Instrumenten onder de omgevingswet
Tekst van het document
OMGEVINGSVISIE BEESEL 2050 KARAKTERVOL BEESEL, KLAAR VOOR MORGEN B-III-1 BIJLAGE III: TOELICHTING INSTRUMENTEN ONDER DE OMGEVINGSWET De omgevingsvisie maakt deel uit van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze beleidscyclus biedt structuur om de instrumenten van de Omgevingswet te ordenen volgens een logisch proces: beleidsontwikkeling, beleids- doorwerking, uitvoering en terugkoppeling. In de Omgevingswet zijn voor gemeenten drie andere relevante beleidsinstrumenten geformuleerd, elk met hun eigen rol: het omgevingsprogramma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. OMGEVINGSPROGRAMMA’S In een omgevingsprogramma worden ambities en keuzes die in de omgevingsvisie zijn vastgelegd nader uitgewerkt voor specifieke thema’s of gebieden. Een programma is gericht op de uitvoering van deze ambities en werkt deze uit in concrete doelen en maatregelen. Er staat ook in welke middelen nodig zijn om het doel te behalen, op welke manier we als gemeente daarop gaan sturen (sturingsfilosofie) en hoe we het doelbereik monitoren. Daarbij gaat het om aspecten zoals financiering en benodigde ruimtelijke en juridische instrumenten. Een programma is alleen zelfbindend voor de overheid die het vaststelt. Het college van burgemeester en wethouders stelt de omgevingsprogramma’s vast.
Er bestaan diverse typen programma’s, met elk hun eigen wettelijke eisen voor wat betreft inhoud, totstandkomingsprocedure en eventuele verplichting tot monitoring. Voor een aantal programma’s geldt een verplichting voor gemeenten om deze vast te stellen vanuit Europese of landelijke regelgeving. Andere programma’s kunnen gemeenten vrijwillig vaststellen, bijvoorbeeld programma’s gericht op de nadere uitwerking en uitvoering van de omgevingsvisie. Die kunnen themagericht zijn (bijvoorbeeld gericht op mobiliteit, wonen of omgevingsveiligheid) of gebiedsgericht (bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk of de herstructurering van een bedrijventerrein). OMGEVINGSPLAN De doelen en ambities uit de omgevingsvisie kunnen in het omgevingsplan worden vertaald in burgerbindende regels. Ook de uitvoeringsgerichte maatregelen uit programma’s kunnen door middel van regels in het omgevingsplan worden geborgd. Het omgevingsplan is de opvolger van de voormalige bestemmingsplannen, een aantal voormalige rijksregels en een deel van de gemeentelijke verordeningen. Het omgevingsplan vertaalt de ambities uit beleid naar concrete regels en voorschriften. Elke gemeente heeft één omgevingsplan, dat alle regels over de fysieke leefomgeving bevat die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. De gemeenteraad stelt (wijzigingen van) het omgevingsplan vast.
De regels in het omgevingsplan zijn bindend voor iedereen die een activiteit onderneemt waar de betreffende regel over gaat. OMGEVINGSVERGUNNING | KOSTENVERHAAL Initiatiefnemers die met de fysieke leefomgeving | Onder de Omgevingswet kennen gemeenten aan de slag willen, hebben in veel gevallen een | de wettelijke verplichting om de kosten die zij omgevingsvergunning nodig. In het gemeentelijke | maken voor ruimtelijke ontwikkelingen naar omgevingsplan leggen we vast voor welke | evenredigheid te verhalen op de initiatiefnemers activiteiten een omgevingsvergunning vereist is. | van die ontwikkelingen. Dit betreffen onder andere Daarnaast kunnen omgevingsvergunningsplichten | de kosten van het opstellen van plannen, het volgen uit landelijke regelgeving. | aanleggen van openbare voorzieningen en het inrichten van de openbare ruimte. Welke kosten en Door middel van een omgevingsvergunning | investeringen de gemeente moet verhalen ligt vast kan worden afgeweken van regels in het | in artikel 13.11 van de Omgevingswet. omgevingsplan om wenselijke ontwikkelingen alsnog mogelijk te maken. In dat geval wordt | Naast het verplichte kostenverhaal biedt de een aanvraag omgevingsvergunning getoetst | Omgevingswet de gemeente ook de mogelijkheid aan een ‘evenwichtige toedeling van functies | om zogenaamde financiële bijdragen voor de aan locaties’.
De omgevingsvisie en de doelen | ontwikkeling van een gebied te vragen. Hierbij en uitgangspunten uit relevante programma’s | wordt onderscheid gemaakt tussen vrijwillige en en deelbeleid vormen daarbij een belangrijk | afdwingbare financiële bijdragen. afwegingskader. Vrijwillige financiële bijdragen kunnen op TOEZICHT EN HANDHAVING | grond van artikel 13.22 Omgevingswet worden overeengekomen in een overeenkomst, als Toezicht en handhaving hebben een belangrijke | daarvoor een grondslag is in een omgevingsvisie functie binnen het omgevingsbeleid. Dit zijn de | of omgevingsprogramma. In artikel 8.20 van middelen om activiteiten en de staat van de | het Omgevingsbesluit staan de activiteiten fysieke leefomgeving te volgen en waar nodig | opgenomen waarover een financiële bijdrage te waarborgen. In de praktijk komt het erop | overeengekomen kan worden. In artikel 13.23 van neer dat de gemeente toezicht uitoefent op de | de Omgevingswet staan activiteiten opgenomen vergunningen die verleend worden op grond | waarvoor via het omgevingsplan een financiële van het omgevingsplan. Ook ziet de gemeente | bijdrage kan worden afgedwongen bij ruimtelijke toe op naleving van de algemene regels die zijn | ontwikkelingen. In artikel 8.21 Omgevingsbesluit opgenomen in het omgevingsplan.
In het geval | staan categorieën ontwikkelingen opgenomen dat ongewenste ontwikkelingen plaatsvinden die | waarvoor waarvoor deze financiële bijdragen niet passen binnen de regels, kan de gemeente | kunnen worden ingezet. daartegen handhavend optreden. B-III-2