Eerste advies Adviescommissie Sociaal Domein inzake concept Beleidsplannen Toezien toezicht en handhaving
Tekst van het document
Adviescommissie Sociaal Domein gemeente Beesel Jan-Willem Verlijsdonk Schinheuvel 5 5953 BD Reuver
Reuver 20 maart 2026
Betreft: Advies inzake concept Beleidsplannen Toezien, toezicht en handhaving
Geacht college van B&W, De Adviescommissie Sociaal Domein adviseert negatief ten aanzien van de voorliggende concept Beleidsplannen Toezien, toezicht en handhaving voor Participatiewet IOAW IOAZ en Bbz Noord Limburg respectievelijk Wmo en Jeugdwet Noord en Midden-Limburg. De reden hiervoor is dat wij de stevige en concrete aanbevelingen uit eindrapport Zorgfraude in beeld en het rapport Ondermijning in de zorg onvoldoende terugzien in de twee beleidsdocumenten. Wij zullen onze overwegingen hieronder verder toelichten. Overwegingen bij dit advies: •
De conclusies van het eindrapport Zorgfraude in beeld en het rapport Ondermijning in de zorg zijn dat zorgfraude een groot probleem is dat in Limburg nog veel te weinig in beeld is, dat de organisatie vanuit gemeenten hier onvoldoende op is toegerust en dat de integraliteit, bewustzijn en samenwerking te kort schieten.
•
De ASD vindt het beeld dat zorgfraude een groot probleem is, niet verrassend, maar wel confronterend. Dit beeld herkennen wij vanuit eigen signalen en ervaringen. Er is sprake van een grijs gebied, waarbij de stap richting fraude relatief gemakkelijk kan worden gezet.
•
Het is goed dat deze concept beleidsplannen zijn opgesteld, maar inhoudelijk zijn deze nog onvoldoende. De urgentie en de stevige en concrete aanbevelingen uit beide adviesrapporten zien we namelijk onvoldoende terug in de twee beleidsplannen. Gezien de bedragen waar het om gaat met zorgfraude is dat wel gerechtvaardigd.
•
De concept beleidsplannen stellen wel dat gemeenten met zorgfraude aan de slag willen, maar geven slechts een oppervlakkige beschrijving van hoe e.e.a. is georganiseerd. Er mist een reflectie op de conclusies uit de rapporten en het blijft veelal onduidelijk of en in hoeverre met de aanbevelingen aan de slag is gegaan en wat er wordt veranderd / aangescherpt ten opzichte van de huidige situatie.
•
Het beleidsplan toezien, toezicht en handhaving Participatiewet is duidelijker en concreter dan het beleidsplan voor Wmo en Jeugdwet, met name ten aanzien van de inzet van de (medewerkers) sociale recherche.
•
De beleidsplannen focussen (logischerwijs) vooral op toezicht, maar een breder perspectief op inkoop en contractering van zorgaanbieders en de indicatiestelling ontbreekt grotendeels, terwijl juist daar een belangrijke opgave ligt in het voorkomen van zorgfraude.
•
Het wordt onvoldoende duidelijk hoe de gemeente samenwerken en hoe zij van elkaar leren.
Pagina 1 van 2
•
Het is niet duidelijk of de aanbeveling om het toezicht onder te brengen bij de MGR wordt overgenomen.
•
Er staat beschreven dat er gebruik wordt gemaakt van gezamenlijke systemen en signaleringsinstrumenten, maar het is niet duidelijk of dat ook betekent dat signalen vanuit verschillende kanten voor iedereen inzichtelijk zijn of dat dit dan gecompartimenteerd blijft en hoe de verbinding wordt gemaakt met de medewerkers van de gemeenten die signalen krijgen.
Vervolg: Graag vernemen wij hoe verder wordt gegaan, mede gezien ons advies. Wij zijn benieuwd naar de adviezen van de andere ASD’s en verzoeken deze ook met ons te delen en omgekeerd. Regulier overleg: Het bovenstaand advies van de ASD heeft betrekking op de concept beleidsplannen en niet op de uitvoering op basis van deze plannen door de gemeente Beesel, die hierop eigen uitvoeringsregels kan toepassen. De uitvoering van de beleidsplannen naar aanleiding van de uitkomsten van beide rapporten door de gemeente Beesel is een onderwerp waarover wij graag in ons volgende regulier overleg met de betrokken ambtenaren over worden bijgepraat. Daarbij heeft de ASD over de volgende : •
Is er inzicht in hoeveel fraude er is gepleegd met betrekking tot de uitkeringen, Wmoverstrekkingen en uitgaven t.b.v. de Jeugdzorg?
•
Wat doet de gemeente Beesel specifiek om fraude te voorkomen?
•
Wat leert de gemeente Beesel daarbij van de andere gemeenten?
•
Wat betekenen de beleidsplannen voor de gemeente Beesel? (Zijn er verschillen met de huidige beleidsregels? Zo ja, welke verschillen zijn er en wat is de reden om hiervan af te wijken?)
•
Werkt het stappenplan Cirkel van naleving ook daadwerkelijk in de praktijk?
Namens de Adviescommissie Sociaal Domein gemeente Beesel,
Jan-Willem Verlijsdonk Voorzitter
Pagina 2 van 2