BEESEL Coalitieakkoord

Bouwen aan onze gemeenschap, voor vandaag en morgen ‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

mei 2022

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

1

Inleiding De afgelopen jaren hebben we in de gemeente Beesel gewerkt aan een gemeente in gemeenschap. Een proces waar geen einddatum aan zit, maar juist het bestaansrecht van de gemeente Beesel onderstreept. We zetten ons in om de goede dingen op de goede manier te doen. Beesel heeft het unieke karakter van een krachtige gemeenschap, met korte en herkenbare lijnen, waarin we veel voor elkaar krijgen. Wanneer we een blik werpen op de uitdagingen die voor ons liggen, is ons antwoord duidelijk; inzetten op onze sterke gemeenschapszin. Er zijn voor een ander, erkennen dat een ander het soms beter weet, dat we samen meer kunnen dan alleen, maar vooral in persoonlijk contact bouwen met elkaar. Het is de opensamenwerking van raad, college, organisatie, onze partners en al onze unieke inwoners, die samen een krachtig geheel vormen. Dat is niet alleen een wens, dat is een noodzaak om de uitdagingen en opgaven waar we voor staan aan te gaan. Kijkend naar alle ontwikkelingen in de wereld, Europa, Nederland, Limburg, de regio en daarin onze eigen gemeente Beesel, gaat het uiteindelijk om mensen die wederzijds begrip hebben en de mening van de ander willen horen. Zo komen we tot de beste en gedragen besluiten om onze toekomst richting te geven. Met dit akkoord geven we die richting op hoofdlijnen. Daarmee houden we ruimte voor ontwikkelingen en inbreng.

Enkele majeure opgaven zijn beet gepakt om concrete stappen te nemen. We zien grote uitdagingen op de terreinen van wonen, duurzaamheid en sociaal domein. Daarnaast zetten we kaders neer voor de thema’s economie, evenementen, grondbeleid en veiligheid van de gemeente Beesel. Dit vraagt om investeringen die nu gedragen kunnen worden en in de toekomst maatschappelijk rendement opleveren. Stuk voor stuk zijn het thema’s waarin samenwerking en gedeeld eigenaarschap aan de orde is. Opgaven die veel van ons gaan vragen. Juist daarom is het voor een gemeente die blijft bouwen aan een gemeenschap cruciaal om ook haar inbreng aan te geven, om besluiten te nemen en om daadkracht te laten zien. Zo behouden we het vele moois in onze gemeente en werken we in gezamenlijkheid om de kansen te verzilveren. Een uitgestoken hand om te blijven bouwen aan een krachtige en zelfstandige gemeente.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

2

Besturen voor en met de Beeselse gemeenschap De vele complexe uitdagingen waar we voor staan vragen bij uitstek om een goede samenwerking. Daarin benoemen we ook de twee werelden van een gemeenschapsperspectief en een gemeente perspectief. Op beide vlakken zullen we ons open stellen om de kansen van onze schaal daadkrachtig te blijven verzilveren. Vanuit ons perspectief op de gemeenschap:

Wat kan de gemeenschap van ons verwachten? De gemeenteraad vormt binnen de lokale overheid de vertegenwoordiging van de gemeenschap. Inwoners, verenigingen, bedrijven en andere partners, mogen zich allemaal gekend en gezien voelen. Door ieders inbreng komen we namelijk tot een zorgvuldig gewogen afweging van belangen. Om ook besluitvaardigheid van ‘de politiek’ overeind te houden, vraagt dit om duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden. Met dit akkoord reiken we dan ook graag de hand, juist om met elkaar te kunnen bouwen gaan we nog nadrukkelijker het gesprek aan. Waar wilt de gemeenschap eigenaarschap oppakken, waar is de gemeente aan zet en waar moeten we elkaar in gedeeld eigenaarschap vinden.

Bij majeure thema’s, waarin samenwerking met partners in de gemeenschap aan de orde is geeft een startnotitie heldere randvoorwaarden weer om te komen tot gedragen besluiten. Uiteindelijk vraagt bouwen aan de gemeenschap (actieve inwoners, bestuurders en ondernemers) om het besef dat we elkaar nodig hebben om zaken op te lossen en voor elkaar te krijgen. De rol van het gemeentebestuur is daarbij ook om het algemeen belang te bewaken. Door het vangnet te zijn voor de kwetsbare inwoner, door mee te denken met de bewogen ondernemer en door bestuurders ook op een gedeeld groter belang te spiegelen. Zo zijn we samen aan het bouwen, vandaag en morgen voor Beesel, Reuver en Offenbeek.

Participatie en samenwerken

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

3

Besturen voor en met de Beeselse gemeenschap De vele complexe uitdagingen waar we voor staan vragen bij uitstek om een goede samenwerking. Daarin benoemen we ook de twee werelden van een gemeenschapsperspectief en een gemeente perspectief. Op beide vlakken zullen we ons open stellen om de kansen van onze schaal daadkrachtig te blijven verzilveren. Vanuit ons perspectief op intern samenspel in de gemeente:

Het samenspel in het gemeentebestuur. Aan het hoofd van de gemeente staat de gekozen gemeenteraad. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders. In deze duiding van rollen komt de verantwoordelijkheid voor een gemeentebestuur, maar ook de wederzijdse afhankelijkheid om goed te functioneren naar voren. De opkomst bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen laat zien dat we te maken hebben met een dalende trend. Een pasklaar antwoord is niet zomaar te geven, maar alle partijen in de Beeselse raad hebben hierin wel een eigen opgave geformuleerd. Dit akkoord geeft ook voor de gezamenlijke raadsopdracht een voorzet. We willen de komende vier jaar nadrukkelijker laten zien dat de gemeentepolitiek draait om elkaars meningen en argumenten. Hieruit volgen standpunten en besluiten.

We zetten in op werkvormen om in een eerder stadium dan nu het geval is, standpunten naar elkaar toe uit te spreken. Hiermee komt de gemeenteraad ook eerder in haar kaderstellende rol voor het college. Gelet op de invulling als dagelijks bestuur, vraagt dit ook een verantwoordelijkheid van het college om tijdig signalen en geluiden uit de gemeenschap te agenderen voor bespreking met de gemeenteraad. Dat doen we in een politiek klimaat, waarin we op momenten ook erkennen dat het gemeentebestuur nog geen pasklaar antwoord of oplossing presenteert. Het is dan wezenlijk om naar elkaars standpunten te luisteren.

In een veilig klimaat brengen we standpunten, met de beelden en standpunten die leven in de gemeenschap samen, om daar weging aan te geven. Hiermee streven naar een compleet beeld om tot besluitvorming te komen. De ambtelijke organisatie vormt een belangrijke schakel tussen gemeenschap en gemeentebestuur. Met de ingezette koers voor de organisatie zorgen we dat onze dienstverlening op orde is en leveren we maatwerk waar dat nodig is in de richting van onze gemeenschap én in de richting van het gemeentebestuur. Een gemeente in gemeenschap!

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

4

Wat gaan we samen doen? Fijn wonen

Passende woningen voor al onze inwoners, daar gaan we voor. In een gespannen woningmarkt met een groeiende vraag vanuit verschillende doelgroepen is dit een grote uitdaging. We focussen daarom op twee doelgroepen en gaan met prioriteit voor hen aan de slag. Starters moeten sneller een (kwalitatieve en duurzame) woning kunnen kopen. We willen het aanbod van starterswoningen, met name in de kern Beesel, uitbreiden. Daarvoor is een goede doorstroom van belang en moeten ouderen een geschikte (levensloopbestendige) woning kunnen vinden. Om deze doorstroom te stimuleren is de bouw van kwalitatieve woningen in het hogere segment noodzakelijk en zien we kansen deze met name in de kernen Reuver en Offenbeek te realiseren.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

5

Wat gaan we samen doen? Fijn wonen

Nieuwe bedrijvigheid

Woonas Reuver, Offenbeek, Beesel

Locaties in voorbereiding / uitvoering

Om dit te realiseren hanteren we in deze periode een “gereedschapskist wonen”. Per ontwikkeling bepalen we de rol van de gemeente. Dit kan een heel actieve ontwikkel rol zijn, alleen de rol van bevoegd gezag, of een tussenvorm van deze varianten. Deze keuzes borgen we in een nieuwe omgevingsvisie. We wegen woningbouwontwikkelingen af op kostenbaten, urgentie en inhoud, waarbij we rekening houden met de snelheid van ontwikkelingen. Om maximale wendbaarheid te tonen als gemeente bepalen we steeds op welke wijze bewonersparticipatie een plek krijgt. Dit doen we aan het begin van woningbouwontwikkelingen en communiceren hier proactief over. We doen aan een goed verwachtingenmanagement. Innovatieve woonvormen en collectieve participatieve projecten vormen onderdeel van onze aanpak.

Voor alle kernen kijken we naar de behoefte en mogelijkheden, waarbij we twee prioriteiten hebben op de woningmarkt. Het hogere segment om doorstroming te stimuleren en het aanbod aan starterswoningen om jongeren te behouden. Daarnaast ronden we én starten we een aantal reeds voorgenomen bouwprojecten, zoals: Oppe Brik, Rustoord, Parklaan, Heijackerstraat, en transformatie toekomstbestendige centra. De eerder geïntroduceerde integrale aanpak wijken zetten we voort. In 2023 starten we met Wildenkamp.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

6

Wat gaan we samen doen? Samenkracht

De wijze waarop we zorg en ondersteuning in Nederland hebben georganiseerd loopt tegen grenzen aan. Tegelijkertijd beseffen we meer dan eens de grote waarde van een goede gezondheid. Daarvoor is het overbruggen van gezondheidsachterstanden en in de kracht zetten van al onze inwoners de majeure opgave.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

7

Wat gaan we samen doen? Samenkracht Positieve gezondheid blijft de leidraad voor onze inzet in het sociaal domein. Dat betekent ook focus op preventie. De schaal van onze gemeente biedt enorme kansen. Onze actieve inwoners en professionals kennen elkaar door de korte lijnen en zorgen dat iedereen met een hulp- of informatievraag laagdrempelig terecht kan. We bundelen krachten en dienstverlening om snel te schakelen. We gaan daarom de dienstverlening in het welzijnswerk, ouderenwerk en algemene voorzieningen in samenhang organiseren. Met de regionale sturing en inkoop monitoren we onze inzet op de beweging naar het voorliggend veld. Deze monitoring ontwikkelen we lokaal door en zien daarmee het effect van onze inzet. Op basis daarvan investeren we in lokale voorzieningen.

Onze voorzieningenstructuur is een belangrijk fundament van onze gemeenschap waarop we kunnen bouwen. Preventie betekent ook blijven sporten, cultuur beoefenen, naar school gaan, en mee kunnen blijven doen. We hebben in de gemeente Beesel een sterk verenigingsleven en vernieuwende initiatieven en werkgroepen, met volop mogelijkheden voor talentontwikkeling en de informele ondersteuning aan onze inwoners. Onze visie op het sociaal domein is verwoord in de kadernota Sociaal Domein. De komende periode bouwen we verder aan deze visie en werken we deze concreet uit in de beleidsplannen Jeugd, WMO en Gezondheid. We geven daarbij antwoord op de vraag wat is goede en betaalbare zorg en ondersteuning voor onze inwoners. We vinden het hierbij belangrijk om koersvast met elkaar te blijven en te investeren op preventie. De onzekerheden met betrekking tot rijksmiddelen en het daardoor uitblijven van structureel meer geld, zullen nog langere tijd aanblijven. Waar nodig blijven we daar kritisch op en handelen we daarnaar. In dat kader zetten we de inkomenstoets vooralsnog voort. Daarnaast is het van belang dat we bijsturen wanneer dat nodig is. We houden daarbij scherp in de gaten dat investeringen juist meerjarig tot betere resultaten kunnen leiden. Keuzes maken we weloverwogen en we schatten risico’s in.

We houden bij de keuzes op de korte termijn dus ook de impact op de lange termijn nadrukkelijk in het vizier.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

8

Wat gaan we samen doen? Duurzaamheid

Als gemeenten geven we uitvoering aan de klimaatopgaven van het Rijk zoals energiebesparing, hernieuwbare opwekking, warmtetransitie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Hiervoor is regionale en grensoverschrijdende samenwerking onontbeerlijk. Het is duidelijk dat dit lange termijn opgaven zijn.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

9

Wat gaan we samen doen? Duurzaamheid Tegelijkertijd realiseren we ons in Beesel eens te meer, dat we deze opgaven alleen samen kunnen doen, samen met onze inwoners, partners en bedrijven. Voorwaarde is dat het Rijk financiële middelen ter beschikking stelt om te gaan investeren in duurzaamheid. Draagvlak en gewenste snelheid in onze gemeenschap bepalen vervolgens de invulling. We zetten daarbij in op langdurige samenwerkingen, waarvan de opbrengst terugvloeit naar onze gemeenschap. Investeringen moeten daarmee in balans zijn. We gaan als gemeente met duurzaamheid aan het werk op basis van voornoemde voorwaarden.

We onderzoeken de haalbaarheid voor grootschalige opwek in onze gemeente. De verduurzaming van onze accommodaties nemen we mee in onze reguliere onderhoudsplanning. We bouwen voort op twee pilots in Beesel, namelijk de integrale gebiedsverkenning ’t Brook (brede aanpak vanuit ruimte) en het circulair ambachtscentrum. Samen met lokale en regionale partners leren we van de resultaten en zetten die om in succesvolle businesscases.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

10

Wat gaan we samen doen? Beleven - bedrijvig

In de gemeente Beesel is het goed verblijven. Naast een fijne plek om te wonen is er volop ruimte voor ondernemerschap, het verenigingsleven, evenementen en recreatie. Belangrijke bouwstenen voor onze gemeenschap en voor onze toeristische bezoekers. Ook ons partnerschap met Brüggen vinden we hierbij waardevol. Vanuit een nieuwe Omgevingsvisie die we samen met onze gemeenschap opstellen maken, we keuzes over het ruimtegebruik in onze gemeente. Waar voegen we woningen toe, waar liggen kansen voor bedrijven en waar is ruimte voor natuur, recreatie en ligging aan de Maas. Verbinding van de Maas met het achterland realiseren we door de aanleg van de ‘groene loper’. Deze visie helpt ons allemaal om kansen te grijpen als die zich voor doen. Dit alles kunnen we natuurlijk niet los zien van onze (eu)regio. Hierin werken we samen, leggen we verbindingen en halen we Europese, landelijke en provinciale subsidies binnen. We onderzoeken hierbij verdere ontgrindingsmogelijkheden met harde voorwaarden voor de koppelkansen op bijvoorbeeld het gebied van duurzaamheid en recreatie en toerisme. Bij de laatste sector zetten we in op uitbreiding op kort- en langdurig verblijf in onze mooie gemeente. Dus zowel op meer dagjesmensen (uitbreiding park Drakenrijk) als op meer overnachtingen (toevoeging hotel).

In de gemeente Beesel is er voor onze inwoners en onze bezoekers een divers aanbod van recreatieve voorzieningen, natuur, bedrijvigheid en evenementen. Uniek is het Draaksteken. In 2023 vindt dit prachtige spektakel weer plaats! Voor onze eigen inwoners en bezoekers dragen we evenementen een warm hart toe. Evenementen dragen bij aan een bruisend Beesel. We faciliteren, indien gevraagd, evenementen kostendekkend. Waar evenementen bijdragen aan beleidsdoestellingen is het mogelijk om voor subsidie in aanmerking te komen. Het Draaksteken, zoals dat ook in 2023 weer plaatsvindt, blijft hierbij het voor de gemeente Beesel belangrijkste evenement. Naast cultuur vinden we aanbod op het gebied van sport en gezondheid belangrijk.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

11

Wat gaan we samen doen? Investeringen

Goede dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en partners vinden we belangrijk. Daarnaast blijven we investeren in onze gemeenschap. In tegenstelling tot veel grotere gemeenten zijn wij als zelfstandige kleine gemeente in staat om ons voorzieningenniveau hoog te houden. Om dat voor de toekomst te borgen is het nodig dat we blijven investeren.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

12

Wat gaan we samen doen? Investeringen Om investeringen te kunnen doen is het van belang om hier financiële ruimte voor te hebben. In de gemeente Beesel is die ruimte er maar is het ook van belang dat we zorgvuldig afwegen waar we dat geld in investeren. De grootste investering in de komende periode is bekend: de nieuwe basisschool in Beesel. We zorgen snel voor duidelijkheid over de locatie zodat de plannen verder kunnen worden uitgewerkt en gerealiseerd. Daarnaast gaan we aan de slag met ons eigen maatschappelijk vastgoed. Voorzieningen die een goede bezetting moeten hebben en verduurzaamd worden om toekomstbestendig te blijven.Onderdeel hiervan is de opwaardering van De Schakel als gemeenschapshuis en de wijze waarop we deze gemeenschapsfunctie in de kern Beesel gaan borgen. Ook kijken we naar slimmer gebruik en dienstverlening vanuit het gemeentehuis in combinatie met andere invullingen.

Toekomstbestendige voorzieningen in onze kernen vragen om op tijd te investeren in kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid. Daar zetten we onze schouders onder met onze partners en verenigingen. Ook op het gebied van verkeer is er een aantal knelpunten. Daarvoor is het van belang om eerst een mobiliteitsplan op te stellen. Op basis daarvan beoordelen we of, en zo ja, welke maatregelen nodig zijn. Ook gaan we op het gebied van veiligheidsvraagstukken aan de slag. Met een nieuwe integraal veiligheidsplan en regionale samenwerking op thema’s als ondermijning en criminaliteit dragen we zorg voor de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

13

Wat gaan we samen doen? Financiën Met een positieve afsluiting van 2021 is de financiële basis hersteld en de reservepositie aanzienlijk versterkt. We zien echter ook dat de druk op gemeentefinanciën in Nederland aanhoudt, er nog een aantal uitdagingen op ons af komt vanuit nieuwe regelgeving en decentralisering en de huidige inflatie grote impact heeft. Onder andere via de samenwerking K80 (verenigde kleine gemeenten in Nederland waarvan Beesel voorzitter is) houden we vinger aan de pols bij de VNG en het Rijk. Het perspectief op de rijksmiddelen voor onze gemeente blijft fluctueren. We blijven daarom kritisch op onze uitgaven en ontwikkelen de geïntroduceerde dashboards verder door. We koppelen onze financiën aan hoofddoelen, subdoelen en activiteiten: een doelenboom. Hierdoor krijgen we meer zicht en grip op de relatie tussen financiën en (beleids)doelen en kunnen we beter (bij)sturen. Bij uitgaven en investeringen maken we steeds een integrale afweging: • Impact op onze eigen begroting en financiële positie. • Impact op onze gemeenschap, de ‘BV Beesel’.

Figuur 2: Uitsnede doelenboom

We begroten conform het principe ‘structurele lasten dekken we met structurele middelen’. Nieuwe grote eenmalige investeringen dekken we zo veel mogelijk uit onze vrije ruimte in de investeringsreserve of lenen we verantwoord bij. De eenmalige investering school Beesel dekken we uit de ruimte in de begroting onder ‘vitale voorzieningen’. Investeringen (zonder wettelijke verplichting) met een zekere opbrengst en acceptabel risico benaderen we positief, kostenneutraal is daarbij de ondergrens. Investeringen met een groter risico en/of verwacht verlies benaderen we terughoudend. Een analyse met betrekking tot urgentie en toegevoegde waarde voor onze gemeenschap (BV Beesel) maakt onderdeel uit van de afweging. Op basis daarvan is het mogelijk dat bij uitzondering toch tot investeren over wordt gegaan. Het risico moet daarbij verantwoord en het mogelijke tekort afgedekt zijn.

€

We zorgen voor een solide en toekomstbestendige financiële basis voor onze gemeenschap. We zorgen voor extra inkomsten waar dat mogelijk en verantwoord is. Daarbij bewaken we de lastendruk en geven bij kadernota de acceptabele bandbreedte hiervoor aan.

De financiële vertaling van dit coalitieakkoord werken we uit bij de kadernota ter voorbereiding op de begrotingsbehandeling in november. In dat kader wegen we de taakstellingen voor 2023 opnieuw af in relatie tot onze financiële positie maar vooral ook met betrekking tot de impact op onze gemeenschap. De bezuinigingen op preventie vanaf 2023 draaien we terug en we gaan op zoek naar aanvullende dekking hiervoor.

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

14

Portefeuilleverdeling College

BOB VOSTERMANS

ANOUK HUIJS, CDA 1ste loco-burgemeester

LINDA NIJSSEN, VLP 2de loco-burgemeester

MARCEL ROELOFS, BEESELSE LIJST 3de loco-burgemeester

Gemeente in gemeenschap • Bestuurskracht • Strategie • Strategische samenwerking overheden • Dienstverlening • Bestuurs- en organisatieondersteuning • Belastingen • Organisatieontwikkeling • APV • Financiën • Handhaving

Beleven • Sport & bewegen

Beleven • Activiteiten en evenementen • Kunst & Cultuur • Recreatie & Toerisme • Toekomstbestendige verenigingen en accommodaties

Fijn wonen • Ruimtelijke Ontwikkeling • Ruimtelijke Ordening • Monumenten • Omgevingswet • Openbare werken • Vergunningverlening

Veiligheid • Openbare orde & veiligheid • Brandweer en rampenbestrijding • Lijkbezorging

Fijn wonen • Volkshuisvesting / programma wonen • Integrale aanpak wijken (samen met Linda Nijssen) • Grondbedrijf en grondexploitaties Bedrijvig • Economische zaken • Bedrijven • Participatie (arbeidsmarkt, werkgeversservicepunt, werkbedrijf) Samenkracht • Jeugdzorg • Jeugd- en jongerenbeleid • Gezondheid • Onderwijs

Fijn wonen • Integrale aanpak wijken (samen met Anouk Huijs) Duurzaamheid • Sociale inzetbaarheid

Duurzaamheid • Programma • Energietransitie • Klimaatadaptatie en biodiversiteit • Circulaire economie • Verkeer

Samenkracht • WMO • Inclusieve samenleving • Integratie • Participatie (bijstand, participatiewet, leerwerkbedrijf)

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

15

Ondertekening

Anouk Huijs

Linda Nijssen - van den Beucken

Marcel Roelofs

Lou Cremers

Jan Hendriks

Patrick Jacobs

Will Killaars - Schoolmeesters

Ilona Franssen - Levels

Job Nijssen

Krijn Pansters

Lon Smeets

Rob Ambaum

Martin van der Avoort

Gé Derks

Bram Teeuwen

‘Coalitieakkoord 2022 -2026’ CDA – VLP – Beeselse Lijst

16