Accountantsverslag 2022
Tekst van het document
Accountantsverslag gemeente Beesel 2022 KSG Registeraccountants B.V.
\-\
accountants & belast¡ngadv¡seurs
KSG Registeraccountants B.V Stat¡onstraat 4 5953 GX Reuver Postbus 4785 5953 ZK Reuver Tel. +31(0)77-4740000 KvK 12063939 www.ksg.nl
Gemeente Beesel Postbus 4750 5953 ZK Reuver ter attentie van de gemeenteraad
Reuver, 3 juli 2023
Betreft : acco u ntan tsv er sl ag 2022
Onze ref.: PBO/1 01 2G8O-2O22
Geachte leden van de Raad,
Het doet ons genoegen u verslag uit te brengen omtrent de uitkomsten van onze accountantscontrole van de jaarrekening van de gemeente Beesel. We verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente Beesel over het boekjaar 2022.
Wii willen u over de volgende belangrijke onderwerpen informeren ¿ Onderbouwing voor goedkeurende controleverklaring; il' Belangrijke controlebevindingen en aanbevelingen; {' Kwaliteit beheersorganisatie en interne beheersing; lL Overige formele aspecten en bevindingen. Het concept van dit verslag wordt gedeeld met de auditcommissie op 28 juni 2023. ln een eerder stadium is het concept met de gemeentesecretaris en vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie besproken. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Beesel. Na de vergadering van de auditcommissie op 28 juni 2023 hebben we het accountantsverslag definitief gemaakt' We willen benadrukken dat dit accountantsverslag is opgesteld ten behoeve van de Raad van de gemeente Beesel en mag daarom niet zonder onze toestemming aan derden worden verstrekt.
Hoogachtend,
dr
sch RA
steraccountants B.V
Accountantsverslag Gem eente Beesel
\^
accountants & belastingadv¡seurs
lnhoud Concl usie jaarreken i n gcontrole 2
Controlebevindingen en adviespunten..................
3
Analyse resultaat en vermogen gemeente Beesel
4
Sam envatting kwaliteit beheersorganisatie
5
Relevante ontwikkel ingen
......10 ............. 1 1
Bijlage 1 Overige onderwerpen en formele aspecten
13
Bijlage 2a Foutenevaluatie afwijkingen getrouwheid gemeente Beesel ....'...
15
Bij lage 2b Fouteneval uati e afwij ki n gen rechtm ati gheid gem eente Beesel
15
Bijlage 3a Foutenevaluatie SiSa -tabel
.....16
Bijlage 3b Foutenevaluatie Tozo -regelinS (G4)
....18
Accountantsverslag Gemeente Beesel
Pagina 2
\
\n
accountants & belaslingadv¡seurs
1
Conclusie jaarrekeningcontrole
Reikwijdte
Door middel van de gunning van de meervoudige onderhandse aanbesteding van
accountantsdiensten voor de jaren 2022tot en mel 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekeninS 2022. De reikwijdte van onze controle is opgenomen in de opdrachtbevest¡ging. Onze controle is mede ingericht op basis van: ¡ Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado); o Uw verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Beesel (controleverordening op grond van arti kel 213van de Gemeentewet); o Het door de Raad vastgestelde controleprotocol 2022 en bijbehorend normenkader d.d. 19 december 2022. Gehanteerde toleranties
Op basis van de door u vastgestelde controleverordening en controleprotocol hebben wij de volgende toleranties gehanteerd : G o ed keu ri n g sto I era nti es - Fouten : 1o/o vãn het totaal van de lasten incl . toevoeging reserves: €515.000 - Onzekerheden: 3% van het totaal van de lasten incl . toevoeging reserves: €1 .545.000
Ra p p o rta g eto I e ra n ti es
Bij de jaarrekening bedraagt de rapportagetolerantie voor fouten en onzekerheden €50.000. ln het kader van begrotingsrechtmatigheid bedraagt de rapporteringstolerantie 2Ùo/o ten opzichte van de begroting. Controleverklaring
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2022 van gemeente Beesel afgerond en zullen een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid verstrekken. De goedkeurende controleverklaring betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft en er rechtmatig gehandeld is. Afwijkingen en/of onzekerheden zijn binnen de gestelde toleranties van de Raad gebleven. De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en worden voldoende gedekt door direct gerelateerde opbrengsten c.q. bijdragen. Deze zijn correct op beleidsveldniveau toegelicht'
Afwijkingen
ln overeenstemming met het controleprotocol 2Q22 zijn alle afwijkingen groter dan de
rapporteringstolerantie van fouten en onzekerheden met een vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie besproken en waar nodig gecorrigeerd. Volledigheidshalve hebben we eveneens (kwalitatieve) afwijkingen kleiner dan de rapporteringstoleranties met de ambtelijke organisatie op besproken. Het kwalitatieve aspect heeft betrekking op naleving wet -en regelgeving en verslaggeving.
We hebben geen niet-gecorrigeerde afwijkingen geconstateerd. Hiervoor verwijzen we naar hoofdstuk 2 en Bijlage 2a. Foutenevaluatie afwijkingen getrouwheid gemeente Beesel en Bijlag e 2b. Fo utenevalu atie afwiiking en rechtm atig heid g em eente Beesel'
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 3
\a
accountants & belaslingadviseurs
BBV
Wij hebben vastgesteld dat de jaarrekening over 2022 aan de verslaggevings-voorschriften van het BBV voldoet. De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: r de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving en schattin gsposten beoordeeld ; r de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld; ¡ de geschiktheid van het gebruikte normenkader voor rechtmatigheid beoordeeld. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling en het normenkader voor rechtmatigheid bij het opstellen van de jaarrekenin g 2022 en de totstandkoming van transacties
zijn aanvaardbaar. Wij hebben geconstateerd dat de verplichte paragrafen en toelichtingen in de jaarrekening in overeenstemming zijn met de vereisten zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) ' WNT
Wij hebben geconcludeerd dat de bezoldigingen in de WNT -bijlage over 2O22 conform de Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) zíin verantwoord. De jaarstukken voldoen aan de gestelde publicatie-eisen van de WNT. SiSa
Wij hebben de SiSa -bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole over het jaar 2022 uitgegeven door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Hierbij hebben we de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekeninS 2022 van gemeente Beesel vastgesteld.
Toelichting & presentatie
ln onze beoordeling van de jaarstukken hebben we verplichte en onverplichte onderwerpen betrokken, zoals:
* Naleving Wet open Overheid (WOO) 1. lntegriteitsmeldingen * Fraude(risico)paragraaf / M&O * Duurzaamheid Wij hebben geconstateerd dat gemeente Beesel bovengenoemde thema's voldoende en passend in de jaarstukken nader heeft verantwoord. ln een afzonderlijke duurzaamheidsparagraaf zijn de opgestelde Duurzaamheidsvisie en actieplan Duurzaamheid 2019-2022 verantwoord. De voortgang van de duurzaamheidsacties tot en mel 2022 is voldoende beschreven. Wij adviseren het thema duurzaamheid te blijven bewaken en mogelijk naar een hoger level te brengen (rapporteren over beleidsindicatoren duurzaamheid).
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 4
\
\^
accountants & belastingadviseuts
Jaarverslag
Als accountant dienen wij ingevolge artikel 213, lid 3 onder d van de Gemeentewet te vermelden of het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekeninS. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij geen materiële tegenstrijdigheden, tekortkomingen of inconsistenties te melden op dit gebied. Daarnaast hebben we vastgesteld dat het jaarverslag voldoende transparant naar alle belanghebbenden is. De verplichte paragrafen onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering, grondbeleid en verbonden partijen geven voldoende inzicht in de doorgevoerde verbeteringen en externe c.q.
interne ontwikkelingen van de gemeente Beesel. De paragrafen Financiering en
Weerstandsvermogen & risicobeheersing geven de financiële positie van de gemeente Beesel weer, Taakvelden
Artikel 66 van het BBV bepaalt onder meer dat het overzicht taakvelden dezelfde
totaalbedragen moet bevatten als de jaarstukken en dat het verdelingsprincipe waarmee de taakvelden over de programma's zijn verdeeld moeten worden toegelicht. Wij hebben de bijlage 2: Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld juist met de toelichting in de programmaverantwoording kunnen afstemmen. Gemeente Beesel heeft het verdelingsprincipe tussen taakvelden en programma's juist conform Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden (gepubliceerd in de Staatscourant op 18 april 2O16)
toegepast. De taakvelden zijn per programma logisch en naar aard in
de
program m averantwoordi ng toegelicht. Schatkistban kieren
Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Beesel aan de gestelde eisen van toelichting van de Wet verplicht schatkistbankieren en de Wet Fido (Wet Financiering Decentrale Overheden) voldoet.
Accou ntantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 5
\
\n
accountants & belastingadviseurs
2
Controlebevindingen en adviespunten
2.1
Sociaal domein
ln de controle op het Sociaal Domein hebben we geen fouten en onzekerheden groter dan de rapporteringstoleranties vastgesteld. De basisregistraties van gemeente Beesel waarborgen in voldoende mate de betrouwbaarheid van de zorglasten. We hebben vastgesteld dat de gemeentelijke administratie en de registraties van zorgaanbieders voldoende met elkaar in overeenstemming zijn. De prestatielevering hebben we zowel kwalitatief als kwantitatief voldoende vastgesteld.
2.2
Europese aanbestedingen
ln het kader van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben we geen afwijkingen groter dan de rapporteringstolerantie meer vastgesteld.
2.3
Grondexploitaties
Op basis van onze werkzaamheden en verkregen controle-informatie hebben wij vastgeste¡d dat de waardering van de grondexploitaties voldoende onderbouwd is en de gehanteerde uitgangspunten voor de schattingen aannemelijk en consistent toegepast zijn. We hebben vastgesteld dat de grondprijzen voor (sociale) woningbouw voor 2022voldoende vergelijkbaar met de grondprijzen voor (identieke) objecten in naburige gemeenten zijn.
2.4
Voorzieningen
Tijdens de controle op de voorzieningen hebben we vastgesteld dat de voorzieningen voldoende getrouw en rechtmatig (conform BBV) per balansdatum zijn opgenomen. Onze enige bevinding heeft betrekking op: Nr
Bevinding
Over 1O jaar is de overdekking in de onderhoudsvoorziening ongeveer €1 ,0 mio gezien het veiligheids -en onderhoudsniveau van wegen
Effect/advies Het verdient aanbeveling de toekomstige stortingen in de
financiële onderhoudsvoorziening hierop aan te passen. Reactie gem eente Beesel : Er wordt in 202313024 een nieuw wegenbeheerplan opgesteld. ln afwachting hiervan zal er in de begroting 2024 geen indexering plaatsvinden van de jaarlijkse storting in de
onderhoudsvoorziening. Voor 2025 en volgende jaren wordt de hoogte van de onderhoudsvoorziening en de hoogte van de jaarlijkse storing opnieuw bepaald op basis van het nieuwe wegenbeheerplan.
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 6
\n
accounknts & belastingadviseurs
2.5
Wet lnburgering (M&O-beleid)
Op l januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet lnburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten. Met het nieuwe inburgeringsstelsel wordt beoogd dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, richting werk worden geactiveerd en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Gemeenten hebben de regie over de uitvoering van de inburgering ("regierol"), waaronder de verantwoordelijkheid om inburgeringsplichtige asielstatushouders, gezinsmigranten en overige migranten te begeleiden, met hen de keuze te maken voor een van de drie leerroutes (Onderwijsroute, de B1-route of de Zelfredzaamheidsroute) en toe te zien op de voortgang van het inburgeringstraject. Gemeenten hebben de wettelijke plicht om ervoor zorg te dragen dat er aan de inburgeringsplichtige asielstatushouder tijdig een inburgeringsaanbod wordt gedaan. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in aanvulling op het bestaande M&O-beleid bij een gemeente specifiek aandacht aan de Wet lnburgering 2021besteden. Een gemeente die reeds beschikt over een goede opzet en een goed werkend M&O-beleid, kan dit M&O-beleid doortrekken naar de Wet lnburgering 2021. Daarin zal dan wel extra aandacht nodig zijn voor specifieke risicofactoren en-afwegingen inzake de Wet lnburgering 2021.
ln het kader van de SiSa -controle hebben wij navraag gedaan naar een M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021. Op controledatum is ons bevestigd dat dergelijk M&O-beleid nog niet bestaat. Daarom adviseren we gemeente Beesel dringend een goede opzet en een goed werkend M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021 te implementeren. Gemeente Beesel bepaalt zelfstandig de tijdigheid van de invoering van het betreffende M&O-beleid. Advies: ln het kader van de SiSa -controle hebben wij geconstateerd dat de bestedingen (lees: uitgaven aan statushouders bij SiSa-regeling G10) over 2022 €33.608 waren. Dit betekent dat er nauwelijks risico op gebied van Misbruik & Oneigenlijk op controledatum is. De opzet van het M&O-beleid op gebied van de Wet lnburgering 2021 is echter niet toereikend, Als gevolg hiervan is er sprake van een formele bevinding in het kader van de jaarrekeningcontrole 2022. Van gemeente Beesel hebben we inmiddels vernomen dat het betreffende M&O-beleid op gebied van Wet lnburgering voor het 4 kwartaal van 2023 opgesteld en ingevoerd wordt.
2.6
Begrotingsoverschrüdingen en -onderschriidingen
ln het kader van begrotingsrechtmatigheid hebben wij alle lastenoverschrijdingen (op programmaniveau) groter dan €50,000 beoordeeld. Lastenoverschrijdingen zijn onrechtmatig volgens de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV (oktober 2018) en tellen n/ef mee in ons rechtmatighe¡dsoordeel als controlerend accountant wanneer: a). de lastenoverschrijdingen binnen het bestaand beleid van de Raad passen; b). direct gerelateerde opbrengsten tegenover de lastenoverschrijdingen staan; c). de lastenoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen plaats hebben gevonden. Wij hebben geen afwijkingen groter dan de rapporteringstolerantie op hetgebied van begrotingsrechtm ati gheid vastgesteld.
Accou ntantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 7
\
\^
accountants & belastingadviseurs
3
Analyse resultaat en vermogen gemeente Beesel
3.1
Samenvattinggerealiseerdresultaat
Het gerealiseerde resultaat bedraagt in 2022 €1.439.000 positief (na mutaties reserves). Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er sprake van een positieve afwijking van €1.180.000. De positieve afwijking van€1,2 mio. is met name verklaard door de volgende ontwikkelingen zie eveneens par. 3.3.2.:
å Voordeel Programma l van €91.0OOals gevolg van diverse voordelen <€25'000; {t Voordeel Programma 2 van €425.0OO als gevolg van lagere lasten op het Sociaal Domein;
.t Voordeel Programma 3van €502.0oodoor vrijval verliesvoorziening Oppe Brikvan €2O3.OOO en overige niet aangewende budgetten;
{t Voordeel Programma 4van €338.000 door voordeel op vluchtelingenopvang OekraÏners {t
van €130.000 en overige niet aangewende budgetten; Voordeel Programma 5 door meer ontvangen algemene uitkering dan verwacht van €187.0OO en waardedaling participaties van €85'000.
Exploitatieresultaat (in € 1.000) Gerealiseerd totaal aan baten: Gerealiseerd totaal aan lasten:
€45.509 €41.610 €3.899
Saldo totale baten en lasten: O nttrekki n gen reserves
€7.458
Toevoegi n gen reserves:
€9.918
Mutatie reserves: iseerd resultaat na bestemming 2O22
3.2
-t-2.Æo €1.¿ti¡g
lncídentele baten en lasten
Gemeente Beesel heeft de incidentele baten en lasten op juiste wijze in de jaarrekening toegelicht i|rlz. 122van de jaarrekening). ln deze paragraaf hebben we de incidentele posten uiteengezet die het gerealiseerd resultaat eenmalig volgens het overzicht incidentele baten en lasten beÏnvloeden: (in € 1.000) Saldo structurele baten en lasten 2022lincl' reserves) Saldo incidentele baten en lasten 2022(incl' reserves) Het gerealiseerd resultaat 2O?2
Bedrag
€ 3.260 (V) € 1.821 (N) € 1.¿ti¡g (v)
Het saldo van incidentele baten en lasten is niet hoger dan het saldo van structurele baten en lasten. Over 2022 is er sprake van een structurele exploitatieruimte van 11o/o' Afgezet tegen de significante budgetoverheveling is deze ontwikkeling veroorzaakt door een momentopname en kan tot een vertekend beeld voor de meerjarenbegroting leiden. Daarom adviseren we
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 8
\a
accountants & belaslingadviseurs
gemeente Beesel het structurele begrotingsevenwicht te blijven bewaken en geen incidentele middelen voor structurele taken in te zetten.
3.4
Weerstandsvermogen & financiële positie
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per jaareinde 2022€19,9 mio. en is door de significante budgetoverheveling aanzienlijk ten opzichte van 2O21 gestegen. De solvabiliteitsratio van 52o/o is volgens gangbare norm voor gemeenten voldoende' De ratio van het weerstandsvermogen is op basis van de jaarrekening 2022 bepaald op 2,11 en is goed (>dan 2).
Overige kengetallen , afgezet tegen normen in de gemeentesector, tonen de volgende positieve ontwikkelingen: 1/er is een positieve structurele exploitatieruimte 11%. Hierdoor is gemeente Beesel in staat om extra lasten of tekorten binnen de huidige budgetten op te vangen, maar verdient het aanbeveling om het structurele begrotingsevenwicht te blijven bewaken 2l er is sprake van een lage schuldquote ten opzichte van het eigen vermogen
teneinde schulden te kunnen aflossen: -l- 13o/o (190o/o; minst risicovol)
3/de ratio grondexploitatie geeft weer hoe de boekwaarde van de grond zich verhoudt tot de totale baten. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De ratio grondexploitatie voor 2O22is voor de gemeente Beesel 17o negatief (121o/o: minst risicovol). Door de relatief lage boekwaarde van de voorraden is er feitelijk geen relatie tussen de baten en projectkosten. Op 31 december 2022ziin de projectkosten per saldo door de eerder gerealiseerde grondverkopen grotendeels terugverdiend.
Kort samengevat vertonen alle kengetallen in combinatie een gunstige ontwikkeling. We kunnen ons vinden in de samenvattende conclusie over de algehele verbetering van het
financiële weerstandsvermogen van gemeente Beesel onder de kengetallen in de jaarstukken.
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 9
\'\
accountants & belastingadviseurs
4
Samenvatting kwaliteit beheersorgan¡sat¡e
4.1
Bevindingeninternebeheersing
Op basis van de tussentijdse controle hebben we de opzet en bestaan van alle belangrijke processen en beheersmaatregelen binnen de gemeente Beesel vastgesteld, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Naar ons professioneel-kritisch oordeel is gebleken dat de gemeente Beesel in de basis aan de te stellen eisen van interne beheersing voldoet, behoudens enkele aand achtsgebi eden .
Mogelijke verbeterpunten op het gebied van de interne beheersing en bedrijfsvoering zijn met
de vertegenwoordiging van de ambtelijke organisatie besproken. Ten behoeve van de
ambtelijke en bestuurlijke organisatie van gemeente Beesel hebben we deze bevindingen in onze managementletter d.d. 13 januari 2023 gerapporteerd' Ten opzichte vorig jaar heeft gemeente Beesel een duidelijke verbeterslag gemaakt in opbouw en structuur van het balansdossier, alsmede procesgang rondom de rechtmatigheidscontrole van de SiSa-regelingen.
4.2
Bevindíngen automatiseríngsomgeving
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de
continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen.
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuÏteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Ten behoeve van de ambtelijke organisatie zijn onze detailbevindingen reeds in de managementletter van 13 januari 2023 opgenomen. Wellicht ten overvloede willen we benadrukken dat onze detailbevindingen in het kader van de accountantscontrole een meer generiek karakter hebben'
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid, informatiebeveiliging en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking te waarborgen.
Accountantsverslag Gemeente Beesel
Pagina 10
\
\^
accountants & belastingadviseurs
5
Relevante ontwikkelin gen
5.1
Rechtm a tig heid svera n two o rd i n g g em eenten
Vanaf 2023 zal de controlerend accountant niet meer een oordeel over de (financiële) rechtmatigheid in zijn controleverklaring opnemen, Gemeenten zijn in deze situatie zelf verantwoordelijk voor het opnemen van een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De controlerend accountant betrekt dan de rechtmatigheidsverantwoording in zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarstukken. Het wetsvoorstel inzake de rechtmatigheidsverantwoording 2023 voor decentrale overheden is inmiddels door de Tweede en Eerste Kamer behandeld en goedgekeurd. De Wijzigingswetvoor
de rechtmatigheidsverantwoording treedt vanaf 2023in werking. Ter voorbereiding hierop zal de Commissie BBV de definitieve Notitie Rechtmatigheidsverantwoording later in 2023 publiceren. ln 2021 is reeds een standaardtekst voor de rechtmatigheidsverantwoording ontwikkeld. Hierin geeft het College aan dat er zich geen rechtmatigheidsfouten (alleen de 3 criteria: begroting, voorwaarde en M&O) in de financiële handelingen gedurende het kalenderjaar hebben voorgedaan boven een gestelde verantwoordingsgrens. De Raad van gemeente Beesel heeft nog niet de kaders vastgesteld met als uitgangspunt de hoogte voor de verantwoordingsgrens. Het is toegestaan om een keuze tussen O% en 3Yo te maken. De verantwoordingsgrens is gelijk aan de huidige toleranties. Dit geldt voor fouten én onzekerheden. Als deze zich gezamenlijk boven de verantwoordingsgrens bevinden, is het vereist aan te geven welke afwijkingen het betreft. Van het College wordttevens verwacht dat
in de Paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording wordt gegeven en welke acties zij neemt om dergelijke afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
Binnen de gemeente Beesel wordt hard gewerkt aan de voorbereiding van de implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording over het jaar 2023.ln de basis is de kwaliteit van de verbijzonderde interne controle op orde. De beleidskaders (incl . financiële verordening) van de gemeente worden later in 2023 aangepast.
We raden gemeente Beesel aan tijdig afspraken over de (juiste inrichting van de) rechtmatigheidscontroles met de huisaccountant te maken, zoda't een goedkeurende rechtmatigheidsverklaring en goedkeurende controleverklaring op gebied van getrouwheid van de jaarstukken een logisch gevolg is.Totslotwillen we gemeente Beesel aanbevelen de hoogte voor de verantwoordingsgrens gelijk aan de goedkeuringstolerantie van de accountant te
stellen.
5.2 Actualiteiten wet -en regelgeving Volgens de Sectorcommissie van de NBA Decentrale Overheid (maart 2023l.worden de volgende aanpassingen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2023later in 2023
doorgevoerd:
* *
Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV): rechtmatigheidstoelichting en
grondslagen Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO): uitwerking controle van de getrouwheid van de jaarrekening als geheel, inclusief controle van de rechtmatigheidstoelichting. Tevens zal de materialiteit / goedkeuringstolerantie worden aangepast. Hierover vindt nog overleg met gebruikers van de jaarrekening plaats: Ministerie van BZK zal met IPO en VNG contact opnemen over een passende vorm van
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 11
\^.
accountants & belastlngadviseurs
achterbanraadpleging. Het gaat om een aanpassing naar 2o/o voor fouten én onzekerheden .!. Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV: SiSa R-indicatoren worden onderdeel van de rechtmatigheidstoelichting. lndien de Raad het noodzakelijk acht, adviseren we gemeente Beesel de verantwoordingsgrens
tijdig bij te stellen.
Accountantsverslag Gemeente Beesel
Pagina 12
\
\n
accountants & belastingadv¡seurs
Bijlage 1 Overige onderwerpen en formele aspecten
Geen indicaties van fraude
De verantwoordelijkheid voor de jaarrekening berust bij het College. Uitdien hoofde is het College verantwoordelijk voor het beschermen van het vermogen van de gemeente, het voeren van een afdoende financiële administratie en het in stand houden van een geschikt systeem van interne beheersing (waaronder procedures voor het waarborgen van de betrouwbaarheid en continuïteit van geautomatiseerde systemen en het voorkomen en opsporen van fraude, overige onregelmatigheden en fouten en niet-naleving van wet- of regelgeving). Wij hebben onze controle zodanig ingericht dat wij een redelijke mate van zekerheid verkrijgen dat de jaarrekening in haar geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat die het gevolg zijn van fraude of fouten.
U¡t de media blijkt steeds vaker dat gemeenten in Nederland door een CEO-fraude worden getroffen. Door middel van phishing-mails trachten hackers directiefraude te plegen en gelden van gemeenten afhandig te maken. Gedurende onze controle hebben we vernomen dat zich geen beveiligingsincidenten binnen gemeente Beesel tot op heden hebben voorgedaan. We adviseren gemeente Beesel te bewaken dat het bewustzijn van directiefraude hoog blijft' N iet -fina n cíéle rech tm a tig h eid
Een belangrijk onderdeel van de controle op rechtmatigheid betreft onder andere het beoordelen van indicaties of signalen van een verhoogd risico op het gebied van juridische rechtmatigheid (niet -financiële rechtmatigheid: het niet voldoen van beheershandelingen aan gemeentelijke -t nationale en Europese wet- en regelgeving). Gedurende de jaarrekeningcontrole hebben we geen tekortkomingen geconstateerd, behoudens de niet materiële fouten en onzekerheden in de foutenevalu atie (zie Bijlage 2b. Foutenevaluatie afwijkingen rechtmatigheid gemeente Beesel'). Onafhankelijkheid
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse
Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) opgenomen in de 'Nadere voorschriften inzake onafhankelijkheid van de openbaar accountant'. Deze voorschriften vormen een belangrijk onderdeel van het normenkader waaraan accountants moeten voldoen. De naleving hiervan is binnen de organisatie van KSG ingebed,Op basis van dit normenkader concluderen wij dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van gemeente Beesel in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke bepalingen en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat er geen schendingen van de onafhankelijkheidsvoorschriften hebben plaatsgevonden. Ons zijn geen relaties bekend tussen KSG en haar zuster- en/of moedermaatschappijen of haar aandeelhouders en/of werknemers en uw organisatie, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed op onze onafhankelijkheid kunnen zijn. ln ditverband merken wij op dat wij slechts assurance-diensten hebben uitgevoerd. Hierdoor is
onze onafhankelijkheid voldoende gewaarborgd voor het uitvoeren van onze controlewerkzaam h eden.
ln het kader van verscherpte richtlijnen vanuit het programma'ln het publiek belang'van de NBA dienen wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u te rapporteren. Voor Accountantsverslag Gemeente Beesel
Pagina 13
\
\-\
accountants & belastingadviseurs
uw inzicht verstrekken we onderstaand een opgave van de tijdsbesteding van onze controlewerkzaamheden per fase van het controleproces (incl . een schatting van nog te besteden uren voor de afronding van de jaarrekeningcontrole): Urenbestedin fase Planninsi interim Balanscontrole Afronding Totaal:
uf en
133,75
41o/o
168,00
51o/o
26,75
8o/o
328,50
l00o/o
De bestede uren overschrijden onze planning die de basis heeft gevormd voor de met u aakte prijsafspraken. De overschrijding is veroorzaakt door aanvullende controlewerkzaamheden op de rechtmatigheid van het toegenomen aantal SiSa -regelingen ten opzichte van 2021 (zoals vluchtelingenopvang Oekraïne en Regiodeal, incl. inzicht in organisatorische inrichting in de regio Noord-Limburg). Deze werkzaamheden zaten niet in de oorspronkelijke prijsafspraak. gem
Overíg e a a n d a ch tsg ebi ed e n
Hieromtrent berichten wij u als volgt: ./ Gemeente Beesel heeft gedurende het boekjaar 2022 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke waarderingsgrondslagen en verslaggeving; ./ Belangrijke ongebruikel¡jke transacties en controversiële of noodsituaties hebben zich in het boekjaar 2022 niet voorgedaan; ./ We hebben geen gebeurtenissen na balansdatum onderkend die een materiële impact op de jaarrekening van 2022hebbenl./ Er zijn geen meningsverschillen met de ambtelijke organisatie of College geweest. Bij de uitvoering van de opdracht heeft de ambtelijke organisatie ons volledige medewerking verleend en hebben wij toegang tot de benodigde informatie gehad; ./ Er hebben zich geen omstandigheden voorgedaan die de uitvoering van onze controle in belangrijke mate hebben bemoeilijkt. De medewerkers van gemeente Beesel hebben volledige medewerking verleend; ./ Sinds 1 januari 2022gelden voor ons Nadere voorschriften NOCLAR (NOn-Compliance with Laws and Regulation), hierna NV NOCLAR. Hierin staat dat wij moeten handelen ingeval van niet-naleving van wet- en regelgeving door de gemeente Beesel.ln voorkomend geval moeten wij mogelijk een relevante niet-naleving onmiddellijk melden aan een bevoegde instantie. Voor meer informatie over de NV NOCLAR verwijzen we u graag naar de website van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (httos://nba.nl).
Gedurende de uitvoering van de controle hebben we geen relevante niet-naleving van wet- en regelgeving geconstateerd. ,/ Op basis van onze Controlestandaarden zullen we nader over continuTteit en fraude rapporteren.
Accountantsverslag Gem eente Beesel
Pagina 14
ro =
ît6 Ð
ro
.E
E '(,
g oo
q)
-c
oú
o
o
cG
(
o .g
fL
_v
c 3 o o o e
o)
N C
o P f
{t
o
1
z
z
c')
c .F -c .9
õo F
õU, o U' o o
o o
É
o
o
qp
c
tr
þr
C
o o
o
o o E
(¡,
ct)
E o
tr
q)
!
E (¡) g)
o
-c L
o
E
-v. c)
N
o
c
o
ct)
u. (E
ì o
E
qt
c
g)
=c
o o
c
F f
c
(¡t
o
ct)
(l)
o gt
o
LL
tr
!
i=
I
ì o o o
r (¡, (¡)
+,
lto (\(E
o o *. o
o) C
_9.
:=
¿ñ
C')
o)
C o)
(¡)
o o ur
c
-c .9
õo
E
(,o o)
o
o
¡t -o (\
F
o
(,o)
z
o) o)
d]
J
o
g)
o
Ø
r
3
F
(¡)
o)
o o o
o ct) o iñ
U'
í) an
o)
P
c(E
(,c)
P
C
G
o o
= o o o
(o p,
O)\ C-Õ : 0)! (u-.-
!l
o
'tE
G ùo g
!
!
!
o)
o)
o)
c
C
* Y olË (= ¡) o9Ët -v. oa-= ! Øil F o c) o Þõ o coo)
G
õ a cü
a.)
tr E
l
E c o
Þ c
=) o
f,
o)
=) o J ! o
l¿
(, o
(9
(9
o
E(¡) o
o
P
P
P
F
= o l¿ ! o) o
v-!
! c o
c o)
l¿
! c) o
o
E(¡)
(¡)
l¿
Þ c
!
(5
! o) o
o
! c o 3 o E(¡) o
q
I
v
c
o)
o)
a (¡)
= o l¿ ! o) o
-v.
(9
!
:o
0)
o)
c
=) o
l¿
!(¡) o (J
c
f (¡) t¿ U
o o
! C o J
o
o .=
q)
o
È
IZ
!
o)
o
o o
:'o
/ {./
o I
o 'õ o)¡ CL
ß
'; 0) ; -v. ;0) .YN
t
q
N
z
z z
z z z z
z z z
z z
EB 9O o o
q)
o o qp
QD
o o o o (Ð qp q) (¡¡)
o o o (¡¡) q¡) qÐ
o o (+) (¡¡)
o (¡¡)
o o qD
o o o o qp q) (Ð
o o o
o o q,
ì
õ= oli F5
ì
ì
F
P
o
O)+ !
E:9
n'õ c rè (U-^ È= ¿-Õ |ôPo¡
+c) o'rC Y |'o )-ç-.9 o) l? h o''y.lod) c) ôl¿ G -rK Ø-:
qp
q¡)
qD
q¡)
q¡)
q)
Pr¿) o:o) F"o
3 = o
o.
o o
õ
.o
o {J I
o Ø
õ
o o
r
o o tP
.Io) c)
g
I
.v, o)
E
o)
c
(¡)
o o
o
c
Etu 0)tr
õc
c
(¡)
'::l
o)
E P
.=
o
a) l¿
o) P LL
o
-v
F -O 0)
o U) E
(o
o
z
f
q)
ø-
o
oõ o,ã .So
o-
OOl¿c
C
oo
c
gF 'Ã
o,
PÉ L(E {Dg
Ø OJ
.g
(') Ø
o)C o.o) Øp o) c)
co
(¡)
o)
(Ð
z
õ o)
F
(o
c\ co
o
I
o
.9
.v.
o)
o. Ø
o) .=
o) (¡)
cq)
o) .F
o E=
I
c{
o o c\ C) e{ I
o)
o¡ cE
o C\¡
.L(DC =oro öFs ta Xo -'7^
=
(¡)
E o) o
E
o
o)çö
.g
o -v. o
c
o¡.c Þ .=Eb
E
o C o
Eóc
f.P-o
-iE; ËrP
(Ð u)
o c) !
OJ (¡)
(Ð
+ + (J O
-o
E
o)
!'õ
'õ
E
o
o)
C
bÞ
o P
f'; O)L l¿O
!o
ro
c\ (o
C)
C)
Ø
oÞ
ñ (o
E
o¡Q LP
o)
C
o
l¿
o)
:/,
o)
Ø
g 'o) U)
c) c)
l¿
o o)
'-c
o)
tsL 'õ = 'õo E E o) o 6) ¡r o. G Ø(Y, ßÈ o) o! 3 PË .= .= c\ o =O õg, õñ ! o) (\ 3'9 C oo) (¡) EC\ o fr or É oc) (¡)
P
.9 oef õq) õo) oc o c! o q) o oool É. ø)>o) t É. d)
o) P
L.-
o)
o) o)
U)
P
= o 'õ
'- o)
c
E o o
o É6 E E;e o o)o) o !c a
õ Pev 'õ izTi o
c_ oh oó E¡
! 'o -o
o)
(¡)
o)
9 o
!Ée c9'e
c
c
0o
Xo¡
.=
-o o o)
o)
o
€E
(¡)
't x
at)
3o Io of o)E o 9ã m Eq,
(v)
(¡)
.!o =f :l o, 5= o¡S .v.o o¡9 õg) x, oc) iFc) O¡ .^ 'õ s6 o ço (J o
o) .=
-c) (¡) ñ
(E
q)
o)
O)
E
o)
ËE
N
õP oõ (l).¡
o)
C
(l)
3p
C
.=
c)
P
-\z -=
P
-Y
!
P
o (¡)
o
?F O)¡
o)
c
'tc
l¡.
É
o
c '¿
o o
È
o o c,t o
-o
:-c
c) O
q)
d] r,o
F
C)
tJ)
+ o ô
æ
U)
c! l¡l
{æ
lrJ
õtt) c) 0)
d]
o) P
c o) o)
E (¡)
o
q)
o
õ o)
Ø
P
c(g c
P
= o
o o
l\
o)\ .çp^ : o:o
o = t,o
-
Ë
P*Vl-
6
e3 3-6 oFb
oo cü
C o)
)
!
(9
(9
o
F
P
q
z
z
z
E,990 o oo.:9ìc qp
(+)
o
o (+)
q)
+:()c) co(', o: o
E
o o
! o
!
= c) !(¡)
ñ
:oo
cq)
õeËB v=
Ê
í\ / {,/
.-
lu _!d\ vF-
UD
!
E 'a, (D¡ 'iu -y, -YN
õ=
o)
E(¡)
o
!
!
!
E
E
o)
(¡)
o)
o)
o)
o)
o)
c
c
C
¡o
= o)
f
c
= o !
c
(= ¡) ! o) o
c f
c
a (¡)
À
0)
o
(5
(J
(J
(,
(,
P
P
q
q
t
z z
z z z z
z
o
o o q) qD
o
o o o (¡¡) q) q)
o
o
o o (+) (Ð
o o o o (Ð q, qD
0)
o
ì
J
Þ
-)¿
o
o
.v.
!
c)
(9
o
o)
o
-!¿
o)
I !(¡) o
ì ì
o .g
:/.
-v.
o
!
o !(¡)
(¡)
)/,
E
o)
o
l¿
! o) o
ì
LP
o U)+ !
E:P > f ï
ro (O-ô È= oSc¡ l
q¡)
qi)
q)
'-a
Þc) OE-:Z
.o or :'õ )F+o
aì '-
L
O ìÍ _U,^P (U N P¡:)
Ôll v/.:
o
(Ð
q)
o
qD
O:o) l-"o U)
o
+
o) 'õ
m c)
'0)
3 3 o) (o
õ IZ o (t)
'-c c) ll .:f c)
_v.
0)
'i o)
o_
Ø
E
(U
o
z
tr
o
c
G
Þ c o
g) o-
o
g)
CC\
Ex
+^ Qc
I
(J
O) NoD
c
c)
.? ! c
0)r
o)(tr ¿/J
(o(D
6N (¡) ! =c) NC oj9 -l
ñc', :o)
ît)
Þ
õN
o, .=
õ F'S
õoe!
N
C\
:õ o N õo) >tu ñs,
z
Øå
!
cc) P c oo o o)
:CD )C
o E
o)
o,
LP
oo) )e
(Ð
o
co o> tD¿
o
o. (t,
c
o
P
c o)
+ ('
:o) OO
o)
c
!)
o)
o.
=
o
E
E
P
o)
q)
(¡)
õo)
_y.
èo¡ LP o(u
C
o)
Ø C o)
I
(')
o o
P
:/, oo ! .= .= o) N l¿L C\I .e9 N =o) o)o o q,E o c\ -v. C\ f0) o) ) oD
-a:R lf,c Lo)
l¿ J
E
-v
(,
o)
-o o) .L rD¡ tro)
-. o) !9Lí)tDc o ia cf) õ :a) ^C -c) :=9o o! aC# -9q -o= -aC :6) .lõo .E r-O) )- õ9E ;o =o) P :N -oE o) (¡) o il(9(, 3_õ 3 3 C\
C
0)
c
o
Lõ
'- c\ õ!N oo -!¿ c\l
'-õ
c
! o o
! vo
(¡)
o
!
+ o
E
o
f
õo
(¡)
= o Ø
F
c\ c\
o o
o N ó C\ o C\ !
l¿
o o
.= f
J
-r¿
o
o o
o
Ø
Ø
o-
o)
.v,
o-
o)
.,c
= o
P
(t)
o
o,
C
'=
P
c
o,
o C
:9
E OJ c
o¡F lzY o! 'ço 'õ o- vo oc =a o-o q) ø,G
õU' q)
o
fI¡
o) P
c o) o)
E
(,o) g, (U
o¡.9
I o) o, €c øo) o .= .ç -Lc
r¿
í)
õ
'õ
o)
3õ oc
õg) õo) =o) :1 >
c)
P
i=Ø
!
YE
o
C\
(r)
(9
o
(9
6)
0)
3e
É.
É.
Eo-
+
æ
c\
- -
I
o-
Ø C\
T
ît)
c ñ c
P
= o
o o
æ u o
'õ
E0 q¡ Ë
l¿
ß
C
oi o fL
-c. c) 0)
N
no
q
cü
z
ì z
z
z
z
oo o oc
o q)
o q,
o qt
o
o
g
G
(
o .=
o)
I
P
ì z
ì z
ì z
z
z
z
o
o q¡)
o q)
o qp
o (¡t
o q,
C
5
o o o G
i=
_c
.9
õo t--
{,
o)
c(g
E
q¡)
Q¡)
q¡)
õ c
i!
çO-c= lo J! oo) LLN
o)
P
= o
LL
c
6) o)
3 o)
'Fy
(o0)
O.c
Et
tr
o ctt o L I
o N o F o
+,
G
.Ê= 0)
(t)
';
a)
o
.;C
õE
=l Ya)
o 'õ q)
õ
o_
o tr o +t
(o
ø
E
o
z
6) o)
3
o) 'Fy (!0) O.c
o.Y Eo Ltr
tl-i
c)
= o
l¿
tl-
o)
N C
o (¡)
o o 3
P
o) 'Fy o0) O.c
€= Ê=
Fb)
o(L =É. ¡6 'o)
¡fL
=É. ¡Ûl
oDtr
C-O
0l) a
o¡tr
C¡ Oa oùÈ
õ8 õ8 õ8 >>? o.!
O.=
6¡ .!
O'E
O'E
'-o
!(E
O'E
(¡) '{=
'-o
O'E
!(Ú
'-o o'E
o
.ct
(Ð
o ctt o z
+ (9
+ (9
Ë
(,
o
.v.
ã.9 ) t(u o
o
o (¡)
IL
c) N
o
o o N
LC
o.Þ lLi
c
o)
o
o o
c)
o)
o)
'F
F
o)
o)
(¡)
0)
o) 'Fu o6J O.C
o o
p
;
q)
Ot ''th
Ex
th
.1,
c)
o.
o.
c
0)
0)
go
go
(¡)
o)
.2
(¡)
'õ
tJt
U'
x
q) U'
o0) O.c
o,
'6
Q)
I ,õ
ID
(t
o
p
.eË .eË !) (E.= -C= ß.= ot'; eO çO Fo. q! ÞF +o à *,{ú O(E üù o.t Err (Y)
!(E
P
E
c(¡)
.F
Ëe Ë_o L ,9 .9 ,9 .9' .9 o, 9o Eô Eõ o= Eô co) co) CÈ co) Ë_o
(¡)
q)
o)
'õ õE õE 'õ È.e È.e È.e 2i, 9ã .Y> o(u (u(o oo ø.É ø.E ø.E :.õ Põ
C-o o-
u-
(¡)
(¡)
E o
o
L(Ð
o! o= cÌ\
o o)
Oe
+ (9
sf
(,
I
at
(uc) O.C
I; Ët
.9¡ 3P (Ðo pg
fr fr
¡6 'o)
Fb)
o(Ú ø.E
p
C! Oa
o)
.9)'Ê tso. (f,(Ú
oDtr
IL
3
'Fu
(f) o oO=E ¡o
(r,o ¡fL
o(u ø.c C-o oo¡tr
(Ð
E F
=É. ¡o 6I Fb)
õE õE õE #.e È.g Èe oo
ø.9 CO Oa
õ0tr
õ8 >F >- õ8 >- õ8
'F (t' (t
C
o g, o
o
õØ
(¡)
o)
(!
m
EE ËÊ Ëe .F .9 0) ()oD ,9 .9' c Ei5 Ëo co) 3 co) co) e3 e3 Ei5 o'{= q) 'E O.E c,
P
-c' o.= Of
Err
q¡ .!
O.=
6¡ .!
o
ËF
o-= Of
'$o '$o =ó =d) trõ9 Ëe cro CE !Ë != Oe
CL ot Oc ot lo ollEo) f(l'tØ ot. o) or. d) 't6 p -r p -r -0)_9' oR OC OC OC H N:, NC) NO) NC) oo oo oq) oq) oo FO, FO, l- o, l-> F>
IL
iñ
c
= -c
in
p
p
pq)
(¡)
O
ofL
=É. ¡dl
-v.
N
(¡)
flP f3 .9 fP (Ðo (f) o (Y) õ
o 0)
o)
o
o
g
(¡)
c
c
d
p
p
(¡)
o=
o= õJ õ_' o, N -O ar t"
o)
!(o '-(J
o'J=
ot oìo
!io '-o o'E
ot or.
o)
Etu '-o
O'E Oc ol o)
ø,o JÞ
cq) o E
(,o g,
o (¡) X'E oiE À¡-o.=
õ
NL
P
..¡'P a.¡'3 .r' = OC OC ;9 EP OC NC) NC) N0) oo oo oo oo) oti ót N;-
N,-
Fo
Fo
Fo)
Fo)
FO, FO-
Ë
*(,
+ I
+ (9
+ (9
o
c)
+ (,
o o
Ø
C
o
c
)o o o
!eo ¿o
ã o E
ß
u
E ß
.9d ËS f qt) o.. >+
'o) -c.
Po
0)
l¿ c) N
gä
ô tU
cü
cG
( {,
ô u u c
q
ì z
È=o
z
ì z
z
P
I
z
z
o
c 'ó (E
fL
o tso) oc != _0)
P
ì z
o)
z
!ü o¡'
C
E
c(l, '-c1É
.9
õo
.g ø) .Ë o)o. :t Oø
F
!e -o.E
O)
c (o
oo o oc E
o qp
q)
o q,
o q)
o q¡)
o q)
b9) >.:
o (¡)
o Qr)
b9
iã Eo
'õ
c c ir
äs
-oP (Ð -c _o O= ¡O. E
*'õ O-C
:a) oc) LLN C o
p
p E
o = -c
o)
0)
0)
o
[L
o N
0)
o¡ã Eo
l¿
LÉ
Q)
ri (,,
N
C
a o
TL
-v, c)
N
c
9õ b!
(¡)
o
-v,
LL
(¡)
N
Pb
o
o
c)
ior oEl
E
P (¡)
,ob r>
3o)
q)
in
o
o
p
Oo OO, N
oCo) ri- 15
0)
'.
o) (¡)
o)
.: c)
J(¡)
ç,õ c) o_
2
ø.E C¡ oõ0tr
i.=
=
.9(n rì
È.e G(tr ø.c C¡ o-
ortr
õ8 õ8
0)
F (ú o (¡)
(Þ
o(l'
o
E
(o
È.e
c)
F 'F
EE OC
0)
(9
pg ¡m õE õE
g,
o
3 o
'Fe oc) O.C
!(L =CE ¡tì
õ -v IJ'
o 3 o 'Fy
c)
LJ
ñ o
o)o
(¡)
0)
g; g; 3g fg 3P g (Ðo (Ðo (Ðo
E
c)
'Fp (Úc) Oc
q)
GC' O.C ()> 'Ê>
(Ð
.;c
3
+o (,€ o9
q)
(¡)
(¡) .-
pg ñ ¡dl
õ
õE
F
È.e
o IJ'
(¡) o X'.s otu
o'{= oc o) o)
ôl'(J.= O'E NL
<"r'P
z
+ (9
rt (,
o,
oð >(¡) .-
O.E
o ..r, :o '-o iú
O '{=
O '{= Oc
o
¡t
o o o o
Þiú '-o
sf
o q)
F
Ct. A)
rr¡'P
F
t)
+ (5
o
ñ.I
rп-
NL
=N
s"õ
:EF Ë¡; :P > :P > tt=c urZ c Þ3; õb* ä3Ë :oõ
gõ E ^Ors
p þ0)
>õ
C.,¡
C.,¡
l:
øc) r3 r3 oo )<'E oo) X'E oio O(E (Ð.ã (Ð.ã
s(5
E
CY= '=o-o
o,
o¡Q !c co) (úê
Eä = Eã = d(o do -
o o o
øO
= OC oc NL NO) NO oo o(l, oc) oo) oo) l-È FO- Fo, l- o) Fo) OC N0)
õ .v.
o,
oD
ol
ñ
q)
ø.E c_o (l)ç _9h
oD
oc o, o)
E
(Eo
EE c EE Ëe -o .9 0) -o o) Ei5 p E¿5 co) Ei5 cd) L6) O'E !iú '-o
0.)
(Y)
oÞ:l
P9o
*e>
Eì3 õ= o ÈtE Utv
9
o-c o-t 9o b 9o b '-o: '-o: o)l- : O'F : ãÊ >-h I ãÊ I ctEY
l-ooo- O::=o
q)
>o) (Úa
oq)
:oõ ^s).F Ë,E I '-o-o oÞ f ï,øo-
;ì3 eiB
åç:
åõ '<
)g^L
coY Ol-åo
_!¿ -O
õq o)! o.-
E= (ÚJ
>:=
+
C,
{ o
(¡)
o)
tl
o) P
cq)
$¡E
o
ú sE sõr=Ë F
(,0)
Þi 'ùo.=
çoõ .9 s, õ)
ì;ed 0(Ð'õ È-¡P
+ (9
õtt
orqrÑ9?
èËÊË'
s!e$
E
o)
o at
o (t P
C
o
c J o o o