2e Bestuursrapportage 2023

2e Bestuursrapportage 2023

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ......................................................................................................................................3 Programma's............................................................................................................................................6 Programma 1: Beleven ........................................................................................................................7 Programma 2: Samenkracht ..............................................................................................................15 Programma 3: Fijn wonen en bedrijvig ..............................................................................................29 Programma 4: Veilige en dienstverlenende gemeente ......................................................................41 Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................................47 Overhead ...........................................................................................................................................49 Vennootschapsbelasting....................................................................................................................55 Bedrag voor

onvoorzien.....................................................................................................................56 Mutaties reserves ..............................................................................................................................57 Tabel Programmaplan .......................................................................................................................59 Paragrafen .............................................................................................................................................61 Kapitaalgoederen...............................................................................................................................61 Grondbeleid .......................................................................................................................................62 Duurzaamheid ...................................................................................................................................64 Programmabureau .............................................................................................................................66 Wet open overheid.............................................................................................................................68 Bijlage 1: Meerjarenperspectief deze bestuursrapportage

....................................................................69 Bijlage 2: Dashboard Sociaal Domein ...................................................................................................71

2e Bestuursrapportage 2023

2

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden we u de tweede bestuursrapportage van het begrotingsjaar 2023 aan. Deze bestuursrapportage gaat over de periode januari tot en met september 2023. In de bestuursrapportage "nieuwe stijl" rapporteren we de voortgang en afwijkingen op basis van de doelenboom 2023 en de begroting 2023 + eerste bestuursrapportage. We geven, naast een algemene indruk van deze rapportage, ook een korte leeswijzer aan u mee. Leeswijzer De begroting is (verplicht) opgebouwd uit programma's met daarin de 3 W-vragen. Vanaf de begroting 2023 hebben we een verdere indeling gemaakt met behulp van de doelenboom. In de 1e W-vraag (Wat willen we bereiken?) hebben we de doelen toegelicht. In de 2e W-vraag (Wat gaan we ervoor doen?) hebben we de subdoelen en de activiteiten toegelicht. De doelen, hetgeen we als gemeente samen met onze inwoners en partners willen bereiken, zijn in de begroting 2023 (uitgebreid) beschreven. We lichten deze doelen daarom niet in de bestuursrapportages toe, omdat de doelen overeind blijven staan. In de jaarrekening leggen we op dit niveau verantwoording af. Wel geven we in deze tweede bestuursrapportage een voortgang op de subdoelen. Per activiteit worden eventuele afwijkingen beschreven en daar waar nodig een voorstel tot bijstelling van de begroting 2023 gedaan.

Net als in de eerste bestuursrapportage hebben we ook nu de 2e en 3e Wvraag samengevoegd. Hierdoor is per doel inzichtelijk gemaakt wat de eventuele bijstellingen zijn en wat het totaal aan lasten per doel is. Door de doelenboom hebben we ook meer inzicht op de beleidsmatige voortgang en afwijkingen. Belangrijkste ontwikkelingen en afwijkingen in de tweede bestuursrapportage Ten opzichte van de begroting 2023 en de eerste bestuursrapportage zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen en wijzigingen te melden. Programma 1 Beleven De uitvoering van het beleidskader Samen fit door sport en bewegen verloopt voortvarend. Zo is de gezonde basisschool van de toekomst samen met het onderwijs verkend en is geïnvesteerd in meer ruimte voor sport en bewegen in onze gemeente, denk hierbij aan de nieuwe padelbanen. Tevens zijn de mogelijkheden verkend voor het Familie Evenement in onze gemeente in 2024. In juli is de cultuurnota 2023-2026 vastgesteld. Voor de uitvoering van de culturele ambities wordt op dit moment een cultuurmakelaar geworven. We versterken onze sector Recreatie en Toerisme door de ontwikkeling van themaroutes, het programma Draak en het Toeristisch Overstap Punt (TOP). De Groene Loper is daarbij een belangrijk project met ruimtelijke en toeristische kansen. In augustus heeft het Draaksteken 2023 plaatsgevonden.

Als trotse partner kijken wij terug naar een geslaagde editie, waarbij verbinding is ontstaan met diverse overheidspartners en Drakengemeenten. Ook hebben we stappen gezet in het beleefbaar maken van onze buitenruimte, in de doorontwikkeling van Drakenrijk en in de Europese Culturele Route. Programma 2 Samenkracht We hebben dit jaar hard gewerkt aan een integraal plan voor het Gezond en Actief Leven Akkoord voor de periode 2024-2026. Dit plan is goedgekeurd en betekent dat we de Brede SPUK tegemoet kunnen zien om in te zetten op sport, bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Preventie en positieve gezondheid is de rode draad in ons beleid. We willen vroegtijdig problemen voorkomen en onze kinderen zo goed, gezond, gelukkig en veilig mogelijk laten opgroeien. Met het project Kansrijke Start investeren we hier de komende periode in met deze bewezen interventie. Voor het Integraal Kindcentrum is de projectbegeleiding aanbesteed en zijn de eerste stappen gezet om gezamenlijk met Kerobei, de kinderopvang en de ouderenopvang te komen tot een integraal programma van eisen. We zien op het gebied van voorzieningen als leerlingenvervoer en Hulp in het Huishouden echter de kosten stijgen. Dit ligt echter niet alleen aan meer gebruik van deze voorzieningen, maar ook van een stijging van de kostprijs.

2e Bestuursrapportage 2023

3

Extra aandacht hebben we vanuit de gemeente Beesel gegeven aan de opvang en huisvesting van statushouders, ontheemde Oekraïners en gerepatrieerden uit de Soedan. Voor al deze groepen, of het nou tijdelijk is of dat ze duurzaam onderdeel zijn van onze gemeenschap, hebben we de zorg voor participatie, onderwijs, huisvesting etc. Na het zomerreces heeft de gemeente Beesel een eigen uitgifte van de Voedselbank geopend, in samenwerking met de Voedselbank Midden-Limburg. Op deze manier bieden we de inwoners die dat nodig hebben laagdrempelig de mogelijkheid van de Voedselbank gebruik te maken. Voor het maatschappelijk vastgoed in de kern Reuver en Offenbeek zijn we gestart om in kaart te brengen hoe we diverse maatschappelijke en dienstverlenende functies in onderlinge samenhang een toekomstbestendige plek kunnen geven. Door de motie tijdens de begrotingsbehandeling is vast komen te staan dat De Schakel het gemeenschapshuis en accommodatie voor de vele verenigingen blijft, waarbij het vaste podium en een grote zaalfunctie worden behouden. Programma 3 Fijn wonen en bedrijvig De nieuwe Woonzorgvisie is in juli vastgesteld met de ambitie om de komende jaren 500 woningen toe te voegen. De inzet blijft om passende woningen voor onze bestaande én nieuwe inwoners te realiseren, samen met onze partners. We hebben tegelijkertijd doorgewerkt aan bestaande en nieuwe woningbouwontwikkelingen.

Voor de huisvesting van urgent woningzoekenden realiseren we modulaire woningen. Het proces om te komen tot een economische visie is gestart en in dat kader hebben we onder andere bij uw Raad en bij de ondernemers input opgehaald voor deze visie. De verdere uitwerking in acties specifiek voor Recreatie & Toerisme nemen we daarbij mee in de verdieping en uitvoering van de visie 'In het Spoor van de Draak'. De economische visie en de woonzorgvisie vormen belangrijke bouwstenen voor de nieuwe Omgevingsvisie. De voorbereidingen voor de invoering van de Omgevingswet verlopen volgens planning. Voor wat betreft mobiliteit hebben we in de afgelopen periode de uitvoering van maatregelen van fase 1 van de aanpak vrachtverkeer voorbereid. Realisatie vindt nog dit jaar plaats. Op het gebied van duurzaamheid hebben we een Actieplan 2023-2026 vastgesteld, met daarin onze actuele koers op onze duurzaamheidsthema's. Programma 4 Veilige en dienstverlenende gemeente We hebben gewerkt vaan preventie, weerbaarheid, veiligheid en ondermijning in onze gemeente. Stuk voor stuk prioriteiten uit het nieuwe Integrale Veiligheidsplan. Zowel lokaal als regionaal werken we samen met onze inwoners op veiligheidscampagnes. We brengen momenteel de jeugdoverlast in kaart en houden deze in toom via extra inzet van straatcoaches. Als gemeente bereiden we momenteel de Tweede Kamerverkiezingen voor.

Dit was niet voorzien. Financiën Begrotingssaldo In de onderstaande tabel geven we een overzicht van het meerjarige verloop van het begrotingssaldo als gevolg van de 2e bestuursrapportage. Voor alle jaren zien we een positief begrotingssaldo. Bedragen x € 1.000 2023 Begrotingssaldo voor 2e berap 2e berap Begrotingssaldo na 2e berap

382 724 1.106

2024

2025 2 54 56

2e Bestuursrapportage 2023

2026 784 116 900

115 46 161

4

Budgetoverheveling In de onderstaande tabel geven we een overzicht van de budgetoverheveling van 2023 naar 2024 / 2025. In de betreffende programma's hebben we hierop een toelichting gegeven. Bedragen x € 1.000 Prog Pag Omschrijving budget + toelichting 1. 2.

1 3

10 32

3. 4. 5. 6.

3 3 4 4

35 30 42 44

7.

6

49

8.

6

49

Bedrag overheveling

Aansluiting Premium Wandelroute Budget Omgevingsvisie, overheveling van 2023 naar 2025 Trainee ABORG, overheveling van 2023 naar 2024 Groen Beheer Plan Amendement Samen ontmoeten, samen beleven Toezichthouder Veiligheid, overheveling van 2023 naar 2024 Vervanging applicatie grondgebied, overheveling van 2023 naar 2024 Project I&A transitie en outsourcing naar de cloud, overheveling van 2023 naar 2024 Totaal

2e Bestuursrapportage 2023

25 150

Waarvan uit reserve 25 150

14 50 10 70

14 50 0 70

50

50

450

350

819

709

5

Programma's

2e Bestuursrapportage 2023

6

Programma 1: Beleven Wat doen we? Doel: Sport is voor iedereen toegankelijk en we dagen iedereen uit tot bewegen Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

207

-872

Subdoel: Samen fit door sport en bewegen Begin 2020 is het sportbeleid vastgesteld. Met uw raad hebben we afgesproken dat we jaarlijks, na afloop van het kalenderjaar, rapporteren over relevante cijfers. Het eerste thema binnen het sportbeleid is "samen fit door sport en bewegen". Binnen dit thema lopen op dit moment de projecten COOL (Coaching op Leefstijl), Samenwerking met kinderopvang (peuter4daagse) en de JGZ preventielijn (extra aandacht voor water drinken, groenten eten en bewegen tijdens de JGZ consulten). We verkennen de aansluiting bij Keigezond Limburg (ketenaanpak kinderen met overgewicht). We onderzoeken samen met een lokale aanbieder de mogelijkheden voor een pilot Shape (bewezen effectieve interventie m.b.t. lekker en gezond in je vel zitten voor de jeugd) en we verkennen de verbreding van het beweegprogramma binnen COOL zodat dit ook toegankelijk wordt voor mensen zonder verwijzing van de huisarts. Ter uitvoering van de motie ‘Elk kind een gezonde maaltijd op school’ is begin 2023 een verkenning gestart. Hiervoor is informatie verzameld over de mogelijkheden, de aard en omvang van de doelgroep en de financieringsmogelijkheden. Ook hebben er gesprekken plaatsgevonden met schoolbesturen op 1 februari 2023 en 18 april 2023 en is het organiseren van een inspiratiesessie LiFi (Limburg Fit) verkend.

De scholen hebben aangegeven dat het concept van Gezonde basisschool van de toekomst en specifiek de gezonde lunch op inhoud passend lijkt, maar hebben de indruk dat op Beeselse schaal het aantal kinderen zonder lunch/ontbijt lijkt mee te vallen. Ook hebben zij geen signalen van kinderen waarbij gebrek aan ontbijt/lege lunchtrommel het leren in de weg staat. Inmiddels zijn er concrete data verzameld, een aantal nieuwe directeuren gestart op het basisonderwijs en een aantal nieuwe beleidscollega’s binnen het team Welzijn. Deze punten gaven aanleiding om opnieuw met elkaar in gesprek te gaan. Dit overleg heeft op 25 oktober plaatsgevonden. Tijdens dit overleg is verkend op welke manier de gemeente de scholen zou kunnen ondersteunen op het gebied van gezondheid, zonder hen hierbij extra te belasten. Voorgesteld is om te onderzoeken om het schoolfruit aan te vullen voor alle schooldagen gedurende het hele schooljaar, hierbij zo mogelijk een combinatie te leggen met groenten en de toelevering lokaal te organiseren. Voor leerlingen bij wie scholen en bijvoorbeeld gezinscoaches signaleren dat er extra ondersteuning gewenst is op het gebied van ontbijt/lunch kan aanvullend onderzocht worden op welke wijze de gemeente hen individueel kan ondersteunen met bijvoorbeeld een wekelijkse ontbijtbox.

De mogelijkheden, voorwaarden en kosten worden geïnventariseerd en besproken met de scholen tijdens het volgend directeurenoverleg. De raad wordt geïnformeerd over het vervolg. Stelpost compensatieregeling energiekosten (voordeel € 210.000) In de begroting hebben we een stelpost van € 228.000 opgenomen ter compensatie van de hogere energiekosten van verenigingen en stichtingen. Tot nu toe is er alleen een aanvraag van de bibliotheek toegekend en er is nog een tweede aanvraag van een andere vereniging in behandeling. Van het totaal voor 2023 geraamde bedrag ramen we € 210.000 af.

2e Bestuursrapportage 2023

7

Subdoel: Wij leren bewegen In het sportbeleid is "Wij leren bewegen" het tweede thema. Binnen dit thema lopen op dit moment het Nijntje beweegdiploma en de talententoer. Verder zijn de vacatures voor de vakleerkracht bewegingsonderwijs primair onderwijs ingevuld. Hierdoor is er weer motorische screening op alle basisscholen en krijgen kinderen die minder goed scoren extra beweegaanbod. Verder gaan deze vakleerkrachten aan de slag met onder andere pauze spelen en kennismakingslessen door verenigingen in de school. Combinatiefuncties (voordeel € 61.000, neutraal via Gemeentefonds, programma Algemene dekkingsmiddelen) Tot en met 2022 kregen we vanuit het Gemeentefonds jaarlijks een bedrag van € 61.000 voor de regeling Combinatiefuncties. Met ingang van 2023 ontvangen we voor de combinatiefuncties geen bedrag meer via het Gemeentefonds maar via de nieuwe regeling Brede Spuk 2023-2026. Financieel hebben we de Brede Spuk al verwerkt via de 1e bestuursrapportage 2023. Het vervallen van het bedrag voor de oude regeling Combinatiefuncties is door het Rijk verwerkt in de meicirculaire 2023. De publicatie van de meicirculaire was te laat om deze nog te verwerken in de 1e bestuursrapportage 2023. Daarom ramen we dit bedrag nu alsnog af voor 2023. Meerjarig hebben we dit meegenomen in de begroting 2024-2027.

Financieel is dit neutraal, tegenover het voordeel in dit programma staat een nadeel in het programma "Algemene Dekkingsmiddelen" omdat het gemeentefonds met eenzelfde bedrag wordt verlaagd. Binnen deze kaders financieren we de volgende functies: 1. vakleerkrachten bewegingsonderwijs, 2. buurtsportcoach SBBB, 3. buurtsportcoach COOL, 4. buurtsportcoach valpreventie, 5. verenigingsondersteuner, 6. muziekcoach. Subdoel: Sport en Bewegen voor iedereen "Sport en Bewegen voor iedereen" is het derde thema van het sportbeleid. Hiervoor werken we in de sportregio samen binnen Iedereen Kan Sporten (IKS). Verder werken we samen met het Jeugdfonds Sport & Cultuur Limburg en Stichting Leergeld. Het jeugdfonds Sport en het jeugdfonds Cultuur zijn gefuseerd per 1 januari 2023. De nieuwe naam is Jeugdfonds Sport & Cultuur Limburg. Vanwege deze fusie hebben we in mei 2023 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst getekend. Doel van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Limburg is dat ieder kind, dat opgroeit in een financieel minder draagkrachtig gezin, kan sporten en/of aan cultuurbeoefening kan doen. Subdoel: Ruimte voor sport en bewegen "Ruimte voor sport en bewegen" is het vierde thema van het sportbeleid. We hebben in juni 2023 een investeringssubsidie verleend aan TC Ruiver voor de aanleg van twee padelbanen. De banen zijn begin oktober geopend.

Gymzaal Offenbeek (nadeel € 50.000) Op basis van de huidige onderhoudsplannen, zien we een tekort ontstaan in de onderhoudsvoorziening voor de gymzaal in Offenbeek. In 2023 vindt er daarom een extra storting in de voorziening plaats van € 50.000. Deze extra storting is nodig in verband met hogere onderhoudskosten in de afgelopen jaren en vanwege de extra kosten voor het dakonderhoud (inclusief dakisolatie). Buitensportaccommodaties Op sportpark Dijckerhof liggen de trainingsvelden van VV Reuver en de Grensschutters dicht bij elkaar. Bij beide verenigingen groeit het ledenaantal, waardoor ook steeds meer getraind wordt op dezelfde tijden. Daardoor onderzoeken we of de afscheiding tussen beide verenigingen nog aan de

2e Bestuursrapportage 2023

8

veiligheidseisen voldoet. Indien dit niet zo is, dan moet de afscheiding met urgentie worden vervangen. Binnen het bestaande budget Sport resteert nog € 12.000, wat we hiervoor willen aanwenden, eventueel aangevuld met gelden uit het groenbudget (hekwerken en afrasteringen). We hopen in het vierde kwartaal van 2023 duidelijkheid te krijgen over de kosten en indien er aanpassingen nodig zijn streven we ernaar die ook nog in 2023 uit te voeren. Subdoel: Samen met verenigingen en sportaanbieders Het vijfde thema in het sportbeleid is "Samen met verenigingen en sportaanbieders". De tweede sportakkoordavond van 2023 is in oktober. We bespreken dan met verenigingen waar we in 2024 op focussen en we gaan aan de slag met de workshop "meer sponsors met minder moeite, het kan!" door Peter van Baak. (Peter van Baak verzorgt workshops voor gemeenten en sportbonden). Op 28 juni heeft de inspiratiebijeenkomst Veilig Verenigingsklimaat plaatsgevonden. Er waren 10 verenigingen aanwezig. De avond is begeleid door een expert sociale veiligheid van NOC*NSF. Verenigingen hebben aangegeven dat zij de avond waardevol vonden en dat zij op basis hiervan verder aan de slag kunnen binnen de eigen vereniging. We hebben contactgegevens gedeeld van partijen waar verenigingen terecht kunnen als ze tegen vragen aanlopen.

Tot slot hebben we afgesproken dat we dit thema jaarlijks tijdens de sportakkoordavond van februari laten terugkomen. Om invulling te geven aan de motie 'wegwijs maken pensioengerechtigden in vrijwilligerswerk' hebben we samen met twee sportverenigingen, een culturele vereniging en een ouderenvereniging gesproken over deze motie. Mede op basis hiervan zijn we gekomen tot de volgende koers: • • • •

We verbeteren de sociale kaart. Dit is gestart. De sociale kaart is te vinden op www.socialekaartbeesel.nl; We stellen een verenigingsondersteuner aan (start 1 oktober 2023); We schrijven jaarlijks een brief naar pensioengerechtigden. We informeren hen over de sociale kaart en de contactgegevens van de verenigingsondersteuner. Deze verenigingsondersteuner kan de verbinding tussen inwoner en vereniging leggen; De verenigingsondersteuner zal o.a. jaarlijks een markt organiseren waar verenigingen zich kunnen presenteren aan potentiële leden en vrijwilligers (evt. gecombineerd met de gezondheidsmarkt).

We zijn in maart 2023 gestart met fase 1 van de herijking van het subsidiebeleid voor alle verenigingen. De beleidsnota's Gezondheid/Wmo, Lokaal Jeugdbeleid en Sport en cultuur vormen hiervoor het kader. In oktober heeft de gemeenteraad een besluit genomen over het procesvoorstel voor de verdere herijking van het subsidiebeleid. De herijking zal in de periode oktober 2023 - juni 2024 plaatsvinden. Subdoel: Sport en evenementen Het laatste thema van het sportbeleid is "Sport en evenementen". Onze buurtsportcoaches waren betrokken bij het inwonersinitiatief 'De Gezondheidsmarkt'. Dit evenement heeft plaatsgevonden in augustus 2023. Een goed bezocht en mooi initiatief waar verenigingen, organisaties en ondernemers hun krachten gebundeld hebben. Zij hebben aan de gemeenschap laten zien welk waardevol aanbod er is als het gaat om positieve gezondheid. Familie evenement (voordeel € 25.000) Sinds 2021 organiseert stichting Ultimate Warrior de Obstacle Run op Drakenrijk. Nadat uw raad de wens heeft uitgesproken voor een familie evenement, zijn we met deze stichting in gesprek gegaan. We zien mogelijkheden om deze Obstacle Run te laten uitgroeien tot familie evenement. Hiervoor is het wel nodig dat het evenement meer aanhaking krijgt bij de lokale gemeenschap. Dit vergt een goede voorbereiding en zijn hierover in gesprek met de organisator.

We koersen daarom op een eerste editie in 2024. Het bedrag van € 25.000 voor 2023 ramen we af.

2e Bestuursrapportage 2023

9

Doel: Cultureel is veel te beleven en cultuur is toegankelijk voor iedereen Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

47

-395

Subdoel: Het culturele veld en onze inwoners zijn actief betrokken bij de uitvoering en deelname aan Kunst, Cultuur & Erfgoed in onze gemeente/gemeenschap De gemeenteraad heeft in juli ingestemd met de cultuurnota 2023 – 2026. In de nota zijn vier hoofddoelen benoemd die we de komende jaren willen bereiken. Het culturele veld en onze inwoners betrekken we o.a. door actieve inzet van de cultuurmakelaar. Deze persoon legt verbindingen, koppelt initiatieven aan elkaar en is de spin in het web als gaat om culturele activiteiten en ideeën. De voorbereidingen voor de werving en selectie zijn gestart, zodat de cultuurmakelaar per 1/1/2024 van start kan gaan. De leerlingen van Trommel- en Fluiterkorps St. Barbara, Muziekvereniging KlanQ Beesel en Philharmonisch Gezelschap Reuver maken sinds maart 2018 samen muziek onder de naam Forza! Dit muziekonderwijs werd tot voor kort uitgevoerd door The Rock Station. Met de beëindiging van deze samenwerking, wordt voor de basisopleiding nu gebruik gemaakt van muziekdocenten van de ECI cultuurfabriek, die deze lessen verzorgen in de Schakel. Regeling Talentontwikkeling (nadeel € 25.000, neutraal via reserve) ‘De gemeente Beesel vindt het belangrijk om talentontwikkeling op het gebied van cultuur en muziek te stimuleren.

De talentenband Greasy Grips is voortgekomen uit het traject van Young Talent on Stage; een gesubsidieerd project onder begeleiding van The Rock Station. Het doel binnen dit traject is om getalenteerde jeugd uit de gemeente Beesel een kans te geven kennis en ervaring op te doen in de muziekindustrie, met een band als eindproduct. Inmiddels heeft de talentenband meerdere optredens achter de rug tijdens de Offenbek Lazy Sunday, het KROÊT fest Beesel en Summer Jam festival Venlo. Na een positieve evaluatie is fase 1 van het traject nu afgerond, welke duurde tot 0108-2023. Op basis van de subsidieregeling Talentontwikkeling Cultuur en Muziek ontvangt The Rock Station een subsidie van € 25.000 voor dit project. Dit bedrag dekken we uit de reserve Gemeenschapsinitiatieven. Op dit moment wordt een vervolgtraject verkend, waarbij een duurzame toekomstvisie voor de band centraal staat.’ Subdoel: We bevorderen de beleving van erfgoed in projecten en stimuleren het behoud ervan Het vaststellen van de cultuurnota door de raad was de aftrap naar het aanbestedingstraject voor de inhuur van een extern bureau dat ons begeleidt in het opstellen van de landschappelijke waardenkaart. Op deze kaart leggen we o.a. aardkundige, cultuurhistorische, stedenbouwkundige en archeologische elementen vast en waarderen deze. Deze kaart gebruiken we als bouwsteen voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.

We voeren drie keer per jaar overleg met de Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal. Bij dit overleg sluiten de beleidsterreinen Recreatie & Toerisme, Cultuur en Monumenten & Archeologie aan. Zo signaleren we de eventuele koppelkansen en verbinding met andere beleidsvelden en gemeenschapsinitiatieven. Op zaterdag 9 september 2023 heeft de gemeente Beesel wederom deelgenomen aan de landelijke Open Monumentendag met als thema 'Levend erfgoed'. We hebben die dag ca. 300 geïnteresseerden verwelkomd.

2e Bestuursrapportage 2023

10

Subdoel: We versterken onze unieke cultuur en stimuleren onze onderlinge samenwerking Onze unieke cultuur hebben we afgelopen periode versterkt door bijvoorbeeld activiteiten van onze muziekcoach. Zij heeft aandacht voor de Limburgse taal in haar lesprogramma opgenomen en uitgebreid naar nieuwe doelgroepen. Doel: We zijn aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

47

-220

Subdoel: We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas De bevordering van de beleving van de ligging aan de Maas krijgt vorm en invulling middels de uitwerking van de Groene Loper. De Groene Loper verbindt het recreëren aan de Maas met het recreëren in de natuur(bos)gebieden aan de grens met Duitsland. Een verdere beschrijving hierover is in programma 3 opgenomen. Ook door middel van een horecapunt aan het veer willen we de beleving van de ligging aan de Maas bevorderen. Horeca aan het maasveer: Uit een eerste verkennend onderzoek door de gemeente is gebleken dat seizoensgebonden horeca aan het maasveer onder voorwaarden mogelijk is. Meerdere ondernemers hebben interesse getoond waarvan één ondernemer een concreet plan heeft ingediend. De realisatie hiervan is mede afhankelijk van de inhoudelijke onderbouwing, de procedures voor vergunningverlening en verhuur van de grond, alsmede de noodzakelijke toestemmingen van de Provincie en Rijkswaterstaat. De inzet is om bij start van het voorjaar/zomerseizoen van volgend jaar horeca aan het maasveer te hebben gerealiseerd. Premium Wandelroute (voordeel € 25.000, neutraal via investeringsreserve) De gemeente Beesel ontwikkelt samen met het Grenspark Maas Swalm Nette grensoverschrijdende Premium wandel- en fietspaden (de Water Wandel Wereld routes) die erg in trek zijn bij recreanten.

De ontwikkeling van dit project had in eerste instantie vertraging opgelopen als gevolg van corona. Ook dienden alternatieve routeopties te worden onderzocht wegens de niet stabiele Maasoevers. Inmiddels is de routestructuur goedgekeurd en zal de realisatie binnen de beschikbare middelen naar verwachting in Q1 van 2024 plaatsvinden. De middelen voor de wandelroute worden hiermee overgeheveld naar 2024. In verband met de dekking vanuit de reserve is dit neutraal voor de gemeentelijke exploitatiebegroting. Subdoel: We bevorderen de toeristische beleving van de gemeente De bevordering van de toeristische beleving van de gemeente krijgt enerzijds vorm en invulling door onze regionale samenwerking op het 'actieprogramma recreatie en toerisme' waarbij we inzetten op de verdere (kwalitatieve) doorontwikkeling van regionale en lokale dag- en verblijfsrecreatie op diverse actielijnen en anderzijds op de ontwikkeling en uitvoering van diverse lokale projecten waaronder de Groene Loper, de TOP's en de ontwikkeling van Drakenrijk en de diverse themaroutes. Verdieping en uitvoering Visie 'In het Spoor van de Draak' De nadere uitwerking van de visie 'In het Spoor van de Draak' zal in 2024 plaatsvinden en is volgend op de uitwerking van het 'programma Draak' waarin de uitbreiding van Drakenrijk, de ontwikkeling van de ECR drakenroute als ook het Draaksteken centraal staan.

Ook zal in 2024 de Groene Loper als nieuwe (groene) belevingsroute tussen de Maas en het natuurgebied aan de grens vorm krijgen. Daardoor zullen er aanpassingen plaatsvinden in de fysieke ruimte (zoals bij de grensovergang de Witte Stein) die beogen meer kwaliteit en beleving toe te voegen. We verkennen ook met de gemeente Brüggen de mogelijkheden.

2e Bestuursrapportage 2023

11

De uitwerking van de visie zal in ieder geval in samenhang worden gebracht met al deze ontwikkelingen ten behoeve van de verdere versterking van de toeristische beleving van onze gemeente. Tenslotte ontwikkelen we in 2024 ook nieuwe thema- routes. Inmiddels is de "kleiroute" als nieuwe themaroute gerealiseerd. Dit is het begin van de verdere verdieping op de cultuurhistorie rondom het klei- en keramiekverleden die zo kenmerkend is voor deze streek. Ook vindt er momenteel onderzoek plaats op welke wijze het keramiekverleden als 'toeristische beleving' nadrukkelijker tot uiting kan worden gebracht. Toeristische Overstap Punten (TOP's) In de gemeente Beesel worden tenminste 2 Toeristische Overstap Punten gerealiseerd. Bij de Witte Stein en in kern Beesel. Met het aanbrengen van TOP's op deze locaties benadrukken we dat er op die locaties sprake is van een toeristische hotspot met bijbehorende toeristische voorzieningen. Een belangrijke voorwaarde voor de realisering van de TOP is de samenwerking met de ondernemers ter plekke. Inmiddels is het aanbestedingsproces voor het promoten en vermarkten van de TOP's beëindigd en bevinden we ons in de fase waarin een plannen wordt gemaakt om te komen tot een regionale campagne start-up en implementatie voor alle TOP's in de regio.

Programma (Sint Joris en de) Draak (voordeel € 65.000, neutraal via ambitiebudget) Zie hiervoor de paragraaf Programmabureau. Subdoel: We bevorderen de wisselwerking tussen groen en recreatie Met de Groene Loper verbinden we het recreëren aan de Maas met het recreëren bij de natuur(bos)gebieden aan de grens met Duitsland. Zie hiervoor de tekst onder subdoel 'We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas'. Subdoel: We positioneren het immateriële erfgoed op Europees niveau, vermarkten dit en zetten zo niet alleen Beesel, maar ook Noord-Limburg op de Europese kaart We geven hieraan invulling voor middel van St. Joris en de Draak. Voor de voortgang met betrekking tot dit subdoel verwijzen we u naar de paragraaf Programmabureau. Subdoel: We promoten onze regio Met de vaststelling in 2023 van het regionaal herijkte actieprogramma toerisme en recreatie Noord Limburg is het vervolg ingeluid voor de uitvoering op de diverse actielijnen die beogen toerisme op zowel lokaal als regionaal niveau nog verder te stimuleren en door te ontwikkelen. In 2024 zal met actielijn 5 (Regiomarketing) de focus gelegd worden op de oprichting van een nieuw Marketing Platform voor toerisme van Noord Limburg.

Met actielijn 4 (Crossovers) gaan we als regiotrekker actief onderzoeken welke verbindingen gelegd kunnen worden tussen toerisme en andere (bedrijfs)branches met het doel dat deze elkaar kunnen stimuleren en versterken of zelfs kunnen leiden tot nieuwe combinaties. Inmiddels is ook gestart met het uitvoeringsprogramma dagrecreatie (actielijn 2) dat ook lokaal zal focussen op kansen en ontwikkelingen op het dag-recreatief aanbod. Verder zijn wij aangesloten bij het onderzoek in de Regio naar een Datahub.

2e Bestuursrapportage 2023

12

Wat kost het? Bedragen x €1.000 Beleven

Begroting 2023

2e Berap 2023

Begroting na 2e Berap 2023

Lasten Sport

1.350

-207

1.142

Cultuur

477

-47

430

Actief en levendig

267

-47

221

2.094

-301

1.793

Sport

271

0

271

Cultuur

35

0

35

Actief en levendig

1

0

1

307

0

307

-1.788

301

-1.487

Totaal lasten Baten

Totaal Baten Geraamd Resultaat Personeel: formatie en inhuur programma 1

Personeel (P) formatie (nadeel € 27.000 neutraal via P-budget uit diverse programma's) Het effect van de huidige zeer dynamische arbeidsmarkt is ook te zien binnen onze gemeente. Er zijn in 2023 veel mutaties geweest. Hierdoor is binnen alle programma's sprake geweest van een financiële beweging van P-budget (formatie) naar inhuur om de tijdelijke tekorten te kunnen overbruggen. Ondanks dat inhuur vaak een duurdere optie is, is het gelukt om alles binnen regulier budget (P-budget, stelposten en beleidsbudget) te dekken. In programma 1 zijn de kosten gestegen door wisseling van medewerkers en de start van de verenigingsondersteuner. De kosten zijn gedekt uit regulier P-budget uit overige programma's. Samenvatting financiële mutaties > € 25.000 binnen programma 1 'Beleven': • Vervallen Family Event 2023: € 25.000 voordeel; • Regeling Energiecompensatie: € 210.000 voordeel; • Extra storting onderhoudsvoorziening gymzaal Offenbeek: € 50.000 nadeel; • Combinatiefuncties: € 61.000 voordeel, neutraal door korting Gemeentefonds; • Regeling Talentontwikkeling: € 25.000 nadeel, neutraal via reserve; • Sint Joris en de Draak: € 65.000 voordeel, neutraal via ambitiebudget; • Premium wandelroute: € 25.000 voordeel, neutraal via reserve; • Formatie: € 27.000 nadeel, gedekt uit P-budget. Het resterende verschil bestaat uit diverse afwijkingen kleiner dan € 25.000.

2e Bestuursrapportage 2023

13

Investeringen programma 1 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering

Begroting Wijziging Totaal

Zonnepanelen gymzaal Offenbeek

40,0

Investeringssubsidie VV Reuver 2022 Duurzaamheid

7,3

4,6

Investeringssubsidie Turnclub Hercules

6,3

-

6,3

Investeringssubsidie renovatie Het Anker Jong Nederland

25,0

-

25,0

Investeringssubsidie Padelbaan TC Ruiver

-

-40,0

Reden wijziging

49,0

- Doorschuiving naar 2024 cf. begroting 2024 11,9 Hogere subsidie ivm meerkosten

49,0 Subsidie toegekend in 2023

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd.

Zonnepanelen gymzaal Offenbeek (Totale geraamde investering bedraagt € 40.000 + activering uren € 2.250 = € 42.250) Zoals ook was opgenomen in begroting 2024, schuiven we de oorspronkelijk voor 2023 geplande werkzaamheden door naar 2024. Dit betekent ook dat we het beschikbaar gestelde krediet voor het plaatsen van zonnepanelen op het dak van gymzaal Offenbeek doorschuiven naar 2024. Inmiddels is duidelijk dat we zijn uitgeloot voor de DUMAVA subsidie. We bekijken de consequenties hiervan en bekijken hoe we toch uitvoering kunnen geven aan dit project. In de bestuursrapportage 2024 nemen we dit op. Investeringssubsidie VV Reuver Duurzaamheid (Van de totale investeringssubsidie ad € 33.744, is in 2023 begroot: € 11.908) In juni 2022 hebben wij aan v.v. Reuver een investeringssubsidie verleend van ca. € 29.114 voor de realisatie van 4 warmtepompen, ledverlichting in het gehele gebouw, bewegingssensoren in de kleedlokalen en herstel van de waterleiding. Bij de subsidieverlening hebben we 75 % van dit bedrag uitbetaald. In juli 2023 hebben we de subsidie definitief vastgesteld op € 33.744. Dit is € 4.630 meer dan het oorspronkelijke bedrag. Dit hogere bedrag heeft te maken met onvoorzienbare meerkosten.

Investeringssubsidie Turnclub Hercules (Van de totale investeringssubsidie ad € 25.373 + activering uren € 1.760 = € 27.133, is in 2023 begroot: € 6.343) In juli 2021 hebben wij aan SV Hercules 03 een investeringssubsidie verstrekt van ca. € 25.000 voor aanschaf van materialen en compensatie van waterschade. Bij de subsidieverlening hebben wij 75 % van dit bedrag betaald. De resterende 25 % betalen we uit bij de subsidie vaststelling. Wij verwachten deze vaststelling in 2023. Door corona en andere investeringen, hebben de investeringen in de materialen wat langer op zich laten wachten. Investeringssubsidie renovatie Het Anker Jong Nederland (Van de totale investering ad € 100.000 + activering uren € 2.640 = € 102.640, is in 2023 begroot: € 25.000) In mei 2022 hebben wij een investeringssubsidie van € 100.000 verleend aan stichting ’t Anker voor de renovatie van het Anker. Bij de subsidieverlening in 2022 hebben wij 75 % van dit bedrag uitbetaald. In september 2023 hebben we de subsidie definitief vastgesteld en de laatste 25 % van de subsidie betaald. Investeringssubsidie Padelbaan TC Ruiver (Totale geraamde investeringsubsidie bedraagt € 49.167) We hebben in juni 2023 een investeringssubsidie van € 49.167 (1/3 van de kosten) verleend aan TC Ruiver voor de aanleg van 2 padelbanen. De banen zijn begin oktober geopend.

2e Bestuursrapportage 2023

14

Programma 2: Samenkracht Wat doen we? Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA akkoord) is een akkoord tussen VNG, VWS, Zorgverzekeraars en GGD Nederland. Doel van dit akkoord is het geven van een boost aan preventie en het verminderen van druk op de zorg. Het akkoord bevat afspraken over het terugdringen van gezondheidsachterstanden, gezond ouder worden, een gezonde fysieke omgeving, een gezonde leefstijl, het versterken van de sociale basis en het versterken van de weerbaarheid en mentale gezondheid. Aan dit akkoord is een brede Rijksuitkering (Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis, oftewel Brede SPUK) gekoppeld. Gemeenten die in de aanvraagperiode (2024-2026) gebruik maken van één of meer onderdelen van deze regeling moeten een integraal plan van aanpak opstellen en indienen voor de periode 20242026. De gemeente Beesel heeft een integraal plan ingediend op alle onderdelen van het GALA akkoord. Het plan van aanpak GALA gemeente Beesel is ingediend en goedgekeurd. We informeren de gemeenteraad in het eerste kwartaal van 2024 over dit plan. Integraal Zorg Akkoord (IZA) Met de zorgverzekeraar en zorgpartners werken we op regionaal niveau (Noord en Midden Limburg) aan het IZA.

Aan de hand van het opgestelde regiobeeld stellen we met samenwerkingspartners een regioplan op dat de basis vormt voor transformatieplannen. Doel: Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

-1

-596

Subdoel: Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. Het welzijnswerk speelt op beide onderdelen een belangrijke rol. In 2023 zetten we onze welzijnsorganisatie in voor ondersteuning op het gebied van verlies en rouw, geld en werk, relaties, ruzie en geweld of niet lekker in je vel zitten. Deze ondersteuning wordt zowel collectief (in groepsverband) als individueel aangeboden (maatschappelijk werk). Het welzijnswerk zet zich in op de volgende doelen uit dit programma: veerkracht, mentale gezondheid, sociaal economisch status en sociale leefomgeving. Het welzijnswerk heeft twee specifieke taken: • het versterken van burgerkracht en de zelfredzame samenleving; • bieden van laagdrempelige, kortdurende ondersteuning. Het college heeft een principebesluit genomen om het welzijnswerk voor de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2027 te laten uitvoeren door Synthese op basis van een subsidierelatie. De gemeenteraad is in juni 2023 met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over dit besluit en het proces voor de totstandkoming van de nieuwe overeenkomst. We informeren de gemeenteraad zodra besluitvorming heeft plaatsgevonden. Als besluitvorming over extra budget nodig is, komen we hiervoor separaat terug bij de gemeenteraad.

Welzijn op recept is een interventie binnen het regionale project 'Burgerparticipatie en Positieve Gezondheid in de huisartsenzorg'. Patiënten met niet-medische vragen worden gekoppeld aan activiteiten (burgerinitiatieven en anderen laagdrempelige voorzieningen). Het doel is dat alle

2e Bestuursrapportage 2023

15

huisartsenpraktijken in onze gemeente gaan deelnemen. Momenteel is Welzijn op Recept in twee praktijken geïmplementeerd. De projectperiode is verlengd tot en met de eerste helft van 2024. Regionaal en lokaal voeren we gesprekken om Welzijn op Recept duurzaam te borgen. Subdoel: Oplossingen worden zoveel mogelijk in het eigen netwerk gezocht We helpen sterke kernen en netwerken te creëren, zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk. Samen met PSW en De Zorggroep is de postercampagne 'Doe jij ook mee?’ gestart. Voor de komende tijd zetten we in op meer (naams)bekendheid van vrijwilligerszorg, onder meer met een nieuwe naam: Thuisvrijwilliger Beesel. Daarnaast onderzoeken we samen met partners hoe we nieuwe vrijwilligers beter kunnen bereiken. Op dit moment is het aantal vrijwilligers stabiel. Subdoel: Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden We dragen bij aan een positief opvoedklimaat en zorgen dat je in Beesel ontspannen, met plezier en gezond kunt opvoeden en opgroeien.

We gaan voor een onbezorgde, gezonde en kansrijke start vanuit een stabiele en veilige situatie (in de buurt, (voor)school), (sport)club, jeugdvereniging of ander laagdrempelig initiatief. Hiervoor leren jeugdigen zich veerkrachtig te ontwikkelen en kunnen zo goed mogelijk meedoen in de samenleving. Als uitdagingen voor jeugdigen en hun opvoeders even te groot zijn om zelf, of samen met hun naaste op te pakken bieden we professionele ondersteuning, gericht op vroegtijdige interventies, op maat en dichtbij de jeugdige. Dit doen we door het lokale jeugdbeleid 2023-2026 te vertalen naar een uitvoeringsagenda op jaar niveau, het inventariseren van het preventief aanbod dat ondersteunend is aan onbezorgd, gezond en kansrijk opgroeien en opvoeden. En het maken van de opzet voor de communicatie campagne van het gezinscoachteam om drempels te verlagen en zichtbaarheid te vergroten. De Inspectie van het Onderwijs heeft in 2020 en 2021 onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van corona voor het onderwijs. Hieruit bleek dat leerlingen door de coronacrisis vertraging hebben oplopen. De problemen zijn zo dringend dat het kabinet in februari 2021 het Nationaal Programma Onderwijs heeft aangekondigd. Dit programma is bedoeld om vertragingen in te halen.

Met het gemeentelijk budget NPO kunnen gemeenten scholen ondersteunen bij de aanpak van coronavertragingen gedurende schooljaren 2021-2022 tot en met 2024-2025. Het college heeft in september het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Beesel vastgesteld. De raad is hierover met een raadinformatiebrief geïnformeerd. In Beesel willen wij achterstanden bij de start van het onderwijs voorkomen door het stimuleren van de deelname van kinderen aan voor- en vroegschoolse educatie (vve), taalonderwijs en de relatie tussen opvang en onderwijs te versterken. Dit doen we op basis van het Gemeentelijke Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB). Het GOAB-beleid voor de periode 2023-2026 ligt in december ter besluitvorming voor aan de raad. De in het plan voor 2023 opgenomen activiteiten zijn in 2023 allemaal uitgevoerd. Kansrijke Start (nadeel 2023-2026 € 96.231, neutraal via reserve) De gemeente Beesel investeert in de periode 2023-2026 in de lokale coalitie van kansrijke start in Beesel vanuit de overtuiging dat ieder kind de best mogelijke start van zijn/haar leven verdient. De raad is hierover in oktober middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Ouders zijn cruciaal bij het geven van een goede start aan hun kind.

Door (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie beter te ondersteunen bij het ouderschap en te investeren in een goede start voor elk kind, bouwen we aan het fundament van gezondere generaties, waarin meer gelijkheid is, waar iedereen zijn/haar talenten kan ontwikkelen en iedereen de kans krijgt op een gezond en gelukkig leven. Op Noord- en Midden-Limburg schaal draait het programma kansrijke start al sinds 2021 en maakt de gemeente Beesel, door middel van een samenwerkingsovereenkomst, onderdeel uit van de

2e Bestuursrapportage 2023

16

samenwerking waarbij gebruik wordt gemaakt van reeds bestaande overlegstructuren en ingezet wordt op een 5 tal succesvolle interventies. Kosten Kansrijke Start Kosten Kosten Kansrijke Start Dekking Brede SPUK (diverse thema's) SPUK Nationaal Programma Onderwijs Totale dekking vanuit SPUKs Verschil kosten - dekkking Inzet Reserve Transformatie Wmo, Jeugd en P-wet

2023

2024

2025

2026

Totaal

11.000

73.335

70.560

60.000 214.894

11.000 25.637 23.233 26.795 86.664 0 16.000 16.000 0 32.000 11.000 41.637 39.233 26.795 118.664 0 -31.699 -31.327 -33.205 -96.231 0 31.699 31.327 33.205 96.231

De totale kosten voor Kansrijke Start bedragen over de periode 2023-2026 in totaal € 214.894 Hiervan kunnen we een deel (€ 118.664) dekken vanuit de Brede Spuk 2023-2026 en de SPUK NPO. Vanuit de Brede SPUK krijgen we middelen voor een aantal thema’s waaronder Kansrijke Start en Gezondheidsachterstanden. Hiervan zetten we € 86.664 in ter dekking van een deel van de kosten van het programma Kansrijke Start. Vanuit de SPUK Regeling Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zetten we nog een bedrag van € 32.000 in voor Kansrijke Start. Ook dit past binnen de kaders van de betreffende regeling. Het verschil tussen de totaal geraamde kosten en de beschikbare budgetten ter dekking van deze kosten bedraagt over de totale planperiode 2023-2026 € 96.231. Dit bedrag kunnen we dekken uit de reserve Transformatie Wmo, Jeugd en Participatiewet. Het doel van deze reserve is dekking van de kosten voor projecten en initiatieven waarmee we de transformatie van Jeugdzorg, Wmo en Participatiewet verder vorm geven. Het inzetten van deze reserve voor Kansrijke Start past binnen de doelstelling van deze reserve. Het project kansrijke start Beesel draagt namelijk bij aan het vroegtijdig en preventief inzetten van initiatieven om kinderen en ouders de beste start mogelijk te bieden en ook op deze manier de inzet van dure maatwerkvoorzieningen in de toekomst te voorkomen.

Doel: Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

0

-46

Subdoel: Dalen overgewicht/ roken/ middelengebruik We volgen de lijn van het nationaal preventieakkoord en willen het aantal volwassen en jeugdigen met overgewicht/dat rookt laten dalen. Het stimuleren van gezond gedrag doen we door de gezonde keuze gemakkelijk en vanzelfsprekend te maken. Samen met de regio werken we aan het rookvrij maken van locaties en evenementen en we werken samen als het gaat om communicatie. Voor stoptober is er een communicatieplan gemaakt dat wordt geïmplementeerd door alle gemeenten in Noord Limburg. Met betrekking tot overgewicht verkennen we: 1. de aansluiting bij Keigezond Limburg ( ketenaanpak kinderen met overgewicht); 2. de mogelijkheden van een pilot Shape ( bewezen effectieve interventie met betrekking tot lekker en gezond in je vel zitten voor de jeugd); 3. de verbreding van het beweegprogramma binnen COOL ( zodat dit ook toegankelijk wordt voor mensen zonder verwijzing van de huisarts).

2e Bestuursrapportage 2023

17

Doel: Mentale gezondheid: Inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

623

-5.120

Subdoel: Eenzaamheid: We willen eenzaamheid bespreekbaar maken en bewustzijn realiseren. We willen dat mensen die eenzaamheid ervaren de mogelijkheid krijgen om hulp te zoeken. We zien landelijk een toename van eenzaamheid. In onze gemeente zien we een vergelijkbaar beeld. We willen passende ondersteuning voor mensen die eenzaamheid ervaren. Hiermee willen we bijdragen aan de afname van het aantal volwassenen dat zich eenzaam voelt. Er is ondersteuning voor mensen die eenzaamheid ervaren. We hebben samen met synthese een plan van aanpak gemaakt voor bewustwording, signaleren en kennisdeling. De gemeenten in Noord-Limburg hebben een opdracht verleend aan de Risk Factory voor de ontwikkeling van een nieuw scenario. Het scenario “Terug in de tijd” is erop gericht om senioren op een realistische en interactieve manier te laten beleven hoe een verlies ervaring kan resulteren in eenzaamheid en wat ze nu al kunnen doen om eenzaamheid in de toekomst te voorkomen. Dit scenario is in september 2023 geopend. Eenzaamheid (voordeel € 20.000 overhevelen naar 2024) In de begroting 2023 hebben we voor eenzaamheid incidenteel een bedrag van € 50.000 geraamd. Dit bedrag was een inschatting, de werkelijke kosten waren bij het opstellen van begroting 2023-2026 nog niet bekend. Daarnaast ontvangen we in 2023 via de Brede SPUK voor eenzaamheid in 2023 € 9.000.

In totaal hebben we dus een bedrag beschikbaar van € 59.000. Op basis van de werkelijke kosten 2023 verwachten we in 2023 een bedrag van € 20.000 over te houden. We stellen voor om het restantbudget over te hevelen naar 2024 en in te zetten voor de hogere kosten van het welzijnswerk (eenzaamheid is hier een onderdeel van). De totale kosten voor het Welzijnswerk 2024 zijn nu nog niet bekend, maar het in de B2024-2027 geraamde bedrag is door de indexering van kosten onvoldoende. De hogere kosten voor het welzijnswerk vanaf 2025 nemen we mee bij het opstellen van de B2025-2028. Subdoel: Dementievriendelijke samenleving: we willen een dementievriendelijke gemeenschap zijn, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen. We zijn aangesloten bij de Nationale Dementiestrategie en willen werken aan een dementievriendelijke Beeselse samenleving, waarin mensen met dementie meetellen en meedoen, zodat mensen met dementie en hun naasten als waardevol lid van onze gemeenschap kunnen functioneren en ondersteuning en zorg kunnen ontvangen. De werkgroep Beesel Dementievriendelijk heeft in 2023 de volgende activiteiten verzorgd: scholingsactiviteit inwoners, week van de dementie (met onder meer een vergeet met niet kookactiviteit), scholenactiviteit dementie op basisschool, danssalon.

In Puik (20 en 27 september 2023) staat onder meer een verslag van de scholenactiviteit in het kader van de week van de dementie. Subdoel: Mentale gezondheid: Maatwerkvoorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en/of het netwerk van de inwoner We richten ons op maatwerkvoorzieningen die bedoeld zijn voor een kleine groep inwoners die vastlopen in hun dagelijkse leven en hierdoor meerdere problemen ervaren op verschillende leefdomeinen, zoals wonen, financiën, regievoering. Deze maatwerkvoorzieningen zijn bedoeld om een inwoner op te vangen als deze (dreigend) dakloos wordt of een intensief traject nodig heeft, zowel voor behandeling als begeleiding. Deze ondersteuning stimuleert de zelfredzaamheid en meer het

2e Bestuursrapportage 2023

18

netwerk van deze groep kwetsbare inwoners, waardoor zij de mogelijkheid krijgen om in de gemeenschap te wonen en participeren. Er zijn op dit moment geen bijzonderheden te melden over de activiteiten onder dit subdoel. Subdoel: Maatwerkvoorziening: Voorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en/of het netwerk van de inwoner Na afronding van het regionale project 'sturing en inkoop' zijn we vorig jaar gestart met de nieuwe maatwerkvoorzieningen Jeugd, Participatie en Wmo. De jaren 2022 en 2023 zijn overgangsjaren, waarbij we in gesprek gaan met inwoners om de ondersteuning om te zetten naar de nieuwe voorzieningen, de inkoop te evalueren en te herijken waar nodig. Daarnaast brengen we dit jaar het thema inkoop structureel onder bij het programma Vitaal en Gezond. Er is een principe akkoord bereikt tussen het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over het financiële kader van de hervormingsagenda. De komende periode wordt aan de afronding van het inhoudelijk akkoord gewerkt meldt de VNG. De eerder ingeboekte bezuiniging wordt met ingang van 2023-2025 bevroren, maar verdwijnt niet. In 2025 en 2028 geeft een deskundigencommissie een zwaarwegend advies omtrent mogelijke tekorten. We zijn aan de slag met de inhoudelijke doelstellingen vanuit de hervormingsagenda; deze zijn ook verwerkt in ons jeugdbeleid.

Er ligt echter een grote opgave op kostenbeheersing en keuzes maken. Enkele risico's liggen ook buiten onze invloed. De ingeboekte besparingen laten we voor 2023 staan. De Extra Rijksmaatregelen Jeugd betreft de besparingen op de jeugdzorg die het gevolg zijn van Rijksmaatregelen en waarvoor het Rijk garant staat. Dit hangt samen met de hervormingsagenda. Het rijk heeft aangegeven deze extra maatregelen in 2023 niet te kunnen oppakken en bevriest hiermee de besparing. Maatwerkvoorzieningen Jeugd (voordeel € 200.000) Kijkend naar de werkelijke kosten in het verleden en rekeninghoudend met de indexering door zorgaanbieders hebben we in de begroting 2023 een bedrag van € 4.182.000 geraamd voor de maatwerkvoorzieningen Jeugd. Daar is, in het kader van de hervormingsagenda, een taakstelling van € 300.000 op in mindering gebracht zodat er uiteindelijk voor 2023 een budget van € 3.882.000 beschikbaar is. We verwachten eind 2023 op het budget van € 3.882.000 nog ca. € 400.000 over te houden. Dit bedrag is gebaseerd op de werkelijke kosten tot nu toe en een extrapolatie van deze kosten naar het eind van het jaar. Het bedrag is een inschatting op basis van de kennis van nu en draagt een risico met zich mee ten aanzien van onvoorziene omstandigheden zoals externe verwijzers, tijdigheid van factureren of de vestiging van een multi-problem gezin met grote zorgvraag.

We blijven monitoren en waar nodig tijdig ingrijpen volgens de kaders die meegegeven zijn in het herstelplan. Vanwege de genoemde risico's kiezen we er niet voor om op dit moment het volledige ingeschatte restant budget (€ 400.000) af te ramen. We ramen nu € 200.000 af en laten een bedrag van € 200.000 staan. Jeugdbescherming (voordeel € 39.000) Het budget voor jeugdbescherming en jeugdreclassering is structureel opgehoogd (als gevolg van indexering en werkdrukverlaging) met het oog op een structureel effect ten gunste van de kwaliteit van de dienstverlening in de jeugdbescherming en jeugdreclassering. Op basis van de Subsidieregeling jeugdbescherming en jeugdreclassering 2023 Regio Noord stellen we de raming bij op basis van de in deze subsidieregeling opgenomen voorlopige bijdrage van gemeente Beesel. De definitieve afrekening over 2023 zal in het 1e kwartaal 2024 plaatsvinden en verwerken we via de jaarrekening 2023.

2e Bestuursrapportage 2023

19

Doel: Lichamelijke gezondheid: In Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 2e Berap 2023

Begrotingssaldo na 2e Berap 2023

-200

-2.744

Subdoel: Maatwerkvoorziening: inwoners ervaren zo weinig mogelijk fysieke beperkingen in het dagelijks leven? We willen dat inwoners zo weinig mogelijk fysieke beperkingen ervaren in het dagelijks leven. Interventies om fysiek beperkingen te voorkomen, zoals valpreventie, dragen hieraan bij. Maar ook maatwerkvoorzieningen die fysieke beperkingen wegnemen zoals het taxivervoer van Omnibuzz of een scootmobiel. In 2023 is de uitvoering van Stevig Staan ( valpreventie Noord Limburg gestart). Binnen Stevig Staan krijgen mensen met een verhoogd valrisico de mogelijkheid deel te nemen aan de cursus In Balans of Vallen Verleden tijd. Aanvullend heeft judoclub Reuver, met subsidie van de gemeente, een aanbod voor mensen die net buiten de instroomcriteria vallen van deze interventies. In maart is het traject in de kern Beesel gestart met een informatiebijeenkomst. Naar aanleiding daarvan hebben 13 mensen met een verhoogd valrisico deelgenomen aan de cursus in Balans ( uitgevoerd door fysiotherapeuten). Verder hebben 17 mensen deelgenomen aan Zeker Bewegen ( judoclub Reuver). Deze mensen zijn na afloop lid geworden van de judoclub om zo actief te kunnen blijven. In augustus was de informatiebijeenkomst voor inwoners uit Reuver / Offenbeek. Naar aanleiding daarvan nemen 12 inwoners deel aan de cursus in Balans.

Voor een aantal andere mensen, waarvoor in deze cursus geen ruimte meer was, wordt in samenwerking met fysiotherapeuten uit Belfeld een tweede en wellicht nog derde cursus gepland ( in de gemeente Beesel). Aanvullend starten er vanuit Reuver / Offenbeek 3 groepen zeker Bewegen bij Judoclub Reuver. Er staan nog 30 mensen op de wachtlijst zeker bewegen. Voor hen start in het nieuwe jaar een cursus. Subdoel: Mobiliteit vergroten. Mobiliteit draagt bij aan de zelfredzaamheid van mensen. Het faciliteren van inwonersinitiatieven, algemene- en maatwerkvoorzieningen die bijdragen aan het vergroten van de mobiliteit is daarom belangrijk. Denk hierbij aan initiatieven die de toegankelijkheid verbeteren, vrijwilligersvervoer (Wensbus) en/of het organiseren van leerlingenvervoer. In de aanloop naar het nieuwe schooljaar 2023-2024 zijn met alle ouders/verzorgers gesprekken gevoerd over het vervoer in het nieuwe schooljaar. Er is gekeken welke rol ouders zelf (deels) op zich kunnen pakken en welke zelfstandigheid de kinderen aankunnen. Daartoe is gestart met een nieuw programma 'de reiskoffer'. Kinderen worden hierin geoefend zelfstandig gebruik te maken van het openbaar vervoer. Gelet op hun kwetsbaarheid is altijd back-up beschikbaar. Bij de start van het schooljaar is een touringcar ingezet voor kinderen die onderwijs volgen op SBO de Lings in Tegelen.

Begeleiding in de bus bleek noodzakelijk. Hierin is voorzien. Over de extra kosten die hieraan gekoppeld zijn, zijn de gesprekken met Munckhof momenteel lopende. Zie ook de RIB met betrekking tot leerlingenvervoer van 29 september 2023. Leerlingenvervoer (nadeel € 75.000) In de eerste bestuursrapportage 2023 hebben we al een bedrag van € 102.000 bij geraamd. Deze bijraming was enkel gebaseerd op de hoge NEA-index (13,7%) die binnen het taxivervoer geldt. De werkelijke kosten voor het gebruik van leerlingenvervoer zijn lastig te bepalen. Dit heeft te maken met nieuw beleid wat we erop uitvoeren namelijk: - De reiskoffer, leerlingen zelfstandiger maken in het reizen

2e Bestuursrapportage 2023

20

-

Ouders vaker laten reizen Inzet van onder andere touringcar

We zien in voorgaande jaren dat het inzetten van nieuw beleid binnen leerlingenvervoer tijd kost voor goede implementatie en ook een daadwerkelijk (financieel) effect. Hierbij is niet helpende dat ook externe effecten zoals de kostprijs ontwikkelingen rondom benzine kosten en het landelijke taxichauffeurs tekort voor veel frustratie bij ouders/inwoners zorgt. Maken we de doorrekening van de kosten nu, waarbij we rekening houden dat de financiële effecten van bovenstaande beleid nog nihil is dan hebben we een tekort van € 75.000, daarom ramen we deze nu nog aanvullend bij. Hulp in het Huishouden (nadeel € 120.000) We zien de kosten voor hulp in het huishouden de afgelopen jaren steeds verder oplopen. Redenen zijn meervoudig: • Groeiende groep inwoners die gebruikt maakt van de voorziening hulp in het huishouden door; • Dubbele vergrijzing, we hebben meer oudere inwoners en inwoners worden gemiddeld gezien ouder. • Aanzuigende werking, inwoners betalen maar 19 € per maand sinds 2018 voor hulp in het huishouden, voorheen betaalde men naar inkomen. • De kostprijs voor een uur hulp in de huishouding is met Sturing en Inkoop omhoog gegaan, hiernaast zijn er meer taken bij de hulpen neergelegd. • De indexatie die in de begroting 2023 gebruikt is, is lager dan de definitieve OVA index. Deze index gebruiken we om onze kostprijzen reëel te houden.