Bijlage 1, Programmarekening 2024

Materieel onderhoudsdienst 2024 In 2024 hebben diverse geplande vervangingen plaatsgevonden waaronder een rolbezem, een tractor, een loader, twee bussen met een dubbele cabine en drie elektrische werkauto's. De vervangingskosten in 2024 waren lager dan geraamd. Reden hiervoor is o.a. dat bij een tweetal voertuigen is gekozen voor lease i.p.v. aankoop.

Programmarekening 2024

59

Daarnaast worden een aantal zaken in 2025 geleverd i.p.v. in 2024. Voor deze laatstgenoemde vervangingen, wensen we een bedrag van € 126.000 door te schuiven naar 2025.

Overkapping incl Zonnepanelen gemeenteloods Realisatie van de nieuwe overkapping bij de gemeenteloods is gepland voor het 1e half jaar van 2025.

Programmarekening 2024

60

Vennootschapsbelasting Wat heeft het gekost? Vennootschapsbelasting

Primaire begroting 2024

Gewijzigde begroting 2024

Rekening 2024

Afwijking

Lasten Vennootschapsbelasting

0

0

1

-1

Totaal lasten

0

0

1

-1

Vennootschapsbelasting

0

0

0

0

Totaal baten

0

0

0

0

Totaal voor winstbestemming

0

0

-1

-1

Baten

Bedrag voor onvoorzien Wat heeft het gekost? Bedrag voor onvoorzien

Primaire begroting 2024

Gewijzigde begroting 2024

Rekening 2024

Afwijking

Lasten Onvoorzien

100

21

0

21

Totaal lasten

100

21

0

21

Onvoorzien

0

0

0

0

Totaal baten

0

0

0

0

-100

-21

0

21

Baten

Totaal voor winstbestemming

Programmarekening 2024

61

Mutaties Reserves Mutaties reserves

Primaire Gewijzigde Rekening 2024 begroting 2024 begroting 2024

Afwijking

Lasten Beleven

0

250

250

0

Samenkracht

0

2.091

2.048

42

Fijn wonen en bedrijvig

0

0

78

-78

Veilige en dienstverlenende gemeente

0

500

500

0

Overhead

0

6.567

6.567

0

Totaal lasten

0

9.407

9.443

-36

Beleven

185

66

64

-2

Samenkracht

173

1.325

1.296

-29

Fijn wonen en bedrijvig

581

344

396

53

Veilige en dienstverlenende gemeente

117

117

117

0

Overhead

269

8.509

8.374

-135

Totaal baten

1.325

10.360

10.247

-113

Totaal voor winstbestemming

1.325

953

804

-149

Baten

Onderstaand geven we u een totaaloverzicht van de financiële afwijkingen > € 50.000 met een totaalbedrag van € 149.000 (nadeel). Afwijkingen reserves programma 1 'Beleven':  Geen financiële afwijkingen > € 50.000 Afwijkingen reserves programma 2 'Samenkracht':  Geen financiële afwijkingen > € 50.000 Afwijkingen reserves programma 3 'Fijn wonen en bedrijvig':  Toekomstbestendig centrum Reuver: nadeel € 78.000;  Uitvoering Woonzorgvisie: nadeel € 51.000 Afwijkingen reserves programma 4: 'Veilige en dienstverlenende gemeente':  Geen financiële afwijkingen > € 50.000 Afwijkingen reserves Overhead:  Aanschaf applicatie DIV: nadeel € 90.000; De resterende verschillen bestaan uit diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000.

Programmarekening 2024

62

Paragrafen Paragraaf A: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze wettelijk verplichte paragraaf bestaat uit de relatie tussen: • de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; • alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. De paragraaf is opgebouwd uit: 1. kaders 2. inventarisatie risico's 3. inventarisatie weerstandscapaciteit 4. berekening weerstandsvermogen 5. kengetallen (wettelijk)

1. Kaders Als aanvulling op de wettelijke bepaling (art. 11 BBV) stelt de Raad de volgende kaders voor het weerstandsvermogen en de risicobeheersing: •

•

Het college informeert de Raad over een risico van de categorie 15 of hoger op het moment dat zich een dergelijk risico voordoet. Het college geeft aan welk beleid we gaan voeren om deze risico’s te beheersen in overeenstemming met de strategie van onze gemeente. In de paragraaf Weerstandsvermogen van de begroting en jaarrekening nemen we voor deze risico’s het gekozen beleid op. De raad stelt de minimale norm voor het weerstandsvermogen op 1.

2. Risico's We voorzien een aantal (mogelijk) risicovolle ontwikkelingen. In deze paragraaf gaan we in op de volgende onderwerpen:           

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Sociaal domein Claims / Verzekeringen APPA-fonds ICT Grondexploitatie Dreigend faillissement van verbonden partijen Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan 2.8 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen. 2.9 Verplichting WW-uitkering voormalig personeel 2.10 Inflatie 2.11 Afval

2.1 Sociaal domein (programma 2) Algemeen De uitvoering van Jeugdzorg, Wmo en de Participatiewet brengt risico's met zich mee omdat het hier vanuit de landelijke systematiek om open-eind-regelingen gaat.

Programmarekening 2024

63

Beesel heeft het uitgangspunt dat we mensen niet uitsluiten van zorg als ze daar wettelijk recht op hebben. De wettelijke taak en opdracht behorende bij deze wetten nemen we serieus en iedere vraag om hulp die past binnen de kaders van het beleid en de wet- en regelgeving kennen we toe. Dit kan betekenen dat kosten boven het geraamde budget kunnen groeien. WMO (programma 2) We hebben in 2023 voor de hulpvragen Wmo huishoudelijke hulp gewerkt met een inkomenstoets. Na uitspraken door de Centrale raad van Beroep is begin 2024 besloten binnen gemeente Beesel de inkomenstoets niet meer toe te passen bij aanvragen huishoudelijke hulp. We hebben in 2024 een stijging van het aantal voorzieningen huishoudelijke hulp gezien. De meest waarschijnlijke oorzaak hiervan is de dubbele vergrijzing, het is echter niet uit te sluiten dat het afschaffen van de inkomenstoets ook op deze stijging van invloed is. Landelijk loopt nog altijd het vraagstuk omtrent het wetsvoorstel resultaatgericht beschikken. Dit is de werkwijze waarmee in Noord Limburg, net als in 30% van de gemeenten in Nederland, wordt gewerkt. Het is onduidelijk of de wet er komt, waarin het resultaat gericht beschikken is vastgelegd. Als de wet er niet komt, kan dit gevolgen hebben voor de nieuwe inkoop, contractering en verlenging van de maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo.

In verband met de einddatum van onze huidige contracten (31 december 2025), is het niet mogelijk om af te wachten tot er duidelijk is over het wetsvoorstel en starten we regionaal met de voorbereidingen voor de nieuwe aanbestedingen. We hebben de effecten die we zien meegenomen in de ramingen zoals die zijn opgenomen in de begroting. De maximale financiële gevolgen schatten we in op € 75.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 35.000. Participatiewet (programma 2) Voor de prognose van het aantal uitkeringsgerechtigden gaan wij uit van de cijfers van het CBS in combinatie met de ontwikkeling van ons eigen klantenbestand. Ons klantenbestand is de afgelopen jaren gestabiliseerd, ondanks een jaarlijks groeiende taakstelling wat betreft statushouders. Tevens zien we een sterkere stijging van het minimumloon. Dit heeft directe consequenties voor de bijstandsnormen. We hebben een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden en het hogere minimumloon, waar mogelijk, financieel ingecalculeerd. Vanuit het Rijk ontvangen we in hetzelfde kalenderjaar een compensatie voor de stijging van het minimumloon. Voor de stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden worden we later gecompenseerd. Deze compensatie is gebaseerd op een t-2 methodiek. Dat wil zeggen dat we in jaar t een vergoeding ontvangen op basis van de aantallen uit jaar t-2.

Bij een stijgend aantal uitkeringsgerechtigden lopen we daarom een tijdelijk financieel risico. De maximale financiële gevolgen schatten we in op € 100.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 75.000 Jeugdzorg (programma 2) Vanaf 2015 zijn we financieel verantwoordelijk voor vrijwel alle taken die met Jeugdzorg te maken hebben. Eén van de grootste risico’s is het feit dat wij niet de enige verwijzers zijn. Huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen mogen ook doorverwijzen naar jeugdzorg. We hebben geen invloed op bepaalde vormen van specialistische hulp die erg duur zijn maar die we wel moeten uitvoeren (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg met verblijf-behandeling in residentiële instellingen, segment 1 verwijzingen). Op basis van het principeakkoord over de hervormingsagenda is er een taakstelling in de begroting opgenomen. Beesel heeft volgens afspraken uit deze hervormingsagenda lokaal de benodigde maatregelen ingezet om de taakstelling te realiseren. Het perspectief is dat de taakstelling (meerjarig) zeer uitdagend is om te realiseren. We vertrouwen erop dat het Rijk herstelmaatregelen gaat treffen. Financiële situatie jeugdzorgaanbieders In 2024 is er financiële steun verstrekt aan één jeugdzorgaanbieder. Inmiddels is er een verbetering zichtbaar.

Het is echter te vroeg om te bepalen of de gestelde doelen gehaald gaan worden. Naast deze specifieke aanbieder zijn er meerdere jeugdzorgaanbieders die het financieel zwaar hebben. Zij lopen het risico om in dezelfde situatie te belanden. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdhulp. Bij een dreigend faillissement worden gemeenten gevraagd om jeugdzorgaanbieders financieel te ondersteunen.

Programmarekening 2024

64

In de begroting hebben we de kosten voor jeugdzorg zo reëel mogelijk geraamd. Met name het aantal jeugdigen in dure trajecten blijft echter lastig te voorspellen. De maximale financiële gevolgen schatten we op basis van de meest actuele cijfers in op € 200.000 We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. Leerlingenvervoer (Programma 2) De verordening leerlingenvervoer regelt het vervoer van leerlingen tussen hun woonadres in de gemeente Beesel en een (speciale) school buiten de gemeente. Deze verordening regelt ook het vervoer van leerlingen met een (fysieke) handicap die het reguliere onderwijs bezoeken. Als gevolg van deze verordening regelt en betaalt de gemeente het vervoer van deze leerlingen. Leerlingenvervoer is een open eindregeling met een wettelijke verplichting. Op basis van huidige leerlingenprognoses en beschikbare gegevens over leerlingen die gebruik maken van deze voorziening verwachten we dat het aantal leerlingen dat gebruik maakt van het leerlingenvervoer stabiel blijft. Een risico is de huidige forse stijging van de brandstofprijzen en het tekort aan taxichauffeurs. We hebben de effecten die we zien meegenomen in de ramingen zoals die zijn opgenomen in de begroting. De maximale financiële gevolgen schatten wij in op € 50.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 30.000.

2.2 Claims/ Verzekeringen (overhead) Onderverzekering Het voornaamste risico bij verzekeringen is het risico op onderverzekering. Voor de brandverzekering voorkomen we dit door elke drie jaar de inventaris te laten taxeren en de gebouwen elke zes jaar. In de tussenliggende jaren indexeren we de waarde van inventaris en gebouwen. De meeste verzekeringen betalen niet de werkelijke schade uit, maar een vooraf bepaald maximum. We lopen daardoor een risico op onderverzekering. Natuurrampen We kunnen ons niet verzekeren voor natuurrampen zoals een overstroming van de Maas. Als er een natuurramp plaats vindt dan draagt de gemeente in principe alle kosten tenzij het Rijk middelen ter beschikking stelt. We schatten het maximum risico voor claims / verzekeringen op € 1.000.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. 2.3 APPA-fonds (programma 4) We hebben voor 2024 een rekenrente van 2,325% gebruikt voor de berekening van de pensioenvoorziening voor wethouders. Bij een verplichte overdracht van de wethouderspensioenen aan een pensioenfonds tegen een lagere rekenrente dan 2,325% hebben we niet voldoende middelen in onze voorziening. We schatten het maximale risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 50.000.

2.4 ICT (Overhead) We onderkennen de volgende risico’s: • Projecten van hogere overheden zorgen voor overbelasting en kennen een gebrekkige samenhang. • Steeds meer systemen verschuiven van beheer in ons eigen datacenter naar beheer in de cloud. De samenhang van systemen, de koppelingen tussen die systemen en de afhankelijkheid van leveranciers zijn voor ons een punt van zorg. • Hackers kunnen een risico vormen voor onze systemen. We hebben passende maatregelen genomen om de veiligheid te borgen. Echter risico’s kunnen we niet uitsluiten. • Niet voldoen aan wetgeving op nationaal en/of Europees niveau (waaronder de AVG) waarbij bestuurlijke boetes in rekening worden gebracht indien de gemeente verwijtbaar handelt bijvoorbeeld in het geval van een datalek.

Programmarekening 2024

65

We schatten het maximum risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. 2.5 Grondexploitaties (programma 3) We hebben in 2025 nog 2 grondexploitaties: Heijackerstraat en Oppe Brik. De grondexploitatie Parklaan wordt per ultimo 2024 afgesloten. Voor meer informatie met betrekking tot de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf F Grondbeleid. Binnen deze paragraaf 'Weerstandsvermogen' geven we voor grondexploitaties de risico's weer welke op dit moment niet concreet zijn en derhalve ook niet financieel vertaald in de grondexploitaties. Heijackerstraat: Deze grondexploitatie is in 2022 geopend. De grondexploitatie bevat de budgetten op basis van inschattingen. Het voeren van een grondexploitatie brengt onzekerheden met zich mee. Daarom voeren we een gevoeligheids- en risicoanalyse uit. Inmiddels is het bouw- en woonrijp maken aanbesteed en zijn alle bouwkavels toegewezen. De risico’s zoals eerder opgenomen, zijn hierdoor grotendeels komen te vervallen. Het resultaat van de grondexploitatie is voldoende om overige onverwachte risico's op te vangen. Het risico voor het weerstandsvermogen bedraagt daarmee € 0,00. Oppe Brik: Het risico bij Oppe Brik is verminderd t.o.v. 2023. Het civieltechnische werk is afgerond. Het betreft nu voornamelijk nog een beperkt aantal kavelverkopen.

De risico's zoals eerder opgenomen, zijn hierdoor grotendeels komen te vervallen. Het risico voor het weerstandsvermogen bedraagt daarmee € 0,00. Parklaan: Binnen de grondexploitatie was een bedrag opgenomen voor mogelijke nadeelcompensatie. De termijn voor deze nadeelcompensatie is nog niet afgelopen bij het afsluiten van de grondexploitatie. We schatten het maximale risico op € 20.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 5.000. 2.6 Dreigend faillissement van verbonden partijen Is niet aan de orde. 2.7 Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan Is niet aan de orde. 2.8 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen Is niet aan de orde. 2.9 Verplichting WW-uitkering (voormalig) personeel We nemen jaarlijks afscheid van medewerkers om diverse redenen. Wetgeving bepaalt dat sommige medewerkers aanspraak kunnen maken op een ww-uitkering. De gemeente is eigen risico drager voor deze ww-uitkering. We schatten het maximale risico op € 100.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 25.000. 2.10 Inflatie In 2022 en 2023 hebben we te maken gehad met sterk stijgende lonen en prijzen. In de loop van 2023 en ook in 2024 is deze stijging afgevlakt. In de begroting 2025 hebben we de loon- en prijsstijgingen zo realistisch mogelijk ingeschat.

De werkelijkheid stijging kan afwijken van de raming. Deze afwijking kunnen we vooraf niet inschatten.

Programmarekening 2024

66

We stellen daarom het risico op een tekort in verband met inflatie op P.M.. 2.11 Afval Alle Limburgse gemeenten hadden t/m 31 december 2021 een overeenkomst met Veolia voor de overslag, sortering en vermarkting van huishoudelijk PMD (Plastic/Metaal/Drankpakken). Er zijn enkele juridische/financiële conflicten ontstaan tussen partijen, o.a. over de eindafrekening van 2018, extra vermarktingskosten voor PMD die Veolia in rekening wil brengen en wie de financiële gevolgen draagt van de brand in de sorteerinstallatie in Marl in 2019. In 2024 zijn Veolia en de Limburgse gemeente tot een schikking gekomen. Daarmee is het risico op extra lasten voor de gemeente komen te vervallen. In onderstaande tabel geven we een overzicht van genoemde risico's. Waarschijnlijkheid 1 2 3 4 5

Zeer klein (1-20%) Klein (21-40%) Gemiddeld (41-60%) Groot (61-80%) Zeer groot (81-100%)

Financiële gevolgen (impact) 1 2 3 4 5

€ 10.000 < x > € 50.000 € 50.000 < x > € 100.000 € 10.000 < x > € 500.000 € 500.000 < x > € 1.000.000 > € 1.000.000

Risicoscore = inschaling waarschijnlijkheid x inschaling impact gevolg Bedragen x € 1.000 Risico's

a b c d e f g h i j

2.1 Wmo 2.1 Participatiewet 2.1 Jeugdzorg 2.1 Leerlingenvervoer 2.2 Claims / verzekeringen 2.3 APPA-fonds 2.4 ICT 2.5 Grondexploitaties 2.9 Verplichting WW-uitkering 2.10 Inflatie Totaal

Maximaal risico €

Klasse

Risico score

Risico €

Waarschijnlijkheid

Impact

1 1 2 1 4 2 2 1 1

2 2 8 2 4 2 4 1 2

35 75 100 30 100 50 100

100

2 2 4 2 1 1 2 1 2

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

75 100 200 50 1.000 300 300 20

2.145

5 25 520

We schatten het financiële risico in op € 520.000. Dit is € 183.000 lager dan begroot.

Programmarekening 2024

67

Op basis van het indelen van de risico’s in bovenvermelde klassen stellen we een risicomatrix op. De risicomatrix geeft een indicatie van de potentiële impact van het risico. Hieronder geven we een risicomatrix weer die we baseren op bovenvermelde risicoklassen. Hierbij geldt bij het intekenen van een risicoscore dat hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor aanpak van het risico is.

Voor alle risico’s in de rode vlakken (score 15 of hoger) geeft het college aan welk beleid we (gaan) voeren om deze risico’s te beheersen in overeenstemming met de strategie van onze gemeente. Voor deze rapportage zijn er geen risico’s in een rood vlak.

3. Weerstandscapaciteit Post voor onvoorziene uitgaven In de begroting hebben we een post onvoorzien opgenomen van € 100.000. We bepalen bij elke begroting opnieuw of we een post onvoorzien ramen. Stille reserves In 2024 zijn er geen wijzigingen in de stille reserves. We stellen de stille reserves op p.m. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit stellen we op p.m. Stand van reserves en voorzieningen De raad stelt jaarlijks bij de vaststelling van de begroting de hoogte van de reserves en voorzieningen vast. We actualiseren alle reserves en voorzieningen jaarlijks op aspecten zoals onderbouwing, noodzaak en toereikendheid. Via de bestuursrapportages stellen we de hoogte van de reserves en voorzieningen indien nodig bij. In de onderstaande tabel geven we de begin- en eindstand van de

Programmarekening 2024

68

reserves en voorzieningen. In de toelichting op de balans (onderdeel 3.3.2) geven we het verloop per reserve en voorziening in 2024. bedragen x € 1.000 Stand 31-december Algemene reserve Bestemmingsreserve Voorzieningen Totaal

2023 3.090 19.128 8.993 31.211

2024 7.301 15.457 9.189 31.947

Overige elementen weerstandscapaciteit Uiteraard kunnen ook andere elementen in de weerstandscapaciteit een rol spelen: de aanwezige nog niet bestemde budgettaire ruimte, de flexibiliteit van het uitgavenpatroon, en het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen. De flexibiliteit van het uitgavenpatroon is beperkt. Een groot gedeelte van de uitgaven ligt vast als gevolg van investeringsbesluiten in het verleden, contracten en wettelijke verplichtingen (salariskosten, kosten overhead zoals huisvesting e.d.). Het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen is moeilijk te kwalificeren, maar heel behoorlijk voor een gemeente van deze omvang. Onderstaande tabel geeft inzicht in de weerstandscapaciteit waarbij een onderscheid is gemaakt naar incidentele en structurele weerstandscapaciteit. bedragen x € 1.000 Weerstandscapaciteit 31-12-2024 Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve Stille reserves Subtotaal incidentele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit Onvoorzien Onbenutte belastingcapaciteit Subtotaal structurele weerstandscapaciteit

€

€

Totaal weerstandscapaciteit

7.301 PM €

7.301

€

100

€

7.401

100 PM

In voorgaand overzicht is de waarde van de stille reserves en de onbenutte belastingcapaciteit als PM-post meegenomen, omdat deze vooralsnog niet inzetbaar is voor de weerstandscapaciteit.

4. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de relatie tussen risicoscore en weerstandscapaciteit. Deze relatie drukken we uit in een verhoudingsgetal: Ratio weerstandsvermogen =

Weerstandscapaciteit Risicoscore

Wanneer we het weerstandsvermogen van de gemeente Beesel aan de hand van bovenstaande formule berekenen, komt deze uit op 2,98 (€ 7.401.000/€ 520.000). Ten op zichten van de begroting 2024 is de ratio gestegen van 2,54 naar 14,23. De sterke stijging is veroorzaakt door het vrij besteedbare deel van de investeringsreserve toe te voegen aan de algemene reserve.

Programmarekening 2024

69

5. Kengetallen Rekening 2024

Kengetallen:

Verloop van de kengetallen Begroting 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

netto schuldquote

-18%

14%

-15%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-16%

15%

-13%

solvabiliteitsrisico

51%

39%

52%

grondexploitatie

-1%

-1%

1%

structurele exploitatieruimte

5%

-2%

1%

belastingcapaciteit

84%

83%

84%

Programmarekening 2024

70

Paragraaf B: Kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke begroting. Een groot deel van het 'vermogen' van onze gemeente ligt in de grond of op het openbaar gebied. Het betreft wegen, openbare verlichting, riolering, groenvoorzieningen, begraafplaatsen, speeltoestellen, buitensportaccommodaties en gemeentelijke gebouwen. Zorgvuldig beheer hiervan is van groot belang. Uitgangspunten De raad bepaalt het kwaliteitsniveau voor het onderhoud van de kapitaalgoederen. In de onderhoudsplannen, dan wel in deze paragraaf leggen we het kwaliteitsniveau vast. Bij de uitvoering van de onderhoudsplannen combineren wij zoveel mogelijk de werkzaamheden ("werk met werk maken") en verbinden dit daar waar mogelijk met ambities binnen het sociaal domein. Overzicht plannen In onderstaande tabel vindt u de onderhoudsplannen, hun jaar van vaststelling, of er sprake is van achterstallig onderhoud en of het plan is doorvertaald in de begroting. Onderhoudsplannen

Jaar Vastgesteld Achterstallig Financiële Jaar vaststelling door: onderhoud doorvertaling actualisatie in begroting

Openbare Verlichting

2016

Raad

Nee

Ja

2025

Riolering en pompgemalen (GRP) Wegen

2022

Raad

Nee

Ja

2027

2017

Raad

Nee

Ja

2025

Raad

Nee

Ja

2025

Groenvoorzieningen Begraafplaatsen

2016

Raad

Nee

Ja

2025

Buitensportaccommodaties

2020

College

Nee

Ja

2025

Gebouwen en binnensportaccommodaties

2020

Raad

Nee

Ja

2025

Openbare Verlichting Beleid Via het in 2016 vastgestelde beleidsplan Openbare Verlichting 2016-2023 houden we onze openbare verlichting (OVL) op niveau conform de Nederlandse Praktijkrichtlijn de NPR 13201-01. Voortdurend kijken we naar sociale- en verkeersveiligheid, duurzaamheid en energiebesparing. Met minder middelen investeren we in duurzame verlichting. In 2023 hebben we het laatste deel van onze OVL naar LED vervangen. Daarmee zijn dan alle lichtpunten in de gemeente, behoudens enkele speciale armaturen die niet in LED te krijgen zijn of niet zijn om te bouwen, voorzien van LED verlichting. Hierdoor dalen jaarlijks de onderhouds- en energiekosten. In 2025 wordt een nieuw beleidsplan OVL opgesteld. Uitvoering In 2024 gaven we € 161.000 uit aan de openbare verlichting, zijnde: onderhoudskosten, inclusief kapitaallasten, energiekosten en andere bijkomende kosten (exclusief personeelskosten).

Riolering en pompgemalen (GRP) Het beheer en onderhoud van de riolering vindt plaats conform het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP). We leggen dit beleidsplan eenmaal per vier jaar aan de raad voor. Het GRP bevat een opsomming van de noodzakelijke maatregelen en bijbehorende investeringen. Het huidige Gemeentelijke Rioleringsplan loopt tot en met 2027. Voor de uitgangspunten verwijzen wij naar dit plan.

Programmarekening 2024

71

In 2024 hebben we het vrijvervalriool in Beesel en Rijkel gereinigd en geïnspecteerd. De inspectiebeelden beoordelen we waarna we en op grond hiervan gaan bepalen welke maatregelen we gaan treffen. Op twee locaties hebben we met spoed noodreparaties in gang moeten zetten. Het reguliere onderhoud aan de kolken en aan onze hoofdgemalen is uitgevoerd. Vanaf 2024 laten we de reguliere jaarlijkse onderhoudsronde aan de minigemalen ook door een externe partij uitvoeren. Hiermee gaan we ook een kwaliteitsslag maken in de data van onze rioolgemalen. In 2024 hebben we al onze gemalen, moeder-dochterkasten en dochterkasten laten keuren volgens de NEN 3140 norm. Dit om na te gaan of deze voldoen aan de wet- en regelgeving rondom de veiligheid van elektrotechnische installaties. Van de 120 geïnspecteerde installaties voldoen er 3 volledig aan de norm, 77 ten dele en 33 niet. Er zijn 7 gemalen gevonden met een gebrek in de klasse “direct gevaar”. Deze gebreken zijn binnen 2 weken hersteld. Van de 33 gemalen die niet aan de norm voldoen, zijn we doende dit te herstellen. Bij installaties, welke ten dele aan de norm voldoen, is er wel een keuringssticker geplaatst. Deze 77 gemalen hebben enkel kleine gebreken welke we eenvoudig tijdens onderhoudsronde van 2025 oplossen. Hierbij kan gedacht worden aan een open wartel of een missende vereffeningsdraad.

In 2024 hebben we zowel opdracht verstrekt om zoekgebieden voor waterberging te vinden, om de hemelwaterstructuur op te kunnen stellen als we volop gaan afkoppelen en een geohydrologisch onderzoek naar mogelijke negatieve gevolgen van het lokaal infiltreren van het afvloeiend hemelwater. Deze onderzoeken lopen door in 2025. De lekkage bij de vijver Ronkenstein is opgelost. Uiteindelijk bleek de oorzaak een lekkage van de waterleiding te zijn. Het baggerplan van de vijver, dat als gevolg van de lekkage is uitgesteld, stellen we in 2025 op. In 2024 hebben we voor het onderhoud van het gemeentelijke rioleringsstelsel € 1.350.000 uitgegeven. De stand van de voorziening bedraagt per 31 december 2024 € 3.263.000.

Wegen Kwaliteit We monitoren de conditie van ons wegareaal door frequent (eens per 2 jaar) de wegen te inspecteren. De inspectieresultaten gebruiken we als leidraad bij het opstellen van het jaarprogramma onderhoud, de (lichte/matige) onderhoudsmaatregelen en ramingen waarmee we onze wegen in conditie houden. De gemiddelde kwaliteit van ons wegareaal toetsen we aan de beeldkwaliteitssystematiek van de CROW. Deze gemiddelde kwaliteit van onze wegen scoort een B waarvan de CROW-definitie zegt: “alles is nog wel in orde, maar er is al de nodige schade aanwezig. Het betreft een basisniveau, maar het is nog niet onveilig. Het onderhoudsniveau van onze wegen is dus voldoende, er geen sprake is van achterstallig onderhoud. We storten jaarlijks een bedrag hiervoor in de voorziening Rehabilitatie De grotere onderhoudsmaatregelen (verregaande of volledige vervanging van wegconstructies) zijn kostbaar en plaatselijk noodzakelijk. We noemen dit rehabilitatie en deze zware onderhoudsmaatregelen plannen we in tijd en geld vooruit voor de komende 5 á 10 jaar in een meerjarige onderhoudsplanning voor rehabilitatie. Samen met de uitvoering van de kleinschaligere onderhoudsmaatregelen kunnen we de gemiddelde kwaliteit van onze wegen prima op niveau houden. Grootschalige maatregelen zoals deze zijn kostbaarder maar zeer effectief en duurzaam.

We storten hiervoor jaarlijks een bedrag in de voorziening. In 2024 gaven we € 676.000 uit aan onderhoud en rehabilitatie van de wegen. We hebben de volgende werkzaamheden uitgevoerd: * onderhoud aan asfaltverharding Eikenbroeklaan, Beuckelen-Kievit, Rijkel * aanbrengen oppervlaktebehandelingen op diverse wegen * vervanging asfaltverharding Keulseweg in combinatie met project de Groene Loper De stand van de voorziening per 31 december 2024 bedraagt € 1.389.000. Beleid In 2025 wordt een nieuw groen- en wegenbeleidsplan opgesteld.

Programmarekening 2024

72

Groenvoorzieningen Onderhoud en beheer We hebben het groen onderhouden volgens het CROW kwaliteitsniveau C (matig) voor de onderhoud van ons openbaar groen. Een uitzondering hierop vormen de centra; hier hanteren we een A-kwaliteit (goed). Door veel regen in het groeiseizoen was het watergeven bij nieuwe aanplant minder nodig, maar de groei van onkruid op verharding en rond obstakels domineerde af en toe het straatbeeld. Hiervoor is een extra borstelronde ingezet. Door het intensiveren van het boomonderhoud is de snoeiachterstand van bomen ingelopen. We hebben meer aandacht geschonken aan het ecologisch beheer van het groen. In de ecologische bermen is het sinusbeheer ingevoerd en dood hout blijft zoveel mogelijk ter plaatse in het bos. We hebben afgelopen jaar extra aandacht besteed het vullen en gebruik van het beheersysteem Gisib. Zo zijn het bomenbestand, de bossen en de kleinere bospercelen geactualiseerd en in het beheersysteem opgenomen. Biodiversiteit en klimaatadaptatie Bij de herinrichting van plantsoenen en aanplant binnen andere projecten hebben we met de soortkeuze rekening gehouden met de waarde voor insecten, vogels en andere dieren, om zo de biodiversiteit te stimuleren. We gebruiken ook bomen en planten die beter tegen hitte en droogte kunnen. Daarnaast hebben we meet aandacht voor de bodem en de plantwijze, zodat verdamping wordt tegengegaan.

Dit jaar stelden we een bomenkansenkaart op. Hiermee kunnen we in één oogopslag zien waar bomen geplant kunnen worden en welke impact dat heeft op de klimaatadaptatie. Afgelopen jaar heeft de tweejaarlijkse ecologische monitoring van de bermen plaatsgevonden. Hieruit bleek dat de ecologische kwaliteit van de bermen is toegenomen. We startten ook met communicatiecampagne over biodiversiteit en het belang daarvan. We willen hiermee meer nadruk leggen op de communicatie over dit thema. Bestrijding overlastgevende soorten Ter bestrijding van de eikenprocessierups nemen wij deel aan een regionaal bestrijdingsverband. Afgelopen jaar bleef de overlast binnen de perken. Wij hebben nestkasten voor mezen ter beschikking die bewonersgroepen, stichtingen en andere organisaties kunnen ophangen. Ook zetten wij in op een gevarieerd, natuurlijk beheer van de houtwallen bij de sportcomplexen en dragen de ecologisch gemaaide bermen bij aan de vermindering van de overlast. Wij zijn ook begonnen aan de bestrijding van de Japanse Duizendknoop op 5 plekken in de gemeente. Dit project loopt nu 2 jaar en de eerste evaluatie geeft een voorzichtig positief resultaat te zien. We blijven aandacht houden voor de aanwezigheid van nieuwe overlastgevende soorten, zoals de Aziatische Hoornaar, en informeren de bewoners indien dat nodig is.

Beheerplan Openbare Ruimte: Groen en Wegen De kwaliteitsbeleving van de openbare ruimte wordt in belangrijke mate bepaald door het onderhoud van het groen en de bestrating samen. We stellen daarom één plan op voor het onderhoud van groen én verharding in de gemeente. Daarnaast willen we hierin een systematiek gebruiken, die ook eenvoudig toepasbaar is voor andere beheeraspecten in de openbare ruimte, zodat het plan hiermee in de toekomst kan worden uitgebreid. In het beheerplan is de wisselwerking met het beheersysteem Gisib belangrijk. Wijzigingen in beheer en areaaluitbreidingen kunnen zo ook eenvoudig verwerkt worden.

Begraafplaatsen We baseerden het onderhoud op onze begraafplaatsen op de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte van CROW en gaan uit van een A+ kwaliteitsniveau. We zijn begonnen met een inventarisatie van het gebruik van de begraafplaatsen. Op basis van de uitkomst hiervan willen we intern een visie opstellen om zo richting te geven aan eventuele aanpassingen. Voor het reguliere jaarlijkse onderhoud hebben we in 2024 een bedrag van € 16.000 uitgegeven (exclusief personeelskosten).

Buitensportaccommodaties In 2024 heeft het reguliere onderhoud plaatsgevonden zoals bv. maaien, onderhoud van groen alsmede bezanden van de velden. Er hebben cf. de onderhoudsplanning in 2024 geen bijzondere groot onderhoudswerkzaamheden plaatsgevonden.

Programmarekening 2024

73

Het saldo van de onderhoudsvoorziening voor de buitensport is op 31-12-2024 € 17.000. In 2024 hebben we in totaal € 109.000 uitgegeven aan het onderhoud van de buitensportaccommodaties (excl. personeelskosten).

Gebouwen en binnensportaccommodaties Gebouwen en binnensportaccommodaties In 2024 heeft de gemeente Beesel de volgende gebouwen in eigen beheer: · Gemeentehuis (programma Overhead) · Gemeenteloods (programma 4) · Brandweerkazerne (programma 4) · Kantoor milieupark (programma 3) · Bergingen begraafplaatsen (programma 3) · Zalencentrum De Schakel (programma 2) · Sporthal de Schans (programma 1) · Gymzaal Beesel (programma 1) · Gymzaal Offenbeek (programma 1) · Vleermuistoren (programma 3) · Molen De Grauwe Beer (programma 1) De onderhoudsplannen voor deze gebouwen actualiseren we elke 3 jaar. Op basis van deze meerjarenonderhoudsplannen storten we jaarlijks storten we een vast bedrag in de onderhoudsvoorzieningen zodat we de onderhoudskosten uit de betreffende voorziening kunnen betalen. Kwaliteit Op 25 maart 2019 heeft de Raad het nieuwe Gebouwen beheerplan 2019-2022 vastgesteld. In dit plan heeft de Raad de kaders en de onderhoudsniveaus vastgelegd waarbinnen we het onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen moeten uitvoeren. Onze onderhoudsinspanningen zijn gericht op het voorkomen van technische mankementen en storingen in en aan de (installaties van de) gebouwen. In 2020 hebben we de onderhoudsplannen voor onze gemeentelijke gebouwen volgens planning geactualiseerd aan de hand van de norm NEN 2767.

Deze norm vereenvoudigt het objectief en gelijkwaardig vastleggen van de technische kwaliteit van bouw- en installatieonderdelen. Onderhoudswerken die voortvloeien uit de onderhoudsplannen toetsen wij in het jaar van uitvoering altijd op technische noodzaak. Als het op basis van deze toets verantwoord is stellen wij een maatregel uit. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen. Bij alle gebouwen voeren we behalve curatief- en klachten onderhoud ook preventief onderhoud uit op basis van onze onderhoudsplannen. Dit zodat gebruikers optimaal gebruik kunnen maken van betreffende gebouwen. Uitzondering hierop vormt gymzaal Beesel en zalencentrum De Schakel waarbij we alleen curatief onderhoud uitvoeren gezien de toekomstplannen rondom deze gymzaal en het zalencentrum. In 2025 zullen we de onderhoudsplannen voor onze gemeentelijke gebouwen opnieuw actualiseren. Hiervoor zullen we in het voorjaar van 2025 een nieuwe Gebouwen beheerplan opstellen. Bijzonderheden onderhoud Met betrekking tot de werkzaamheden aan onze gemeentelijke accommodaties, dienen de volgende zaken bijzondere aandacht: Sporthal De Schans en gymzaal Offenbeek Bij deze binnensportaccommodaties dienen de douches te worden gerenoveerd. Er is onder andere sprake van uitgespoeld voegwerk tussen de wandtegels waardoor er bijvoorbeeld risico is op vocht doorslag.

In overleg met Stichting Beheer Binnensport Beesel (SBBB) maken we hiervoor een plan van aanpak. Verder beschikken we over een DUMAVA subsidie om gymzaal Offenbeek te verduurzamen door onder andere te starten met het verbeteren van de dakisolatie en het plaatsen van zonnepanelen. Deze plannen zullen we in het voorjaar van 2025 ook verder uitwerken.

Programmarekening 2024

74

Aan het groot onderhoud van de gebouwen hebben we in 2024 in totaal een bedrag van € 210.000 uitgegeven. De totale stand van de voorzieningen voor het onderhoud van de gebouwen en binnensportaccommodaties is per 31 december 2024 € 1.458.000. Voor de hoogte van de diverse voorzieningen verwijzen wij naar de bijlage "Staat van Voorzieningen". Verduurzaming Verduurzamingsmaatregelen in onze accommodaties voeren we uit zover die mogelijk zijn binnen de in de onderhoudsplanning opgenomen werkzaamheden. Aanvullende verduurzamingsmaatregelen voeren we uit op basis van uitgevoerde energiescans dan wel aanwezige energielabels en voeren we uit in combinatie met geplande onderhoudswerkzaamheden. De verduurzamingsmaatregelen kunnen/ mogen we echter niet op basis van onze onderhoudsplannen uitvoeren. Voor deze verduurzamingsmaatregelen dienen we voor uitvoering een krediet aan te vragen. Ter informatie verstrekken wij u hierbij het volgende overzicht ten aanzien van de energielabels van de volgende gebouwen. Uit dit overzicht blijkt dat we (behoudens gymzaal Offenbeek) beschikken over duurzame accommodaties die we nog beperkt verder kunnen verduurzamen. Zoals hiervoor aangegeven zijn plannen om Offenbeek in 2025 eveneens te gaan verduurzamen. Zalencentrum De Schakel Sporthal De Schans Gemeentehuis Gemeenteloods Gymzaal Offenbeek

energielabel C (geldig tot 16-05-2032); energielabel A+ (geldig tot 22-04-2032); energielabel A+ (geldig tot 30-09-2031); energielabel A (geldig tot 04-04-2029); energielabel G (geldig tot 22-04-2032).

Ten aanzien van de brandweerkazerne is op 24 april 2019 een energiescan uitgevoerd door Klaver Energie BV. Uit deze scan blijkt ten aanzien van het energieverbruik dat het elektriciteitsverbruik laag is te noemen, doch dat er verbeteringspunten zijn ten aanzien van het gasverbruik (isolerende maatregelen dak en verbeteren instellingen installatie). Gelet op de eerdere onduidelijkheid rondom de toekomst van de brandweerkazerne op de huidige locatie zijn deze maatregelen nog niet uitgevoerd. Daar waar mogelijk zullen we hiermee rekening houden in de aanstaande actualisatie van onze onderhoudsplanning.

Kwaliteitsniveaus CROW Landelijke norm

Kwaliteitsniveau

Rapportcijfer

Omschrijving

A+

Zeer hoog

9 - 10

Vrijwel perfect, kwaliteit direct na aanleg

A

Hoog

7-8

Nauwelijks iets op aan te merken, mooi en comfortabel

B

Basis

6-7

Voldoende, kan er mee door, enige schade, lichte verontreiniging, functioneel

C

Laag

4-5

Zichtbare schade of vervuiling, enige kans op schadeclaims, onrustig, discomfort, hinder

D

Zeer laag

1-3

Ernstige schade, sterke vervuiling, gegronde kans op schadeclaims, kapitaalvernietiging

Programmarekening 2024

75

Paragraaf C: Financiering Algemeen De financieringsparagraaf is een verplicht voorgeschreven paragraaf in het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) en is bedoeld om de uitvoering van de financieringsfunctie te volgen. De financieringsfunctie zorgt ervoor dat voldoende liquide middelen aanwezig zijn zodat aan alle financiële verplichtingen kan worden voldaan. Hiervoor zetten we eigen middelen in, maar worden ook kort- en langlopende leningen aangetrokken. De rente die we hierover betalen, brengen we zowel intern als extern in rekening. Per saldo leidt dit tot een financieringsresultaat. Onder de financieringsfunctie valt ook het verstrekken van leningen en garanties en het beheersen van kredietrisico’s. Het wettelijk kader ligt vast in nationale maar ook in de internationale wetgeving. Op nationaal niveau liggen de kaders vast in:  De wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) en de regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo). Deze wet en regeling bieden een kader voor de beheersing van de risico’s die uit deze functie voortvloeien. Een belangrijk uitgangspunt van de wet is dat een gemeente prudent moet omgaan met publieke middelen.  De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) / EMU saldo.

In deze wet- en regelgeving worden de Europese afspraken over de beheersing van de schuldenlast en het begrotingstekort vertaald naar nationale wetgeving om te waarborgen dat het begrotingstekort binnen de perken blijft.  Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de notitie rente.  De Gemeentewet.  De regeling schatkistbankieren decentrale overheden. Hierdoor mogen we overtollige liquide middelen die niet onmiddellijk nodig zijn voor het uitoefenen van de publieke taak alleen in rekening courant en/of deposito's bij de Schatkist aanhouden. De wettelijke kaders zijn verder uitgewerkt en vastgelegd in de financiële verordening en het Treasurystatuut. Het beleid over verstrekken van garanties door de gemeente aan derden is opgenomen in de nota treasury. De wet Fido en het BBV bepalen de inhoud van deze paragraaf voor een groot deel. Hiervoor zijn verplichte tabellen/overzichten opgenomen in de paragraaf. Deze verhogen de transparantie en de vergelijkbaarheid tussen de gemeenten. In deze paragraaf komen tevens de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Afhankelijk van de hoogte en de verwachte duur van een liquiditeitstekort of overschot wordt vermogen tijdelijk of langdurig aangetrokken. Daarnaast wordt in deze paragraaf aandacht besteed aan risicobeheersing (met name rente- en kredietrisico) en het kasbeheer.

De berekeningen van de leenbehoefte en rentekosten kunnen in de praktijk afwijken. Zo is het werkelijke investeringstempo van belang. Nieuwe beleidskeuzes (met name bij investeringen) gedurende het jaar hebben effect op de berekeningen. Ook verschillen in de begrote inkomsten (bijvoorbeeld grondverkoop, bijdragen van Provincie of het Rijk) hebben effect. Voor informatie over garanties en het EMU-saldo verwijzen we naar de bijlagen. Risicobeheer Voor het risicobeheer zijn wettelijke normen ontwikkeld die zijn vastgelegd in de wet Fido (Financiering decentrale overheden). Het betreft: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm hebben allebei als doel de leningportefeuille van decentrale overheden te behoeden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties. Ze stellen dus een grens aan de structuur van de leningen, niet aan de hoogte. De kasgeldlimiet richt zich hierbij op leningen met een rentetypische looptijd van maximaal een jaar (ook wel korte leningen, of kort geld genoemd). De renterisiconorm betreft leningen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer (lange leningen, lang geld).

Programmarekening 2024

76

Kasgeldlimiet (voor kort geld met looptijd korter dan 1 jaar) De kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. Dit komt neer op afgerond € 3,8 mln. (primaire begroting 2024). Voor dit bedrag mogen we met kort geld financieren.

Programmarekening 2024

77

Renterisiconorm Toelichting: renterisico vaste schuld in relatie tot renterisiconorm. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en het bedrag waarover we een renterisico lopen. Naast renteherzieningen zijn hiervoor ook aflossingen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Het renterisico heeft betrekking op het gehele openbare lichaam en op diensten zoals het grondbedrijf. Het renterisico wordt getoetst aan het bedrag van de renterisiconorm. De renterisiconorm heeft betrekking op het totaal van de primaire begroting van het jaar.

Financieringsbehoefte en leningenportefeuille Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar. Eind 2024 bedroegen de tegoeden bij de banken ca. € 9,3 mln. • € 8,3 mln. op de rekening courant bij het Agentschap (schatkist) • € 1 mln. op lopende rekeningen bij BNG. Uitzettingen met een looptijd > 1 jaar. • € 1,8 mln. in het APPA-fonds bij ASR Kasgeldlening Ultimo jaar hebben we geen kasgeldleningen.

Programmarekening 2024

78

Langlopende leningen (ontvangen). Momenteel hebben we 1 gemeentelijke lening. Deze lening lossen we af in 2025. In de leningsvoorwaarden zijn geen mogelijkheden voor vervroegde aflossing opgenomen. We hebben in 2024 geen nieuwe leningen aangetrokken. In onderstaande tabel staan de bedragen die betrekking hebben op de gemeentelijke leningen.

Langlopende leningen (uitgegeven) Eind 2024 hadden we ca. € 2 mln. aan uitgegeven leningen. De specificatie hiervan is opgenomen in onderstaande tabel. In 2024 heeft de raad ingestemd met het financieringsverzoek (€ 2 mln.) van Billy Bird Beheer om de doorontwikkeling van Drakenrijk mogelijk te maken. Deze doorontwikkeling zit nog niet in de bouwfase en daarom zijn er nog geen gelden uitgeleend.

Naar huidig inzicht hebben we voor de komende periode van de meerjarenbegroting onvoldoende eigen middelen om aan de financieringsbehoefte te voldoen. We bekijken op het moment dat aanvullende financiering nodig is hoe we deze invullen (kasgeldleningen of langlopende leningen). Kredietfaciliteit Om een volledig beeld te geven van de financiële positie van de gemeente geven we ook inzicht in de kredietfaciliteit. Voor het reguliere betalingsverkeer kunnen we bij BNG kortstondig € 1 mln. rood staan / krediet krijgen. (Daarnaast maken we ook gebruik van een creditcard. Hierop is een krediet van maximaal € 5.000) We maken ultimo 2024 geen gebruik van deze kredietfaciliteit.

Programmarekening 2024

79

Rente Conform artikel 13 BBV geven we in het onderstaande schema inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop we rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden toerekenen. bedragen x € 1.000

Renteschema: a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

0

De externe rentebaten (-/-) Totaal door te rekenen externe rente

-440 -440

b.

c.

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend (-/-)

0

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend (-/-)

0

Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

e. f.

0 -440 0 0

De aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toe te rekenen rente

-440

De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente ,renteomslag ( -/-) Renteresultaat op het taakveld treasury

0 -440

Programmarekening 2024

80

Paragraaf D: Bedrijfsvoering Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf boekjaar 2023 zijn we wettelijk verplicht om een rechtmatigheidsverantwoording af te geven. Hierin legt het college jaarlijks verantwoording af over de (financiële) rechtmatigheid van het gevoerde beleid. Voorheen gaf de accountant een verklaring t.a.v. de rechtmatigheid af. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening (bijlage 4.7). Wanneer we in een jaar onrechtmatigheden constateren die tot verbeteracties moeten leiden, dan nemen we deze verbeteracties op in de paragraaf bedrijfsvoering. Een toelichting op de oorzaak van eventuele onrechtmatigheden, wordt opgenomen in de verantwoording zelf, met inachtneming van de rapportagegrenzen zoals we die in de gehele jaarrekening hanteren. Bij de rechtmatigheidsverantwoording gaan we uit van drie criteria: begrotingsrechtmatigheid, voorwaardencriterium en M&O-criterium (misbruik en oneigenlijk gebruik). Begrotingsrechtmatigheid Zoals ook uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt, hebben er in 2024 zich geen begrotingsonrechtmatigheden voorgedaan. Voorwaardencriterium Bij de berekening van de legeskosten hebben we in 2024 een onherstelbare onrechtmatigheid geconstateerd. Dit betrof de berekening van bouwleges, waarbij we ten onrechte een te laag legesbedrag in rekening hebben gebracht.

Hier was sprake van een menselijke fout, waarbij er geen rekening was gehouden met een BTW-component in de bouwkosten. We hebben als gevolg hiervan met het team gesproken en de juiste manier van berekenen afgesproken. De onrechtmatigheden hebben zich daarna niet meer voorgedaan. Voorgaande betekent echter wel dat we in de rechtmatigheidsverantwoording een bedrag van € 30.000 als onrechtmatigheid opnemen. M&O-criterium In 2024 zijn er geen gevallen van misbruik of oneigenlijk gebruik geconstateerd. Interne controle Als gevolg van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, zijn we in 2023 gestart met de uitvoering van de interne controle. Voorheen werd deze controle door de accountant uitgevoerd. De uitgangspunten voor de interne controle hebben we opgenomen in het interne controleplan. Met deze controle toetsen we of het college volgens wet- en regelgeving heeft gehandeld. Tevens vindt er tijdens deze controle een beoordeling plaats van onze interne processen en doen we voorstellen tot verbetering hiervan. De interne controle vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de controller, zodat de beoordeling en bijbehorende adviezen onafhankelijk van de organisatie plaats vinden. De bevindingen uit de interne controle vormen voor een groot deel de basis voor de rechtmatigheidsverantwoording.

Fraudeparagraaf / integriteitsmeldingen Er zijn in 2024 geen fraudegevallen en/of schendingen van integriteit geconstateerd. Privacy & informatiebeveiliging Dit jaar en komende jaren bieden we het P&IB jaarverslag (en -plan) aan in de vorm van een infographic. Op deze manier duiden we de belangrijkste ontwikkelingen op een duidelijke manier. Hieronder de infographic van het jaarverslag P&IB 2024. Hierin blikken we terug op de belangrijkste speerpunten en cijfers over 2024.

Programmarekening 2024

81

Archief- en informatiebeheer In het voorjaar van 2024 heeft er een archiefinspectie in het kader van het InterBestuurlijk Toezicht (IBT) plaatsgevonden. Uit deze inspectie zijn een aantal tekortkomingen geconstateerd, die binnen de gemeente bespreekbaar zijn gemaakt en omgezet zijn in een (meerjarig) actieplan. De gemeente Beesel werkt hard aan de verdere verbetering van het informatie- en archiefbeheer, waarbij het waarborgen en handhaven van de beschikbaarheid, volledigheid, duurzaamheid en integriteit van informatie, ongeacht de vorm waarin deze gecreëerd en opgeslagen is, op de eerste plaats staan. Documenten die ontstaan zijn door de officiële activiteiten, worden met deze kenmerken, voor zo lang als deze van (wettelijke) waarde zijn voor de gemeente, opgeslagen en beheerd. Een goed geborgde informatiehuishouding dient als basis voor een efficiënte en transparante dienstverlening voor onze medewerkers, burgers, bedrijven en overige organisaties. Dit alles vraagt om een kwalitatief correcte inrichting van de digitale omgeving waarin medewerkers efficiënt kunnen samenwerken en de benodigde informatie duurzaam toegankelijk blijft.

Om dit te verder te bewerkstelligen is de doorontwikkeling van het zaaksysteem in volle gang, de digitalisering van de bouwvergunningen gestart, het opstellen van een vervangingsbesluit opgepakt en is er in het vierde kwartaal een gemeentearchivaris aangesteld. De provincie heeft het toezicht vanwege eigen personeelsgebrek gedurende het jaar moeten beperken, hetgeen betekent dat toezicht en advies nu beperkter en meer op afstand plaatsvindt. In het najaar heeft er daardoor geen ambtelijk overleg plaatsgevonden.

Programmarekening 2024

82

Paragraaf E: Verbonden partijen Algemeen Per 1 juli 2022 is de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) gewijzigd. Het doel van deze wijziging is vooral het versterken van de invloed van de gemeenteraden op de GR-en. Een aantal van deze wijzigingen trad op 1 juli 2022 direct in werking, een ander deel moest binnen twee jaar geïmplementeerd zijn in alle gemeenschappelijke regelingen. Dit betekent dat deze regelingen op punten gewijzigd zou worden. Op 1 juli 2024 zijn de wijzigingen in gewijzigde overeenkomsten in werking getreden. Naam verbonden partij

Progr.

Gemeenschappelijke regelingen BsGW AD Veiligheidsregio Limburg div. Noord WAA 2 MGR Sociaal Domein Limburg 2 Noord Omnibuzz 2 GR Grenspark Maas-Swalm1 Nette GR Maasveren 1 Regionale Uitvoerings Dienst 3 Vennootschappen en Coöperaties BNG Bank AD Enexis Holding N.V.

AD

CSV Amsterdam B.V.

AD

Belang begin jaar/ bijdrage 2024

Wijziging Belang in verslagjaar

Eigen Vermogen begin jaar 2024

Eigen Vermogen einde jaar 2024

Vreemd Vermogen begin jaar 2024

Vreemd Vermogen einde jaar 2024

€ 264.000 € 1.475.000

- € 2 mln € 6,5 mln

- € 2,8 mln € 8 mln

- € 2,3 mln € 3,7 mln

€ 3,6 mln € 4,4 mln

- € 1,3 mln € 1,9 mln

€ 25.100 € 96.000

€ 12,5 mln € 275.000

€ 2,4 mln € 270.000

€ 450.000 € 14 mln

€ 300.000 € 11 mln

€ 406.000 € 355.000

€ 222.200 € 1.500

€ 4,4 mln € 37.000

€ 3 mln - € 37.000

€ 4,5 mln € 76.000

€ 7,5 mln € 138.000

€ 2 mln - € 74.000

€0 € 40.000

€ 2 mln € 346.000

€ 2 mln € 721.000

€0 € 1 mln

€0 € 1,6 mln

€ 50.000 € 382.000

66.300 aandelen 180.900 aandelen 2.417 aandelen 2.417 aandelen 5 aandelen

€ 4.800 mln

€ 4.700 mln € 5.320 mln

€ 111.000 mln € 5.140 mln

€ 254 mln

€ 5.441 mln

€ 107.500 mln € 4.900 mln

€ 210.000

€ 84.000

€ 13.000

€ 64.000

- € 126.000

€ 32.000

- € 36.000

€ 394 mln

€ 4,6 mln

€ 32.000 28,8 mln € 545.000

€ 110.000 € 2,6 mln € 13.000

Publiek belang AD € 1,5 mln € 1,4 mln € 10.000 electriciteitsproductie B.V. NV Waterleiding Maatschappij AD € 201 mln € 206 mln € 390 mln Limburg (WML) Overige verbonden partijen Ons WCL 3 € 40.000 € 382.000 € 271.000 € 227.000 Bodemzorg Limburg 3 €0 € 8,7 mln 6,4 mln 28,1 mln Euregio Rijn Maas Noord 1 € 8.000 € 380.000 € 385.000 € 570.000 In deze tabel hebben we de bedragen uit de jaarrekening 2023 van de GR's opgenomen. Voor Euregio Rijn Maas Noord zijn de bedragen uit de jaarrekening 2022 opgenomen i.v.m. het ontbreken van de cijfers 2023

Programmarekening 2024

Resultaat 2024

€ 72 mln

83

Gemeenschappelijke regelingen Belastingsamenwerking gemeenten en waterschappen (BsGW) Visie BSGW dient op adequate en doelmatige wijze de heffing en inning van de gemeentelijke belastingen (afvalstoffenheffing, rioolheffing, OZB, honden- en toeristenbelasting) te verzorgen namens de gemeente Beesel. Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt BSGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van de deelnemende gemeenten en waterschappen de zorg voor het volledig, tijdig, rechtmatig, juist en doelmatig heffen en innen van de lokale belastingen. BSGW werkt daarbij tegen de laagst mogelijke kosten, uitgaande van de beste prijs/prestatie verhouding gekoppeld aan een optimaal niveau van dienstverlening. Uit efficiencyoogpunt is het heffen en innen van lokale belastingen via BSGW voordeliger dan het zelf uitvoeren van die taken. Risico's Voor informatie over de risico’s verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Veiligheidsregio Limburg-Noord Visie Samenwerken waar dit meerwaarde heeft waarbij wordt deelgenomen aan gemeenschappelijke regelingen. Strategisch wordt dit niet alleen bekeken vanuit de voordelen die het oplevert voor de eigen inwoners, maar ook vanuit de bijdrage die de gemeente kan leveren voor de burgers in de regio.

Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt De Veiligheidsregio Limburg-Noord geeft vorm en inhoud aan intergemeentelijke samenwerking op de schaal van Noord- en Midden-Limburg en heeft tot doel: I. De behartiging van de belangen van de gemeenten en hun ingezetenen op het gebied van: a) de brandweerzorg; b) de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen; c) de rampenbestrijding en crisisbeheersing; d) het bevorderen van de multidisciplinaire uitvoering van de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de bestrijding van zware ongevallen; e) het bevorderen van een samenhangend integraal veiligheidsbeleid in de regio. II. De behartiging van die taken die door de wet- en regelgeving aan gemeenten zijn toegekend op het gebied van collectieve preventie volksgezondheid en maatschappelijke zorg en waarvoor samenwerking tussen gemeenten op de schaal van de regio uit het oogpunt van verhoging van efficiency en effectiviteit wordt vereist. Risico's Voor informatie over de risico’s verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid (WAA) Visie WAA heeft als beleidsvisie dat zij voor alle personen in de regio die zijn aangewezen op de WSW, passende arbeid wil realiseren in een zoveel als mogelijke reguliere arbeidsomgeving.

Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt De doelstelling van het WAA is het - voor en namens de deelnemende gemeenten- als gemeenschappelijke regeling uitvoering geven aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Wet sociale werkvoorziening (WSW) in de regio Venlo tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Het WAA voert de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) uit in opdracht van de gemeenten Beesel, Bergen en Venlo. De organisatie WAA en RSW zijn met ingang van 2004 in twee delen geknipt en ondergebracht in een publiekrechtelijke organisatie (WAA Gemeenschappelijke regeling) en een private uitvoeringsorganisatie (WAA groep NV). Het WAA is 100% aandeelhouder van de WAA groep NV. De gemeente wordt in het bestuur van het werkvoorzieningschap vertegenwoordigd door een lid van ons college.

Programmarekening 2024

84

Risico’s De financiële resultaten van het werkvoorzieningschap zijn voor rekening en risico van de deelnemende gemeenten. Voor meer informatie verwijzen we naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord (MGR) Visie De MGR verbindt kennis binnen het sociaal domein Limburg-Noord. Dit doen ze door transparant en integer samen te werken met deelnemende gemeenten. Iedere gemeente profiteert van de overkoepelende MGR expertise. We bieden door gezamenlijke inkoop, leveranciersmanagement en informatiemanagement voor de deelnemende gemeenten schaalvoordelen. Tevens is de MGR in staat om optimalisatie van bedrijfsprocessen te realiseren. Hiermee benutten gemeenten structureel de voordelen van samenwerking in het sociaal domein. De MGR werkt samen met alle ketenpartners om praktijk en kennis met elkaar te verbinden. Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt De MGR SDLN is per 1 november 2014 opgericht door de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venlo en Venray. De MGR is een samenwerkingsverband dat uitsluitend gericht is op uitvoerende taken, taken die onder de zeggenschap van colleges vallen. De gemeenteraad heeft geen besluitvormingsbevoegdheid. Hij mag deelname alleen weigeren als de regeling in strijd is met de wetgeving of het algemeen belang.

De MGR SDLN kent op dit moment twee modules. Module 1 is het Regionaal Bureau Opdrachtgeven (RBO). Deze werkorganisatie is gericht op het gezamenlijk aanbesteden en inkopen van diensten met betrekking tot de gedecentraliseerde taken in het sociale domein. Aan deze module nemen de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venlo en Venray deel. Per 1 januari 2022 is er een tweede module bijgekomen. Module 2 richt zich op de regionale taken Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Bemoeizorg & Preventie (BW, MO, B&P). Aan module 2 nemen behalve Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venlo en Venray, ook de Midden-Limburgse gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert deel. Risico’s De MGR SDLN brengt de totale kosten in rekening bij de deelnemende gemeenten. De gemeentelijke bijdrage wordt hierbij verdeeld op basis van inwoneraantallen per 1-1 van het jaar t-1. Voor meer informatie verwijzen we naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Omnibuzz Visie Doelgroepenvervoer zorgt dat klanten (ook degene die daarbij ondersteuning nodig hebben) optimaal vervoerd worden en daardoor deel kunnen blijven nemen aan maatschappelijke activiteiten. Het efficiënter organiseren van vervoer zorgt verder ervoor dat het vervoer binnen de gemeentelijke begroting mogelijk blijft.

Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt Gemeenten zijn per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor het brede doelgroepenvervoer waaronder WMO vervoer, leerlingenvervoer en vervoer in het kader van dagbesteding en –opvang en jeugdwet). Per 1 april 2016 zijn we toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz. Hieraan nemen 32 Limburgse gemeenten deel. De GR Omnibuzz voert het doelgroepenvervoer voor de gemeente Beesel uit. Risico’s De uitvoeringskosten van het vervoer (directe kosten) komen voor het werkelijke gebruik voor rekening van de betreffende gemeente. De regiekosten, de indirecte kosten (personeel en beheer), worden voor de helft verdeeld over het aantal inwoners per gemeente en voor de helft naar rato van het aantal pashouders per gemeente. Voor meer informatie verwijzen we naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Programmarekening 2024

85

Regionale Uitvoerings Dienst Visie De gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (GR RUD LN) is een innovatieve, slagvaardige en efficiënte organisatie, die bijdraagt aan de verbetering van de kwaliteit, gezondheid en veiligheid van de leefomgeving en aan de verbetering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven. De dienstverlening wordt o.a. verbeterd door: 1. Een ‘level playing field’ (gelijke benadering en behandeling onder de GR RUD LN); 2. Minder toezichtlasten door efficiënte en innovatieve toezichtmethoden. De GR RUD LN is een flexibele organisatie die zich verhoudt tot de ontwikkelingen in de omgeving. Het openbaar belang dat op deze wijze behartigd wordt Volgens de verplichtingen van de Rijksoverheid moeten we minimaal de basistaken (complexe milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) via de GR RUD LN uitvoeren. Wij voeren alle VTH taken uit via de GR RUD LN. Het doel van samenwerking via de GR RUD LN is om enerzijds te kunnen voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria en anderzijds om efficiënter en goedkoper onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) te kunnen uitvoeren. Wij blijven zelf bevoegd gezag. De zorg voor de uitvoering gebeurt door de GR RUD LN. De bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft bij ons.