14.6.12 - 2026.06.24, RIB, Tussenevaluatie nieuw afvalbeleid (Grondstoffenplan 2024) en klachtenregistratie

Aan de gemeenteraad van Beesel

2

Reuver: zaaknummer: onderwerp:

{ .rutu zoeo

23 juni2026 0889455637 Raadsinformatiebrief tussenevaluatie nieuw atualbeleid (Grondstofnenplan 2024) en klachtenregistratie

Geachte leden van de raad, Via deze brief informeren wij u over tussenevaluatie nieuw afualbeleid (Grondstoffenplan 2024) en klachtenregistratie van o.a. verwaaiingen PMD zakken

Aanleiding Op 3 juli 2024 heeft u het Grondstoffenplan 2024 vastgesteld. Tijdens deze vergadering heeft de wethouder toegezegd u te informeren over tussenevaluatie en de klachtenregistratie. Specifiek over mogelijke klachten over het wegwaaien van PMD-zakken en het niet plaatsen van kroonringen. ln de bijlage vindt u de tussenevaluatie en het overzicht van de klachtenregistratie. Toelichting ln maart 2025 ziin wijtoegetreden tot de gemeenschappelijke regeling RD Maasland. Vanaf die datum heeft RD Maasland de huis-aan-huisinzameling overgenomen. Toen waren de voorbereidingen voor de implementatie van het Grondstoffenplan 2024 al bezig. U bent hierover eerder geïnformeerd via de raadsinformatiebrief van 10 l(ijk voor actuele openingstijden op onze website www.beesel.nl

Raadhuisplein r 5953 AL Reuver

september 2025. ln aanloop naar de invoering is uitgebreid gecommuniceerd met inwoners via onder meer huis-aan-huisbrieven, sociale media, website en persoonlijke benadering. Dit heeft bijgedragen aan een soepele invoering van het nieuwe beleid vanaf november 2025, waaronder de introductie van de 80 liter restafvalcontainer, de start van PMDinzameling aan huis en de aanpassing van de GFT-inzamelfrequentie. De implementatie is in goede samenwerking met RD Maasland en uitvoerende partijen verlopen. Nu, zes maanden na invoering, informeren wij u volgens toezegging over de eerste ervaringen. ln februari 2027 volgleen eindevaluatie.

Postbus 475o 5953 ZK Reuver

T o77 47492 9z F o77 4745888

www.beesel.nl info@ beesel.n I

I

BNC 28.5o.oo.78o BAN: N L5oBNC Hoz85ooo78o BIC: BNCHNLzC KvK nummer: i4130743

Ter informatie ln de bijlage vindt u de tussenevaluatie Grondstoffenplan 2024 - stand van zaken nieuw afvalbeleid.

Vragen Heeft u vragen? Neem dan contact op met Sarina van den Berg, bereikbaar via de Klantenbalie van het gemeentehuis: 077 - 474 92 92 of info@beesel.nl'

Met vriendelijke groet, bu

F.J.M. Nillesen, secretaris

wethouders van

F.W. Derks, burgemeester

Tussenevaluatie Grondstoffenplan 2024 Stand van zaken nieuw afvalbeleid - 6 maanden onderweg

1

Tussenevaluatie Grondstoffenplan 2024 Inhoudsopgave 1. Inleiding - pagina 3 1.1 Systeemwijziging – pagina 3 1.2 Reinigingsdienst Maasland toetreding GR per 1 maart 2025 – pagina 3 1.3 Toezeggingen – pagina 3 2.0 Uitvoering Grondstoffenplan 2024 – pagina 3, 4 2.1 Doelstellingen Grondstoffenplan 2024 – pagina 4 3.0 Tussenevaluatie – pagina 4, 5, 6 3.1 Restafval resultaat en bevindingen – pagina 6 3.2 GFT- aanbiedgedrag – pagina 7 3.3. Wisselingen GFT-containers – pagina 8 3.4 PMD inzameling resultaten en bevindingen – pagina 8, 9 3.5 PMD kwaliteit tot zo ver - Sorteeranalyse Verpact – pagina 9, 10 3.6 Voorlopig advies Kroonringen voor PMD – pagina 10, 11 3.7 Wijk containerparkjes – pagina 11 3.8 Toezicht en Handhaving – pagina 11 3.9 Kostenontwikkeling – pagina 11 4.0 Klachten/meldingen registratie – pagina 12 4.1 Klachten/meldingen gemeente Beesel – pagina 12, 13 4.2 Klachten/meldingen RD Maasland – pagina 13, 14 4.3 Klachten/meldingen PreZero 2024 – pagina 14, 15 4.4 Dumpingen – pagina 15 4.5 Gedragsverandering als sleutel voor verdere verbetering – pagina 15 5.0 Conclusie – pagina 16 5.1 Vervolgacties – pagina 16, 17 5.2 Afhandelen toezeggingen – pagina 17

2

1. Inleiding In de besluitvormende raadsvergadering van 3 juli 2024 heeft de raad het nieuwe grondstoffenplan vastgesteld. Met dit besluit is er gekozen voor een systeemverandering voor de inzameling van een aantal grondstoffen aan huis. Ook zijn doelstellingen (zie punt 2.1) vastgelegd. Tijdens de raadsvergaderingen zijn toezeggingen (zie punt 1.3) aan de raad gedaan en in dit document nemen wij u mee in het verloop van het proces, met de resultaten van de systeemwijziging en de klachtenafhandeling.

1.1 Systeemwijziging, wat hebben we gekozen? 1. Tweewekelijkse PMD-inzameling aan huis in doorzichtige zakken, en het sluiten van de ondergrondse wijkvoorzieningen; 2. De frequentie van inzameling GFT aangepast van wekelijks naar tweewekelijkse inzameling; 3. 80 liter restafvalcontainer voor grondgebonden woningen.

1.2 Reinigingsdienst Maasland nieuwe inzamelaar per 1 maart 2025 Op moment van het raadsbesluit op 3 juli 2024 was nog niet duidelijk wie samen met ons de systeemwijziging zou doorvoeren. De invoering was afhankelijk van de toetreding tot Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland (verder: RD Maasland) of een Europese aanbesteding. Per 1 maart 2025 zijn we toegetreden tot de regeling omdat het lopende contract met PreZero per 28-02-2025 eindigde.

1.3 Toezeggingen In de besluitvormende raadsvergadering van 3 juli 2024 heeft wethouder toezeggingen gedaan. Er bestonden zorgen over o.a. verwaaiingen van PMD zakken omdat er niet gekozen werd om onze inwoners kroonringen ter beschikking te stellen. Omdat de raad een evaluatie na 1 jaar te lang vond is er afgesproken om na 6 maanden nieuwe beleid de raad te informeren over de stand van zaken middels een tussenevaluatie en om inzicht te geven in het aantal klachten. Toezegging 1: Tussenevaluatie – o.a. verwaaiing van PMD zakken Toezegging 2: Klachtenregistratie

2.0 Uitvoering Grondstoffenplan 2024 – Hoe hebben we de systeemwijziging ingevoerd? Zoals u met de raadsinformatiebrief van 10 september 2025 – Uitvoering Grondstoffenplan 2024 in september 2025 bent geïnformeerd, hebben wij een uitgebreide communicatiecampagne richting onze inwoners uitgevoerd. Dit deden wij via drie huis-aan-huis brieven, socialmedia berichten, nieuwsberichten in het gemeentenieuws in PUIK, de gemeentelijke website en waar nodig persoonlijke benadering, actieweek in mei 2025 ‘in gesprek met onze inwoners op het milieupark’. Dit alles deden we met de overkoepelende communicatiecampagne ‘Gewoon samen slim met afval’. Met deze brede en tijdige communicatie is bijgedragen aan een soepele implementatie van het grondstoffenplan vanaf november 2025. De reacties op Facebookberichten waren begin 2026 een stuk positiever dan begin 2025. In november 2025 zijn de 80liter restafvalcontainers bij onze huishoudens uitgezet. Vanaf december 2025 zijn we gestart met de huis-aan-huisinzameling van PMD in zakken, zijn de 3

brengvoorzieningen van PMD gesloten en is de inzamelfrequentie van GFT naar tweewekelijks in plaats van wekelijks gegaan.

2.1 Wat zijn de doelstellingen vanuit het grondstoffenplan? 1. Minder restafval: De ambitie is maximaal 30 kg restafval per inwoner per jaar (oorspronkelijk voor 2025, maar “of zoveel later als haalbaar”) “Zoals in de systeemkeuze al werd aangegeven, verwachten we met systeem 2A uit te komen op een restafvalniveau tussen de 30 en 35 kg per inwoner per jaar”. Systeemkeuze 2A is het gekozen afvalbeleid; 2. Hogere kwaliteit van grondstofstromen. Doel: minder afkeur, lagere kosten en meer recycling; 3. Bijdragen aan een circulaire economie: “Een kwalitatief en kwantitatief betere afvalscheiding draagt bij aan ons streven naar een volledig circulaire economie in 2050.”; 4. Kostenstijgingen beperken: Door stijgende verwerkingskosten (o.a. CO₂-heffing, verbrandingsbelasting) moet het systeem efficiënter worden “Wil de gemeente Beesel bijdragen aan een circulaire economie en de kosten behapbaar houden, is het noodzakelijk dat we maatregelen nemen.”

3.0 Tussenevaluatie – 6 maanden nieuwe systeemkeuze In deze tussenevaluatie laten we de drie afvalstromen afzonderlijk de revue passeren en gaan we in op de belangrijkste bevindingen uit de eerste zes maanden. Tijdens de raadsvergadering is destijds bewust niet gekozen voor het uitreiken van kroonringen, waarmee inwoners PMD‑zakken aan lantaarnpalen kunnen bevestigen om verwaaiingen of opengescheurde zakken — door bijvoorbeeld katten — te voorkomen. Voor wat betreft verwaaiingen kunnen we melden dat wij sinds 1 december slechts 1 melding hierover hebben ontvangen. Waaien de zakken in de praktijk niet weg? Of komen onze inwoner in actie door wegwaaiende zakken zelf direct op te ruimen, waardoor zij het doen van een melding niet noodzakelijk vinden. Daarnaast hebben wij 7 meldingen over zwerfvuil/opengescheurde zakken ontvangen. Dit aantal blijft beperkt en geeft aan dat het systeem in de praktijk overwegend goed functioneert. Dit komt mede dankzij het verantwoordelijke gedrag van onze inwoners. De meldingen geven daarmee een goede indicatie. Wel zien we dat op enkele specifieke locaties relatief vaker afgekeurde PMDzakken worden aangetroffen. Dit betreft met name plekken waar structureel sprake is van verkeerd aangeboden materiaal of afval dump naast PMD (verzamelplekken).

Deze afgekeurde zakken leiden lokaal tot extra inzet van de buitendienst en tot een hogere kans op zwerfvuil. In de komende periode richten we ons daarom op gerichte communicatie en handhaving op deze locaties. Dit doen we om de kwaliteit van de PMDstroom verder te verbeteren en afkeur te beperken. Dit doen we via wijkinformatiebrieven, waarin we onze inwoners specifiek meenemen in de regels rondom de PMD-inzameling. Waargenomen effecten Tijdens de communicatiecampagne over de voorgenomen wijzigingen hebben we met inwoners gesproken. In deze gesprekken deelden inwoners onder meer, hun zorgen over het nieuwe afvalbeleid, met name over de PMD-inzameling. Nu, zes maanden na implementatie, ontvangen we overwegend positieve reacties op het inzamelsysteem. Inwoners ervaren het systeem als fijn en gebruiksvriendelijk. Negatieve reacties hebben vooral betrekking op afgekeurde PMD-zakken en mogelijke stankoverlast in de zomermaanden. Daartegenover staan ook positieve geluiden over de 80 liter restafvalcontainer. Zelfs voor grotere huishoudens blijkt deze kleinere container in de praktijk goed werkbaar: het vraagt enige gewenning, maar inwoners geven aan dat het goed uitvoerbaar is.

4

Wanneer wij meldingen ontvangen dat de containercapaciteit onvoldoende is, gaan we in gesprek met de betreffende inwoner om te ondersteunen bij het beter scheiden van afval. In de meeste gevallen leidt dit tot een passende oplossing, waarbij we samen het scheidingsgedrag doornemen. Hierbij blijkt regelmatig dat er op specifieke afvalstromen nog onvoldoende kennis aanwezig is. Zo komt het bijvoorbeeld voor dat een inwoner de GFT-container niet gebruikt en al het afval bij het restafval aanbiedt. Door hierover het gesprek aan te gaan, ontstaat meer inzicht en kan het scheidingsgedrag worden verbeterd en blijkt de restafval capaciteit met enige aanpassing door de inwoner, toch wel voldoende te zijn. Daarnaast zijn er huishoudens die structureel niet uitkomen met de restafvalcontainer. We hebben deze inwoners gewezen op de mogelijkheid om restafval in zakken tegen betaling naar het milieupark te brengen. De gesprekken met inwoners gaan onder andere over specifieke afvalstromen, zoals bijvoorbeeld kattengrit. Inwoners brengen restafval in zakken naar het milieupark. Dit wordt minder gedaan dan vooraf verwacht. Op basis van ervaringscijfers van RD Maasland gingen we uit van een hoger gebruik van deze voorziening. Op 4 juni 2026 is de voorziening op het milieupark voor het eerst geleegd.

In de periode van 3 januari tot en met 4 juni 2026 is in totaal 2.000 kg restafval aangeleverd, verdeeld over ongeveer 476 zakken. Op 5 juni 2026 is een sorteeranalyse uitgevoerd op dit restafval; de resultaten worden meegenomen in de verdere analyse die nog volgt. Daarbij wordt onder andere gekeken in hoeverre sprake is van daadwerkelijk onvermijdelijk restafval in deze 2.000 kg. Een mogelijke reden dat inwoners minder restafval naar het milieupark brengen is dat inwoners met het huidige systeem grotendeels uitkomen met de reguliere 80 liter restafval container en beter afval scheiden. Vooraf gingen we er nog van uit dat de container op het milieupark maandelijks geleegd zou moeten worden. Nu is dit pas voor een eerste keer geleegd na 5 maanden. Ook zien we dat het aantal bezoekers op het milieupark opnieuw groeit. Als de lijn zich doorzet ontvangen we in 2026 opnieuw meer inwoners op ons milieupark dan het jaar daarvoor.

Betalende bezoekers milieupark:

Jaar 2024

Betalende bezoekers op het milieupark 2156 personen

2025

3393 personen

2026: 01 t/m -05

1512 personen (gemiddeld heel jaar 3628 personen) – verwachte groei 6,9% De verlaging van de inzamelfrequentie van GFT heeft na invoering geleid tot 1 melding. Daarnaast hebben we enkele vragen ontvangen over de kosten voor het wisselen van de GFT-container naar een ander formaat. Inwoners die uitleg kregen over de keuze om het reguliere wisseltarief te handhaven, reageerden hier wisselend op.

5

Ook is meerdere keren door inwoners gevraagd of de inzameling in de zomermaanden wekelijks kan plaatsvinden. De toelichting dat dit niet mogelijk is vanwege personele inzet en efficiëntie wordt over het algemeen begrepen. Tot slot hebben we inwoners gewezen op alternatieve mogelijkheden om GFT aan te bieden. 3.1. Restafval – resultaat en bevindingen De restafvalcijfers laten een duidelijke daling zien sinds de invoering van het nieuwe inzamelsysteem in november 2025. Waar in 2025 gemiddeld circa 58.758 kg restafval per maand werd ingezameld, is dit na de invoering nieuwe beleid in 2026 tot nu toe gedaald naar gemiddeld circa 38.976 kg per maand. Dit betekent een vermindering van ongeveer 34 %. Daarmee bewegen we richting de voorspelde bandbreedte van 30–35 kg restafval per inwoner per jaar. De piek in september 2025 (103.760 kg) is een duidelijke uitschieter en hangt vermoedelijk samen met het anticiperen op de aankomende systeemwijziging. Deze piek zet zich niet voort in de maanden daarna. De cijfers over 2026 laten tot nu toe een stabiel beeld zien dat aansluit bij de verwachtingen uit de systeemkeuze. We verwachten bovendien dat er nog steeds te veel grondstoffen in de restafvalcontainer terechtkomen. Dit kunnen we pas met zekerheid vaststellen zodra de resultaten van de sorteeranalyse beschikbaar zijn.

De cijfers laten zien dat: • het nieuwe systeem direct effect heeft gehad; • het restafvalniveau tot nu toe met ongeveer 34% is gedaald; • de huidige maandcijfers passen bij de voorspelde 30–35 kg per inwoner; • de septemberpiek een incidentele uitschieter is, geen trend; • de implementatie werkt zoals beoogd; • de zorgen rondom de inhoudsmaat achteraf meevallen; • de brengvoorziening op het milieupark voor restafval in zakken wordt gevonden; • daarnaast is onderzoek gestart naar vervuiling in de textiel en luiers- en incontinentiemateriaal containers om te onderzoeken of er restafval via deze voorzieningen wordt weggewerkt

Afbeelding: restafval ontwikkeling huis-aan huis inzameling 2025/2026

Afbeelding: aantal restafval container ledigingen 2025/2026

3.2. GFT – aanbiedgedrag – resultaat en bevindingen De overgang naar tweewekelijkse GFT-inzameling vanaf december 2025 lijkt een effect te hebben op het aanbiedgedrag van inwoners. In de eerste maanden na invoering zien we dat de ingezamelde hoeveelheden GFT lager liggen dan in dezelfde periode in 2025. Dit kan erop duiden dat inwoners

6

hun GFT-container bewuster aanbieden en minder vaak halfvolle bakken aan de straat zetten of moeten wennen aan de frequentie wijziging. Tegelijkertijd moeten deze cijfers voorzichtig worden geïnterpreteerd. De maanden december tot en met april zijn altijd de maanden dat er het minst GFT-afval wordt aangeboden. De komende maanden zullen daarom een beter beeld geven van het structurele effect van de frequentieverlaging. De lagere inzamelfrequentie heeft echter niet geleid tot een verschuiving naar het restafval. Tegelijkertijd blijkt uit eerdere sorteeranalyses dat er nog relatief veel GFT in het restafval aanwezig is. Dit vormt een belangrijk aandachtspunt waaraan gewerkt moet worden. Dit wordt onder meer gedaan met duidelijke tips over afval scheiden. Ondanks seizoensinvloed is er wel een eerste signaal: • • • •

december 2025 en januari–april 2026 ligt het ingezamelde gewicht lager dan dezelfde maanden een jaar daarvoor; bewuster aanbiedgedrag; tweewekelijkse inzameling blijkt voldoende; dat er weinig behoefte is om de GFT-container grootte te wijzigingen.

Maar: het is te vroeg om harde conclusies te trekken.

Afbeelding: ontwikkeling GFT in kilogrammen

Afbeelding: aantal ledigingen GFT-containers

3.3 Wisseling GFT-containers We hebben ook in beeld gebracht hoeveel wisselingen of aanvragen voor een extra 240 liter GFTcontainer. Hieruit blijkt dat 39 huishoudens gewisseld zijn van een 140 liter container naar een 240 7

liter container. 17 huishoudens wisselden van 60 naar een 140 liter container, 7 huishoudens hebben een extra 240 liter container aangevraagd, 5 huishoudens zijn gewisseld naar 60 liter en er is 1 extra citybin emmer van 25 liter aangevraagd. De behoefte aan aanpassing van de GFT-container is beperkt. Van de in totaal 5.903 GFT-containers zijn in totaal 69 wijzigingen doorgevoerd (ongeveer 1,17%). Het merendeel van de aanvragen gaat over opschaling naar een grotere container. Dit wijst erop dat de huidige containerverdeling voor de meeste huishoudens passend is en dat het systeem in de praktijk goed aansluit bij de behoefte van inwoners.

Afbeelding: wisselingen GFT-containers december 2025 t/m mei 2026

3.4 PMD inzameling – resultaat en bevindingen Sinds december 2025 wordt PMD-afval huis-aan-huis ingezameld in doorzichtige zakken. De eerste maanden laten zien dat deze overgang goed is verlopen. De totale hoeveelheid ingezameld PMD ligt lager dan in de maanden vóór de invoering. Dit kan samenhangen met een betere scheiding en strengere beoordeling van het aangeboden PMD, waardoor vervuilde stromen niet worden meegenomen. Tegelijkertijd kan sprake zijn van een gewenningsperiode, waarin inwoners hun aanbiedgedrag nog aanpassen aan het nieuwe systeem. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat er meer PMD structureel verschuift naar het restafval. Dit moet nog worden bevestigd met de sorteeranalyse van juni 2026. Wel zien we dat op locaties waar ‘natuurlijke verzamelplekken’ zijn ontstaan, afgekeurde zakken blijven liggen. Dit komt doordat er geen duidelijke eigenaar is van de aangeboden zakken. In deze gevallen ruimt de gemeente de afgekeurde zakken op. Deze verzamelplekken leiden echter tot ongewenst gedrag. Het te snel opruimen van bijplaatsingen of afgekeurde PMD-zakken versterkt dit gedrag, omdat het de indruk wekt dat de gemeente dit accepteert.

8

Daarnaast constateren we dat PMD-zakken regelmatig te vroeg worden aangeboden, wat bijdraagt aan overlast in de openbare ruimte. Ook afgekeurde zakken worden niet altijd door bewoners teruggehaald, met name bij verzamelplekken en dit geeft overlast. Om meldingen eenduidig af te handelen, is een gezamenlijke werkwijze afgesproken tussen buitendienst, klantenbalie, boa’s en team Afval. Hierbij geldt dat geen extra inzamelrondes worden gereden en uitsluitend op basis van meldingen wordt gehandeld. Dit voorkomt extra kosten en stimuleert het gewenste aanbiedgedrag. Het grootste deel van de meldingen betreft PMD, in het bijzonder afgekeurde zakken. De eerste resultaten laten daarmee een positief beeld zien: een goed functionerend systeem met een duidelijk verbeterde kwaliteit van de PMD-stroom welke een hogere opbrengst per ton voor goed gesorteerd PMD oplevert. Tegelijkertijd blijft de hoeveelheid ingezameld PMD achter bij de eerdere verwachting. Op basis van een sorteeranalyse uit 2025 is aangetoond dat ongeveer 13% van het restafval uit PMD bestond. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit een momentopname betreft. In theorie zou (een deel van) deze 13% na invoering van het nieuwe systeem zichtbaar moeten worden als een toename in de hoeveelheid ingezameld PMD. Deze toename zien we echter (nog) niet terug in de huidige hoeveelheden.

Dit doet vermoeden dat het PMD dat via de brengvoorziening werd ingezameld, over het jaar genomen een lagere kwaliteit had en meer vervuiling (stoorstoffen) bevatte dan op basis van de momentopname werd verondersteld. De resultaten van de sorteeranalyse restafval 2026 verwachten we eind juni 2026 en zullen meer inzicht geven in de ontwikkeling van de hoeveelheid PMD in het restafval. Samenvattend: • Inwoners accepteren het nieuwe systeem en scheiden PMD overwegend goed; • Er was 1 melding over een weggewaaide zak, 7 meldingen van kapotte zakken, ergernis zijn afkeurzakken die niet terug worden gehaald door de eigenaar; • RD Maasland beoordeelt het PMD streng, wat bijdraagt aan een hoge kwaliteit en volledige vergoeding vanuit Producentenverantwoordelijke Verpact; • Er zijn aandachtspunten, zoals: - het te vroeg aanbieden van zakken (beperkte handhavingscapaciteit); - afgekeurde zakken (met name bij verzamelplekken) die niet worden teruggehaald; • Deze aandachtspunten passen bij de opstartfase van een nieuw inzamelsysteem; •

Nog niet alle seizoenen zijn doorlopen, waardoor een volledig beeld nog ontbreekt.

Afbeelding: ontwikkeling PMD-inzameling in kilogrammen

3.5 Sorteeranalyse Verpact - PMD kwaliteit tot nu toe Afhankelijk van het gekozen inzamelmiddel moet de gemeente jaarlijks 10 tot 14 analyses laten uitvoeren om de vergoeding te bepalen. De vergoeding met de inzameling via zakken wordt bepaald op basis van 10 sorteeranalyses. Voor een 100% vergoeding is een zuiverheidspercentage van > 85 % en levert € 325 per ton PMD op. De eerste 2 analyses zijn veelbelovend voor een nieuw inzamelmiddel. In onderstaande afbeelding staan 2 resultaten van de analyse die door Verpact uitgevoerd is. De kwaliteit van het ingezamelde PMD is duidelijk verbeterd. De eerste 2 sorteeranalyses laten een scheidingspercentage van respectievelijk 90,2% en 96,1% zien. Dit ligt aanzienlijk hoger dan de gemeten kwaliteit van PMD die in 2025 via de ondergrondse brengvoorzieningen werd ingezameld, hier hadden we 31,4% stoorstoffen in ons PMD (1 meting). Doordat de zakken doorzichtig zijn en aan huis worden opgehaald kunnen vervuilde zakken aan de bron worden herkend. Zo kunnen zakken

9

worden afgekeurd, waardoor minder vervuild materiaal bij de verwerker terechtkomt. Het werken met afkeurstickers draagt bovendien bij aan de bewustwording van inwoners.

3.6 Voorlopig advies: inzake kroonringen voor PMD In de besluitvormende raadsvergadering is het voorstel tot het uitreiken van kroonringen voor het ophangen van PMD-zakken verworpen. Destijds ontvingen wij zowel verzoeken van inwoners om deze ringen te plaatsen, als ook signalen van inwoners die juist nadrukkelijk aangaven geen kroonringen bij bijvoorbeeld een lantaarnpaal voor hun woning te willen. Bij de vaststelling van het grondstoffenplan is afgesproken om 1 jaar na de systeemwijziging nieuwe maatregelen te overwegen, zodat alle seizoenen zijn doorlopen en een zorgvuldige evaluatie mogelijk is. In het kader van deze tussenevaluatie geven we hierbij alvast een voorlopig advies: Wij erkennen dat kroonringen bepaalde voordelen hebben. Zo kunnen zij bijdragen aan het centraliseren van PMD-zakken, waardoor deze minder toegankelijk zijn voor dieren en bij storm minder snel wegwaaien. Tegelijkertijd wegen deze voordelen naar onze mening niet op tegen de nadelen. Ook onze inzamelaar, RD Maasland, is geen voorstander van het plaatsen van kroonringen. Voordelen • Minder toegankelijk voor dieren; • Minder kans op wegwaaien bij slechte weersomstandigheden.

Nadelen • Kans op onenigheid tussen bewoners over de locatie van plaatsing; • Stimulans voor het (te) vroeg aanbieden van afval, waardoor aanbiedregels minder worden nageleefd; • Onduidelijkheid over verantwoordelijkheid bij afkeur van zakken (vergelijkbaar met huidige ‘verzamelplekken’); • Mogelijke belemmering van de openbare ruimte (bijvoorbeeld minder toegankelijk voor kinderwagens, rolstoelen en rollators); • Verminderde efficiëntie van de inzameling en daarmee hogere kosten voor gemeente en inzamelaar; • Aanschafkosten van kroonringen; • Toename van administratieve lasten; RD Maasland heeft aangegeven hierin geen rol te willen vervullen.

10

Wij verwachten dat de overlast van PMD-zakken beperkt blijft, ook in de zomer wanneer de aanbiedregels worden nageleefd. Dit betekent onder andere: • • •

aanbieden op de juiste momenten (de avond vooraf na 20.00 uur of vóór 06.00 uur op de ophaaldag); verpakkingen goed leegmaken en correct scheiden; PMD-zakken goed sluiten en aan elkaar knopen.

Wij adviseren om, volgens eerdere afspraken, eerst de volledige cyclus van 1 jaar te doorlopen. Vervolgens kunnen alle meldingen worden meegenomen in de eindevaluatie, zodat op basis van een volledig beeld een weloverwogen besluit kan worden genomen over dit onderwerp. Deze duiding is bedoeld als voorbereiding op de eindevaluatie en vormt geen nieuw besluitmoment.

3.7 Ondergrondse milieustraatjes De bijplaatsingen bij de ondergrondse milieustraatjes zijn afgenomen. We zien veel gratis grondstofstromen als bijplaatsing. Of de vervuiling van textiel en/of luiercontainer is toegenomen kunnen we niet uitsluiten. We monitoren deze 2 grondstoffenstromen en werken op dit moment aan een voorstel hoe we hier beter op kwaliteit kunnen sturen. Ook de aanpassing en/of vervanging van containers wordt in dit voorstel meegenomen. Dit is een andere toezegging die is gedaan en in het voorjaar van 2027 naar u toekomt. 3.8 Toezicht en Handhaving Het integrale werkproces is aangepast, waarbij we wekelijks één moment inzetten op toezicht en handhaving. Deze inzet is passend bij de huidige BOA-capaciteit. Meer inzet zou meer capaciteit vragen of ten koste gaan van inzet op andere terreinen. Meldingen worden door het KCC beoordeeld en vervolgens doorgezet naar de juiste afdeling. Meldingen over afval worden doorgezet naar toezicht en handhaving wanneer er een kans bestaat dat adresgegevens kunnen worden achterhaald. Afgekeurde PMD-zakken die niet naar binnen worden gehaald, worden in de week van inzameling na 2 à 3 dagen beoordeeld en waar nodig opgeruimd door de buitendienst. Op het te vroeg aanbieden van PMD-zakken of containers wordt momenteel niet toegezien.

Daarnaast zetten we gerichte communicatie in door bewoners in specifieke wijken of straten aan te schrijven waar sprake is van hotspots. Deze gerichte aanpak lijkt effect te hebben.

3.9 Kostenontwikkeling Op dit moment kan nog geen betrouwbare doorkijk worden gegeven in de kostenontwikkeling van het grondstoffenplan, aangezien nog niet alle seizoenen zijn doorlopen en er bovendien sprake is van een gewenningsfase en een mogelijk waterbedeffect. Daarnaast zijn externe kostenontwikkelingen, waarop wij geen directe invloed hebben – zoals de CO₂-heffing, verbrandingsbelasting en de vrachtwagenheffing – van invloed op het uiteindelijke kostenbeeld. 4.0 Klachten/meldingen registratie Zoals afgesproken in de raadsvergadering monitoren wij sinds de implementatie van het nieuwe beleid het aantal klachten en meldingen. Hieronder treft u een overzicht van zowel de meldingen die bij de gemeente Beesel zijn binnengekomen als de meldingen die rechtstreeks bij RD Maasland zijn geregistreerd. Deze zijn onderverdeeld in: •

Januari en februari 2025 (Prezero) en vanaf 1 maart 2025 t/m november 2025 (RD Maasland) tot het einde van het oude afvalbeleid;

11

•

de periode van 1 december 2025 tot en met 20 mei 2026 (na implementatie van het nieuwe afvalbeleid).

Daarnaast is ter vergelijking een overzicht opgenomen van de meldingen uit 2024, afkomstig van onze voormalige inzamelaar PreZero. 4.1 Meldingen bij Gemeente Beesel vanaf 1 december 2025 t/m 27 mei 2026 In totaal zijn 76 meldingen gedaan over de PMD-inzameling, verdeeld als volgt: • 7 meldingen over verzamelplekken (ergernissen); • 7 meldingen over kapotte PMD-zakken; • 27 meldingen over afgekeurde PMD-zakken; • 35 meldingen over overige onderwerpen (zoals te laat aanbieden, onduidelijkheid, aanbiedregels en dumping bij PMD). Ter duiding: in deze periode is ongeveer 126.500 kg PMD ingezameld. Uitgaande van een gemiddeld gewicht van 1 kg per zak komt dit neer op ongeveer 126.500 ingezamelde PMD-zakken. GFT-inzameling • 8 meldingen over de GFT-inzameling. Restafval inzameling • 8 meldingen over de inzameling van restafval.

Afbeelding: Meldingen periode 1 december 2025 t/m 27 mei 2026

4.2 Meldingen bij RD Maasland Omdat RD Maasland onze uitvoeringsorganisatie is, komen ook daar meldingen binnen. In totaal zijn er 479 meldingen geregistreerd, met verschillende oorzaken. We onderscheiden hierbij twee periodes:

12

• •

1 januari 2025 t/m 30 november 2025: januari en februari meldingen van PreZero, vanaf 1 maart 2025 de introductie van RD Maasland, inzameling via zijlader. In deze periode zijn 270 meldingen geregistreerd. 1 december 2025 t/m 20 mei 2026: dit betreft de periode na de implementatie van het nieuwe afvalbeleid. In deze periode zijn 209 meldingen geregistreerd.

PreZero/RD Maasland meldingen 01-01-2025 t/m 30-11-2025 (introductie zijlader/oud afvalbeleid): Van de in totaal 270 meldingen (45 meldingen PreZero + 225 meldingen RD Maasland) heeft het grootste deel betrekking op restafval (186 meldingen). De belangrijkste redenen hiervoor zijn: • • •

afval niet tijdig aangeboden, afval vergeten aan te bieden, afval op een onjuiste manier aangeboden.

Begin 2025 vond de overgang naar het gebruik van de zijlader plaats, wat mogelijk invloed heeft gehad op het aantal meldingen.

Afbeelding: Meldingen periode 1 januari 2025 t/m november 2025

RD Maasland meldingen 01-12-2025 t/m 20-05-2026 (nieuw afvalbeleid) In deze periode zijn 209 meldingen binnengekomen. Het merendeel van de meldingen heeft betrekking op restafval. In totaal gaat het om 141 meldingen waarbij het afval niet is geleegd of meegenomen en daarnaast 13 meldingen over onvolledig geleegd afval. De belangrijkste oorzaken van deze meldingen zijn: • afval niet tijdig aangeboden, • afval vergeten aan te bieden, • afval op een onjuiste manier aangeboden. De PMD-inzameling heeft geleid tot 40 meldingen. Deze meldingen hebben betrekking op PMDzakken die niet zijn meegenomen, bijvoorbeeld doordat ze te laat zijn aangeboden of zijn afgekeurd.

13

Afbeelding: Meldingen periode 1 december 2025 t/m 20 mei 2025

4.3 Meldingen bij PreZero 2024 Om een vergelijking te maken met PreZero is ook een overzicht van de meldingen uit 2024 toegevoegd. In dat jaar heeft PreZero in totaal 275 meldingen ontvangen. In de gemeente Beesel werd op dat moment nog geen eigen registratie van meldingen bijgehouden. Opvallend is dat het aantal meldingen rondom de gft-inzameling met 127 meldingen aanzienlijk hoger ligt dan bij RD Maasland. Daarnaast zijn er 95 meldingen geregistreerd over de inzameling van restafval. Hieruit blijkt dat het zwaartepunt van de meldingen in 2024 vooral lag bij de GFT-inzameling, terwijl in de latere periode bij RD Maasland juist meer meldingen betrekking hebben op restafval.

Afbeelding: Meldingen PreZero in 2024

14

4.4 Dumpingen Het aantal dumpingen is niet opgenomen in deze klachtenregistratie, omdat deze niet eenduidig kunnen worden gekoppeld aan het nieuwe afvalbeleid en door meerdere factoren kunnen worden beïnvloed. 4.5 Gedragsverandering als sleutel voor verdere verbetering De eerste resultaten laten zien dat de systeemwijziging effectief is, maar tegelijkertijd wordt duidelijk dat het behalen van de ambities uit het grondstoffenplan niet alleen afhankelijk is van het inzamelsysteem zelf. Blijvende aandacht voor gedragsverandering bij inwoners is essentieel. In de praktijk zien we dat gedrag sterk wordt beïnvloed door signalen uit de omgeving en het handelen van de gemeente. Zo werkt het te snel opruimen van bijplaatsingen of afgekeurde PMD-zakken ongewenst gedrag in de hand, omdat dit de indruk kan wekken dat de gemeente dit accepteert of overneemt. Hierdoor ontstaat een verminderde prikkel voor inwoners om afval correct aan te bieden. Het sturen op gedrag vraagt daarom om een consistente aanpak, waarin communicatie, inrichting van de openbare ruimte, dienstverlening en handhaving elkaar versterken. Door duidelijke kaders te stellen, zichtbaar te handhaven waar nodig en inwoners actief te blijven informeren en betrekken, kan stap voor stap gewerkt worden aan structureel ander aanbiedgedrag. De komende periode ligt de focus op het versterken van deze gedragsaanpak.

Dit betekent onder andere gerichte communicatie op locaties waar ongewenst gedrag optreedt, het vergroten van bewustwording over juiste aanbiedregels en het consequenter toepassen van toezicht en handhaving. Alleen door deze combinatie van maatregelen kan het positieve effect van het nieuwe systeem verder worden uitgebouwd en bestendigd.

5.0 Conclusie Op basis van de eerste zes maanden na invoering van het nieuwe grondstoffenplan kan worden geconcludeerd dat de systeemwijziging overwegend succesvol is geïmplementeerd en inmiddels breed is ingebed in de dagelijkse uitvoering. De overgang naar RD Maasland is zorgvuldig verlopen en eventuele opstartproblemen zijn tijdig en adequaat opgelost, waardoor de dienstverlening op een stabiel niveau ligt. De tussenevaluatie laat zien dat de belangrijkste zorgen uit de raad — met name rondom verwaaiing van PMD-zakken en de gevolgen van het niet verstrekken van kroonringen — in de praktijk beperkt blijken. Het aantal meldingen is laag en inwoners gaan overwegend verantwoordelijk om met het nieuwe inzamelsysteem. Ook de invoering van de 80-liter restafvalcontainer wordt positief ontvangen, zelfs door grotere huishoudens. Waar inwoners moeite ervaren, blijkt gerichte ondersteuning effectief. Daarnaast zijn er eerste aanwijzingen dat de doelstellingen uit het grondstoffenplan haalbaar zijn, met name de beoogde reductie van restafval en verbetering van de kwaliteit van grondstofstromen. De bandbreedte voor testafval van 30 tot 35 kg per inwoner blijkt daarbij realistisch, waarmee we op koers liggen ten aanzien van de gestelde doelen.

Wel vraagt de afkeur van PMD-zakken op enkele specifieke locaties om gerichte communicatie en handhaving, om verdere kwaliteitsverbetering te realiseren. Tegelijkertijd is het nog te vroeg om een volledig beeld te geven van de structurele effecten en de financiële consequenties van het nieuwe beleid. Zoals eerder met de raad is afgesproken, kunnen de 15

kosten en de totale effecten pas na één jaar volledig in kaart worden gebracht, wanneer alle seizoenen zijn doorlopen en gedragspatronen zich hebben gestabiliseerd. Daarbij houden we rekening met een mogelijk waterbedeffect: verbeteringen in de ene afvalstroom kunnen tijdelijk leiden tot druk of vervuiling in een andere stroom. Deze verschuivingen worden nauwlettend gemonitord en maken onderdeel uit van de integrale evaluatie na één jaar. Alles overziend functioneert het nieuwe systeem zoals beoogd: inwoners accepteren de veranderingen, de kwaliteit van de grondstofstromen verbetert, de hoeveelheid restafval daalt substantieel en de uitvoering is stabiel. De komende periode richt zich op het verder optimaliseren van de kwaliteit van de grondstofstromen, het terugdringen van afkeur en het versterken van toezicht, zodat de gemeentekoers houdt richting de ambities van een circulaire economie en beheersbare kosten. Daarbij is blijvende inzet op gedragsverandering essentieel. De praktijk laat zien dat het handelen van de gemeente direct invloed heeft op het gedrag van inwoners; zo kan het te snel opruimen van bijplaatsingen of afgekeurde PMD-zakken onbedoeld de indruk wekken dat dit wordt geaccepteerd.

Een consistente combinatie van communicatie, inrichting van de openbare ruimte, dienstverlening en handhaving is daarom noodzakelijk om gewenst aanbiedgedrag verder te versterken en te bestendigen.

5.1 Vervolgacties De nieuwe inzamelsystematiek op zichzelf is onvoldoende om de gestelde doelstellingen volledig te behalen. Het is noodzakelijk om aanvullende acties te continueren en waar nodig verder te versterken. Hieronder wordt op hoofdlijnen weergegeven welke acties in de komende periode worden voortgezet en opgepakt: •

• • • • • • • • • •

•

De communicatiecampagne ‘Gewoon samen slim met afval’ wordt voortgezet, met gemiddeld 2 berichten per maand. Daarbij wordt aandacht besteed aan alle grondstoffenstromen, inclusief aanbiedregels, wat wel en niet bij het afval hoort en gedragsaspecten (zoals ook bewustwording verantwoordelijkheid om hondenpoep op te ruimen); Inwoners worden geïnformeerd over de tussenevaluatie via social media en de gemeentepagina in PUIK; Voorbereiding en uitvoering van de eindevaluatie, één jaar na implementatie van het nieuwe beleid; Doorlopende monitoring van de ontwikkeling van de verschillende grondstoffenstromen; Uitvoering van sorteeranalyses voor PMD en restafval; Actief aan de slag met de resultaten uit deze analyses; Verder blijven inzetten op gedragsverandering; Analyse van wijken en buurten, met specifieke aandacht voor PMD-inzameling en afkeur, en waar nodig gerichte communicatie en bijsturing; Onderzoek naar het verbeteren van de kwaliteit van de inzameling van luier- en incontinentiemateriaal en textiel; verbeteren van de scheiding van GFT+E; Voorbereiding van een voorstel voor de herinrichting van 5 ondergrondse milieustraatjes (Burg.

Claessenstraat, Ruys van Splintersingel/Bakheide, Oude Baan, Greswarenstraat en Pater Claretstraat), inclusief optimalisatie van de inzameling van luiers- en incontinentiemateriaal, verpakkingsglas en textiel; Voortzetting en versterking van de samenwerking tussen klantenbalie, handhaving, buitendienst en het team Afval.

5.2 Afhandeling toezeggingen We gaan ervan uit dat met de gegeven informatie voldoende bent geïnformeerd om de toezeggingen formeel als afgehandeld te beschouwen en door te gaan met de omschreven acties. Zoals in de

16

raadsvergadering is toegezegd, zal de eindevaluatie met de input van 1 jaar na de implementatie van het Grondstoffenplan aan de raad worden voorgelegd. Deze kunt u in februari 2027 verwachten.

17