1e Bestuursrapportage 2023

1e Bestuursrapportage 2023

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ......................................................................................................................................3 Programma's............................................................................................................................................5 Programma 1: Beleven ........................................................................................................................6 Programma 2: Samenkracht ..............................................................................................................13 Programma 3: Fijn wonen en bedrijvig ..............................................................................................25 Programma 4: Veilige en dienstverlenende gemeente ......................................................................35 Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................................40 Overhead ...........................................................................................................................................41 Vennootschapsbelasting....................................................................................................................46 Bedrag voor

onvoorzien.....................................................................................................................47 Mutaties reserves ..............................................................................................................................48 Tabel Programmaplan .......................................................................................................................49 Paragrafen .............................................................................................................................................51 Kapitaalgoederen...............................................................................................................................51 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................52 Grondbeleid .......................................................................................................................................53 Duurzaamheid ...................................................................................................................................55 Programmabureau .............................................................................................................................57 Wet open

overheid.............................................................................................................................59 Bijlage 1: Meerjarenperspectief deze bestuursrapportage ....................................................................60 Bijlage 2: Dashboard Sociaal Domein ...................................................................................................62

1e Bestuursrapportage 2023

2

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden we u de eerste bestuursrapportage 2023 aan. Deze bestuursrapportage gaat over de periode 1 januari tot en met 30 april 2023. Dit is tevens de eerste bestuursrapportage "nieuwe stijl" waarbij we over de eerste versie van de doelenboom uit de begroting 2023 de voortgang en afwijkingen rapporteren. We geven, naast een algemene indruk van deze eerste rapportage, ook een korte leeswijzer aan u mee. Leeswijzer De begroting is (verplicht) opgebouwd uit programma's met daarin de 3 W-vragen. Vanaf de begroting 2023 (bijlage) hebben we een verdere indeling gemaakt met behulp van de doelenboom. In de 1e Wvraag (Wat willen we bereiken?) hebben we de doelen toegelicht. In de 2e W-vraag (Wat gaan we ervoor doen?) hebben we de subdoelen en de activiteiten toegelicht. De doelen, hetgeen we als gemeente samen met onze inwoners en partners willen bereiken, zijn in de begroting 2023 (uitgebreid) beschreven. We lichten deze doelen daarom niet in de bestuursrapportages toe, omdat de doelen overeind blijven staan. In de jaarrekening leggen we op dit niveau verantwoording af. Wel geven we in deze rapportage een voortgang op de subdoelen. Per activiteit worden eventuele afwijkingen beschreven en daar waar nodig een voorstel tot bijstelling van de begroting 2023 gedaan.

Belangrijke wijziging ten opzichte van vorige rapportages is ook de samenvoeging van de 2e en 3e Wvraag. Hierdoor is per subdoel nu inzichtelijk gemaakt wat de eventuele bijstellingen zijn en wat het totaal aan lasten per subdoel is. Door de doelenboom geeft deze eerste bestuursrapportage ook meer inzicht op de beleidsmatige voortgang en afwijkingen. Belangrijkste ontwikkelingen en afwijkingen in de eerste bestuursrapportage Ten opzichte van de begroting 2023 zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen en wijzigingen te melden. Programma 1 Beleven Op het gebied van Sport is het nieuwe beleidskader Samen fit door sport en bewegen vastgesteld. Een belangrijk kader voor onze inzet met partners op sport en bewegen. De uitvoering is na vaststelling direct gestart, waar de herijking van alle subsidies (ook aan andere verenigingen en organisaties) een actiepunt is. We zien dat het beroep op onder andere het Jeugdfonds Sport&Cultuur (per 1 januari 2023 gefuseerd) toeneemt. Dit zien we ook terug bij Stichting Leergeld, waar de werkdruk door stijgende aanvragen, is toegenomen. In deze bestuursrapportage zijn daarom enkele budgetverhogingen gedaan om hier aan tegemoet te komen. Binnen de beleidsvelden cultuur en toerisme zetten we meer en meer in op integraliteit en elkaar versterkende acties.

Zo koppelen we erfgoed aan toerisme (en economie), door themaroutes onder ander in het kader van Sint Joris en de Draak. We versterken verder onze inzet op dagrecreatie door zaken als de Groene Loper en toeristische overstap punten (TOP's). Programma 2 Samenkracht Ook voor dit programma zijn in het eerste kwartaal twee belangrijke kaderstellende nota's vastgesteld door de gemeenteraad, te weten beleidsnota's Jeugd en Gezondheid/Wmo. Ook heeft het Rijk in februari een brede specifieke uitkering gepubliceerd in het kader het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA akkoord) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Deze brede SPUK moet middels een plan van aanpak worden aangevraagd om zo middelen te ontvangen voor de gemeentelijk inzet op gezondheid (in breedste zin), sport en cultuur. Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van Jeugd is het principe akkoord tussen Rijk en de VNG in het kader van de Hervormingsagenda. Dit betekent dat de pijn op dit domein met 385 miljoen euro wordt verzacht. Dit betekent evengoed dat we als gemeenten door moeten gaan met de opgaven zoals opgenomen in de Hervormingsagenda en kostenbeheersing een belangrijk aandachtspunt blijft.

1e Bestuursrapportage 2023

3

De gemeenteraad heeft een besluit genomen dat de nieuwbouw van het Integraal Kindcentrum in de kern Beesel gaat plaatsvinden op de locatie De Solberg. Naast de functie van kinderopvang wordt hier de opvang voor ouderen en de gymzaal betrokken in dit traject. We zien in het eerste kwartaal, in navolging van de trend uit 2022, dat steeds meer inwoners gebruik maken van armoederegelingen, budgetbeheer etc. Naast financiële ondersteuning zetten we verder in op preventie, via onder andere budgetcoaching en duurzaamheidsregelingen. Ten aanzien van de opvang van ontheemden Oekraïners stellen we voor de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen te reserveren voor de kosten van de opvang. Voor 2023 en verder verwachten we dat de opvang niet alleen gecontinueerd moeten worden, maar mogelijk door een groter wordende vluchtelingenstroom de vraag aan gemeenten alleen nog maar groter wordt. Programma 3 Fijn wonen en bedrijvig Voor het programma Fijn wonen en bedrijvig worden een aantal belangrijke beleidskaders voorbereid, zoals de economische visie en de woonzorgvisie. Op het gebied van mobiliteit zijn we aan de slag met de vrachtverkeeraanpak. Ook wordt aan concrete (verkeersveiligheids)maatregelen en verkeersprojecten gewerkt. Dit legt meer beslag op de personele capaciteit waardoor het opstellen van het mobiliteitsplan nog niet gestart is.

Een belangrijke ontwikkeling is het uitstel van de Omgevingswet, die nu op 1 januari 2024 zal ingaan. De implementatie van deze wetswijziging gaat onverminderd door, daar waar mogelijk. In het kader van duurzaamheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie zijn in het eerste kwartaal verschillende acties uitgevoerd, ook samen met inwoners, ondernemers en partners, zoals de aanleg van zonneparken, nulmeting voor verenigingen met vastgoed en klimaatadaptieve schoolpleinen. Programma 4 Veilige en dienstverlenende gemeente We zijn gestart met de uitvoering van het integraal veiligheidsbeleid. We zien verder dat we binnen dit programma met een aantal (onverwachte) kostenstijgingen te maken hebben gekregen in het kader van hoogwater (2021) en de bijdrage aan de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Ten behoeve van de coalitievorming in de Provinciale Staten is vanuit de regio Noord-Limburg een gezamenlijke brief gestuurd aan de fractievoorzitters. Daarnaast is gewerkt aan een propositie voor een nieuwe Regio Deal. Begrotingssaldo In onderstaande tabel geven we een overzicht van het verloop van het meerjarige begrotingssaldo a.g.v. de mutaties in deze bestuursrapportage. Bedragen x € 1.000 2023

2024

2025

2026

Begrotingssaldo voor 1e berap

193

676

987

415

Mutaties 1e berap

189

-80

-209

-225

Begrotingssaldo na 1e berap

382

596

778

190

We zien dat het verwachte resultaat in 2023 nog steeds positief uitvalt. Op basis van deze bestuursrapportage ramen we ook voor de jaren 2024 e.v. een positief begrotingsresultaat.

1e Bestuursrapportage 2023

4

Programma's

1e Bestuursrapportage 2023

5

Programma 1: Beleven Wat doen we? Doel: Sport is voor iedereen toegankelijk en we dagen iedereen uit tot bewegen Bedragen x € 1.000

Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

-3

-1.079

Subdoel: Samen fit door sport en bewegen In het vastgestelde sportbeleid is "samen fit door sport en bewegen" het eerste thema. Binnen dit thema lopen op dit moment de projecten Cool, Samenwerking met kinderopvang ( peuter4daagse en groentenboxjes) en de JGZ preventielijn ( extra aandacht voor water drinken, groenten eten en bewegen tijdens de JGZ consulten). Met uw raad hebben we afgesproken dat we jaarlijks, na afloop van het kalenderjaar, rapporteren over relevante cijfers. Verder zijn we met het onderwijs in gesprek om de mogelijkheden tot een gezonde lunch te verkennen. Energiecompensatie voor verenigingen en maatschappelijke partners De Raad heeft op 19 december 2022 de kaders vastgesteld voor energiecompensatie van verenigingen en maatschappelijke partners. Vanuit deze kaders heeft het college de Algemene Subsidie Verordening aangepast en de subsidieregeling ‘compensatie energielasten gemeente Beesel’ vastgesteld. Verenigingen en maatschappelijke partners zijn geïnformeerd over deze mogelijkheid en we hebben hier ook continu in onze gesprekken met deze partijen aandacht voor. Tot op heden heeft 1 maatschappelijke partner een aanvraag gedaan voor de energiecompensatie, namelijk de bibliotheek. Deze aanvraag is nog in behandeling, we hebben dus nog geen zicht op voor hoeveel subsidie zij in aanmerking komen.

Subdoel: Wij leren bewegen In het huidige sportbeleid is "Wij leren bewegen" het tweede thema. Binnen dit thema lopen op dit moment het Nijntje beweegdiploma, de MQ scan en extra beweeglessen op basisschool de Triolier. Vakleerkracht bewegingsonderwijs met verbrede taak Sinds mei 2023 is de vakleerkracht voor bewegingsonderwijs gestart. De gemeente zal een bijdrage leveren met het oog op de verbrede taken ( o.a. kennismakingslessen door verenigingen in school, motorische screening, pauze spelen, aanspreekpunt gezondheid op school) Combinatiefuncties Op basis van de nieuwe brede spuk regeling ontvangt de gemeente Beesel voor de combinatiefuncties de volgende bedragen 2024 en 2025 € 80.000 en 2026 € 77.000. Het rijk verstrekt deze bijdrage met het uitgangspunt dat dit 40 % is van de totale investering aan combinatiefuncties binnen de gemeente. Het is aan de gemeente de overige 60 % te financieren. De rijksbijdrage is ruim € 19.000 hoger dan in eerdere jaren. Het benutten van deze extra middelen vraagt echter ook lokale cofinanciering. We gaan met deze kaders aan de slag. We kunnen met deze kaders in elk geval de bestaande functies continueren. Subdoel: Sport en Bewegen voor iedereen "Sport en Bewegen voor iedereen" is het derde thema van het sportbeleid. Hiervoor werken we in de sportregio samen binnen Iedereen Kan Sporten (IKS).

Verder werken we samen met het Jeugdfonds Sport&Cultuur Limburg en stichting Leergeld. Met uw raad is afgesproken dat we jaarlijks, na afloop van het kalenderjaar, rapporteren over relevante cijfers.

1e Bestuursrapportage 2023

6

Jeugdfonds sport Het jeugdfonds Sport en het jeugdfonds Cultuur zijn gefuseerd per 1 januari 2023. De nieuwe naam is Jeugdfonds Sport&Cultuur Limburg. Doel van het Jeugdfonds Sport&Cultuur Limburg is dat ieder kind, dat opgroeit in een financieel minder draagkrachtig gezin, kan sporten en / of aan cultuurbeoefening kan doen. Zodat zij zich kunnen ontwikkelen op fysiek, sociaal en mentaal vlak. Net als leeftijdsgenoten. Een nieuwe samenwerkingsovereenkomst is in voorbereiding. Ondertekening van deze overeenkomst is voor het tweede kwartaal van dit jaar voorzien. We zien daarnaast een stijging van kosten als gevolg van groei van de doelgroep door onder andere inflatie. We stellen daarom voor het beschikbare budget van € 49.000 te verhogen met een bedrag van € 7.000. Subdoel: Ruimte voor sport en bewegen "Ruimte voor sport en bewegen" is het vierde thema van het sportbeleid. Binnen dit thema zijn we in gesprek met TC Ruiver. Zij hebben vergunning aangevraagd voor de aanleg van 2 padelbanen. Er zal een subsidieverzoek voor deze padelbanen worden voorgelegd aan het college. Na afloop van het kalenderjaar rapporteren we zoals afgesproken met uw raad over relevante cijfers. Zie voor de gymzaal in Beesel de paragraaf Programmabureau (programma Integraal Kind Centrum). Stroomkosten automatische beregening sportvelden De gemeente verhuurt de sportvelden aan v.v. Reuver, v.v.

Bieslo en Roka. Op basis van de huurovereenkomst zijn onderhoud en beregening van de velden voor rekening van de gemeente. In 2016 zijn we overgestapt op automatische beregening. Dit betekent dat formeel de stroomkosten ook voor rekening van de gemeente zijn. Dit is eerder niet verrekend maar betreft conform overeenkomst wel een verantwoordelijkheid van de gemeente die we, zeker sinds de gestegen energietarieven, ook op ons willen nemen. Eind 2022 is dit verzoek ook vanuit de verenigingen gekomen. Wij ramen de jaarlijkse energiekosten voor automatische beregening vanaf 2023 in deze berap, waarbij we in 2023 eenmalig 1 jaar extra vergoeden, omdat het verzoek dateert uit 2022 en de forse kostenstijging in 2022 is ontstaan. Kwiek-beweegroute Zoals vermeld in de jaarrekening 2022 lijkt het op basis van de evaluatie afgezet tegen de investeringskosten niet passend een Kwiekroute in elke kern te realiseren. (programma beleven, subdoel ruimte voor sport en bewegen). Subdoel: Samen met verenigingen en sportaanbieders Het vijfde thema vanuit het sportbeleid is "Samen met verenigingen en sportaanbieders". Met uw raad is afgesproken dat we jaarlijks, na afloop van het kalenderjaar, rapporteren over relevante cijfers. Veilig verenigingsklimaat We hebben op 28 februari de eerste sportakkoordavond van 2023 gehad.

Tijdens deze avond is afgesproken dat de gemeente Beesel een inspiratieavond organiseert over het veilig verenigingsklimaat, deze is ook al reeds gepland. We doen dit voor alle verenigingen (niet alleen voor sportverenigingen). Dit thema heeft een belangrijke plek binnen het nationaal sportakkoord. Ook lokaal is er behoefte aan kennisdeling over dit onderwerp. Motie wegwijs maken pensioengerechtigden in vrijwilligerswerk Er hebben zich 2 sportverenigingen gemeld om verder mee te denken over de motie van de gemeenteraad met betrekking tot het wegwijs maken van pensioengerechtigden in vrijwilligerswerk. Ook zullen er een cultuur- en ouderenvereniging meedenken bij het verder uitwerken van deze motie. Herijking subsidies Het is belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Een toegankelijk verenigingsleven draagt hieraan bij. Wij faciliteren verenigingen onder andere met subsidies. We zijn in maart gestart met fase 1 van de herijking van het subsidiebeleid voor alle verenigingen. De beleidsnota's Gezondheid/Wmo, Lokaal Jeugdbeleid en Sport en cultuur vormen hiervoor het kader. In de raadsvergadering van juli ligt de opdracht en het procesvoorstel voor de verdere herijking ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad.

Sportakkoord avonden Een van de actiepunten uit het sportakkoordavonden is "verkennen of het voor verenigingen gewenst en mogelijk is samen een professional aan te stellen". Deze verkenning hebben de verenigingen in 2022 gedaan, onder leiding van Huis voor de Sport. Gaandeweg het traject bleek de behoefte niet in 1e Bestuursrapportage 2023

7

verhouding te staan tot de kosten. Bovendien is er meer ad hoc behoefte aan professionele ondersteuning ( als daar aanleiding toe is) dan aan het structureel inzetten van een professional. Tijdens de sportakkoord avond van 28 februari 2023 hebben de verenigingen daarom samen besloten dit traject af te ronden. De conclusie is dat er op dit moment geen draagvlak is om samen een professional aan te stellen. Subdoel: Sport en evenementen Het laatste thema van het sportbeleid is "Sport en evenementen". Onze buurtsportcoaches zijn betrokken bij de voorbereidingen van het inwonersinitiatief 'De Gezondheidsmarkt". Dit evenement staat gepland voor augustus 2023. Wat betreft het familie evenement zijn we in de verkennende fase over hoe we dit kunnen laten landen in aansluiting op bestaand aanbod. Doel: Cultureel is veel te beleven en cultuur is toegankelijk voor iedereen Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

-25

-442

Subdoel: Het culturele veld en onze inwoners zijn actief betrokken bij de uitvoering en deelname aan Kunst, Cultuur & Erfgoed in onze gemeente/gemeenschap De nieuwe beleidsnota cultuur zal naar verwachting in juli 2023 aan de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd. Het nieuwe beleid heeft een looptijd tot en met 2026. Belangrijke speerpunten zijn: talentontwikkeling, ondersteuning van verenigingen en verbinden/samenwerken. Subdoel: We bevorderen de beleving van erfgoed in projecten en stimuleren het behoud ervan We koppelen materieel en immaterieel erfgoed o.a. aan toerisme en economie. Zo streven we bijvoorbeeld naar de toekenning van de certificering van het Europese netwerk van drakengemeenten (Europese Culturele Route) om ons immateriële erfgoed Draaksteken als 'unique selling point' bekendheid te geven. Daarnaast ontwikkelen we ook diverse thema- (wandel- en fietsroutes) die we in het kader van (dag-)recreatie aanbieden. Deze themaroutes geven beleving aan en inzicht in de lokale historie. Hiermee houden we ons erfgoed levend en behouden we dit voor de toekomst. De ontwikkeling van de kleiroute, maar ook de doorontwikkeling van de archeoroute dragen verder bij aan deze doelstelling, in dit geval gericht op de historie van onze greswarenindustrie. Er is een beleidskader vastgesteld voor de verduurzaming van woningen en gebouwen, waaronder monumenten.

Dit beleidskader is in het geval van monumenten bedoeld als richtkader; omgaan met monumenten blijft altijd maatwerk waarbij de gevolgen voor de monumentale waarden bepalend zijn. Om het behoud van monumentale woonhuizen te bevorderen, hebben we op 16 mei 2023 een informatieavond over verduurzaming hiervan georganiseerd. Verduurzaming kan een bijdrage leveren aan het verhogen van het wooncomfort en het verlagen van de (energie)kosten. We voeren drie keer per jaar overleg met de Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal. Bij dit overleg sluiten de beleidsterreinen Recreatie & Toerisme, Cultuur en Monumenten & Archeologie aan. Zo borgen we de eventuele koppelkansen en verbinding met andere beleidsvelden. Behoud erfgoed We onderzoeken de mogelijkheden voor het opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart die we als bouwsteen gaan gebruiken voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan en verbinden aan het opstellen van een landschapsanalyse zoals vastgelegd in de 'Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie & biodiversiteit'. In september nemen we opnieuw deel aan de Open Monumentendag met als thema 'Levend erfgoed'. Zo laten we geïnteresseerden zien dat monumenten onze leefomgeving verrijken en het behoud ervan van belang is.

1e Bestuursrapportage 2023

8

Subdoel: We versterken onze unieke cultuur en stimuleren onze onderlinge samenwerking In de nieuwe cultuurnota wordt aandacht besteed aan het stimuleren van cultuur en de wijze waarop we dit willen bereiken. Onderlinge samenwerking en verbinden is een belangrijk speerpunt. In het implementatieplan wordt aangeduid hoe we dit beleidsdoel willen bereiken en wat daar voor nodig is. Het thema Sint Joris en de Draak wordt toegelicht in de paragraaf Programmabureau. Doel: We zijn aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

-6

-267

Subdoel: We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas De bevordering van de beleving van de ligging aan de Maas krijgt vorm en invulling middels de uitwerking van de Groene Loper. De Groene Loper verbindt het recreëren aan de Maas met het recreëren in de natuur(bos)gebieden aan de grens met Duitsland. Het proces voor kadervorming en uitwerking is gestart. Ook door middel van een horecapunt aan het veer willen we de beleving van de ligging aan de Maas bevorderen. Premium Wandelroute De haalbaarheid van de Premiumroute wordt onderzocht. De aanvankelijk beoogde route stuit op problemen in verband met eigendomsverhoudingen en de uitvoerbaarheid in het terrein. Momenteel wordt daarom een alternatieve route onderzocht. Horecapunt veer Er lopen gesprekken over een mogelijk initiatief op deze locatie. Hiervoor is inmiddels een principeverzoek ingediend. In verband met de hiervoor benodigde vergunningprocedure is realisatie niet voor de zomer van 2024 te verwachten. Subdoel: We bevorderen de toeristische beleving van de gemeente Er lopen ontwikkelingen voor het realiseren van de toeristische overstappunten (TOP's), een horecapunt aan het Veer als ook de (ruimtelijk- landschappelijke) opwaardering van de Witte Stein in combinatie met de Groene Loper.

Het programma Draak is eveneens in ontwikkeling en heeft betrekking op het onderzoeken van de haalbaarheid van een ECR-route, de verdere doorontwikkeling van het Drakenrijk en het nog nadrukkelijker beleefbaar maken van de Draak. Tenslotte wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van diverse thema-belevingsroutes waaronder een premium wandelroute, een keramiek (klei-) route en de verdere uitbreiding van de archeo-route. Verdieping en uitvoering Visie 'In het Spoor van de Draak' In 2023 geven we invulling aan de Visie 'In het Spoor van de Draak' bij de ontwikkeling van het 'programma Draak' en ontwikkeling van de Groene Loper en de Toeristische Overstappunten. Deze ontwikkelingen worden zoveel mogelijk organisch en in samenhang met elkaar ontwikkeld en geven indirect handreikingen en input voor de verdere verdieping op de Visie 'in het spoor van de draak', die aansluitend zal worden opgepakt. Toeristische Overstap Punten (TOP's) De ontwikkeling van de TOP's is regionaal (in samenwerking Noord-Limburgse gemeente) in gang gezet. Dit heeft geleid tot een concrete uitwerking / vormgeving van de TOP-Landmarks. In samenwerking met het routebureau wordt momenteel gewerkt aan de aansluiting / inbedding op het bestaande routenetwerk en een tijdsplanning gemaakt. Momenteel wordt het aanbestedingsproces voor de vermarkting van de TOP-landmarks opgestart.

Het streven is de eerste lichting TOP's in Noord-Limburg uit te rollen in Q1 van 2024. Afhankelijk van de ontwikkeling van de Groene Loper wordt de eerste TOP in de gemeente Beesel voorzien voor de Witte Stein. Daartoe zullen (beheer)afspraken worden gemaakt met de ondernemers op deze locatie.

1e Bestuursrapportage 2023

9

Subdoel: We bevorderen de wisselwerking tussen groen en recreatie Met de Groene Loper verbinden we het recreëren aan de Maas met het recreëren bij de natuur(bos)gebieden aan de grens met Duitsland. Het proces voor kadervorming en uitwerking is gestart. De Raad wordt hierin meegenomen door middel van een werkvergadering in juni. Subdoel: We positioneren het immateriële erfgoed op Europees niveau, vermarkten dit en zetten zo niet alleen Beesel, maar ook Noord-Limburg op de Europese kaart We geven hieraan invulling voor middel van St. Joris en de Draak/ Europese Culturele Route. Zie hiervoor de paragraaf Programmabureau. St. Joris en de Draak/ Europese Culturele Route Zie de paragraaf Programmabureau. Subdoel: We promoten onze regio Voor de regiopromotie is de gemeente Beesel aangesloten bij Limburg Marketing die zowel in Noordals in Midden-Limburg de (regio-)promotie en de plaatselijke VVV-informatietaak uitvoeren. Het programma voor de regiopromotie loopt nog tot en met 2024. De samenwerking is vastgelegd in het door Limburg Marketing opgestelde en door de deelnemende gemeenten onderschreven "Toekomstplan 2021-2024". In 2024 moet Limburg Marketing met een nieuw vierjarenplan (2025-2028) komen. Door de deelnemende gemeenten wordt gewerkt aan nieuwe afspraken met betrekking tot de regio-marketing.

Het regionale actieprogramma Vrijetijdseconomie Noord-Limburg is op inhoud herijkt (v.w.b. ontwikkelingen, actualiteiten en inzichten). Hierover bent u met een afzonderlijke raadsinformatiebrief geïnformeerd.

1e Bestuursrapportage 2023

10

Wat kost het? Bedragen x €1.000 Beleven

Begroting 2023

Jaarrekening 2022*

1e Berap 2023

Begroting na 1e Berap 2023

Lasten Sport

1.207

39

104

1.350

Cultuur

452

0

25

477

Actief en levendig

263

0

4

267

1.922

39

133

2.094

Sport

170

0

100

271

Cultuur

35

0

0

35

Actief en levendig

2

0

-1

1

207

0

99

307

-39

-34

-1.788

Totaal lasten Baten

Totaal Baten Geraamd Resultaat

-1.715

*onder voorbehoud vaststelling Jaarrekening

Personeel: formatie en inhuur programma 1 Personeel (P) formatie (nadeel € 3.000) De nieuwe CAO is verwerkt in de P-budget. Dit heeft in programma 1 geleid tot een kleine aanpassing wegens de geringe totale loonsom in programma 1. Samenvatting financiële mutaties programma 1: Beleven De afwijkingen in programma 1 zijn allemaal kleiner dan € 25.000. Investeringen programma 1 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering Begroting Wijziging Totaal Reden wijziging Zonnepanelen gymzaal Offenbeek

40

0

40

Investeringssubsidie VV Reuver 2022 Duurzaamheid

0

7,3

7,3 Doorschuiving vanuit 2022

Investeringssubsidie Turnclub Hercules

0

6,3

6,3 Doorschuiving vanuit 2022

Investeringssubsidie renovatie Het Anker Jong Nederland

0

25

25 Doorschuiving vanuit 2022

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd.

Zonnepanelen gymzaal Offenbeek (Totale geraamde investering 2023 bedraagt € 40.000 + activering uren € 2.250 = € 42.250) Met betrekking tot de gymzaal aan de Lindenlaan in Offenbeek onderzoeken we de technische mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen op het dak van deze gymzaal. Wanneer dit mogelijk blijkt te zijn dan zullen we ook de dakisolatie op deze gymzaal verbeteren en de dakbedekking vervangen alvorens over te gaan tot het plaatsen van zonnepanelen. Helaas is in 2022 onze subsidieaanvraag in het kader van de DUMAVA (verduurzaming maatschappelijk vastgoed) niet ingeloot. Onlangs is echter bekend geworden dat we in het kader van deze subsidieregeling in september 2023 een nieuwe aanvraag kunnen indienen.

1e Bestuursrapportage 2023

11

Investeringssubsidie VV Reuver Duurzaamheid (Van de totale investering ad € 29.114, is in 2023 begroot: € 7.278) In juni 2022 hebben wij aan v.v. Reuver een investeringssubsidie verleend van ca. € 29.000 voor de realisatie van 4 warmtepompen, ledverlichting in het gehele gebouw, bewegingssensoren in de kleedlokalen en herstel van de waterleiding. Bij de subsidieverlening hebben we 75 % van dit bedrag uitbetaald. Bij de subsidie vaststelling betalen we de resterende 25 % van de subsidie. Het project van v.v. Reuver zou naar verwachting eerste kwartaal 2023 worden afgerond. Als de aanvraag tot vaststelling binnen is en beoordeeld is, kan uitbetaling van de laatste 25 % plaatsvinden. Dit zal naar verwachting in het tweede kwartaal van 2023 zijn. Investeringssubsidie Turnclub Hercules (Van de totale investering ad € 25.373 + activering uren € 1.760 = € 27.133, is in 2023 begroot: € 6.343) In juli 2021 hebben wij aan SV Hercules 03 een investeringssubsidie verstrekt van ca. € 25.000 voor aanschaf van materialen en compensatie van waterschade. Bij de subsidieverlening hebben wij 75 % van dit bedrag betaald. De resterende 25 % betalen we uit bij de subsidie vaststelling. Wij verwachten deze vaststelling in 2023. Door corona en andere investeringen, hebben de investeringen in de materialen wat langer op zich laten wachten.

Investeringssubsidie renovatie Het Anker Jong Nederland (Van de totale investering ad € 100.000 + activering uren € 2.640 = € 102.640, is in 2023 begroot: € 25.000) In mei 2022 hebben wij een investeringssubsidie van € 100.000 verleend aan stichting ’t Anker voor de renovatie van het Anker. Bij de subsidieverlening hebben wij 75 % van dit bedrag uitbetaald. Bij de subsidievaststelling betalen we de resterende 25 % van de subsidie. In de nieuwsbrief die de stichting in december 2022 stuurde staat dat de nieuwbouw is gerealiseerd. Daarna is gestart met sloopwerkzaamheden in het oude pand. In een bericht van 27 maart 2023 heeft de stichting laten weten dat het langzamerhand toewerkt naar een afronding en dat de laatste facturen binnenkort verwacht worden. We verwachten dat de subsidievaststelling in de tweede helft van 2023 kan plaatsvinden.

1e Bestuursrapportage 2023

12

Programma 2: Samenkracht Wat doen we? Gezond en Actief Leven (GALA) akkoord en Integraal Zorgakkoord (IZA) (€ 275.000, neutraal) Op 3 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA akkoord) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) getekend. Dit is een akkoord tussen VNG, VWS, Zorgverzekeraars en GGD Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare en gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. De doelstelling van het GALA en IZA sluiten aan bij onze beleidsdoelen uit de kadernota Sociaal Domein en onderliggende beleidsnota’s. De activiteiten die voortvloeien uit deze akkoorden krijgen daarom een plek binnen de diverse doelen van de programma's Samenkracht en Beleven. Voor de leesbaarheid kiezen we ervoor om de voortgang op deze akkoorden aan het begin van het programma Samenkracht te geven. Met dit akkoord geven we een boost aan preventie en het verminderen van druk op de zorg. Het akkoord bevat afspraken over terugdringen van gezondheidsachterstanden, gezond ouder worden, gezonde fysieke omgeving, gezonde leefstijl, versterken sociale basis en versterken weerbaarheid en mentale gezondheid. Aan dit akkoord is een brede Rijksuitkering (Brede Spuk) gekoppeld, waar gemeenten aanspraak op kunnen doen.

Hiervoor moet een plan van aanpak worden opgesteld om aan de diverse voorwaarden te voldoen. Het betreft een specifieke uitkering, die via de Sisa in de jaarrekening verantwoord moet worden. Dit betekent dat we middelen die we niet uitgegeven aan de afspraken uit het akkoord aan het Rijk moeten terugbetalen. In totaal vragen we voor 2023 € 275.000 aan. We verwerken dit financieel neutraal (we ramen dus baten en lasten voor eenzelfde bedrag bij) binnen diverse (sub)doelen waar de budgetten voor de betreffende activiteiten zijn opgenomen. Dit is deels in programma 1 (€ 92.000) en deels in programma 2 (€ 183.000). Doel: Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

-9

-588

Subdoel: Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. Het welzijnswerk speelt op beide onderdelen een belangrijke rol. In 2023 zetten we onze welzijnsorganisatie in voor ondersteuning op het gebied van verlies en rouw, geld en werk, relaties, ruzie en geweld of niet lekker in je vel zitten. Deze ondersteuning wordt zowel collectief (in groepsverband) als individueel aangeboden (maatschappelijk werk). Beleidsplan Gezondheid-Wmo In het tweede kwartaal van 2023 heeft de gemeenteraad de beleidsnota Gezondheid-Wmo vastgesteld. Dit beleid heeft met name invloed op de doelen veerkracht, leefstijl, mentale gezondheid, lichamelijke gezondheid en fysieke-en sociale leefomgeving uit de kadernota Sociaal Domein. Een uitvoeringsplan wordt nu verder uitgewerkt. Welzijnswerk In december 2022 heeft het college besloten Synthese in 2023 meer subsidie voor de uitvoering van het welzijnswerk toe te kennen. De hogere subsidie, € 37.000, dekken we uit het budget Beschermd Wonen. Op 31 december 2023 loopt de huidige opdracht voor het welzijnswerk af. We herijken in 2023 het welzijnswerk. Uw raad is middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over dit proces.

1e Bestuursrapportage 2023

13

Welzijn op Recept Welzijn op Recept is een interventie binnen het programma Vitaal en Gezond en de regiovisie Gezondste Regio, waarbij patiënten met niet medische hulpvragen uit de huisartsenpraktijk worden gekoppeld aan activiteiten (burgerinitiatieven of andere laagdrempelige voorzieningen). Begin dit jaar zijn we gestart met Welzijn op Recept in één huisartsenpraktijk, met als doel dat uiteindelijk alle praktijken gaan deelnemen. Op korte termijn start de implementatie van deze interventie in de tweede huisartsenpraktijk. Zodra de eerste resultaten bekend zijn, informeren we uw raad middels de P&C cyclus hierover. Subdoel: Oplossingen worden zoveel mogelijk in het eigen netwerk gezocht We helpen sterke kernen en netwerken te creëren, zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk. Informatiepunt Beesel Om veerkracht van onze inwoner te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. Samen met hun netwerk moeten inwoners zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden. Goede informatievoorziening over activiteiten, laagdrempelige ondersteuning en vrijwilligerszorg is hierbij van groot belang.

Hiervoor is in het najaar van 2022 het Informatiepunt Beesel gestart. Inwoners kunnen hier terecht voor vragen op allerlei gebied. Denk aan, welzijn, vrijwilligerswerk, mantelzorg, vervoer, digitale zaken of financiën. Vrijwilligers helpen inwoners met het vinden van antwoorden op hun vragen. In 2023 kunnen inwoners wekelijks (zonder afspraak) op maandag van 18.30-19.30 uur en op woensdag van 10.00-12.00 uur terecht bij het informatiepunt in de bibliotheek. Vrijwilligerszorg Beesel Gezien de grote vraag naar vrijwilligerszorg willen we dat het aantal zorgvrijwilligers gelijk blijft of groeit. Hiervoor zijn we in samenwerking met een aantal partners de campagne 'Doe jij ook mee? gestart. Resultaten zijn nog niet bekend, omdat de campagne recent is gestart. Subdoel: Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden We dragen bij aan een positief opvoedklimaat en zorgen dat je in Beesel ontspannen, met plezier en gezond kunt opvoeden en opgroeien. We gaan voor een onbezorgde, gezonde en kansrijke start vanuit een stabiele en veilige situatie (in de buurt, (voor)school), (sport)club, jeugdvereniging of ander laagdrempelig initiatief. Hiervoor leren jeugdigen zich veerkrachtig te ontwikkelen en kunnen zo goed mogelijk meedoen in de samenleving.

Als uitdagingen voor jeugdigen en hun opvoeders even te groot zijn om zelf, of samen met hun naaste op te pakken bieden we professionele ondersteuning, gericht op vroegtijdige interventies, op maat en dichtbij de jeugdige. Lokaal jeugdbeleid In maart is het lokale jeugdbeleid besproken in de commissievergadering en in april is het lokale jeugdbeleid vastgesteld door de gemeenteraad voor de periode 2023-2026. Een uitvoeringsprogramma wordt nu verder uitgewerkt. Jongerenwerk Met het extra investeren op jongerenparticipatie in de gemeente ligt er in de toekomst mogelijk een grotere rol voor de jongerenwerker als schakel tussen de gemeente en de laagdrempelige toegang richting jongeren. Hier worden gesprekken over gevoerd hoe we dit vorm kunnen geven en wordt meegenomen in de herijking welzijnswerk. Project kansrijke start Voor het project kansrijke start liften we vooral mee op de regionale ontwikkelingen. De interventies uit het regionale programma worden vooralsnog betaald uit een provinciale subsidie tot en met 2023. Daarna komen er kosten voor de gemeente zelf. Deze initiatieven en bijkomende kosten, in relatie met de nieuwe ontwikkelingen van de lokale brede spuk-ambities uit het lokale jeugdbeleid, maken dat we momenteel bezig zijn met het opstellen van een nota om het college en de raad te informeren.

De verwachting is dat we kosten voor 2023 kunnen dekken uit de incidentele middelen jeugd. GOAB/VVE In de werkgroep GOAB/VVE heeft een evaluatie plaatsgevonden over het beleid en de uitvoering van de afgelopen vier jaar. De uitkomsten van de evaluatie vormen het vertrekpunt voor het nieuw te formuleren beleid. Dit wordt momenteel opgesteld en afgestemd op de Lokale Educatieve Agenda 1e Bestuursrapportage 2023

14

(LEA) waar schoolbesturen, kinderopvang, GGD en bibliotheek samen overleggen en ter vaststelling aangeboden aan het college en ter kennisname aan de gemeenteraad. Sociaal Medische Indicatie (SMI) Het plaatsen van kinderen op basis van een sociaal medische indicatie is niet altijd mogelijk of wenselijk bij een kinderopvanglocatie. Daarom is het mogelijk gemaakt om in goed overleg en op basis van maatwerk gemotiveerd uit te wijken naar gastouders. Boekstartcoach De boekstartcoach is begin dit jaar weer opgestart op het consultatiebureau en in de bibliotheek. Doel: Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

0

-46

Subdoel: Dalen overgewicht/ roken/ middelengebruik We volgen de lijn van het nationaal preventieakkoord en willen het aantal volwassen en jeugdigen met overgewicht/dat rookt laten dalen. Het stimuleren van gezond gedrag doen we door de keuze gemakkelijk en vanzelfsprekend te maken. Rookvrije generatie (speerpunt regionaal preventieakkoord) We hebben een regionaal preventieakkoord. Binnen dit akkoord zijn we aan de slag met een rookvrije omgeving, rookvrije zorg en rookvrije start. Er zijn geen inpandige rookruimtes meer in de gemeentegebouwen. Steeds meer sportaccommodaties in de regio zijn rookvrij. Deelnemende zorginstellingen (VieCuri, VvGI, Zorggroep en cohesie) werken aan een rookvrije omgeving. Scholen en kinderopvanglocaties zijn ( wettelijk) rookvrij. De gemeenten werken aan gezamenlijke communicatie op wereld niet roken dag en tijdens Stoptober. Overgewicht Naar aanleiding van de motie van uw raad, voeren we met scholen gesprekken over het aanbieden van een gezonde maaltijd op school. Doel: Mentale gezondheid: Inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

123

-5.742

Subdoel: Eenzaamheid: We willen eenzaamheid bespreekbaar maken en bewustzijn realiseren. We willen dat mensen die eenzaamheid ervaren de mogelijkheid krijgen om hulp te zoeken. We zien landelijk een toename van eenzaamheid. In onze gemeente zien we een vergelijkbaar beeld. We willen passende ondersteuning voor mensen die eenzaamheid ervaren. Hiermee willen we bijdragen aan de afname van het aantal volwassenen dat zich eenzaam voelt. Eenzaamheid Er is ondersteuning voor mensen die eenzaamheid ervaren. We werken aan een uitvoeringsprogramma in het kader van het bestrijden van eenzaamheid. Dit maakt onderdeel uit van uitvoeringsprogramma van de beleidsnota Gezondheid-Wmo, waarover we de raad medio 2023 informeren.

1e Bestuursrapportage 2023

15

Subdoel: Dementievriendelijke samenleving: we willen een dementievriendelijke gemeenschap zijn, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen. We zijn aangesloten bij de Nationale Dementiestrategie en willen werken aan een dementievriendelijke Beeselse samenleving, waarin mensen met dementie meetellen en meedoen, zodat mensen met dementie en hun naasten als waardevol lid van onze gemeenschap kunnen functioneren en ondersteuning en zorg kunnen ontvangen. Werkgroep Beesel Dementievriendelijk We faciliteren de werkgroep Beesel Dementievriendelijk. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving, met als doel dat inwoners met dementie kunnen meedoen. De werkgroep verzorgt in 2023 de volgende activiteiten: scholingsactiviteit inwoners, week van de dementie, scholenactiviteit dementie op basisschool, danssalon. Subdoel: Mentale gezondheid: Maatwerkvoorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en/of het netwerk van de inwoner We richten ons op maatwerkvoorzieningen die bedoeld zijn voor een kleine groep inwoners met veelal ernstige psychische problematiek die hierdoor meerdere problemen ervaren op verschillende leefdomeinen, zoals wonen, financiën, regievoering.

Deze maatwerkvoorzieningen zijn bedoeld om een inwoner op te vangen als deze (dreigend) dakloos wordt of een intensief traject nodig heeft, zowel voor behandeling als begeleiding. Deze ondersteuning stimuleert de zelfredzaamheid en meer het netwerk van deze groep kwetsbare inwoners, waardoor zij de mogelijkheid krijgen om in de gemeenschap te wonen en participeren. Er zijn op dit moment geen bijzonderheden te melden over de activiteiten onder dit subdoel. Subdoel: Maatwerkvoorziening: Voorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en/of het netwerk van de inwoner Na afronding van het regionale project 'sturing en inkoop' zijn we vorig jaar gestart met de nieuwe maatwerkvoorzieningen Jeugd, Participatie en Wmo. De jaren 2022 en 2023 zijn overgangsjaren, waarbij we in gesprek gaan met inwoners om de ondersteuning om te zetten naar de nieuwe voorzieningen, de inkoop te evalueren en te herijken waar nodig. Daarnaast brengen we dit jaar het thema inkoop structureel onder bij het programma Vitaal en Gezond. Maatwerk Jeugd – Wmo In de regio Noord Limburg hebben we via het project 'sturing en inkoop' maatwerkvoorzieningen resultaat gericht ingekocht. We deden dit vooruitlopend op een toegezegde wetswijziging die het resultaatgericht werken voldoende rechtszekerheid zou geven aan inwoners.

Uit het laatste landelijk bestuurlijk overleg van 15 februari (Terugblik op bestuurlijk overleg Wmo 15 februari | VNG) blijkt dat de minister deze wetswijziging niet wil gaan voorleggen aan de Tweede Kamer. De minister baseert zich op de bindende adviezen van de Centrale Raad van Beroep. Op dit moment wordt geen manier gezien om voldoende rechtszekerheid te bieden aan inwoners. Het Ministerie van Volksgezondheid, Sport en Welzijn (VWS) gaat onderzoeken hoe om te gaan met de gemeenten die nu resultaatgericht inkoopt (ongeveer 30% van alle gemeenten). Voor het zomerreces komt het ministerie met een procesvoorstel. Maatwerkvoorzieningen Jeugd We verwachten, op basis van de facturen tot en met april, dat we budget overhouden als de trend van vorig jaar zich doorzet op de maatwerkvoorzieningen. Ook op basis van het woonplaatsbeginsel verwachten we dat de trend van vorig jaar doorzet en dat we budget overhouden. We ramen niet af, omdat we bij de begroting 2023 op basis van de hervormingsagenda al een taakstelling hebben opgenomen van € 300.000. Daarnaast zijn er een aantal ontwikkelingen op de hervormingsagenda die ervoor zorgen dat het ook niet wenselijk is om nu af te ramen op het budget maatwerkvoorzieningen jeugd. Een laatste reden om niet af te ramen is dat we begin dit jaar gestart zijn met het nieuwe segment 1 (opname vervangende behandeling en behandeling met verblijf).

Dit brengt, zoals bij iedere nieuwe inkoop, risico's met zich mee. Hervormingsagenda (arbitragemiddelen) Er is een principe akkoord bereikt tussen het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over het financiële kader van de hervormingsagenda. De komende periode wordt aan de afronding van het inhoudelijk akkoord gewerkt meldt de VNG. 1e Bestuursrapportage 2023

16

De eerder ingeboekte bezuiniging wordt met ingang van 2023-2025 bevroren, maar verdwijnt niet. In 2025 en 2028 geeft een deskundigencommissie een zwaarwegend advies omtrent mogelijke tekorten. We zijn aan de slag met de inhoudelijke doelstellingen vanuit de hervormingsagenda; deze zijn ook verwerkt in ons jeugdbeleid. Er ligt echter een grote opgave op kostenbeheersing en keuzes maken. Enkele risico's liggen ook buiten onze invloed. De ingeboekte besparingen laten we voor 2023 staan en vooralsnog ramen we niet aanvullend de maatwerkvoorzieningen jeugd af. Extra Rijksmaatregelen jeugd Dit zijn de besparingen op de jeugdzorg die het gevolg zijn van Rijksmaatregelen en waarvoor het Rijk garant staat. Dit hangt samen met de hervormingsagenda. Het rijk heeft aangegeven deze extra maatregelen in 2023 niet te kunnen oppakken en bevriest hiermee de besparing. Doel: Lichamelijke gezondheid: In Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

-98

-2.544

Subdoel: Maatwerkvoorziening: inwoners ervaren zo weinig mogelijk fysieke beperkingen in het dagelijks leven? We willen dat inwoners zo weinig mogelijk fysieke beperkingen ervaren in het dagelijks leven. Interventies om fysiek beperkingen te voorkomen, zoals valpreventie, dragen hieraan bij. Maar ook maatwerkvoorzieningen die fysieke beperkingen wegnemen zoals het taxivervoer van Omnibuzz of een scootmobiel. Er zijn op dit moment geen bijzonderheden te melden over de activiteiten onder dit subdoel. Subdoel: Mobiliteit vergroten. Mobiliteit draagt bij aan de zelfredzaamheid van mensen. Het faciliteren van inwonersinitiatieven, algemene- en maatwerkvoorzieningen die bijdragen aan het vergroten van de mobiliteit is daarom belangrijk. Denk hierbij aan initiatieven die de toegankelijkheid verbeteren, vrijwilligersvervoer (Wensbus) en/of het organiseren van leerlingenvervoer. Leerlingenvervoer (nadeel € 102.000) De beweging om inwoners meer (mede)verantwoordelijk te maken voor het vervoer van leerlingen geven we verder vorm in het schooljaar 2023/2024. Daarnaast gaan we meer ondersteuning bieden in reismogelijkheden door:  de inzet van de 'reiskoffer', waarmee kinderen zelfstandig(er) van en naar school reizen met behulp van technisch hulpmiddelen (apps);  de inzet van een touringcar in plaats van taxibusjes.

Het leerlingenvervoer is bij de begroting 2023 niet bij geraamd naar de gemaakte kosten, omdat we nog te weinig zicht hadden op het effect van de nieuwe aanbesteding en mogelijke oplossingen voor het tekort aan taxichauffeurs. We ramen nu € 102.000 bij, omdat dit realistisch is op basis van de uitgaven van 2022 en de hoge index die binnen het taxivervoer geldt. Het taxivervoer hanteert de NEA-index. Deze bedraagt in 2023 13,7%. Doel: Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

1.806

-1.547

1e Bestuursrapportage 2023

17

Subdoel: Armoede en schulden voorkomen: Voorkomen en tegengaan van armoede en schulden en het stimuleren van (financiële) zelfredzaamheid en (arbeids)participatie Uitgangspunt is dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Financiële zorgen kunnen bijdragen aan uitval op het werk of op school en kunnen leiden tot gezondheidsproblemen. We willen armoede en schulden zoveel mogelijk voorkomen en de financiële zelfredzaamheid en (arbeids)participatie stimuleren. Dit betekent dat we het huidige percentage uitstroom naar werk tenminste willen behouden. We zetten in op de bestrijding van armoede, door preventie en het bieden van inkomensondersteunende minimaregelingen. Bijzondere bijstand / Armoederegelingen (nadeel € 23.000, neutraal gedekt uit budget) Gemeente Beesel heeft de uitvoering van het armoedebeleid voor de doelgroep 4 t/m 17 jaar belegd bij Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur (Limburg). Het bestuur van Stichting Leergeld geeft het signaal af aan de gemeente Beesel dat de huidige constructie met een vrijwillige coördinator niet meer houdbaar is, omdat ze deze functie en veelomvattende taken niet meer als vrijwilligerswerk zien. Er wordt gewerkt aan een structurele oplossing, waardoor de dienstverlening van Stichting Leergeld kan worden voortgezet en daarmee de uitvoering van het armoedebeleid voor de doelgroep (4 t/m 17 jaar) gewaarborgd blijft.

Dit betekent dat Stichting Leergeld gefaciliteerd wordt om een professionele coördinator kan aannemen. Budgetbeheer Inwoners die moeite hebben met hun financiële huishouding, kunnen vrijwillig gebruik maken van budgetbeheer. Hiermee voorkomen we dat schulden ontstaan of verder oplopen. Het gaat hier met name om kwetsbare inwoners, die zelfstandig onvoldoende grip op hun financiën kunnen houden. In 2023 zetten we deze dienstverlening voort, omdat actuele maatschappelijke vraagstukken (energiekosten, inflatie, kosten levensonderhoud) deze vorm van dienstverlening onmisbaar maken. In navolging van het jaar 2022 zien we ook in 2023 een stijging van het aantal inwoners die gebruik maken van budgetbeheer en een toenemende uitdaging wat betreft besteedbaar budget. Financiële ontzorging is een verplicht onderdeel voor nieuwe inburgeraars in het kader van de Wet Inburgering. De uitvoering van deze taak is belegd bij de dienstverlening budgetbeheer van gemeente Beesel. De resultaten van het onderzoek van de Rekenkamercommissie naar doelmatigheid van budgetbeheer (213a) zijn bekend. Deze worden meegenomen bij opstellen de beleidsnota Budgetbeheer in het tweede en derde kwartaal van 2023. Preventieve schulddienstverlening Op het gebied van schulddienstverlening is gestart met budgetcoaching, om de financiële zelfredzaamheid van inwoners te vergroten.

Energie Eind 2022 is aan bijna 400 huishoudens een voucher aangeboden van maximaal € 500 om te besteden aan een wasmachine, wasdroger, koel- of vrieskast of combi daarvan. Mits een ouder minder energiezuinig exemplaar wordt ingeruild. Intussen heeft circa 70% van deze 1e tranche gebruik gemaakt van dit aanbod en wordt er sinds november vorig jaar volop uitgeleverd. In maart 2023 is een zogenaamde 2e tranche van huishoudens die Energietoeslag over 2022 hebben ontvangen aangeschreven. Hier ging het aanvullend om ruim 200 vouchers. De eerste uitleveringen hiervan vinden nu plaats. Deze is bekostigd uit de specifieke uitkering (SPUK) die door het Rijk beschikbaar is gesteld in 2022 om tegemoet te komen aan energiearmoede in de vorm van indirecte steun; het investeren in energiebesparing. De nog resterende middelen uit de SPUK worden ingezet voor het beter isoleren van huishoudens met een laag inkomen in een koopwoning. Een plan van aanpak wordt momenteel verder uitgewerkt. Eenmalige energietoeslag (voordeel € 197.000, neutraal via reserve) In 2022 hebben we € 1.143.000 middelen ontvangen ter compensatie van de gestegen energielasten voor de lagere inkomens. Dit bedrag is inclusief een voorschot voor 2023. In de laatste twee maanden van 2022 kwamen nog veel aanvragen voor een eenmalige energietoeslag binnen.

Dat betekent dat we uiteindelijk meer toeslagen hebben uitgekeerd in 2022 dan eerder gedacht. We dachten deze uitgaven uit te moeten stellen tot 2023, maar dat was niet nodig. Dit leidt tot een nadeel van € 197.000 in 2022 en een voordeel van € 197.000 in 2023. In 2022 hebben we in totaal € 814.000 toegekend en dat is in de jaarrekening 2022 verantwoord. Voor 2023 hebben we € 818.000 budget beschikbaar.

1e Bestuursrapportage 2023

18

Sociale werkvoorziening WAA (voordeel € 93.000) Per 1 januari 2023 is de WAA Groep nv door de Gemeenschappelijke regeling WAA (het schap) verkocht aan de gemeente Venlo. Met de implementatie van het strategische veranderplan genaamd Samen Verder!, zijn naast de organisatorische en bestuurlijke, de financiële verhoudingen en kasstromen voor alle betrokken partijen per 1 januari 2023 aangepast. Vanaf dit jaar zijn de deelnemende gemeenten direct zelf financieel en volledig verantwoordelijk voor het totale subsidieresultaat Wsw (= werkgeverskosten Wsw ten opzichte van de rijksbijdrage Wsw met alle toebehoren). Daarmee zijn de deelnemende gemeenten dus voor de gehele groep Wsw-ers verantwoordelijk en niet alleen voor de beschutte Groep Wsw (zoals tot 1 januari 2023). Het vermogensoverschot, dat door de verkoop beschikbaar is gekomen voor gemeente Beesel, wordt ingezet om het negatieve subsidieresultaat in vijf jaar tijd te laten ingroeien in onze begroting.

Dat betekent dat het vermogensoverschot van € 775.098 als volgt verdeeld wordt:  in 2023 75% dekking negatief subsidieresultaat, € 215.000  in 2024 75% dekking negatief subsidieresultaat, € 200.000  in 2025 50% dekking negatief subsidieresultaat, € 125.000  in 2026 50% dekking negatief subsidieresultaat, € 125.000  in 2027 50% dekking negatief subsidieresultaat, € 110.000 Vanaf 2028 draagt onze begroting het subsidieresultaat geheel zelf, omdat er geen middelen meer beschikbaar zijn van het vermogensoverschot. Wat verandert er dan aan de bijdrage van de gemeente aan het schap? Eerder werd de bijdrage mede bepaald op het dichten van het negatieve subsidieresultaat. Nu is de bijdrage alleen gestoeld op de kosten voor de uitvoering van hun taken. De reeds bekende kosten worden verhoogd met de kosten van de dienstverleningsovereenkomst van de niet beschutte groep Wsw-ers. Dit betreft een vergoeding die voortvloeit uit de nieuwe afspraken van Samen Verder! voor HRM dienstverlening. De hervorming van dit gehele budget voor Wsw inclusief de verdeling van het vermogensoverschot leidt tot een voordeel van € 93.000 in 2023.

Vaststelling Sisa 2021 Toeslagenaffaire (voordeel € 38.000) Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op basis van de verantwoording van de specifieke uitkering in verband met de hersteloperatie toeslagen 2021 een vergoeding overgemaakt van € 38.000. Dit betekent een voordeel in 2023. Subdoel: Inburgering: Inburgeringsplichtigen bereiken het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1), in combinatie met een vorm van participatie (onderwijs, werk). Meedoen naar vermogen betekent dat we nieuwkomers begeleiden om te integreren en activeren. We zijn ervan overtuigd dat tijd en energie investeren in mensen die nieuw zijn in onze gemeenschap bijdraagt aan het welbevinden van het gezin/de persoon in kwestie en zijn nieuwe omgeving. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie (onderwijs, werk, vrijwilligerswerk). Inburgering Inburgeraars worden toegeleid naar een passende B1-route of zelfredzaamheidsroute uitgevoerd door Gilde Educatie. De begeleiding en ondersteuning in deze routes is gericht op volwaardig burgerschap, waarbij de drie domeinen leven, werken en leren integraal worden opgepakt om te komen tot een passende vorm van participatie door de inburgeraars. Voor het toeleiden van een inburgeraar richting de onderwijsroute, is een regionale regisseur aangesteld voor Noord Limburg om deze trajecten te starten.

In gemeente Beesel hebben we hier nog geen gebruik van gemaakt, omdat er geen inburgeraars zijn in Beesel waarvoor deze route passend is. Opvang ontheemde Oekraïners (voordeel € 1.500.000 neutraal via reserve) De oorlog in Oekraïne sleept zich voort. De gevluchte Oekraïners blijven we huisvesten in onze particuliere en gemeentelijke opvanglocaties. De Sisa-regeling blijft voorlopig van kracht. Om deze reden is voor heel 2023 het budget begroot op basis van de huidige voorwaarden. We stellen voor aan de reserve "opvang Oekraïners" een bedrag ad € 1.500.000 toe te voegen om zo de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen te reserveren voor de kosten van de opvang van ontheemden. De verwachting is dat in 2023 het aantal van ontheemden gaat toenemen.

1e Bestuursrapportage 2023

19

Doel: Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar Onderstaand geven we voor dit doel het voordeel (+) of nadeel (-) weer

Bedragen x € 1.000

Saldo 1e Berap 2023

Begrotingssaldo na 1e Berap 2023

28

-773

Subdoel: Samen met verenigingen: Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen. Het is belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Een toegankelijk verenigingsleven draagt hieraan bij. Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen. Inwoners mogen geen belemmeringen ervaren om aan het verenigingsleven te kunnen deelnemen en het aanbod sluit aan bij de vraag. Als verenigingen tegen knelpunten of uitdagingen aanlopen gaan we met hen in gesprek en zoeken we samen naar een passende oplossing. Indien nodig faciliteren we initiatieven. Soms doen we dit door middel van een subsidie, soms verbinden we verenigingen met elkaar of met een externe partner. Om zo samen te werken aan de uitdagingen waar zij voor staan. Herijking subsidiebeleid verenigingen Wij faciliteren verenigingen onder andere met subsidies. In maart zijn we gestart met fase 1 van de herijking van het subsidiebeleid voor alle verenigingen. De beleidsnota's Gezondheid/Wmo, Lokaal Jeugdbeleid, Sport en Cultuur vormen hiervoor het kader. In de raadsvergadering van juli ligt de opdracht en het procesvoorstel voor de verdere herijking ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad.

Subdoel: Minder mantelzorgers voelen zich overbelast: We willen dat mantelzorgers de zorg zo lang mogelijk kunnen volhouden en overbelasting van mantelzorgers voorkomen Het Steunpunt Mantelzorg Beesel vormt de basisvoorziening en spilfunctie in de ondersteuning van mantelzorgers. We zetten in op een aanbod waarin ruimte is voor maatwerk en flexibiliteit en zo afgestemd op de behoeften van mantelzorgers. Met dit aanbod willen we ervoor zorgen dat het percentage overbelaste mantelzorgers niet verder stijgt en bij voorkeur verder daalt. Steunpunt Mantelzorg Beesel Het Steunpunt Mantelzorg Beesel werkt aan de hand van een jaarlijks uitvoeringsplan. Dit maakt onderdeel uit van uitvoeringsprogramma van de beleidsnota Gezondheid-Wmo, waarover we de raad medio 2023 informeren. Subdoel: Ontmoeting: Er is een toereikend aanbod aan algemene voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting. Ontmoeting draagt eraan bij dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Door laagdrempelige ontmoeting in de kernen te faciliteren bevorderen we participatie en verminderen eenzaamheid en sociale uitsluiting. Open inloopvoorzieningen We hebben in elke kern een open inloopvoorziening. Daarnaast hebben we een inloop voorziening bij Zorgboerderij de Huiberg.