Beantwoording technische vragen 22 juni 2026 Agendapunt 7 Beleidsplannen toezien, toezicht en handhaving sociaal domein
Tekst van het document
Technische schriftelijke vragen Raadscyclus: commissievergadering d.d. 22-06-2026, besluitvormende raadsvergadering d.d. 06-07-2026 Agendapunt: 7. Beleidsplannen toezien, toezicht en handhaving sociaal domein Namens fractie: Samen Verder Beesel Nr. Document Pagina Vraag Antwoord 1. Raadsvoorstel 7 Adviescommissie Sociaal Het antwoord op de vraag van de ASD luidt als volgt: Domein De samenhang tussen toezicht en handhaving door gemeenten in het kader van de Wat is het antwoord op de Participatiewet en die door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) wordt op verschillende manieren geborgd. vraag die de ASD in de tweede reactie nog stelt? In de eerste plaats vindt gegevensuitwisseling plaats via Suwinet, de gezamenlijke informatievoorziening binnen de SUWI-keten. Via dit systeem kunnen gemeenten, de SVB en andere uitvoeringsorganisaties relevante gegevens raadplegen, zoals uitkerings-, inkomensen leefsituatiegegevens. Dit stelt hen in staat signalen van mogelijke onregelmatigheden te herkennen en toezicht en handhaving op elkaar af te stemmen. Daarnaast is de samenwerking wettelijk verankerd in de Wet SUWI en vindt gegevensdeling plaats binnen de kaders van de AVG. Dit betekent dat gegevensuitwisseling doelgebonden is en beperkt blijft tot wat noodzakelijk is voor de uitvoering van wettelijke taken. In de praktijk wordt gewerkt met signaalgestuurde handhaving.
Zowel gemeenten als de SVB benutten deze signalen binnen hun toezicht- en handhavingstaken, waarbij indien nodig afstemming plaatsvindt, bijvoorbeeld bij complexe casuïstiek en met inachtneming van privacyregels. De gegevensuitwisseling kent tegelijkertijd duidelijke grenzen. Op grond van de geheimhoudingsplicht mogen niet alle functionarissen onderling informatie delen. Zo kunnen Wmo- of jeugdconsulenten niet zonder meer informatie over mogelijke schendingen van de inlichtingenplicht delen met medewerkers die belast zijn met de uitvoering van de Participatiewet. Tot slot geldt op grond van artikel 162 van het Wetboek van Strafvordering een aangifteplicht voor ambtenaren die belast zijn met de uitvoering of handhaving van de Participatiewet. Bij een ernstige schending van de inlichtingenplicht (in beginsel vanaf een benadelingsbedrag van € 50.000) dient aangifte te worden gedaan bij het Openbaar Ministerie. Deze verplichting ziet toe op de strafrechtelijke handhaving en vormt een aanvullende waarborg, los van de reguliere gegevensuitwisseling. Samenvattend wordt de samenhang geborgd door een combinatie van gezamenlijke
1
informatiesystemen (Suwinet), wettelijke kaders (Wet SUWI en AVG) en signaalgestuurde samenwerking, binnen duidelijke grenzen van privacy en geheimhouding. 2.
algemeen
Er wordt gesproken over toezichthouder maar wie is de toezichthouder? Wettelijk kader (blz 10) impliceert dat dit op gemeentelijk niveau is. Maar hoe zit het met het toezicht op regionaal niveau?
De zeven gemeenten uit Noord – Limburg vullen de taken toezichthouder kwaliteit (Wmo) en rechtmatigheid (Wmo en Jeugdwet) gezamenlijk in. De toezichthouders zijn in dienst van de MGR en verrichten hun werkzaamheden namens de regio.
3.
12
Door gemeenten en MGR kan de wet Bibob worden toegepast. Gebeurt dit ook? Zo nee, waarom niet. Zo ja, in welke mate.
Ja, deze mogelijkheid wordt sinds kort toegepast. Bijvoorbeeld bij een inkooptraject. Aangezien dit nieuw is, wordt er momenteel een werkwijze uitgewerkt om de wet Bibob meer structureel in te gaan zetten. Dit is nog in ontwikkeling.
4.
12
Vertrouwen, professionaliteit en reflectie vormen de basis voor een lerende organisatie waarin toezicht niet alleen corrigeert, maar ook bijdraagt aan verbetering. Hoe wordt de kwaliteit van het toezicht gewaarborgd?
Toezicht is regionaal georganiseerd. Dit zorgt ervoor dat een team van professionele toezichthouders kan worden aangesteld, waardoor kwaliteit en continuïteit beter kan worden geborgd dan een parttime toezichthouder per (kleine gemeente). Om de kwaliteit van toezicht te waarborgen wordt er ingezet op deskundigheidsbevordering van de toezichthouders. Zo beschikken zij over de actuele kennis en vaardigheden om hun taak goed uit te kunnen voeren. Zij nemen deel aan intervisiebijeenkomsten. Daarnaast hebben zij de mogelijkheid om een jurist te betrekken bij onderzoeken.
3
Toezicht op mogelijk misbruik is belegd bij de sociale recherche van elke gemeente. Hoe is dit in onze gemeente belegd?
De sociale recherche voor de gemeente Beesel is regionaal georganiseerd. Hiervoor werkt de gemeente samen met de gemeenten Bergen en Gennep. In deze samenwerking wordt gebruik gemaakt van één sociaal rechercheur. Deze sociaal rechercheur is in dienst bij de gemeente Bergen en wordt voor 8 uur per week gedetacheerd naar de gemeente Beesel. Hierdoor wordt de expertise gezamenlijk benut en is de inzet efficiënt geregeld binnen de deelnemende gemeenten.
5.
Concept beleidsnota WMO Jeugdwet
Concept beleidsnota Participatiewet IOAW, IOAZ en Bbz
2
Raadscyclus: commissievergadering d.d. 22 juni 2026, besluitvormende raadsvergadering 06.07.2026 Agendapunt: 7 Beleidsplannen toezien, toezicht en handhaving sociaal domein Namens fractie: CDA Beesel-Reuver-Offenbeek Nr. 1.
Document Tweede advies Adviescommissie Sociaal Domein inzake concept Beleidsplannen Toezien toezicht en handhaving
Pagina 2
Vraag We zien in het tweede advies onder het kopje “aanvullende opmerkingen en vragen” dat de ASD stelt niet tijdig en volledig geïnformeerd te zijn. Ook vragen ze voor een toelichtend gesprek. Hoe borg het college naar de toekomst toe dat de ASD tijdig en volledig geïnformeerd wordt? En gaat het college gehoor geven aan de oproep voor een toelichtend gesprek?
Antwoord De opmerking van de ASD ziet vooral toe op twee punten. Ten eerste geven zij aan dat zij graag zowel de beleidsplannen als de uitvoerende kaders gelijktijdig ontvangen, zodat zij een volledig en samenhangend beeld hebben. Formeel adviseert de ASD over de beleidsplannen, maar als de uitvoerende kaders beschikbaar zijn, is het wenselijk deze direct mee te sturen. Ten tweede doet de ASD de oproep om toelichtende gesprekken eerder in het proces te organiseren. Een dergelijk gesprek vindt doorgaans voorafgaand plaats, maar dat was in dit specifieke traject niet aan de voorkant georganiseerd. Dit hing samen met de afhankelijkheid van de regionale planning en het moment waarop de stukken beschikbaar kwamen. Hierdoor was er onvoldoende tijd om vooraf een toelichtend gesprek in te plannen. Om geen vertraging op te lopen en aan te sluiten bij de regionale planning, is er in dit geval voor gekozen de stukken te voorzien van een begeleidende brief ter toelichting, in plaats van eerst een gesprek te organiseren. Het college neemt deze twee punten van de ASD over. In toekomstige trajecten zal de ASD tijdig en zo volledig mogelijk worden geïnformeerd, waarbij – indien beschikbaar – de volledige set van beleidsplannen en uitvoerende kaders wordt gedeeld. Daarnaast wordt aan de voorkant van het traject een toelichtend gesprek georganiseerd.
Deze gesprekken worden in de regel ambtelijk gevoerd. Het is niet gebruikelijk dat het college hierbij aansluit, maar als daar aanleiding toe is, is dat uiteraard mogelijk. In dit traject heeft inmiddels het toelichtend gesprek met de ASD plaatsgevonden (21 april jl.). Dit gesprek heeft geholpen om de stukken te verduidelijken en heeft uiteindelijk geleid tot een positief advies.
3
Raadscyclus: commissievergadering d.d. 22.06.2026, besluitvormende raadsvergadering 06.07.2026 Namens fractie: VLP Agendapunt: 7 Beleidsplannen toezien, toezicht en handhaving sociaal domein Nr. 1.
Document eerste en tweede advies ASD en overleg:
Pagina
Vraag Welke personen (Namen) hebben deelgenomen aan het overleg tussen de gemeente Beesel en ASD op 21 april j.l.?
Antwoord Vanuit het oogpunt van privacy delen we geen namen, echter waren de volgende functionarissen aanwezig: De toenmalig voorzitter en twee leden van de ASD, ambtelijke ondersteuning en drie beleidsmedewerkers van het sociaal domein.
2.
Raadsvoorstel
7
Welke bedragen aan kosten heeft de gemeente Beesel in de meerjarenbegroting opgenomen voor de uitvoering van het beleidsplan en het uitvoerend kader door de MGR?
De uitvoering van het beleidsplan en het uitvoerend kader wordt gedaan door de toezichthouders kwaliteit en rechtmatigheid die vanaf 1 april 2026 bij de MGR in dienst zijn. De bijdrage die we vanuit gemeente Beesel aan toezicht kwaliteit en rechtmatigheid betalen is € 9.000 per jaar. Dit bedrag is onderdeel van de begroting van de MGR.
3.
Raadsvoorstel
Beleidsplannen toezien, toezicht en handhaving sociaal domein “2. Ruimte voor bijsturing vanuit een lerende organisatie De beleidsplannen vormen het strategische kader voor toezien, toezicht en handhaving binnen het sociaal domein. De verdere uitwerking van dit beleid gebeurt in de uitvoerende kaders die door het college wordt vastgesteld. Vanuit het principe van een lerende organisatie is ervoor gekozen om deze uitwerkingen bij het college te beleggen. Dit maakt het mogelijk om snel in te spelen op nieuwe inzichten, signalen uit de praktijk en ontwikkelingen binnen het sociaal domein. Tegelijkertijd blijven
Er wordt gewerkt volgens het principe waarbij de beleidsplannen de hoofdlijnen vastleggen en de uitvoerende kaders voorzien in de verdere uitwerking daarvan. Hierbij wordt ingezet op een lerende organisatie als werkwijze. Dit betekent dat we sneller kunnen bijsturen op basis van signalen en praktijkervaring, zonder het hele beleid te moeten aanpassen. We organiseren meer ruimte om gedurende de uitvoering bij te sturen en te verbeteren. De hoofdlijnen blijven stabiel en transparant, maar de uitwerking wordt flexibeler en actueler gehouden. Voor inwoners betekent dit dat beleid beter aansluit bij de praktijk en sneller kan inspelen op knelpunten of nieuwe ontwikkelingen. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot duidelijkere regels, betere ondersteuning en een meer passende en effectieve uitvoering van toezicht en handhaving. Uiteindelijk draagt dit bij aan een dienstverlening die beter aansluit op wat inwoners nodig hebben.
4
de hoofdlijnen van het beleid en de uitgangspunten voor toezicht en handhaving transparant en zorgvuldig vastgesteld, terwijl de uitvoering flexibel kan worden aangepast.” Hoe doen we dit nu en wat gaat er daadwerkelijk veranderen, en welk voordeel merkt de inwoner hiervan?
5
Beter toezicht en handhaving zorgt dat de kwaliteit beter geborgd wordt, dat zorgfraude wordt aangepakt en onnodige kosten mogelijk worden voorkomen.