AB B2025, 1e termijn VLP

Algemene Beschouwingen VLP 2024 mbt begroting 2025 e.v. jaren. Titel: “Dromen mag, maar tevreden zijn met wat je al hebt is een groot goed”. Algemeen. Geachte gemeenteraad, college van B&W, ambtenaren, publiek op de tribune en de luisteraars en kijkers thuis. Vandaag staat de gemeentebegroting 2025 van onze gemeente Beesel op de agenda ter discussie en besluitvorming. Wij verheugen ons op deze dag om samen met de andere raadsfracties en het college te debatteren over standpunten en keuzes die we maken om samen te komen tot een besluit over deze begroting dat ten goede komt aan onze mooie gemeente. Veel voorzieningen hebben we al en deze moeten we proberen te behouden op het gewenste niveau. En zoals ik in de titel al aangaf, Dromen mag, maar ben ook al tevreden met wat je al hebt. Want als gemeente Beesel doen we het goed en hebben we veel zaken prima op orde. En er is altijd ruimte voor verbetering, maar dat is altijd het geval. Wij als VLP koesteren wat we hebben als gemeente en waar onze inwoners zich prettig voelen en willen blijven samenwerken en bouwen aan Beesel van morgen. We mogen met z’n allen trots zijn op de gemeente Beesel. Beesel is een fijne gemeente om in te werken, wonen, verblijven en recreëren. Op deze plaats vanuit de VLP dank aan het ambtelijk apparaat voor de samenstelling van deze begroting en de beantwoording van de technische vragen die gesteld zijn.

Dit heeft ons als VLP geholpen om vele detailvragen al voor de behandeling van deze begroting beantwoord te krijgen. Hierdoor kunnen we ons nu richten op de grote lijnen van het beleid met hier en daar kritische noten, opmerkingen, vragen over het beleid en aanvullingen middels moties en amendementen. Ook dank aan het college van B&W voor de aanlevering van deze begroting die ons vertrouwen geeft voor de toekomst. Wij hebben vertrouwen in dit college bij de uitvoering van deze begroting en ingezet beleid. De basis voor de inhoud van deze begroting is gebaseerd op de voortzetting van vastgesteld beleid, wettelijke verplichtingen, taken en eigen beleid. Diverse thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026 met de naam “Bouwen aan onze gemeenschap, voor vandaag en morgen”, zijn verwerkt in deze begroting en komen in de verscheidene programma’s aan de orde. Als VLP zullen we in deze beschouwingen onze mening geven over de vele thema’s. En bij het nemen van besluiten worden soms inwoners of organisaties teleurgesteld omdat ze een andere uitkomst hadden verwacht. Maar ook daarvoor zijn we raadslid, namelijk om besluiten te nemen in het algemene belang van onze gemeente. Als VLP lopen we hiervoor niet weg en nemen we onze verantwoordelijkheid zonder populistische politiek te voeren.

Wat de VLP betreft zijn we ook dit jaar wederom positief gestemd over het inzetten van de kadernota als voorbereidend stuk voor deze begroting. Tijdens de behandeling van de kadernota zijn een aantal amendementen ingediend die in deze begroting verwerkt dienden

te worden. Bij de behandeling van de kadernota is in een raadsbreed amendement bij de kadernota unaniem ingestemd met de stelling: “We werken in 2025 door aan lopende opgaven en het in 2024 vastgestelde en ingezette beleid. Daarnaast houden we de wijzigingen in regelgeving en de ontwikkelingen bij onze regionale partners nauwgezet en kritisch in de gaten en spelen daar, indien nodig, tijdig op in.” De VLP vindt dit een uitstekende stelling. Doorwerken in 2025 aan lopende opgaven en reeds vastgesteld en ingezet beleid. Ook projecten waarover deze gemeenteraad reeds beslissingen heeft genomen dienen voortvarend te worden opgepakt en in gang te worden gezet richting uitvoering. Denk hierbij onder andere aan: - Het IKC - De Schakel - Het Mobiliteitsplan - Herinrichting Centrum Offenbeek - Drakenrijk - De Economische Visie met een MKBA (Maatschappelijke Kosten/Baten Analyse) als uitvloeisel - De Europese Culturele Route van St. Joris en de Draak - Het Grondstoffenplan met de systeemkeuze voor de huis- aan huisafvalinzameling - De Groene Loper - De beleefroutes - Een nieuwe toekomstvisie die opgesteld gaat worden. De VLP wil graag zien dat het merendeel van bovengenoemde projecten in de uitvoering zijn alvorens we nieuwe projecten initiëren en willen oppakken. Om ambities waar te maken hebben we enkele jaren geleden het ambitiebudget in het leven geroepen.

Dit jaarlijkse ambitiebudget is € 350.000 en mede bedoeld om ambities waar te kunnen maken. Echter constateren we nu dat er meer en meer structurele kapitaallasten gedekt worden uit het ambitiebudget. Hierdoor zal het ambitiebudget jaarlijks kleiner worden om nieuwe ambities te financieren. Door een gewijzigde regelgeving is het echter nu ook mogelijk om bv structurele kapitaallasten te dekken uit een gedeelte van de vrije reserves en op deze wijze structurele kapitaalasten niet ten laste van het ambitiebudget komen. Dit vinden wij een goede ontwikkeling, maar we moeten waakzaam blijven m.b.t. onze financiële situatie, nu en in de toekomst. Wat wij daarnaast zien is een sluitende begroting voor 2025, met een negatieve begroting 2026 als gevolg van het zogenaamde “financiële Ravijn” vanaf 2026 door een lagere uitkering uit het Gemeentefonds in het vooruitzicht. De begroting is volgens de VLP voorzichtig en behoudend zonder grote risico’s te nemen. En zeker niet onbelangrijk is het feit dat na het vertrek van burgemeester Vostermans waarnemend burgemeester Nijkerken – de Haan momenteel de rol met verve vervuld en het traject in de zoektocht naar een nieuwe burgemeester in mei 2025 zal resulteren in de benoeming van een nieuwe burgemeester voor onze gemeente. Tot zover mijn inleiding.

Ik zal nu ingaan op enkele thema’s en daarbij het standpunt van de VLP verwoorden die we graag in het raadsdebat aan de orde willen stellen. Aan het eind van deze eerste termijn zal ik tevens amendementen en de moties voorlezen die wij als VLP indienen.

Programma Beleven. -

-

-

-

-

Het doet ons deugd dat de evaluatie van de personele capaciteit op het beleidsterrein Recreatie en Toerisme positief is en de huidige formatie wordt voortgezet. Zoals reeds eerder verwoord ziet de VLP daarin veel ontwikkelingsmogelijkheden voor onze eigen inwoners en zeker ook voor de toeristische recreatieve sector in onze mooie gemeente. Als gemeente hebben we een mooie cultuurnota en 2 cultuurmakelaars in dienst die veel projecten en initiatieven ontplooien. We kijken dan ook reikhalzend uit naar de evaluatie en resultaten van hun activiteiten. Kunst is onderdeel van onze cultuurnota. Kunst kan in allerlei vormen en met allerlei materialen gerealiseerd worden. Een materiaal als klei en daar aan gerelateerd de keramiekindustrie en -kunst zit in ons DNA. Tijdens de door de gemeente georganiseerde KLEI-dag in juni van dit jaar in het Greswaren waren veel kunstenaars uit de keramische sector aanwezig. Uit de gesprekken met deze makers, kunstenaars en bewaarders bleek ook dat geschikte atelierruimte schaars is. maar wel noodzakelijk om kunst te maken en ten toon te spreiden. De makers van kunst willen hun product laten zien aan een groter publiek, en met elkaar ideeën uitwisselen en samenwerken. Hiervoor hebben ze echter een geschikte ruimte nodig. Als VLP zijn wij dan ook voorstander van een kunstatelier in onze gemeente.

Ons advies aan het college zou zijn om de mogelijkheden te onderzoeken om bv. een kunstatelier te realiseren. Er zijn een aantal leegstaande panden of ruimten in onze gemeente die hiervoor geschikt zouden zijn. Op deze wijze wordt tevens leegstand en verloedering voorkomen en kan permanente of tijdelijke vesting van een kunstatelier gerealiseerd worden. Graag vernemen we de mening van de andere fracties en het college hierover. In navolging van vorig jaar brengen we wederom het amendement “Samen ontmoeten, samen beleven” onder uw aandacht dat op 10 november 2022 unaniem is aangenomen door deze raad. Dit amendement gaat breder dan alleen sport, maar ook kunst en cultuur en jong en oud. Destijds is duidelijk aangegeven om dat samen met buurgemeente Brüggen op te pakken. Er zou onderzoek worden gedaan en in het voorjaar 2023 een plan worden gepresenteerd waarvoor een budget van € 10.000,00 beschikbaar was gesteld. Nu wordt dit wederom gekoppeld aan de Ultimate Warrior als familie-evenement. Dit was niet het uitgangspunt. We roepen het college hierbij nogmaals op om hier werk van de maken en met een plan te komen voor het zomerreces van 2025. Graag horen we ook de mening van de overige fracties. In 2025 hebben we 750 jaar Beesel. Dit is een bijzondere mijlpaal waaraan veel aandacht aan besteed mag worden.

Zijn er al plannen gepresenteerd door verenigingen en organisaties? Wij denken dat met name jeugd- en culturele verenigingen een mooie rol kunnen vervullen. Als gemeente moeten we ons nadrukkelijk de rol van facilitator aanmeten en niet als organisator. Als gemeente kunnen we wel bekijken hoe we onze oosterburen uit Brüggen hierbij betrekken in het kader van de grens-overstijgende samenwerking. Sport en vrijetijdsbesteding is belangrijk in een samenleving die steeds meer digitaal wordt en studie- en werkdruk en stress aan de orde van de dag is. Als gemeente bieden we voldoende ontspanningsmogelijkheden in de sport- en cultuursector en zijn vele inwoners lid van een verenigingen. Dit moeten we als gemeente blijven faciliteren want een gezonde geest zit in een gezond lichaam. Wel moeten we als overheid ervoor waken dat we onze inwoners niet gaan pamperen en alles regelen en voorschrijven. Er is ook nog een eigen verantwoordelijkheid.

Programma Samenkracht. -

-

-

-

De hervormingsagenda Jeugd krijgt landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal veel aandacht, met name omdat de kosten de pan uitrijzen en een einde van de stijging van deze kosten nog niet in zicht is. De VLP vraagt zich terdege af wat wij als gemeente kunnen en gaan doen op het gebied van preventie om te voorkomen dat er nog meer dan tot nu toe gebruik gemaakt moet worden van jeugdzorg en de kosten op het bordje van de gemeente blijven komen. Gaat het college met een preventieplan komen? Onderwijs. Na de bouw van het IKC zijn alle basisscholen voorzien van een pand dat voldoet aan de normen. De koppeling met een nieuwe gymzaal zal zijn meerwaarde hebben. De locatie van de oude gymzaal in Beesel die vrijkomt na de realisatie van het IKC, ziet de VLP graag als locatie bestemd voor een toekomstige buitenspeeltuin met recreatiegebied dat past binnen het op te stellen sport- en spelbeleid. Wat is de mening van andere fracties? De term combinatiefuncties zien we regelmatig terugkomen in de begroting waarbij het uitgangspunt gehanteerd wordt dat de kosten op basis van 50%/50% gedragen worden door de gemeente en de andere betrokken partners.

Als VLP ontvangen wij graag uiterlijk Q1 2025 een overzicht van de totale kosten die hiermee gemoeid zijn per functie, hoe de kostenverdeling is tussen gemeente en betrokken partners en tot slot willen we per functie inzichtelijk hebben wat wettelijk verplicht is en wat wij bovenwettelijk doen met de daarbij behorende kosten. De toekomstmogelijkheden van de Schakel worden onderzocht waarin een aantal maatschappelijke partners, zoals de bibliotheek, willen participeren en de aangenomen motie van 2024 als uitgangspunt dient. De VLP heeft tijdens de werken raadsvergadering over de Schakel aangegeven voorstander te zijn van renovatie met uitbreiding en geen voorstander te zijn van nieuwbouw of alleen renovatie. Voor verenigingen en huidige en toekomstige gebruikers is het namelijk belangrijk dat er snel duidelijkheid komt ten aanzien van de gemeenschapsvoorziening de Schakel, zowel qua tijdplanning als mogelijkheden. En de recentelijke ontwikkeling over de mogelijke verkoop van De Paerssjtal heeft ons inziens tot gevolg dat het project De Schakel zeer voortvarend en met hoge prioriteit moet worden opgepakt. Bij eventuele verkoop van de Paerssjtal komen verenigingen in de knel om hun activiteiten te kunnen ontplooien. Voor gebruikers van de Schakel en andere verenigingen moet de periode voor het gebruik maken van een alternatieve locatie zo kort mogelijk zijn.

Daarnaast hebben we gewezen op het risico dat bij vertraging van het hele proces mogelijke subsidies komen te vervallen. Helaas worden we in onze opvatting niet gesteund door de andere raadsfracties. Er werd zelfs gevraagd om in plaats van 3 scenario’s, 4 scenario’s te onderzoeken omdat een lokale ondernemer staande de vergadering aangaf een plan te hebben en deze ondernemer in het Ruivers Blaedje zelfs heeft aangegeven dit plan al te hebben ingediend bij de gemeente. De vragen van onze kant aan het college: 1. Heeft de ondernemer inmiddels een plan ingediend? We zijn namelijk al 6,5 week na de genoemde raadsvergadering en op 3 februari 2025 verwacht de raad een raadsvoorstel. 2. Zijn door bovengenoemde vertraging al subsidies komen te vervallen? En zo ja, om welke bedragen gaat het dan? 3. Zijn eventuele nieuwe andere subsidies of provinciale bijdragen mogelijk zoals het provinciale Leefbaarheidsfonds? Onze vraag aan de andere fracties: Indien de bovengenoemde lokale ondernemer tot heden geen plan heeft ingediend, bent u het dan met ons eens dat scenario 4 niet meer aan de orde is?

Tot slot willen we het college oproepen om op korte termijn overleg te hebben met de eigenaar van de Paerssjtal en de verenigingen die gebruik maken van de Paerssjtal.

Programma Fijn wonen en bedrijvig. -

-

-

-

-

-

Er is een start gemaakt met de economische visie. Er is een raadswerkgroep gevormd die betrokken wordt bij de opdrachtformulering voor een Maatschappelijke Kosten/Baten Analyse. De woonzorgvisie is inmiddels vastgesteld en de uitvoering ter hand genomen. Wat ons echter is opgevallen is dat in Bösdael diverse zorgappartementen leeg staan die door Nester verhuurd zijn aan de Zorggroep. Graag willen we het college vragen een actieve en leidende rol te pakken om samen met Nester en de Zorggroep de mogelijkheden te onderzoeken om de betreffende leegstaande appartementen deels in de verhuur terug te nemen en beschikbaar te maken voor jongeren en studenten uit onze eigen gemeente. Apropos Woonzorgvisie. Wanneer kunnen we een tussentijdse evaluatie ontvangen waar we staan? Als VLP hebben we de indruk dat de focus meer ligt op wonen dan op zorg. Gezien de toekomstige demografische ontwikkelingen moet wellicht de focus meer gewijzigd worden richting zorg. Wat ons zorgen baart is de snelheid waarmee we willen bouwen. Resultaat van meer beschikbare woningen zal zijn dat het aantal inwoners waarschijnlijk toeneemt. Het voorzieningenniveau in de zorg zoals aanwezigheid van huisartsen, tandartsen en fysiotherapeuten zal dan mee moeten groeien. Graag zien we hierin een faciliterende en sturende rol voor het college.

Er zijn inmiddels diverse woningbouwprojecten in de uitvoerings- en ontwikkelingsfase en de afgelopen jaren zijn ongeveer 150 woningen gebouwd. De woonzorgvisie strekt zich uit over 10 jaar. De geplande 500 woningen zullen dan ook gefaseerd verdeeld over deze 10 jaar gebouwd moeten worden waarbij als uitgangspunt gehanteerd wordt, dat gebouwd wordt naar behoefte met een verdeling van de woningbehoefte per kern. Uit recentelijk onderzoek van Kernoverleg Beesel (zie Bezels Blaedje) is gebleken dat in de kern Beesel er geen behoefte is aan sociale huurwoningen. De VLP is van mening dat we dit type woningen dan ook niet in de kern Beesel moeten realiseren. Ook wil de VLP dat het percentage sociale huurwoningen in de gemeente Beesel gemaximeerd wordt op 30% van het totale woningbestand. We zitten nu al hoog qua percentage sociale huurwoningen in vergelijking met andere gemeenten, met als gevolg dat er een behoorlijk aantal inwoners van buiten onze gemeente naar een sociale huurwoning in Beesel verhuizen en dit kan leiden tot een verhoogde druk op onze sociaal maatschappelijke voorzieningen. Hiervoor zal de VLP ook een motie indienen. Daarnaast zal nadrukkelijk aandacht geschonken moeten worden aan de doorstroming van senioren naar een passende woning.

De VLP heeft vorig jaar bij de begrotingsbehandeling een motie ingebracht die is aangenomen om verhuisvouchers te introduceren om doorstroming te stimuleren. We zijn zeer teleurgesteld dat deze motie, conform uw beantwoording op onze technische vragen, nog steeds niet is uitgewerkt en uitgevoerd wordt. Waarom is hier nog niets mee gedaan? In het verlengde van het onderwerp wonen willen wij als VLP dat door het college concrete prestatie-afspraken worden gemaakt met de woningcorporaties over het toewijzingsbeleid en met name de toewijzing van huurwoningen aan lokale inwoners. Sinds 1 januari 2024 is de Huisvestingswet hieromtrent gewijzigd en kan en mag meer gestuurd worden op het huisvesten van lokaal woningzoekenden. Hiertoe zullen we een motie indienen.

-

-

-

-

Zoals in de gebiedsvisie Rustoord 2023 (behandeld in de werkvergadering van 18 september 2023) is omschreven heeft de kloostertuin een meerwaarde. De VLP vindt het belangrijk dat deze groene long in ons dorpscentrum behouden blijft en mogelijkheden biedt voor onze inwoners voor ontspanning en onthaasten met aandacht voor kunst, cultuur en natuur. Woningbouw op deze locatie is voor de VLP dan ook uit den boze. Een doorn in het oog van inwoners, ondernemers en de VLP is het fenomeen onkruidgroei en het onvoldoende onderhoud van openbaar groen binnen onze gemeente. Naar onze mening is dit een van de grootste ergernissen en komt dit de uitstraling van onze gemeente niet ten goede. Wij vragen hiervoor nadrukkelijk aandacht en concrete plannen. Wat gaat het college hieraan doen? Vooruitlopend op het groenbeheerplan 2026 is het voor de VLP geen enkel probleem als er in 2025 frequenter onderhoud wordt gepleegd aan het openbaar groen. De aanleg van de Groene Loper en de beleefroutes met planten en bomen zal ook onderhoud vergen net zoals al het ander openbaar groen in onze gemeente dat een visitekaartje is voor onze recreatief-toeristische bezoekers, maar ook voor onze inwoners en ondernemers. Wat ons betreft mogen deze extra kosten gedekt worden uit de post onvoorzien. We hebben hiervoor een amendement voorbereid.

De bladeren vallen weer van de bomen en onze inwoners zijn vlijtig om tuinen, trottoirs en wegen bladvrij te houden. We hebben echter geconstateerd dat er een tekort aan bladkorven is die door de gemeente geplaatst worden. Als VLP willen we het college laten onderzoeken hoeveel bladkorven er nodig zijn om een goede dekking binnen de gemeente te waarborgen. De investering die met de aanschaf gemoeid is kan gedekt worden uit de investeringsreserve. We zullen hiervoor een motie indienen. De laatste maanden hebben we binnen de raad bij verschillende onderwerpen regelmatig gediscussieerd over het toepassen van BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) en ENG (Energie Neutrale Gebouwen) en de kosten die daarmee gemoeid zijn en de te behalen resultaten. Het bouwen volgens ENG is aanzienlijk duurder dan BENG terwijl het verschil in energiebesparing minimaal is. Recentelijk heeft nota bene een bedrijf als Energa zelfs hun nieuwe kantoor gebouwd volgens de BENG-normen. Wellicht wordt het tijd om met college en raad de beleidskeuze voor ENG te heroverwegen aangezien tevens ENG normen officieel nog niet eens beschikbaar zijn. Hoe denken de andere fracties hierover?

Programma Veilige en dienstverlenende gemeente. -

-

Binnen de gemeente is de zichtbaarheid en aanwezigheid van politie, BOA’s en straatcoaches sterk verbeterd. Dit zal een preventieve werking moeten hebben en daar waar nodig zal er corrigerend moeten worden opgetreden. De VLP steunt de aanpak dat “Wie niet wil horen, maar moet voelen”. Dat is ook noodzakelijk gezien overlast veroorzakende jeugd en jongeren die het veiligheidsgevoel van onze inwoners negatief beïnvloeden. Een punt van zorg voor de VLP is de communicatie richting burgers. Er zijn al verbeteringen doorgevoerd maar het kan nog beter en vollediger. In deze begroting wil het college € 50.000,00 structureel vrijmaken voor het personele ondersteuning van het team communicatie. De VLP vindt de structurele invulling op dit moment een brug te ver. Wat ons betreft zal deze ondersteuning eerst voor een jaar zijn (2025). Eind Q3 2025 willen we de inzet en resultaten van deze ondersteuning in een werkvergadering evalueren waarna een eventueel besluit voor structurele invulling genomen kan worden. We zullen hiervoor een amendement indienen.

Financiën en overige zaken. -

-

De financiële situatie van onze gemeente is redelijk tot goed te noemen. 2026 wordt nog een lastig jaar, maar meerjarig doen we het goed, al moeten we waakzaam blijven. De K-80 functioneert uitstekend en heeft inmiddels voet aan wal bij de VNG en in Den Haag. Wij verwachten van het college dat we als mede-oprichter van de K80 een vooraanstaande rol blijven spelen in dit gremium. Bij een eventuele vacature in het bestuur van de K-80 zien wij een uitgelezen kans voor onze nieuw te benoemen burgemeester en daarmee Beesel een plek te geven in het bestuur van de K-80. Binnen de voorliggende begroting is de totale lastenstijging voor onze inwoners beperkt. Dat stemt ons tevreden in deze tijd waarin prijsstijgingen aan de orde van de dag zijn.

Tot zover de Algemene Beschouwingen van de VLP in 1e termijn. Dank voor uw aandacht. VLP: Ilona Franssen Lon Smeets Gé Derks Jan Hendriks

Yannek van Schendel Monika van Mosseveld Katinka Felten Miriam Spaans