Beesel. Daarnaast geeft het programma inzicht in en handvatten voor de uitdagingen waarmee het beheer te maken heeft. In dit hoofdstuk wordt gedetailleerd beschreven wat de gedachtegang is, hoe deze stappen zijn uitgevoerd en welke methoden en technieken zijn toegepast. De wereld van beheer, zie figuur 1, geeft het beheerproces schematisch weer. Hierin zijn de verschillende stappen van beheer weergegeven. Vanuit bestaand beleid wordt dit Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) opgesteld. Vanuit het IBOR worden beheer en onderhoudswerkzaamheden voorbereid en uitgevoerd. Tot slot worden de verschillende manieren van monitoring opgenomen in het IBOR en de objectbladen, zodat de kwaliteit geborgd kan blijven binnen de gestelde beheerkaders met de beschikbare middelen. Binnen dit beheerproces wordt continu rekening gehouden met gebruikers, bestuur en wet- en regelgeving. De koppeling met de wettelijke en gemeentelijke kaders evenals de maatschappelijke opgaven zijn van belang, deze worden in hoofdstuk 4 en 5 verder beschreven.

Figuur 1: De wereld van beheer (Antea Group)

2.1

Gedachtegang groeipad fysieke leefomgeving Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) is tot stand gekomen dankzij het doorlopen van verschillende stappen en acties. Het IBOR is in die zin meer een procesinstrument dan een los en op zichzelf staand document. Zonder een doorlopend proces is er geen IBOR. In deze paragraaf wordt het startpunt van het proces beschreven. Startpunt van het proces Het beheer in de gemeente is vastgelegd in een aantal bestaande, voornamelijk sectorale, beleidsdocumenten en beheer- en uitvoeringsplannen. De focus van deze sectorale plannen ligt voornamelijk op het voldoen aan de (wettelijke) verplichtingen, de normen en richtlijnen van het beheer van de desbetreffende objecten. Het beheerplan geeft hiermee inzicht in het technisch beheer en onderhoud om te voldoen aan de wettelijke kaders, gemeentelijke beleidskaders en beschikbare budgetten.

Pagina 8 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Figuur 2: Koppeling maatschappelijke opgaven met de fysieke leefomgeving

De gemeente heeft de wens om voor alle objecten in de fysieke leefomgeving een koppeling te leggen met de maatschappelijke opgaven (zoals in figuur 2 weergegeven), samengevoegd in één heldere en integrale aanpak. Elk object heeft op een bepaalde manier te maken met deze opgaven en draagt eraan bij. Denk daarbij aan een openbare ruimte waarin sociale interactie en bewegen in de openbare ruimte voor alle leeftijden, jong en oud, wordt aangemoedigd. Een inclusieve openbare ruimte waarin ook mindervaliden zich veilig kunnen bewegen. En/of een inrichting waarbij hergebruik en duurzame keuze van materialen en onderhoudsmaatregelen centraal staan.

Figuur 3: Groeipad Fysieke Leefomgeving (Antea Group)

Deze gedachten en maatschappelijke ontwikkelingen eisen een andere focus. Verwacht wordt dat verder wordt gekeken dan de veelal technische eisen per object. Steeds belangrijker wordt het samenspel en de integrale benadering. Enerzijds in de inrichting; het zoeken naar oplossingen die de meeste waarde opleveren voor gebruikers. Anderzijds in de afstemming van maatregelen; uit oogpunt van financiën en het beperken van overlast is een uitgekiende integrale planning van groot belang. In deze planning is van belang rekening te houden met andere ontwikkelingen, bijvoorbeeld netwerkbeheerders en woningbouwcorporaties, en dat inwoners via communicatie en participatie actiever geïnformeerd en betrokken worden. Met het opstellen van dit IBOR wordt een stap gezet in dit groeipad (zie figuur 3). Hiermee vormt het IBOR de basis om het integraal werken binnen de gemeentelijke organisatie verder vorm te geven.

Pagina 9 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

2.2

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Het IBOR vormt het overkoepelende document voor alle objectbladen, zie ook figuur 4. In het IBOR worden de wettelijke en gemeentelijke kaders geschetst. Verder wordt ingegaan op de ambities en thema’s vanuit bestaand beleid van de gemeente. En worden de maatschappelijke opgaven gekoppeld aan het beheer van de fysieke leefomgeving. Daarnaast worden de financiële kaders weergegeven en de integrale acties voor de komende beheerperiode uiteengezet. Al deze onderwerpen zijn overkoepelend aan de objecten.

2.3

Objectbladen In de bijgevoegde objectbladen zijn de kaders van het programma per object verder uitgewerkt. Hierin is opgenomen wat het te beheren areaal is, welke kwaliteiten dit heeft, hoe er beheer wordt uitgevoerd en welke kosten hieraan verbonden zijn. Daarnaast wordt de koppeling met de ambities en thema’s van de gemeente hierin verder gelegd. Per object is beschreven welke beheerstrategieën worden uitgevoerd en welk effect per kernambitie hiermee bereikt wordt.

2.4

Figuur 4: Schematische weergave IBOR met objectbladen

Beheerkostenberekening op basis van de GBI Kennisbank van Antea Group De GBI Kennisbank vormt de basis voor de berekeningen in dit beheerplan. De GBI Kennisbank is de kennisbank waarin Antea Group landelijke beheerkennis, ervaringen en expertise doorvertalen naar marktconforme prijzen, beheermaatregelen en -strategieën op individuele objecten. Jaarlijks wordt deze kennisbank geïndexeerd en geactualiseerd. Dit zorgt voor een transparante en betrouwbare onderbouwing van de beheer- en onderhoudskosten zoals deze zijn opgenomen in de bijgevoegde objectbladen. De eenheidsprijzen en maatregelpakketten uit de GBI Kennisbank zijn afgestemd op de gemeentelijke ambities, de gemeentelijke materiaalkeuzes en inzet van personeel. De berekende beheerkosten zijn hiermee integraal en omvatten alle relevante posten binnen het beheer en onderhoud dat de gemeente Beesel uitvoert. Voor wegen zijn de beheerkosten gebruikt die door het inspectiebureau zijn berekend.

Pagina 10 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

HUIDIGE SITUATIE

Pagina 11 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

3.

Huidige situatie Om uitspraken te doen over het beheer van de fysieke leefomgeving is het allereerst van belang om inzicht te hebben in de huidige situatie. Welke strategische uitgangspunten hebben we? Wat (areaal) hebben we? Welke kwaliteit heeft het areaal op dit moment? Deze vragen worden in dit hoofdstuk beantwoord.

3.1

Terugblik afgelopen beheerperiode Naast het beheren en onderhouden van de objecten in de openbare ruimte zijn de afgelopen periode een aantal andere processen en ontwikkelingen gestart. Zo is er een start gemaakt met het actualiseren van het beheersysteem. Het gemeentelijke groenareaal is in het beheersysteem geanalyseerd en benodigde mutaties en actualisaties worden toegepast. Om dit proces in de toekomst te borgen wordt er gewerkt aan een proces dat hierbij ondersteuning biedt. Op het gebied van openbare verlichting is er veel gebeurd. Zo is het bijna het gehele areaal sinds 2023 volledig vervangen door LED waarmee de toekomstige energiekosten en onderhoudskosten naar verwachting dalen. Voor het object wegen is er onderhoud uitgevoerd en de weginspectie uit 2023 is verwerkt naar een concrete onderhoudsplanning. Deze is opgenomen in het voorliggende IBOR en het bijgevoegde objectblad wegen. Daarnaast zijn diverse projecten in 2025 uitgevoerd om de kwaliteit te verbeteren.

3.2

Aard en omvang van beheerarealen Hieronder zijn de arealen van de verschillende objecten weergegeven, deze zijn afgerond. In de objectbladen zijn de arealen per object in meer detail weergegeven. Asset

Object

Aantal

Eenheid

Groen

Gazon

81.000

m2

Berm

499.000

m2

Overig

307.000

m2

Bomen

9.700

stuks

Bos en houtsingels

4.229.000

m2

Asfaltverharding

505.000

m2

Elementenverharding

468.000

m2

Beton

6.700

m2

Overig

258.000

m2

Armatuur

3.100

stuks

Mast

3.200

stuks

Bomen en bosrijke gebieden Wegen

Openbare verlichting Tabel 1: Arealen objecten gemeente Beesel

Pagina 12 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

3.3

Monitoring en huidige kwaliteit Methodiek Om de ambitie voor de kwaliteit van de openbare ruimte te beschrijven en te meten wordt gebruik gemaakt van de landelijk gehanteerde beeldkwaliteit methodiek van CROW. Beeldmeetlatten voor alle objecten beschrijven, ondersteund door foto’s, de kwaliteitsniveaus van A+ tot D. Figuur 5 geeft hiervan een indruk.

Figuur 5: Beeldkwaliteit methodiek van het CROW

De kwaliteit van het areaal wordt op diverse manieren gemeten. Periodiek wordt een weginspectie en een controle op openbare verlichting uitgevoerd, voor bomen wordt een boomveiligheidscontrole (BVC) uitgevoerd. Onlangs is een kwaliteitsschouw volgens de beeldkwaliteit systematiek van de CROW uitgevoerd. Daarnaast geven meldingen een indruk hoe inwoners de openbare ruimte ervaren. Het wegbeheer is er in essentie op gericht het huidige areaal aan verhardingen te onderhouden, zodat deze veilig door de (weg)gebruiker kan worden gebruikt. Aan de hand van een periodieke globale visuele weginspectie wordt de daadwerkelijke beheeropgave voor de verharding in Beesel inzichtelijk gemaakt. Hiervoor wordt niet de beeldkwaliteit systematiek van de CROW gebruikt maar hanteert men de weginspectiemethodiek die zich richt op het principe “Heel en Veilig”. Het doel is om onderhoud zo te plannen dat de weg blijft voldoen aan deze basisgrens, waarbij detailverschillen in kwaliteit minder belangrijk zijn en de focus ligt op functioneel gebruik en veiligheid. Bij deze inspectie wordt er bijvoorbeeld gekeken naar de onderstaande schadebeelden en aan de hand daarvan de beheeropgave in beeld gebracht: Oneffenheden - open verharding

Voegwijdte - open verharding

Dwarsonvlakheid asfaltverharding

Oneffenheden asfaltverharding

Figuur 6: Schadebeelden weginspectiemethodiek van het CROW

Resultaten kwaliteitsschouw In 2025 is een schouw met betrekking tot beplanting, gras, onkruid op verharding en reiniging uitgevoerd door een inspecteur. In figuur 7 zijn de resultaten van deze schouw weergegeven.

Pagina 13 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

A+ A

Totaalresultaat nulmeting Beesel

B C 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

D

A+

Focusgebieden

A B

Overige gebieden

C D

Figuur 7: Resultaat kwaliteitsschouw algemeen

In figuur 7 zijn de resultaten van de monitoringsronde weergegeven. Hierbij is er een 100% verdeling zichtbaar met daarin de behaalde kwaliteitsniveaus per beeldmeetlat. Bij de CROW-methode is de vuilste 10% leidend voor het uiteindelijke niveau (90% normering). Daarom is er bij de 90% een stippellijn zichtbaar, zodat per beeldmeetlat zichtbaar is welke uiteindelijke score de meetlocatie heeft behaald. Vanuit de 90% normering scoort de gemeente Beesel op het algemene beeld een C-kwaliteit. Iets meer dan 85% scoort een B-kwaliteit of hoger. Daarnaast scoren de focusgebieden net een D-kwaliteit ondanks het ambitieniveau A. Wat wel opvalt in de focusgebieden is dat de hoeveelheid locaties die een A-kwaliteit of hoger scoren, hoger ligt dan in de overige gebieden. In de overige gebieden is meer B en C-kwaliteit gemonitord. Analyse meldingen Meldingen geven een indruk van hoe de aanwezige kwaliteit van de leefomgeving door inwoners wordt beleefd. Door deze te monitoren en aan te pakken wordt de kwaliteit van de omgeving verbeterd. Aan de hand van ontvangen meldingen, via het gemeentelijk meldingssysteem, worden eventuele incidenten in de openbare ruimte opgelost door de eigen dienst. In figuur 8 zijn de meldingen uit 2023 en 2024 weergegeven.

300 250 200 150

Aantal meldingen 2023 & 2024

277 261 195 147

136

100 50

208

181

11

152

130

13

38 40

14 11

0

2023

130

110 55 40

18

55 13

1

2024

Figuur 8: Bron gemeentelijk meldingen systeem (april 2025)

Te zien is dat het grootste deel van de geregistreerde meldingen in 2024 vallen binnen de categorie groenonderhoud (inclusief meldingen met betrekking tot onkruid), gevolgd door parkeren (voornamelijk parkeeroverlast), afval (bijplaatsing) en onderhoud bestrating. Opvallend is dat het aantal meldingen met betrekking tot zwerfafval in de openbare ruimte sterk is gestegen tussen 2023 en 2024. Meldingen met betrekking tot straatverlichting zijn daarentegen afgenomen. De meldingen worden tijdens het beheer en onderhoud waar mogelijk gelijk opgepakt en verholpen. Pagina 14 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Voor het areaal wegen kan er naast de ontvangen meldingen vanuit inwoners aan de hand van de weginspectie iets gezegd worden over de kwaliteiten van het areaal. De meest recente weginspectie komt uit 2023 en is uitgevoerd door een derde partij. De openbare verlichting wordt ook periodiek gecontroleerd op het functioneren van de lampen en eventuele defecten. In de Objectbladen wordt hier verder op ingegaan en zijn de kwaliteitsresultaten inzichtelijk gemaakt voor de desbetreffende objecten.

3.4

Ambitie kwaliteit De gemeente hanteert een gebiedsdifferentiatie in de beeldkwaliteitsambitie. Hierbij wordt er een onderscheid gemaakt in zogenoemde focusgebieden en de overige gebieden. Focusgebieden worden op een hoger niveau onderhouden, namelijk A-niveau. Overige gebieden wordt op een B-niveau onderhouden. In bijlage I is de focuskaart opgenomen. Hierin is onderscheid gemaakt in focusgebieden en overig. In de objectbladen wordt vervolgens verder ingegaan op de effecten van de focusgebieden op bijvoorbeeld de beheerstrategieën van de desbetreffende beheerobjecten.

Figuur 10: Focuskaart gemeente Beesel (Antea Group, 2025)

Naast het vaststellen van ambitieniveaus kan er ook gestuurd worden op technische kwaliteit. Technische kwaliteit verwijst naar het functioneren van het object, waarbij de aandacht in het bijzonder uitgaat naar veiligheid. Aangezien bepaalde objecten uitsluitend op technisch onderhoud, functioneel en veilig, worden aangestuurd waarbij geen onderscheid in gebieden gemaakt wordt, resulteert dit in de volgende kwaliteitsniveaus per objecten:  Groen: focusgebieden A-niveau, overig B-niveau  Bomen en bosrijke gebieden: focus op veiligheid  Wegen: focus op technische kwaliteit en veiligheid  Openbare verlichting: focus op technische kwaliteit en veiligheid

3.5

Werken met een beheersysteem De actuele beheerarealen worden geregistreerd in het gemeentelijk beheersysteem. In dit beheersysteem is de omvang van het te beheren areaal inzichtelijk te maken in zowel kwantiteit als kwaliteit. Actuele, Betrouwbare en Complete data vormt de basis van een goed planmatig, effectief en efficiënt beheer en onderhoud van de fysieke leefomgeving. Het is daarom van belang om het proces rondom het actueel houden van de beheerdata goed vorm te geven in de komende beheerperiode. Enkele processen en beschrijvingen die in het beheersysteem moeten worden opgenomen zijn bijvoorbeeld:  Uitbreiding arealen;  In beheersysteem duiden welke maatregelen genomen worden om de kwaliteit te behalen (planning);  Registratie van veiligheidsinzichten zoals de resultaten van boominspecties, weginspecties enzovoorts;  Integrale projectkaarten waarmee sectorale beheeropgaven op elkaar zijn afgestemd.

3.6

Werken met een meldingssysteem Het gebruik van een meldingssysteem heeft een positief effect op zowel inwoners als de buitendienst. Inwoners kunnen eenvoudig meldingen doorgeven over de openbare ruimte, waardoor hun signalen sneller worden opgepakt en afgehandeld door de buitendienst. Dit zorgt voor een grotere betrokkenheid en tevredenheid onder inwoners, omdat zij merken dat hun meldingen serieus worden genomen en er vlot actie wordt ondernomen. Tegelijkertijd stelt het meldingssysteem de buitendienst in staat om effectiever en efficiënter te Pagina 15 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

werken, omdat meldingen via één weg binnenkomen. Deze worden geprioriteerd en gestructureerd en vervolgens opgevolgd. Dit draagt bij aan een betere communicatie tussen gemeente en inwoners, en zorgt ervoor dat incidenten en onderhoudsvragen snel en adequaat worden afgehandeld.

3.7

Werken met een integrale schouw Een periodieke integrale schouw met de focus op groen waarbij de beeldkwaliteit gemonitord wordt, is essentieel voor effectief beheer van de openbare ruimte. Door structurele monitoring ontstaat inzicht in de actuele kwaliteit en worden knelpunten tijdig gesignaleerd. Dit geeft de beheerder grip en sturingsmogelijkheden om het beheer waar nodig bij te sturen en gericht in te spelen op ontwikkelingen en aandachtspunten in de leefomgeving. Een integrale schouw sluit direct aan bij de uitgangspunten van dit integrale beheerplan. De resultaten van de schouw vormen een essentiële basis voor het onderbouwen en actualiseren van de beschreven ambities, beheerstrategieën en -kaders.

3.8

Taakverdeling De gemeente beschikt over een buitendienst die een groot deel van het beheer en onderhoud uitvoert in de openbare ruimte. Deze eigen buitendienst voert voornamelijk het verzorgend onderhoud uit waarmee de beeldkwaliteitsambitie van de gemeente in stand wordt gehouden maar ook dagdagelijks beheer zoals bijvoorbeeld snoeiwerkzaamheden, visuele veiligheidscontroles van bijvoorbeeld bosgebieden en het verhelpen van meldingen. Ook heeft de buitendienst extra aandacht voor toeristische routes met name rondom bankjes en zitplekken. Een opvallend kenmerk is dat een deel van de groenploeg binnen de buitendienst bestaat uit medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente hecht veel waarde aan inclusiviteit en biedt deze mensen, door hun structurele inzet binnen het team, een volwaardige en stabiele plek op de arbeidsmarkt. Dit vereist wel extra begeleiding, maatwerk en waar nodig het aanpassen van werkzaamheden aan individuele mogelijkheden en behoeften. De voordelen van de eigen buitendienst is dat dit team servicegericht is richting de inwoners van de gemeente Beesel, beschikt over de benodigde gebiedskennis en flexibel in te zetten is om bijvoorbeeld incidenten of meldingen op te lossen.

Pagina 16 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Daarnaast zijn er werkzaamheden uitbesteed aan derde partijen en aannemers. Denk hierbij aan het meer specialistische werk zoals het uitvoeren van Boom Veiligheid Controles (BVC) inclusief rapporteren, verrichten van specialistische herstelwerkzaamheden of het uitvoeren van weginspecties. In de bijgevoegde objectbladen wordt per object beschreven wat de taakverdeling is. 

KADERS & ONTWIKKELINGEN Pagina 17 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

4.

Kaders en ontwikkelingen Er bestaat geen overkoepelend wettelijk kader waarin voor gemeenten alle rechten en plichten met betrekking tot het beheer van de fysieke leefomgeving zijn vastgelegd. Beheerders hebben veel lokale keuzevrijheid maar zijn hierbij wel gebonden aan een aantal wettelijke en gemeentelijke kaders. Deze kaders worden in dit hoofdstuk verder beschreven. Daarnaast wordt ingegaan op trends en ontwikkelingen die invloed hebben op de openbare ruimte in gemeente Beesel.

4.1

Wettelijke kaders Kapitaalgoederen in de Gemeentewet In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de verplichting opgenomen om in de begroting en jaarrekening een paragraaf onderhoud kapitaalgoederen op te nemen. De provincie houdt jaarlijks toezicht op de begroting en bekijkt of er sprake is van achterstallig onderhoud. Grondwet Volgens artikel 21 van de Grondwet is de zorg van de overheid gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. Het beheer van de openbare ruimte past in dit grondwetsartikel en van oudsher wordt de zorg voor een goede infrastructuur als een taak van de overheid gezien. Zorgplicht Vanuit het Nieuw Burgerlijk Wetboek heeft de gemeente Beesel een zorgplicht voor het handhaven en bevorderen van veiligheid in de openbare ruimte, aantoonbaar gemaakt door inspecties en onderhoud. Omgevingswet Met de nieuwe Omgevingswet verandert het juridische kader voor de openbare ruimte. Ambities worden integraal van aard, meer verplichtend en minder vrijblijvend. Met méér ruimte voor lokale initiatieven en nadruk op (vroegtijdige) participatie. In de omgevingsvisie worden de doelen vastgelegd vanuit geïntegreerde thema’s zoals bereikbaarheid en duurzaamheid, maar ook bijvoorbeeld gezondheid, op basis van gemeenschappelijke kernwaarden.

Wettelijke kaders per beheerobject De wettelijke kaders per beheerobject worden nader uiteengezet in de objectbladen. Onderstaand wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste wet- en regelgeving voor enkele afzonderlijke objecten die van toepassing zijn:  De zorgplicht voor het openbaar groen verplicht tot het veilig in stand houden van alle bomen. De zorgplicht voor het groen wordt mede ingevuld door de regels die gelden vanuit de Wet natuurbescherming. Deze wet beschrijft de duurzame instandhouding en zorgplicht voor soorten en gebieden. Dit is niet alleen van toepassing op groenvoorzieningen maar ook op andere beheerobjecten. Het Burgerlijk wetboek beschrijft wettelijke kaders over plaatsing van bomen tot de erfgrens.  De verantwoordelijkheden van de gemeente als beheerder van wegen zijn vastgelegd in de Wegenwet en de Wegenverkeerswet. De Wegenverkeerswet vormt de basis voor alle verkeersregels, uitgangspunt daarbij is de vlotheid en doorstroming van het verkeer en het voorkomen van gevaar en hinder op de weg. In de Wegenwet is de onderhoudsplicht voor de wegen geregeld en die eist van de beheerder goed 'rentmeesterschap' en de verplichting haar wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken 'in goede staat' te houden, voor de veiligheid van de weggebruiker en voor het borgen van de functionaliteit.

Pagina 18 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

4.2

Gemeentelijke kaders Structuurvisie De visie beidt een strategische en duurzame ruimtelijke visie op de ontwikkelingen van het gemeentelijke areaal. Hierdoor vormt de structuurvisie het kader voor ruimtelijke ontwikkelingen. Binnen de visie zijn drie kernkwaliteiten benoemd: ondernemend, leefbaar en recreatief. Aanvullend zijn centrale waarden vastgesteld om de omgeving zo duurzaam en toekomstbestendig mogelijk in te richten. Toekomstvisie De toekomstvisie Leef Beesel 2050 schetst de taken, vraagstukken en ambities waarin de inwoners centraal staan. Gebouwd op drie pijlers:  Leef voor elkaar;  Leef in Beesel;  Beleef in Beesel. De visie benadrukt gemeenschapszin, een gezonde leefomgeving en een sterk toeristisch en cultureel profiel. Inwoners willen zelfstandigheid behouden, meer betaalbare woningen, betere infrastructuur en meer groen. De gemeente streeft naar een evenwichtige, wendbare en ondernemende organisatie die dicht bij haar inwoners staat. Deze visie is tot stand gekomen via brede participatie en vormt de leidraad voor beleid en keuzes richting 2050. Mobiliteitsvisie In de mobiliteitsvisie wordt het toekomstbeeld op mobiliteit voor de komende jaren geschetst. De mobiliteitsvisie draagt bij aan een duurzame, veilige en toegankelijke mobiliteit. Waarin bereikbaarheid een grote rol speelt maar ook de maatschappelijke opgaven in worden meegenomen.

Provinciale omgevingsvisie Limburg In de omgevingsvisie van de provincie Limburg staan de uitdagingen van de provincie beschreven. Hiervoor zijn drie uitdagingen geformuleerd: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; 2. Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; 3. Klimaatadaptatie en energietransitie. Binnen deze uitdagingen zijn verschillende thematieken verder uitgewerkt in een visie. Daarnaast is Limburg in twee gebieden opgedeeld en zijn daar gebiedsgerichte visies voor opgesteld.

4.3

Trends & ontwikkelingen Deze paragraaf schetst een beeld van een aantal belangrijke trends en ontwikkelingen voor de fysieke leefomgeving in Nederland maar ook in de gemeente Beesel. Het zijn ontwikkelingen die invloed hebben op de fysieke leefomgeving waarin we wonen, werken, ons verplaatsen en recreëren. Onder de ontwikkelingen vallen maatschappelijke thema’s waar iedereen mee te maken krijgt. Door deze te koppelen aan beheer van de fysieke leefomgeving wordt maatschappelijke meerwaarde gecreëerd. De koppeling van de maatschappelijke thema’s naar beheerambities wordt in hoofdstuk 5 verder vormgegeven. Duurzaamheid & circulariteit Zowel landelijk als in de gemeente Beesel is duurzaamheid een steeds belangrijker onderwerp geworden op allerlei vlakken van de maatschappij. Deze ontwikkeling sluit aan op de behoeften en welvaart van het heden, zonder de welvaart en behoeften van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. Door op een duurzamere manier om te gaan met de leefomgeving wordt er minder druk op het milieu uitgeoefend. De grondstoftransitie gaat over het veranderen van de manier waarop grondstoffen gebruikt en beheerd worden. Het gebruik van afval als grondstof en terugwinnen van energie zijn hierbij belangrijke thema’s. Daarnaast wordt in de openbare ruimte gezocht naar het toepassen en hergebruiken van vrijkomende (organische) bouwstoffen.

Pagina 19 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Gezondheid Gezondheid krijgt steeds meer aandacht. Mensen worden zich steeds bewuster van het belang van een gezonde levensstijl. De overheid zet steeds meer middelen en mogelijkheden in om de gezondheid positief te beïnvloeden. Een gevarieerde groene fysieke leefomgeving draagt bij aan het psychische en fysieke welzijn van de inwoners en moedigt aan tot meer beweging, wat een gezonde levensstijl bevordert. Maar ook zorgt dit voor meer contacten wat bijdraagt aan de mentale gezondheid. Sociale interactie Als gevolg van individualisering en digitalisering ontstaat er steeds minder sociale interactie. Desondanks is het wel belangrijk sociale cohesie te stimuleren. Het bevordert het sociale welzijn maar ook het veiligheidsgevoel in een wijk of buurt. Naast de voordelen voor inwoners zelf, geeft sociale interactie identiteit aan een wijk. Zo wordt de omgeving levendiger door ontmoetingsplaatsen of speeltuinen. Toerisme Gemeente Beesel staat bekend om haar groene omgeving. Toeristen komen hier met name voor rust, natuur en cultuur. Een recreatieve gemeente waar veel gewandeld en gefietst wordt. Maar ook beschikt de gemeente over historische monumenten en lokale bezienswaardigheden. Om de recreatieve waarde te behouden zet de gemeente in op extra aandacht rondom bankjes, zitplekken en randen van veelgebruikte wandel- en fietspaden.

Vergrijzing Vergrijzing is een maatschappelijke ontwikkeling waarbij het aandeel ouderen in de bevolking toeneemt. Gemeenten zoals Beesel moeten hun infrastructuur aanpassen om te voldoen aan de behoeften van ouderen, zoals het plaatsen van meer zitbanken en het verbeteren van de toegankelijkheid. Daarnaast kan vergrijzing leiden tot minder gebruik van speelplaatsen en sportfaciliteiten. Dit vraagt om een heroverweging van de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Toegankelijkheid Er wordt steeds meer aandacht besteed aan toegankelijkheid in de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het om het creëren van ruimtes die voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht fysieke beperkingen. Naast de inrichting van deze gebieden, wordt in participatietrajecten gekeken naar het betrekken van een diverse groep. Klimaatadaptatie Het klimaat verandert, de strijd is niet meer alleen tegen het water door extreme regenval, maar we kampen ook met droogte en hitte. Om deze gevolgen te beperken is de duurzaamheidsvisie in de gemeente Beesel opgesteld. Om klimaat adaptief in te richten en te beheren is integraal werken en uitvoeren benodigd. Biodiversiteit De diversiteit van soorten planten en dieren in Nederland neemt af. Het verdwijnen van deze biodiversiteit heeft invloed op zowel de mens als de natuur in onze fysieke leefomgeving.

Het is daarom van belang dat het biodiversiteitsverlies wordt omgebogen naar een biodiversiteitsherstel. Door het maken van bewuste keuzes in type en soort beplanting bij (inrichting) projecten en kritisch te kijken naar de bestaande groene kwaliteit die waarde heeft voor de aanwezige fauna kan de biodiversiteit bevorderd worden. Daarnaast is het van belang om in te zetten op een vitaal en divers groenareaal om beter bestand te zijn tegen ziekten en plagen. Participatie Burgers voelen zich betrokken bij hun wijk of omgeving en zetten zich daar vrijwillig voor in. Ze nemen steeds vaker het initiatief om oplossingen te bedenken voor bijvoorbeeld het onderhoud van speeltuinen of groenvoorzieningen. Dit verandert de relatie tussen overheid en burgers. Actieve burgers willen gehoord worden en verwachten maatwerk van de overheid, in plaats van standaardoplossingen. Dit leidt tot een nieuwe vorm van samenwerking, waarbij de gemeente voorzieningen kan aanbieden of beschikbaar kan stellen. Wel is het van belang dat binnen de gemeente eenduidigheid is over hoe om te gaan met participatie in welke situatie.

Pagina 20 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Energietransitie Er is een transitie gaande waarbij steeds meer nieuwe en duurzame energiebronnen gebruikt worden voor onze behoeften aan energie en warmte. Het gebruik van fossiele brandstoffen zoals gas wordt tegelijkertijd verminderd om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Deze aanpak ligt in lijn met het Klimaatakkoord van de Nederlandse overheid. De energietransitie heeft gevolgen voor de fysieke leefomgeving, waarbij de druk op en in de ondergrond toeneemt. Nutsbedrijven Nutsbedrijven zoals water-, gas-, elektriciteits- en telecombedrijven hebben een aanzienlijke impact op de fysieke leefomgeving. Deze bedrijven leggen uitgebreide netwerken van leidingen, kabels en andere infrastructuur aan. Dit heeft effect op de bodem en het landschap met name tijdens de aanleg. Maar ook door noodzakelijke vervanging of verzwaring van deze netwerken raakt de asset wegen eerder afgeschreven dan voorzien. Om dit effect te minimaliseren dienen de planningen van vervanging zoveel mogelijk met elkaar afgestemd te worden om eerdere afschrijving van materialen, en daarmee kapitaalsvernietiging, te voorkomen. Financiën ‘Ravijnjaar 2028’ is een veelbesproken term. Gemeenten gaan structureel minder geld ontvangen van de rijksoverheid wat leidt tot financiële tekorten.

Juist in deze context is het van belang het beheer van de openbare ruimte op orde te brengen en de benodigde budgetten inzichtelijk te maken. Onvoldoende middelen versterken bestaande knelpunten en vergroten de negatieve effecten op kwaliteit en beleving van de leefomgeving. Zonder deze basis kunnen in de toekomst lastig goede en onderbouwde keuzes worden gemaakt in de context van het aankomende Ravijnjaar en de effecten daarvan op de openbare ruimte. Vervangingsopgave Landelijk gezien staat de komende decennia een grote vervangingsopgave van de openbare ruimte te wachten. Veel delen van de openbare ruimte die rond de jaren '60 zijn aangelegd, naderen het einde van hun technische levensduur. Dit is echter wel afhankelijk van plaatselijke factoren. Zo ligt de gemeente Beesel op een zandgrond, waardoor de verwachting is dat de vervangingsopgave in de gemeente pas later zal plaatsvinden. Het vervangen van deze kapitaalgoederen in een korte periode kan leiden tot onevenredig hoge maatschappelijke kosten. Om dit te voorkomen is de gemeente beginnen met de uitrol van de ‘brede wijkaanpak’ waarin projecten staan opgenomen. Dit biedt de kans om de openbare ruimte toekomstbestendig te maken door bewonerswensen en thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en mobiliteitsvraagstukken actief te betrekken bij het proces.

Pagina 21 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

MAATSCHAPPELIJKE THEMA’S

Pagina 22 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

5.

Maatschappelijke thema’s Vanuit het bestaande beleid zijn vijf thema’s geduid: Beleving, Veiligheid & Gezondheid, Duurzaamheid, Klimaat, Biodiversiteit en Innovatie. Deze thema’s sluiten aan op de ontwikkelingen en geven grip op hoe om te gaan met de verschillende kansen en uitdagingen die spelen in de openbare ruimte. In dit hoofdstuk wordt de koppeling gelegd tussen de thema’s en beheer van de fysieke leefomgeving. Ofwel: hoe kan beheer van de objecten bijdragen aan de thema’s.

5.1

Beleving, veiligheid & Gezondheid Een goed beheerde openbare ruimte draagt bij aan een positieve beleving voor bewoners en bezoekers. Het bevordert sociale interactie en welzijn. Sociale veiligheid is de basis voor een positieve beleving en gezonde leefomgeving. Een gezonde omgeving draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid van inwoners, bezoekers en ondernemers. Effectief beheer van de openbare ruimte zorgt ervoor dat deze doelen worden bereikt en dat de ruimte duurzaam en toegankelijk blijft voor iedereen. De gemeente draagt op de volgende manieren hieraan bij:                 

5.2

De gemeente houdt de openbare ruimte schoon, heel en veilig; Om de veiligheid langs doorgaande wegen en woningen te garanderen voert de gemeente boomveiligheidscontroles uit; Als bermen ecologisch beheerd worden, maait de gemeente wel de zichthoeken en veiligheidszones bij doorgaande routes om de veiligheid te verbeteren; In focusgebieden past de gemeente beplanting met meer esthetische waarde toe; Materiaalkeuze zoals bestrating en meubilair zijn van esthetische waarde in focusgebieden; Op toeristische routes plaatst de gemeente meer rustplekken, zoals banken, voor recreanten; De gemeente heeft banken geplaatst met gebiedseigen spreuken in het dialect om het karakter en de identiteit van de gemeente Beesel te versterken; De gemeente zorgt voor goede wandel- en fietsroutes; De gemeente zet in op laagdrempelige bereikbaarheid zodat de omgeving toegankelijk is voor iedereen; De gemeente creëert ontmoetingsplekken waar groen, spelen en ontmoeten samenkomen; Om meer aandacht voor een gezonde leefstijl te creëren heeft de gemeente fruitbomen geplant; Om de identiteit van de gemeente Beesel te bevorderen benadrukt de gemeente de identiteit van elke kern; Inwoners hebben de mogelijkheid om een boomspiegel, een stuk groen of geveltuintje te adopteren in de wijk; Om inwoners te stimuleren om bij te dragen aan een gezonde leefomgeving geeft de gemeente zaadjes, bomen, nestkastjes en

compost weg aan inwoners; Bij herinrichtingsprojecten betrekt de gemeente de wijk en andere stakeholders en laten hen participeren; De gemeente heeft aandacht voor voetpaden rondom openbare en recreatieve voorzieningen; De hoofdfietsroutes tussen de kernen zijn voorzien van verlichting.

Duurzaamheid Door duurzaam beheer wordt de impact op het milieu verminderd en wordt de natuurlijke omgeving beschermd voor toekomstige generaties. Dit omvat het gebruik van milieuvriendelijke materialen, energieefficiënte verlichting en het bevorderen van biodiversiteit. Duurzaam beheer stimuleert bewustwording en betrokkenheid bij inwoners en ondernemers. Het zorgt ervoor dat de openbare ruimte niet alleen functioneel en aantrekkelijk is, maar ook ecologisch verantwoord. De gemeente Beesel volgt hierin de ontwikkelingen en

Pagina 23 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

geeft hier een praktische invulling aan. Het beheer van de objecten draagt op de volgende manieren bij aan het thema duurzaamheid:           

5.3

Waar mogelijk vormt de gemeente overbodige verharding om naar groen; Indien mogelijk wordt groen snoeiafval verwerkt tot compost, soms wordt deze op een later moment opnieuw toegepast in de gemeente; De gemeente zet in op hergebruik van materialen en maakt daarbij gebruik van het renovatiecentrum; Bij bepaalde producten, zoals asfalt, houdt de gemeente rekening met het maximaal constructief toelaatbare percentage; De gemeente zet in op een brede wijkaanpak waarbij sociaal, groen en onderhoud betrokken worden; Waar mogelijk plaatst de gemeente waterdoorlaatbare parkeerplaatsen; Om duurzaam waterbeheer toe te passen plaatst de gemeente waar mogelijk infiltratieriolering en infiltratiekolken; De gemeente vermindert hun CO2 uitstoot door tijdens werkuren enkel gebruik te maken van dienstfietsen, openbaar vervoer of elektrische auto’s, dit geldt niet voor de buitendienst; Het afval in de openbare ruimte scheidt de gemeente na het ledigen van de afvalbakken; De gemeente zet in op het verminderen van afvalbakken in de openbare ruimte om inwoners te stimuleren afval thuis te scheiden; Bij renovatie of nieuwe aanplant van bomen houdt de gemeente rekening met de schaduwval in verband met zonnepanelen; De gemeente past functionele verlichting toe, waarbij gekeken wordt naar de mogelijkheid tot het uitzetten en dimmen van verlichting.

Klimaat Door klimaatbewust beheer kan de gemeente de gevolgen van extreme weersomstandigheden beperken en de veerkracht van de omgeving vergroten. Klimaatadaptatie zorgt ervoor dat de openbare ruimte beter bestand is tegen klimaatveranderingen en draagt bij aan een duurzame en leefbare omgeving voor iedereen. De gemeente draagt op de volgende manieren bij aan het thema klimaat:       

5.4

De gemeente zet in op het plaatsen van meer bomen om hittestress tegen te gaan; Indien mogelijk plaatst de gemeente bij aanleg of renovatie van wijken wadi’s om bij regenval water te bergen; Bij voorkeur plant de gemeente inheemse beplanting, die aangepast is aan het klimaat, in het buitengebied; Waar mogelijk plaatst de gemeente waterdoorlaatbare parkeerplaatsen; Daar waar mogelijk zet de gemeente in op het opwaarderen van de bestaande grond met vochthoudende materialen of compost. Met deze werkwijze hoeft minder grond afgevoerd te worden; Het Groene Loket in de gemeente Beesel helpt inwoners bij het adviseren over welke duurzaamheidsmaatregelen zoals energiebesparing en hergebruik zij kunnen treffen; Er worden geen bomen gekapt voor zonnepanelen.

Biodiversiteit Een divers ecosysteem draagt bij aan de veerkracht en gezondheid van de omgeving. Door het bevorderen van biodiversiteit, zoals het aanplanten van inheemse planten en het creëren van habitatten voor lokale fauna, wordt de ecologische balans versterkt. Dit zorgt voor een rijkere en meer stabiele leefomgeving. Het beheer van de objecten draagt op de volgende manieren bij aan het thema biodiversiteit:     

Waar mogelijk past de gemeente ecologisch bermbeheer toe en voert een monitoring uit; In focusgebieden past de gemeente beplanting met meer diversiteit en esthetische waarde toe; Bij groenrenovatie heeft de gemeente aandacht voor biodiversiteit; Om meer aandacht voor een gezonde leefstijl te creëren plant de gemeente fruitbomen; De gemeente plaatst informatieborden met betrekking tot biodiversiteit en geeft rondleidingen om inwoners en bezoekers te informeren;

Pagina 24 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

            

5.5

Inwoners hebben de mogelijkheid om een boomspiegel, stuk groen of geveltuintje te adopteren in de wijk en deze aan te leggen, te beheren en onderhouden; Om de biodiversiteit te versterken geeft de gemeente bomen, zaadjes, nestkastjes en compost weg; Bij voorkeur plant de gemeente inheemse beplanting die aangepast is aan het klimaat, in het buitengebied; Waar mogelijk plant de gemeente gemengde beplanting aan om de biodiversiteit te versterken; Om de gemeente te vergroenen worden bermen opnieuw aangeplant; De gemeente behoudt de natuurlijke groenstructuren en zet in op herstel van deze structuren, zoals het aanleggen van maasheggen; De gemeente verbetert de levensduur van bomen door groeiplaatsverbetering toe te passen; Om inwoners te informeren zet de gemeente een communicatiecampagne biodiversiteit op; Monumentale bomen en de gemeentelijke bomenstructuur worden beschermd tegen kappen in de bomenverordening; Het afvallen van bladeren, vruchten, bloemblaadjes, schaduwwerking, vogelpoep etc. hoort bij bomen en zijn geen redenen om bomen te kappen; De gemeente monitort op de Japanse Duizendknoop; In samenwerking met derden plaatst de gemeente insectenhotels; Bij het plaatsen van openbare verlichting wordt rekening gehouden met de flora en fauna.

Innovatie Door innovatieve oplossingen te implementeren, zoals slimme technologieën en duurzame materialen, kan de gemeente de efficiëntie en functionaliteit van de ruimte verbeteren. Innovatie stimuleert creativiteit en vooruitgang, wat leidt tot een betere leefomgeving voor iedereen. Het bevordert de betrokkenheid van inwoners en draagt bij aan een toekomstbestendige openbare ruimte. Het beheer en onderhoud van de objecten draagt op de volgende manieren bij aan innovatie:      

De gemeente plaatst wadi’s waar mogelijk; Om meer aandacht voor een gezonde leefstijl te creëren plant de gemeente fruitbomen. Ook wordt gekeken naar uitbreiding en aanleg van voedselbossen; De gemeente zet in op een brede wijkaanpak waarbij sociaal, groen, wegen, riolering, verkeer en onderhoud betrokken worden; De gemeente werkt data gestuurd in combinatie met het beheersysteem, waarbij beschikbare data gebruikt wordt bij het bepalen van de onderhoudswerkzaamheden om de levensduur te verlengen; Op gevoelige locaties plaatst de gemeente watergeefsensoren in beplanting; Verlichting is functioneel. Waar mogelijk kijkt de gemeente naar slimme oplossingen, zoals bijvoorbeeld het dimmen van verlichting als er geen activiteiten zijn.

Pagina 25 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

FINANCIËN

Pagina 26 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

6.

Financiën In dit hoofdstuk worden de beschikbare budgetten en kredieten inzichtelijk gemaakt en aangegeven wat de berekende onderhouds- en vervangingskosten zijn voor de komende planperiode.

6.1

Huidige budgetten De gemeente Beesel beschikt over budgetten om het beheer en de vervangingen in de openbare ruimte te financieren. Hieronder worden de beschikbare budgetten per object inzichtelijk gemaakt. Wegen Het huidige budget is gekoppeld aan de beheeropgave zoals die aan de hand van de meest recente weginspectie wordt bepaald. Uit deze recente weginspectie is de volgende groot onderhoudsplanning gekomen inclusief geraamde beschikbare budgetten: Jaar Project 2026 Muiterdijk 2026 Burgerweg (combi Muiterdijk) 2026 2e deel Lambertusdijk Totaal 2026 2027 Rijksweg Zuid 2027 Rijksweg Noord 2027 Rijksweg (bibeko 660 m + 220 m) 2027 Beeselseweg (bubeko) Totaal 2027 2028 Hoogstraat Totaal 2028 2029 Prins Hendrikstraat (incl. trottoirs) 2029 Beeselsewegweg (bibeko) Totaal 2029 Totaal Gemiddeld per jaar

Bedrag € 355.165 € 53.458 € 604.023 € 1.012.646 € 177.106 € 62.387 € 101.636 € 112.547 € 453.676 € 968.443 € 968.443 € 203.081 € 219.140 € 422.221 € 2.856.986 € 714.247

Tabel 2: Onderhoudsplanning wegen incl. geraamde budgetten

Daarnaast is er vanaf 2026 jaarlijks een vast budget van € 120.000, - beschikbaar voor het uitvoeren van klein onderhoud in de gemeente Beesel. Voor het financieren van de vervangingsbehoefte beschikt de gemeente Beesel over projectkredieten. Tot en met 2025 werd gewerkt met een voorziening. Groen, bomen & bosrijke gebieden In de onderstaande tabellen zijn de huidige budgetten voor het openbaar groen, de bomen en bosrijke gebieden inzichtelijk gemaakt. Groen, Bomen en Bosrijke gebieden Onderhoud groen, bomen, bosrijke gebieden

Kosten € 1.805.841

Tabel 3: Huidige budgetten groen, bomen en bosrijke gebieden

In de huidige begroting is een budget van € 1.805.841 voor zowel groen als bomen en bosrijke gebieden opgenomen. Dit budget is voor het onderhoud, waar ook kleinschalige vervangingen zoals inboet, vervangen van een dode boom en beperkte groeiplaatsverbeteringen in zijn opgenomen. Er is géén afzonderlijk Pagina 27 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

vervangingsbudget. Aangezien het budget op één post is opgenomen in de begroting, worden deze (groen, bomen en bosrijke gebieden) ook samengevoegd in het IBOR. Gelijk aan de huidige situatie, geven we ook het totaal van deze onderdelen weer in het IBOR. Openbare verlichting In de huidige begroting is voor openbare verlichting een structureel budget opgenomen van € 48.380, -. Dit budget is enkel voor dagdagelijks onderhoud. Openbare Verlichting

Kosten

Onderhoud

€ 48.380

Tabel 4: Beschikbare budgetten openbare verlichting

Onkruid op verharding De gemeente Beesel beschikt over een structureel budget voor het onkruid op verharding. Dit budget valt binnen het budget van de gemeentelijke buitendienst. Onkruid op verharding

Kosten

Onderhoud

€ 32.300

Tabel 5: Beschikbaar budgetten onkruid op verharding

In 2026 is er eenmalig € 50.000 extra geraamd voor het extra onderhoud aan het openbaar groen waarmee ook het onkruid op verharding wordt aangepakt. Echter is het structureel beschikbare budget gelijk gebleven.

6.2

Berekende onderhouds- en vervangingskosten Wegen Zoals beschreven zijn de beheerkosten voor de wegen berekend door het inspectiebureau. Deze bedragen zijn vanuit deze ramingen overgenomen. In de onderstaande tabellen zijn deze kosten per jaar inzichtelijk gemaakt: Klein onderhoud Wegen

2026 € 120.000

2027 € 120.000

2028 € 120.000

2029 € 120.000

Tabel 6: overzicht berekende klein onderhoud

Vanuit de inspectie is er ook een onderhoudsraming opgesteld die gemiddeld per jaar op het volgende bedrag uit komt: Onderhoudskosten 2026 2027 2028 2029 gemiddeld per jaar Wegen

€ 714.247

€ 714.247

€ 714.247

€ 714.247

Tabel 7: overzicht berekende onderhoudsbudgetten

Groen, bomen & bosrijke gebieden Voor de objecten groen, bomen & bosrijke gebieden zijn op basis van het areaal en de ambities de onderhoudsen vervangingskosten berekend door middel van de GBI Kennisbank van Antea Group. Berekende onderhoudskosten Groen, bomen & bosrijke gebieden

2026

2027

2028

2029

€ 1.895.500

€ 1.895.500

€ 1.895.500

€ 1.895.500

Tabel 8: Overzicht berekende onderhoudskosten

Voor de komende jaren is de volgende vervangingsplanning inclusief geraamde budgetten opgenomen. Dit zijn op zichzelf staande projecten van groen, bomen en bosrijke gebieden en worden niet gekoppeld aan grote onderhoudswerkzaamheden van bijvoorbeeld wegen en riolering.

Pagina 28 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Jaar Onderdeel 2026 Vervanging Bomen 2026 Vervanging Plantsoen Totaal 2026 2027 Vervanging Bomen 2027 Vervanging Plantsoen Totaal 2027 2028 Vervanging Bomen 2028 Vervanging Plantsoen Totaal 2028 2029 Vervanging Bomen 2029 Vervanging Plantsoen Totaal 2029 Totaal Gemiddeld per jaar

Bedrag € 315.371 € 125.413 € 440.784 € 716.949 € 131.314 € 848.263 € 469.338 € 469.338 € 505.955 € 505.955 € 2.264.340 € 566.085

Tabel 9: Onderhoudsplanning groen, bomen en bosrijke gebieden

Voor de gehele planperiode is dit een totale vervangingsopgave van € 2.264.340 en gemiddeld zo’n € 566.085 per jaar. Openbare verlichting Voor het object Openbare verlichting wordt ook het huidige budget overgenomen. Deze loopt in lijn met de berekende kosten op basis van de GBI Kennisbank: Openbare Verlichting Onderhoud

Kosten € 48.380

Tabel 10: overzicht berekend onderhoudsbudget

Onkruid op verharding Voor het bestrijden van het onkruid op verharding is ook een cyclische berekening uitgevoerd op basis van de GBI Kennisbank. Hierbij is het berekende bedrag gebaseerd op het bestrijden van het onkruid op alle open verhardingen (elementenverharding zoals betonstraatstenen enzovoorts) binnen de kernen met de functies voetpaden, rijbanen en fietspaden. In onderstaande tabel zijn de berekende onderhoudskosten weergegeven: Onkruid op verharding Onderhoud

Kosten € 97.000

Tabel 11: overzicht berekend onderhoudsbudget

Pagina 29 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

6.3

Samenvattend Alles samenvattend kan het volgende worden beschreven over de huidige beschikbare budgetten en de relevante berekende beheerkosten. Wegen Voor de berekening van het object Wegen is in onderstaande tabel de confrontatie met het huidige beschikbare budget weergegeven. Wegen

Beschikbaar gemiddeld per jaar

Berekend gemiddeld per jaar

Verschil

Klein onderhoud

€ 40.000

€ 120.000

€ - 80.000

Groot onderhoud en vervanging

€ 754.000

€ 714.247

€ 39.753

Tabel 12: overzicht beschikbare en berekende budgetten

Groen, bomen & bosrijke gebieden Voor de objecten groen, bomen & bosrijke gebieden is geconstateerd dat het beschikbare budget onvoldoende is om de ambitie te realiseren. Het tekort bedraagt afgerond € 90.000,-. Bij het uitvoeren van de berekening is uitgegaan van de ambitie A in focusgebieden en B in overige gebieden, deze wijziging heeft effect op het benodigde onderhoudsbudget. Daarnaast zijn werkzaamheden zoals onderhoud van bosstroken in de berekening meegenomen, dit wordt op het moment niet uitgevoerd. Tot slot zijn de berekende budgetten gebaseerd op langdurig onderhoud en geïndexeerd op het huidige prijspeil. Aangezien er geen jaarlijks vervangingsbudget is, kan er worden geconcludeerd dat het structurele vervangingsbudget niet toereikend is. Respectievelijk is dit tekort zo’n € 566.000,- gemiddeld per jaar. Zoals beschreven in paragraaf 6.1 valt een deel van de jaarlijkse vervangingsopgave van het groen binnen grotere integrale projecten, de zogenoemde wijkaanpak, vanuit wegen en riolering. Deze vervangingskosten vallen buiten de scope van het berekende bedrag. Groen, Bomen & Bosrijke gebieden

Beschikbaar gemiddeld per jaar

Berekend gemiddeld per jaar

Verschil

Onderhoud

€ 1.805.841

€ 1.895.500

€ - 89.659

Vervanging

€0

€ 566.085

€ - 566.085

Tabel 13: overzicht beschikbare en berekende budgetten

In de gemeentelijke budgetstructuur zit het onderhoud en de vervanging van groen, bomen en bosrijke gebieden in één exploitatiebudget. Daarnaast kan er ook sprake zijn van dekking vanuit specifieke projectmiddelen. Binnen het bestaande budget Is de nadruk gelegd op onderhoud en beheer en zijn alleen kleinschalige vervangingen mogelijk. Nu we het actuele inzicht hebben in ons areaal en bijbehorende levensduur en dit naast onze ambities en maatschappelijke opgaven leggen, is het van belang dat het beheer meer planmatig en structureel gaan plaatsvinden. Dit draagt bij aan kwalitatief hoogwaardig openbaar groen in de gemeente Beesel. Openbare verlichting De huidige beschikbare budgetten van Openbare verlichting zijn voldoende om het benodigde beheer en onderhoud uit te voeren in de gemeente Beesel. Deze budgetten zijn dan ook een op een overgenomen in het desbetreffende Objectblad. Openbare verlichting

Beschikbaar gemiddeld per jaar

Berekend gemiddeld per jaar

€ 48.380

€ 48.380

Onderhoud

Verschil €0

Tabel 14: overzicht beschikbare en berekende budgetten

Pagina 30 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

Onkruid op verharding Voor de berekening van het onkruid op verharding budget is in onderstaande tabel de confrontatie met het huidige structurele beschikbare budget weergegeven. Onkruid op verharding

Beschikbaar gemiddeld per jaar

Berekend gemiddeld per jaar

Onkruid op verharding

€ 32.300

€97.000

Verschil € - 64.700

Tabel 15: overzicht beschikbare en berekende budgetten

Uit zowel de meldingen als de jaarlijkse schouw blijkt dat de aanwezigheid van onkruid op verhardingen en rondom obstakels een aanzienlijk effect heeft op de beleving van de openbare ruimte. De resultaten van de schouw maken duidelijk dat het huidige borstelbeleid, waarbij inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor het schoonhouden van hun stoep en alleen de zogenoemde “weesplekken” worden meegenomen binnen het beschikbare budget, ontoereikend is om aan de gestelde ambities te voldoen. Om hier verbetering in aan te brengen, wordt voorgesteld het borstelbeleid af te stemmen op de gestelde beeldkwaliteitsniveaus: kwaliteitsniveau A in de focusgebieden en niveau B in de overige delen van de bebouwde kom. Dit houdt in dat het verwijderen van onkruid op verhardingen en rond obstakels met een hogere frequentie plaatsvindt, verspreid over een groter oppervlak, dus ook binnen woonwijken. In de focusgebieden wordt gestreefd naar een onkruidvrije situatie. Voor deze aanpak is een jaarlijks budget van € 97.000, - euro nodig, berekend op basis van de oppervlakten verharding in de focusgebieden en binnen de bebouwde kom, afgestemd op de gewenste kwaliteitsniveaus A en B. Hieruit kan worden geconcludeerd dat het huidige beschikbare structurele budget van € 32.300 per jaar niet toereikend is vergeleken met het berekende benodigde budget van € 97.000 per jaar.

Er is een tekort van zo’n € 64.700 per jaar.

Pagina 31 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025

BEHEERSTRATEGIE

Pagina 32 van 40

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026 - 2029 projectnummer 0498386.100 4 december 2025