13.3.5 - 2026.07.16, VNG 26/025, Nieuwe Model Re-integratieverordening Participatiewet en Model Verordening maatregelen Participatiewet, IOAW en IOAZ
Tekst van het document
Daarnaast bepaalt het co llege de aan de ondersteuning verbonden voorwaarden en verplichtingen en maakt deze kenbaar aan de persoon. Hiermee wordt invulling gegeven aan het aspect van wederkerigheid, waarbij tegenover de geboden ondersteuning ook inzet en medewerking van de persoon wordt verwacht. Artikel 5a. Maatschappelijke participatie niet geri cht op arbeidsinschakeling Eerste lid Maatschappelijke participatie is niet alleen gerich t op arbeidsinschakeling. Als arbeidsinschakeling voor personen niet of nog niet mogelijk is, kan maa tschappelijke participatie juist ook gericht zijn op het stimuleren van deelname aan de samenleving. Dit eerste lid regelt de wijze waarop het college ondersteuning kan bieden bij maatschappelij ke participatie wanneer arbeidsinschakeling (nog) niet haalbaar is. Daarbij worden twee routes onderscheiden waarlangs deze ondersteuning tot stand kan komen. Het college kan ambtshalve een aanbod doen aan een persoon die tot de doelgroep behoort, wanneer zij aanleiding ziet om m aatschappelijke participatie die niet gericht is op arbeidsinschakeling in te zetten. Het college ka n daarbij ondersteuning bieden om de maatschappelijke participatie op basis van het aanb od vorm te geven. Daarnaast kan een persoon maatschappelijke participatie ook zelf vormgeven. I n dat geval kan het college ondersteuning bieden om dat initiatief mogelijk te maken.
Tweede lid In dit lid wordt concreet gemaakt waaruit de onders teuning bij maatschappelijke participatie die niet gericht is op arbeidsinschakeling kan bestaan. Deze ondersteuning hoeft echter niet altijd te zien op activiteiten of voorzieningen die door de g emeente worden aangeboden. Het kan ook gaan om het bieden van een zetje in de rug, het geven va n de verzekering dat een persoon iets mag zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitkering of het wijzen door de consulent van de persoon op bestaande initiatieven en activiteiten waar diegene aan kan deelnemen. Dit is uitgewerkt in de onderdelen a en b. Onderdeel a ziet op activiteiten of voorzieningen v oor personen voor wie arbeidsinschakeling nog niet haalbaar is. Voor deze groep staat participati e centraal in plaats van re-integratie. Daarbij kan onder andere worden gedacht aan mantelzorg, vrijwil ligerswerk of deelname aan sociale netwerken. Onderdeel b ziet op meer ondersteunende en activere nde vormen van begeleiding gericht op deelname aan het maatschappelijk leven om sociaal i solement te voorkomen en te doorbreken. Dit gaat bijvoorbeeld om een zetje in de rug, de ge ruststelling dat deelname geen gevolgen heeft voor de uitkering of een verwijzing naar initiatiev en en activiteiten waaraan een persoon kan deelnemen.
Derde lid In dit lid is geregeld dat de bepalingen uit artike l 5, derde en vierde lid, ook gelden bij maatschappelijke participatie die niet gericht is o p arbeidsinschakeling. Dit betekent dat ook in dat geval ondersteuning slechts onder bepaalde voorwaar den wordt geboden. Zo moet de ondersteuning bijdragen aan de doelen van maatschap pelijke participatie en kan alleen worden geboden wanneer deze noodzakelijk is om de maatscha ppelijke participatie mogelijk te maken. Daarnaast moeten te kosten van de ondersteuning in een redelijke verhouding staan tot het te Vereniging van Nederlandse Gemeenten 11/21 verwachten resultaat. Voorts mag de ondersteuning n iet in de weg staan aan reºle arbeidsinschakeling en mogen hierdoor de concurrent ieverhoudingen niet worden beïnvloed. Zo wordt oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt vo orkomen. Om die reden is ook verdringing niet toegestaan. Tot slot moet de ondersteuning, waar re levant, worden afgestemd op voorzieningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 om samenhang en doelmatigheid van de geboden ondersteuning te waarborgen. Daarnaast geldt dat de aard, inhoud en duur van de ondersteuning wordt afgestemd op de behoeften, mogelijkheden en capaciteiten van de per soon, en dat de aan de ondersteuning verbonden voorwaarden en verplichtingen aan de pers oon kenbaar worden gemaakt. [eventueel opnemen: Artikel 6.
Detacheringsbaan De Participatiewet biedt de mogelijkheid personen u it de doelgroep een dienstverband aan te bieden om op detacheringsbasis werkervaring op te d oen. In de verordening zijn de randvoorwaarden vastgelegd waarbinnen de banen vorm gegeven worden. Het eerste lid biedt de mogelijkheid tot het aangaa n van het dienstverband. Het college zorgt ervoor dat een persoon een dienstverband krijgt aan geboden door een derde, de werkgever. Die derde kan bijvoorbeeld een detacheringsbureau zijn. In het tweede lid wordt bepaald dat het gaat om det achering. Daarbij worden op twee vlakken afspraken gemaakt. Ten eerste tussen het inlenende bedrijf en de werkgever. Hierin worden zaken geregeld als de verhouding tot de werkgever, de hoogte van de inleenvergoeding en de wijze waarop de begeleiding wordt vormgegeven. In d e overeenkomst tussen werknemer en inlener worden afspraken gemaakt over werktijden, v erlof en de inhoud van het werk. In het derde lid is bepaald dat een detacheringsbaa n uitsluitend wordt verstrekt als er geen verdringing op de arbeidsmarkt plaatsvindt.
Het opv ullen van een vacature is alleen toegestaan als de vacature niet is ontstaan door afvloeiing, maar door ontslag op grond van een van de volgende redenen: - eigen initiatief van de werknemer; - handicap; - ouderdomspensioen; - vermindering van werktijd op initiatief van de we rknemer, of - gewettigd ontslag om dringende redenen. ] Artikel 7. Scholing Startkwalificatie Onder startkwalificatie wordt verstaan een havo of VWO-diploma of een diploma van het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), niveau twee (art ikel 1, onder f, van de Leerplichtwet 1969). Scholing kan worden aangeboden aan personen met of zonder een dergelijke startkwalificatie. Vooral voor personen zonder startkwalificatie kan s choling noodzakelijk zijn voor de re-integratie. Scholing in combinatie met participatieplaats Wanneer een persoon die in aanmerking is gebracht v oor een participatieplaats niet over een startkwalificatie beschikt, dient het college aan d eze persoon scholing of opleiding aan te bieden. Dit geldt vanaf zes maanden na aanvang van de werkz aamheden op de participatieplaats. De scholing of opleiding moet zijn gericht op vergroti ng van de kansen op de arbeidsmarkt.
Het college hoeft aan een persoon alleen geen scholing of opleiding aan te bieden als dergelijke scholing of opleiding naar zijn oordeel de krachten of bekwaamheden van de persoon te boven gaan of als naar zijn oordeel scholing of opleiding niet bijdraagt aan vergroting van de kans op inschakeling van de persoon in het arbeidsproces . Dit volgt uit artikel 10a, vijfde lid, van de Participatiewet. Zie artikel 8 over de voorziening participatieplaat sen. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 12/21 Artikel 8. Participatieplaats Een participatieplaats is bedoeld voor personen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Voor personen jonger dan 27 jaar is ondersteuning in de vorm van een participatieplaats niet mogelijk (artikel 7, derde lid, onderdeel a, van de Particip atiewet [eventueel opnemen: en het eerste lid van artikel 8]). Het college kan dan ook enkel aan personen van 2 7 jaar of ouder met recht op algemene bijstand een participatieplaats aanbieden. Additionele werkzaamheden Op een participatieplaats worden additionele werkza amheden verricht. Niet de te verrichten werkzaamheden staan centraal maar het leren werken of het (opnieuw) wennen aan werken. Aspecten als omgaan met gezag, op tijd komen, werkr itme en samenwerking met collega’s zijn allemaal zaken waaraan in een participatieplaats ge werkt kan worden.
Ook kan hiermee worden beoordeeld of het werkterrein past bij de capacitei ten van de uitkeringsgerechtigde, zodat een persoon bijvoorbeeld een opleiding op het betreffen de terrein kan gaan volgen en daarmee voor zichzelf een duurzaam perspectief op arbeid kan rea liseren. De duur van de participatieplaats is wettelijk beperkt tot maximaal vier jaar (artikel 1 0a van de Participatiewet). Na negen maanden wordt beoordeeld door het college of de participati eplaats de kans op arbeidsinschakeling heeft vergroot (artikel 10a, achtste lid, van de Particip atiewet). Zo niet dan wordt de participatieplaats beºindigd. Uiterlijk 24 maanden na aanvang van de p articipatieplaats wordt opnieuw beoordeeld of de participatieplaats wordt voorgezet. Als de ge meente concludeert dat voortzetting van de participatieplaats met het oog op in de persoon gel egen factoren aanmerkelijk bijdraagt tot de arbeidsinschakeling, dan kan de participatieplaats nog ØØn jaar verlengd worden. Echter in dat geval dient een andere werkomgeving geboden te word en (artikel 10a, negende lid, van de Participatiewet). Na 36 maanden vindt opnieuw een d ergelijke beoordeling plaats (artikel 10a, tiende lid, van de Participatiewet).
Premie De persoon die werkzaamheden verricht op een partic ipatieplaats heeft recht op een premie voor het eerst na zes maanden en vervolgens iedere zes m aanden na aanvang van de additionele werkzaamheden (artikel 10a, zesde lid, van de Parti cipatiewet). Voorwaarde is dat de persoon naar het oordeel van het college voldoende heeft me egewerkt aan het vergroten van zijn kansen op de arbeidsmarkt. De hoogte van de premie moet in de verordening vastgelegd worden (artikel 8a, eerste lid, onderdeel d, van de Participatiewet ). De premie wordt vrijgelaten op grond van artikel 31, tweede lid, onderdeel j, van de Partici patiewet. In verband hiermee is de hoogte van de premie begrensd door het in de vrijlatingsbepaling genoemde bedrag. Daarnaast moet bij het bepalen van de hoogte van de premie ook de risico’s van de armoedeval worden betrokken (Kamerstukken II 2007/08, 31 577, nr. 3, p. 12). Er is gekozen voor een premie van telkens [invullen: bedrag (bijvoorbeeld: € 100)] per zes maanden. Artikel 9. Participatievoorziening beschut werk Algemeen Met ingang van 1 januari 2017 is het college verpli cht beschut werk aan te bieden aan personen van wie het college, op advies van UWV, heeft vastg esteld dat zij uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkhe den tot arbeidsparticipatie hebben (artikel 10b, eerste lid, van de Participatiewet).
Die verplichting is begrensd: het aantal jaarlijks te realiseren beschutte werkplekken wordt bij minister iºle regeling bepaald. Bij een lager aantal positieve adviezen van UWV blijft de verplichting b eperkt tot dat aantal afgegeven positieve adviezen. Bij een hoger aantal positieve adviezen v an UWV blijven de aantallen zoals neergelegd in de ministeriºle regeling van toepassing. De gemeenteraad is, gelet op artikel 10b, zevende l id, van de Participatiewet, verplicht om bij verordening in elk geval vast te stellen: Vereniging van Nederlandse Gemeenten 13/21 a. welke voorzieningen gericht op arbeidsinschakeli ng worden aangeboden om adequaat functioneren op een beschutte werkplek mogelijk te maken; en b. welke voorzieningen worden aangeboden tot het mo ment dat de dienstbetrekking aanvangt. [eventueel opnemen: Tevens kan bij verordening worden geregeld dat een hoger aantal te realiseren dienstbetrekkingen wordt vastgesteld dan op grond van de ministeriºle regeling is bepaald (artikel 10b, vijfde lid, van de Participat iewet).
Als daarvoor wordt gekozen, dient de gemeenteraad in de verordening ook aan te geven hoe dit aantal extra plekken wordt bepaald en welke criteria dan gelden voor plaatsing op deze ex tra plekken (ook dit volgt uit artikel 10b, vijfde lid).] Eerste lid In dit artikel is tot uitdrukking gebracht dat aans praak bestaat op de genoemde ondersteunende voorzieningen (gericht op de arbeidsinschakeling). Daarmee wordt uitvoering gegeven aan artikel 10b, zevende lid, van de Participatiewet. Tweede lid Nadat het college heeft vastgesteld dat iemand tot de doelgroep voor beschut werk behoort, dient deze persoon geplaatst te worden op een beschut wer kplek. In de wetenschap dat een plaatsing afgestemd dient te worden op de persoonlijke eigens chappen en omstandigheden van de persoon, dient dit een vorm van maatwerk te zijn, d ie niet altijd direct tot plaatsing op een geschikte werkplek zal leiden. Het college is verpl icht om ter overbrugging van de periode tot de plaatsing voorzieningen aan te bieden die bijdragen aan een succesvolle plaatsing. De voorzieningen die hiervoor aangeboden worden zijn g enoemd in het tweede lid. Welke (combinatie van) voorziening(en) in een concreet geval ingezet wordt zal gezien het maatwerkkarakter van dat geval afhangen.
Naast voorzieningen die bijdragen aan de arbeidsins chakeling en hun grondslag vinden in de Re- integratieverordening, worden ook andere voorzienin gen genoemd. Dergelijke – perifere – voorzieningen kunnen op grond van andere regelingen , zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 of de Wet gemeentelijke schuldhu lpverlening, worden verstrekt en bijdragen aan een geslaagde plaatsing. [eventueel opnemen: Derde en vierde lid Op grond van artikel 10b, vijfde lid, van de Partic ipatiewet, is de gemeenteraad bevoegd om een hoger aantal beschut werkplekken aan te bieden, dan op grond van de ministeriºle regeling, bedoeld in artikel 10b, vierde lid, is bepaald. Het college mag ten aanzien van deze extra plekken ook bijzondere toewijzingscriteria opstellen, waarm ee voorrang wordt verleend aan bepaalde doelgroepen. Artikel 9, derde en vierde lid, geeft daar verdere invulling aan. ] [eventueel opnemen: Artikel 10. Ondersteuning bij leer-werktraject De voorziening ondersteuning bij leer-werktrajecten is inzetbaar voor jongeren die dreigen uit te vallen uit school, maar middels een leer-werktrajec t alsnog een startkwalificatie kunnen behalen. Om te voorkomen dat jongeren onnodig uitvallen, wor dt de mogelijkheid geboden extra ondersteuning bij het leer-werktraject te bieden wa nneer die ondersteuning nodig is om het traject succesvol te volgen.
Deze ondersteuning kan verschi llende vormen aannemen, zoals persoonlijke begeleiding en coaching, praktische ondersteuning o p de werkvloer, hulp bij het plannen en organiseren van school- en werkactiviteiten, of aan vullende scholing en trainingen die aansluiten bij het leer-werktraject. Het doel is om jongeren t e helpen hun traject te voltooien en hun kansen op een succesvolle uitstroom met een startkwalifica tie naar de arbeidsmarkt te vergroten. ] [eventueel opnemen: Artikel 13. Loonkostensubsidie kwetsbare werknemer s Gesubsidieerde arbeid kan als ØØn van de voorzienin gen worden ingezet om de arbeidsinschakeling te bevorderen. In de Participat iewet is geregeld dat alle voorzieningen moeten Vereniging van Nederlandse Gemeenten 14/21 dienen om een persoon uiteindelijk aan regulier wer k te helpen. De in artikel 13 geregelde loonkostensubsidie betreft een gemeentelijke regeli ng die moet worden onderscheiden van de loonkostensubsidie zoals bedoeld in de artikelen 10 c en 10d van de Participatiewet en artikel 14b. De in artikel 13 opgenomen loonkostensubsidie is ni et noodzakelijk gericht op personen met een arbeidsbeperking, maar ondersteunt personen die kwe tsbaar of uiterst kwetsbaar zijn.
Het gaat hier dus niet om de loonkostensubsidie die verstrek t wordt aan personen als bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de Participatiewet van wie is vastgesteld dat zij met voltijdse arbeid niet in staat zijn tot het verdienen van een wettel ijk minimumloon, doch wel mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben (artikel 6, eerste lid, onderdeel e, van de Participatiewet) en die is geregeld in hoofdstuk 3A. Het betreft daarom ook ee n in tijd gemaximeerde subsidieregeling. Compensatie Het doel van de loonkostensubsidie is het bieden va n compensatie voor het feit dat voor een persoon ten minste het wettelijk minimumloon moet w orden betaald, terwijl de werkgever een persoon (nog) niet ten volle kan inzetten. Zo kan h et college een loonkostensubsidie aan de werkgever verstrekken om tijdelijk het verschil in arbeidsproductiviteit te compenseren en zo de re- integratie van de bijstandsgerechtigde te bewerkste lligen (Kamerstukken II 2004/05, 28 870, nr. 125). In het eerste lid is de doelgroep opgenomen e n in het tweede lid de maximaal toe te kennen loonkostensubsidie opgenomen. Een nadere uitwerking van de doelgroep is opgenomen in het derde en vierde lid. Geen verdringing In het vijfde lid is bepaald dat de loonkostensubsi die uitsluitend wordt verstrekt als er geen verdringing op de arbeidsmarkt plaatsvindt.
Het opv ullen van een vacature is alleen toegestaan als de vacature niet is ontstaan door afvloeiing, maar door ontslag op grond van een van de volgende redenen: - eigen initiatief van de werknemer; - handicap; - ouderdomspensioen; - vermindering van werktijd op initiatief van de we rknemer, of - gewettigd ontslag om dringende redenen. Noodzakelijk De loonkostensubsidie kan alleen worden verstrekt a ls de werkgever geen aanspraak kan maken op een andere regeling die hem (gedeeltelijk) compe nseert voor het feit dat de kwetsbare of uiterst kwetsbare werknemer nog niet direct volledig inzetb aar is en mogelijk extra begeleiding nodig heeft. Ook als redelijkerwijs mag worden aangenomen dat de kwetsbare of uiterst kwetsbare werknemer zonder subsidie ook wel kan worden aangen omen, bijvoorbeeld vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, wordt de subsidie niet verstrekt. Het is aan het college om te bepalen of er een noodzaak tot subsidieverlening aanwezig is met het oog op de arbeidsinschakeling van de kwetsbare of uiterst kwetsbare werknemer. ] [eventueel opnemen: Artikel 14. Uitstroompremie In de Participatiewet is geregeld dat jaarlijks een eenmalige of tweemalige premie per kalenderjaar kan worden verstrekt, welke in het kader van de bij standsverlening niet tot de middelen wordt gerekend (artikel 31, tweede lid, onderdeel j, van de Participatiewet).
Voor personen jonger dan 27 jaar die niet behoren tot de doelgroep loonkostensu bsidie is deze premie niet vrijgelaten (artikel 31, vijfde lid, van de Participatiewet). De Wet ink omensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en de Wet in komensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen kennen een dergelijke vrijlatingsbepaling ook niet. Het feit dat de premie niet in alle gevallen wordt vrij gelaten neemt niet weg dat ook deze groepen behoren tot de re-integratiedoelgroep. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 15/21 In artikel 14 wordt een grondslag gecreºerd voor he t verstrekken van een uitstroompremie aan voormalig uitkeringsgerechtigden en worden hieraan voorwaarden verbonden. De premie vormt een extra stimulans om aan het werk te gaan en dit werk ook te behouden. Het verstrekken van een uitstroompremie is alleen mogelijk als een pers oon die langdurig een uitkering van het college ontving, uitstroomt. Onder langdurig werkloze wordt verstaan een persoon die gedurende een aaneengesloten periode van twaalf maanden of langer aangewezen is (geweest) op een uitkering. Ook moet er sprake te zijn van duurzame uitstroom, hetgeen betekent dat er sprake is van een uitkeringsonafhankelijke periode van tenminste [invullen: periode (bijvoorbeeld: zes maanden)].
De premie kan worden aangevraagd vanaf [invullen: tijdstip (bijvoorbeeld: de zevende maand ] na indiensttreding en moet binnen [invullen: periode (bijvoorbeeld: 18 maanden)] zijn aangevraagd. ] Artikel 14a. Proefplaats Volgens artikel 8a, tweede lid, onder d, van de Par ticipatiewet moet de gemeente in de verordening de voorwaarden aangeven waaronder het c ollege toestemming verleent aan een persoon die algemene bijstand ontvangt, om op een p roefplaats gedurende twee maanden met de mogelijkheid tot verlenging met maximaal vier maand en, werkzaamheden te verrichten. Het doel van deze verplichting is om meer harmonisatie tot s tand te brengen. Voor de termijn is aangesloten bij de wetgeving die wordt uitgevoerd d oor het UWV en het door het UWV gevoerde beleid (Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 3, p. 55). Artikel 14a geeft hier invulling aan. [eventueel opnemen: Het na een proefplaatsing inzetten van een dienstv erband met een forfaitaire loonkostensubsidie als bedoeld in artikel 10d, vijf de lid, van de Participatiewet is onwenselijk en vormt daarom een weigeringsgrond. Partijen in de (l andelijke) Werkkamer hebben zich in die zin ook expliciet uitgesproken. ] [eventueel opnemen: Als het noodzakelijk is om de werkzaamheden uit te voeren, kan het college persoonlijke onderst euning toekennen aan de persoon op de proefplaats (zesde lid). ] Hoofdstuk 3A.
Specifieke bepalingen doelgroep Breed offensief Paragraaf 3A.1 Administratief proces loonkostensubs idie Artikel 14b. Specifiek aanvraagproces loonkostensub sidie Dit artikel is een uitwerking van de wettelijke ver plichting voor gemeenten om bij verordening te bepalen hoe het administratief proces met betrekkin g tot het verstrekken van loonkostensubsidie is vormgegeven (artikel 8a, eerste lid en tweede li d, onder c, van de Participatiewet). Door in de verordening naar het werkproces te verwijzen beoogt de wetgever ervoor te zorgen dat werkgevers, in het kader van transparantie, beter w eten waar zij aan toe zijn ( Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 3, p. 54-55). Het tweede lid maakt duidelijk dat het rechtssubjec t van de loonkostensubsidie de werkgever is, ook op het moment dat de werknemer de aanvraag indi ent. Dit volgt ook uit artikel 10d, eerste lid, van de Participatiewet waarin staat dat de subsidie wordt verleend aan de werkgever. Omdat alleen personen die behoren tot de doelgroep loonkostensubsidie hiervoor in aanmerking komen regelt het derde lid dat op het moment dat er een aanvraag binnenkomt met betrekking tot een persoon ten aanzien van wie nog niet is vastges teld dat deze onder de doelgroep valt de aanvraag mede moet worden gezien als een aanvraag o m onder de doelgroep te worden gebracht.
[eventueel opnemen: Het onder de doelgroep brengen gebeurt volgens de in artikel 1 gedefinieerde praktijkroute. ] Het vierde lid regelt de termijn waarbinnen de loon waarde wordt vastgesteld. Het vijfde lid verwijst naar het administratieve we rkproces dat door het college wordt gevolgd. [optie kiezen: Dit betreft het preferente proces loonkostensubsid ie. Hiermee wordt gedoeld op het proces zoals dat door “De normaalste zaak”, een net werk van bijna 700 werkgevers die samen Vereniging van Nederlandse Gemeenten 16/21 aan de inclusieve arbeidsmarkt bouwen, is ontwikkel d. Doel was om de lasten voor werkgevers als gevolg van verschillende werkwijzen door gemeenten te verminderen, door het creºren van ØØn administratief uitvoeringsproces voor het verstrekk en van loonkostensubsidie. Door hierbij aan te sluiten en het makkelijker te maken voor werkgevers wordt beoogd dat meer personen met een loonkostensubsidie aan het werk kunnen komen. OF Dit proces is uitgeschreven in de bijlage bij deze verordening. Daarmee wordt invulling gegeven a an de door de wetgever gewenste transparantie, zodat meer personen en hun werkgever s gebruik zullen maken van de regeling om met loonkostensubsidie aan het werk te komen. ] Paragraaf 3A.2 Procedure persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen Artikel 14c.
Voorwaarden toekenning persoonlijke on dersteuning bij werk en overige voorzieningen Dit artikel bevat een aantal voorwaarden voor de to ekenning van persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen aan personen met een arbeidsbeperking. Het betreft een aantal specifieke voorwaarden die verband houden met de aa rd van deze voorzieningen. Het artikel vormt daarmee een aanvulling op de in artikel 3 opg enomen algemene voorwaarden om in aanmerking te komen voor een re-integratievoorzieni ng. Deze voorwaarden dragen bij aan een evenwichtige verdeling van de beschikbare voorzieni ngen over de doelgroep, zoals bedoeld in artikel 8a, tweede lid, onderdeel a, van de Partici patiewet. Vereist is dat de persoon behoort tot de doelgroep en minimaal [invullen: leeftijd (bijvoorbeeld: achttien)] jaar oud is, waarbij er voor personen die VSO/PRO- onderwijs hebben genoten een uitzondering wordt gemaakt, waardoor zij ook voor p ersoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen in aanmerking kunnen komen (a). Het i s van belang dat de inzet van de persoonlijke ondersteuning en/of overige voorzienin g noodzakelijk is om het werk uit te kunnen voeren (b). Om een doelmatige inzet van de re-integ ratiemiddelen te waarborgen is er een minimale omvang verbonden aan de dienstbetrekking ( c).
Op het moment dat het gaat om een voorziening waarvan verwacht mag worden dat de werk gever hiervoor zelf zorgdraagt, omdat dit bijvoorbeeld voortvloeit uit de Arbo-regels, wordt de voorziening niet verstrekt op grond van deze verordening (d, e en f). De aan de voorziening(en) verbonden kosten kunnen in uitzonderlijke gevallen leiden tot het afwijzen van de gevraagde v oorziening(en), op het moment dat deze kosten in geen verhouding staan tot de [eventueel opnemen: maatschappelijke ] baten die verbonden zijn aan de verstrekking van de voorziening(en) (g). Artikel 14d. Aanvraagprocedure persoonlijke onderst euning bij werk en overige voorzieningen Dit artikel regelt de aanvraagprocedure voor persoo nlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen. Uiteraard is de aanvraagmogelijkheid geen verplichting; het college kan ook zelf ambtshalve – dat wil zeggen zonder aanvraag – beoordelen wat nodig is. In de praktijk zal veelal ook sprake zijn van een ambtshalve beoordeling. He t college zorgt dan zelf voor een goede match met een werkgever, met passende ondersteuning . Het hoeft meestal niet tot een aanvraag te komen (Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 3, p. 11). In dit artikel worden de verschillende stappen besc hreven die het college moet doorlopen om tot een zorgvuldig onderzocht en onderbouwd besluit te komen.
Het artikel vloeit voort uit artikel 8a, tweede lid, onderdeel f, van de Participatiewet “op welke wijze het college voorzieningen als bedoeld in artikel 10, eerste lid, verstrekt” en on derdeel g “op welke wijze waar nodig voor een persoon als bedoeld in de artikelen 7, eerste lid, onderdeel a, of 10d, tweede lid, wordt voorzien in integrale en voortgezette (persoonlijke) ondersteun ing”. Bij het onderzoek houdt het college rekening met de persoonlijke omstandigheden van de aanvrager en met zijn wensen en die van de werkgeve r. Als dat nodig is, wint het college een specifiek deskundig oordeel in. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 17/21 In artikel 8a, tweede lid, onder g, van de Particip atiewet is bepaald dat in de verordening ook moet worden opgenomen op welke wijze wordt voorzien in i ntegrale ondersteuning. In het zesde lid is daartoe bepaald dat het college tijdens het onderzo ek, als dat nodig is, ook voorzieningen uit andere wetten (jeugdhulp, Wmo, schuldhulpverlening, enz.) betrekt bij de afweging en zo komt tot een zo goed mogelijk afgestemde integrale dienstver lening. Artikel 14e. Inhoud beschikking persoonlijke onders teuning bij werk en overige voorzieningen Een beschikking dient te voldoen aan de eisen die d e Algemene wet bestuursrecht en de Participatiewet daaraan stellen.
In dit artikel is bepaald welke concrete informatie minimaal in een beschikking moet worden opgenomen. Het betreft een nadere uitwerking van de wettelijke eisen, die niet afdoet aan de plicht om aan de eisen die r echtstreeks voortvloeien uit de Algemene wet bestuursrecht en de Participatiewet te voldoen. Paragraaf 3A.3 Specifieke bepalingen persoonlijke o ndersteuning bij werk Artikel 14f. Persoonlijke ondersteuning bij werk Persoonlijke ondersteuning bij werk omvat zowel job coaching als interne werkbegeleiding. Deze twee vormen van persoonlijke ondersteuning worden b eide benoemd. Het eerste en tweede lid geven aan op welke wijze het college zorgdraagt voo r het verstrekken van persoonlijke ondersteuning aan de doelgroep in natura en in de v orm van een subsidie (artikel 8a, tweede lid, onder e, sub 1, van de Participatiewet). De gemeent e kan [optie kiezen: een eigen jobcoach inzetten OF een jobcoach inhuren en die aan een werkgever toek ennen]. Ook is mogelijk dat een werkgever zelf een eigen jobcoach in dienst heeft ( interne jobcoach) of een jobcoach inhuurt (externe jobcoach). De werkgever kan ook een colleg a van de werknemer inzetten om hem te begeleiden (interne werkbegeleider). In het artikel worden de verschillende mogelijkheden benoemd.
[eventueel opnemen: Het derde lid maakt duidelijk dat de in het eerste en tweede lid bedoelde ondersteuning ook kan worden aangeboden op het mome nt dat er geen sprake is van een dienstverband. Dit vormt een uitbreiding op de wett elijke basisplicht om deze ondersteuning aan te bieden ten behoeve van opgedragen taken die worden verricht in het kader van een dienstverband bij een werkgever. ] Artikel 14g. Specifieke voorwaarden toekenning pers oonlijke ondersteuning bij werk Het eerste lid bevat een termijn waarbinnen een aan vraag om persoonlijke ondersteuning in beginsel moet zijn ingediend, gerekend vanaf de dat um van indiensttreding. Deze termijn houdt verband met de aard van de voorziening. Persoonlijk e ondersteuning bij werk is een voorziening die wordt verstrekt als deze noodzakelijk is voor d e persoon om de aan hem opgedragen taken uit te voeren. Bij een aanvraag die pas na het verstrij ken van een ruime periode na indiensttreding wordt ingediend, kan de vraag worden gesteld in hoe verre het verstrekken van deze voorziening nog noodzakelijk is, nu men kennelijk al geruime ti jd zonder deze persoonlijke ondersteuning de werkzaamheden al heeft verricht. In die situatie re chtvaardigt dat de conclusie dat, tenzij er sprake is van een bijzondere situatie, het verstrekken van persoonlijke ondersteuning op aanvraag in beginsel niet noodzakelijk is.
Het tweede lid bevat de basisaspecten waarmee het c ollege rekening moet houden bij het verstrekken van individuele ondersteuning en benadr ukt het belang van het leveren van maatwerk. In artikel 14h wordt dit verder uitgewerkt. Artikel 14h. Jobcoaching Het eerste lid is een uitwerking van artikel 8a, tw eede lid, onder e, onderdeel 2, van de Participatiewet, waarin de opdracht is neergelegd o m in de verordening aan te geven welke Vereniging van Nederlandse Gemeenten 18/21 kwaliteitseisen het college stelt aan de jobcoach e n hoe deze eisen worden gewaarborgd. Dit is relevant omdat kwaliteit, en kwaliteitseisen, een w aarborg (kunnen) zijn voor een goede inzet van de jobcoach. De eisen zijn vastgelegd in de bijlage . Het tweede lid is een uitwerking van de uit artikel 8a, tweede lid, onder e, sub 1, van de Participatiewet voortvloeiende verordeningsplicht. Het bepalen van de duur en de intensiteit van de jobcoaching is maatwerk. Het derde lid bevat een mogelijkheid om in bijzonde re situaties af te wijken van het in het tweede lid gegeven beoordelingskader. Hiermee wordt het re cht op passende ondersteuning te allen tijde gewaarborgd. De afwijking kan zowel bestaan uit het bieden van meer of intensievere jobcoaching, alsook uit het verlengen daarvan. Het vierde lid bevat een opdracht aan het college o m te stimuleren dat jobcoaching door het college in natura wordt verstrekt.
De naturaverstre kking geeft het college andere sturingsmogelijkheden en ook de efficiency kan hier mee zijn gediend. Dit neemt niet weg dat jobcoaching, binnen de in de verordening gestelde v oorwaarden, ook in de vorm van een subsidie kan worden verstrekt. Artikel 14i. Jobcoaching in natura Artikel 8a, tweede lid, onder e, onderdeel 1, van d e Participatiewet bepaalt onder andere dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college oo k zorgdraagt voor het verstrekken van persoonlijke ondersteuning (jobcoaching) in natura. Dit artikel voorziet hierin. Artikel 14j. Subsidie voor het organiseren van jobc oaching Artikel 8a, tweede lid, onder e, onderdeel 1, van d e Participatiewet bepaalt onder andere dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college zo rgdraagt voor het verstrekken van persoonlijke ondersteuning door middel van subsidie verstrekking, waaronder jobcoaching. Dit artikel voorziet hierin. In het tweede lid zijn de randvoorwaarden opgenomen om voor subsidieverlening in aanmerking te komen. Bij de keuze voor deze voorwaarden is, met h et oog op het realiseren van een zo uniform mogelijk kader, aansluiting gezocht bij door het UW V gehanteerde voorwaarden op grond van artikel 12 van het Reïntegratiebesluit. Het derde lid geeft aan op welke wijze de hoogte va n de subsidie voor jobcoaching door het college kenbaar wordt gemaakt.
Het college moet er voor zorgen dat de tarieven voor een bepaald jaar vindbaar en kenbaar zijn voor werkgevers en de doelgroep. Dat kan bijvoorbeeld door de tarieven te vermelden op de website van de gemeente . Daarbij is als eis opgenomen dat het door het college vastgestelde tarief toereikend moet zij n om jobcoaching in te kopen. Dit betekent dat het college moet onderzoeken in de markt wat een to ereikend tarief is. Het feit dat een persoon of werkgever een beroep wenst te doen op een duurdere jobcoach betekent niet dat het college gehouden is het meerdere te verstrekken. Er is imme rs een maximumtarief waarvan vaststaat dat dit toereikend is om passende jobcoaching in te kop en. [eventueel opnemen: Het vierde lid maakt transparant dat het college d e in de verordening gestelde eisen nader uit kan werken in beleidsregel s.] [eventueel opnemen: Met het vijfde lid wordt duidelijk gemaakt dat het college niet alleen subsidie kan verlenen voor jobcoaching die is bedoeld om de persoon in staat te stellen om de aan hem opgedragen taken in het kader van de arbeidsovereen komst uit te voeren, maar dat de gesubsidieerde jobcoach ook een breder takenpakket kan uitvoeren. ] Artikel 14k.
Interne werkbegeleiding Vereniging van Nederlandse Gemeenten 19/21 Artikel 8a, tweede lid, onder e, onderdeel 1, van d e Participatiewet in combinatie met artikel 10, derde lid, onder b, van de Participatiewet bepaalt onder andere dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college zorgdraagt voor het verstr ekken van persoonlijke ondersteuning in de vorm van een interne werkbegeleider door middel van subsidieverstrekking. Dit artikel regelt hoe dit mogelijk is en op welke wijze de hoogte van de subsidie hiervoor wordt bepaald. [eventueel opnemen: In het tweede lid wordt geregeld dat het aanbod va n het college tevens een training voor de collega van de persoon kan bevatte n, zodat deze de begeleiding op een verantwoorde wijze kan bieden. Hierbij kan bijvoorb eeld gedacht worden aan een “Harrie -training” (Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 3, p. 20). ] Paragraaf 3A.4 Specifieke bepalingen overige voorzi eningen Artikel 14l. Specifieke voorwaarden toekenning verv oersvoorziening Artikel 8a, tweede lid, onder f, onderdeel 1, van d e Participatiewet bepaalt dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college zorgdraagt voo r het verstrekken van een vervoersvoorziening die ertoe strekt dat de persoon zijn werkplek, proefplaats of opleidingslocatie kan bereiken.
Dit artikel regelt, in aanvulling op de artikelen 3 en 14c, onder welke voorwaarden dit mogelijk is en op welke wijze de hoogte van de verg oeding hiervoor wordt bepaald als het college het vervoer niet zelf (in natura) organiseert. Bij de bepaling van de vergoeding wordt uitgegaan van het reguliere tarief in de markt, waarbij, in l ijn met artikel 3, derde lid, de goedkoopst adequat e oplossing het uitgangspunt vormt. Het bedrag dat de werknemer voor vervoer ontvangt van zijn werkgever, bijvoorbeeld een reiskostenvergoeding op grond van de arbeidsovereenkomst, wordt door het college in mindering gebracht op de te ver strekken vervoersvoorziening. Artikel 14m. Specifieke voorwaarden noodzakelijke i ntermediaire activiteit bij motorische beperking Artikel 8a, tweede lid, onderdeel f, onder 2, van d e Participatiewet bepaalt dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college zorgdraagt voo r het verstrekken van een noodzakelijke intermediaire activiteit in het geval er sprake is van een motorische beperking. Dit artikel regelt da t het college de, als gevolg van een geheel of gedeel telijk ontbrekende motorische lichaamsfunctie noodzakelijke, voorziening(en) verstrekt die nodig zijn ter vervanging of ondersteuning van de persoon. De specifieke aard van de voorziening is n iet opgenomen, omdat dit sterk afhankelijk is van de behoefte van de persoon.
Wel gelden de voorw aarden zoals opgenomen in de artikelen 3 en 14c. [eventueel opnemen: Het college kan dit in beleidsregels verder uitwer ken.] Artikel 14n. Specifieke voorwaarden meeneembare voo rzieningen Artikel 8a, tweede lid, onder f, onderdeel 3, van d e Participatiewet bepaalt dat in de verordening moet worden geregeld hoe het college zorgdraagt voo r het verstrekken van meeneembare voorzieningen voor de inrichting van de werkplek, d e productie- en werkmethoden, de inrichting van de opleidingslocatie of de proefplaats en bij h et werk of opleiding te gebruiken hulpmiddelen. Hiervoor is geen limitatieve lijst. Gedacht kan wor den aan een aangepaste bureaustoel, toetsenbord, koptelefoon, enzovoort. Wat een passen de voorziening is, is sterk afhankelijk van de individuele behoefte van de persoon. Dit vraagt om maatwerk. Wel gelden de voorwaarden zoals opgenomen in de artikelen 3 en 14c. Het uitgangspun t is dat de voorzieningen in bruikleen beschikbaar worden gesteld en dus weer bij het coll ege worden ingeleverd op het moment dat deze niet langer nodig zijn. [eventueel opnemen: Het college kan de wijze waarop het de noodzaak en meerwaarde van een voorziening bepaalt in beleidsregels verder uitwerken. ] [eventueel opnemen: Artikel 14o.
Specifieke voorwaarden werkplekaanpas singen In artikel 8a, tweede lid, onder f, onderdeel 3, va n de Participatiewet wordt uitsluitend gesproken van meeneembare voorzieningen. In sommige gevallen zijn er andere voorzieningen nodig op de werkplek om ervoor te zorgen dat de persoon hier ka n werken. Hierbij kan gedacht worden aan een aangepast toilet, een entree met automatische d europener of een traplift. Dit artikel regelt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten 20/21 mogelijkheid om ook in deze behoefte te voorzien do or het toekennen van een werkplekaanpassing. Daarmee wordt aansluiting gezoc ht bij de wetsgeschiedenis, waarin wel wordt gesproken van werkplekaanpassingen in plaats van meeneembare voorzieningen (Kamerstukken II 2019/20, 35 394, nr. 3, p. 20). ] Hoofdstuk 3B. Specifieke bepalingen van school naar duurzaam werk [eventueel opnemen: Artikel 14p. Specifieke ondersteuning en voorzieni ngen Het college kan een persoon als bedoeld in artikel 7a, eerste lid, van de wet, specifieke ondersteuning en voorzieningen aanbieden. Personen van deze doelgroep, die niet beschikken over een startkwalificatie, komen in beginsel in aa nmerking komen voor leer-werktrajecten; deze voorziening volgt reeds uit artikel 7a, derde lid, van de Participatiewet.
Daarnaast kan het college, naast het verstrekken van ØØn of meer in de verorde ning opgenomen voorzieningen, [invullen: vorm van specifieke ondersteuning (bijvoorbeeld: inloopspreekuren houden op de onderwijsinstelling of de school, gericht op deze d oelgroep, en daarbij voorlichting geven. )]] Artikel 14q. Verzoeken van scholen en onderwijsinst ellingen Dit artikel regelt de procedure rondom verzoeken di e worden ingediend door het bevoegd gezag van scholen of onderwijsinstellingen om ondersteuni ng door het college in het kader van artikel 7a van de Participatiewet. Op grond van het eerste lid moet het college de ontvangst van het verzoek binnen een bepaalde termijn bevestigen. In het tweede lid wordt bepaald binnen welke termij n het college moet beslissen op een verzoek en hierover moet communiceren aan zowel het bevoegd gezag als de betrokken persoon, voor het geval de beslissing niet kwalificeert als een besch ikking in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Dit is bijvoorbeeld het geval als he t gaat om een informatieverzoek of wanneer het ondersteuning betreft die door het college vrij toe gankelijk geboden wordt en waarvoor dus geen beschikking nodig is om er gebruik van te mogen mak en. Hoofdstuk 4. Slotbepalingen Artikel 15.
Intrekken oude verordeningen en overgan gsrecht Het kan voorkomen dat een persoon een voorziening t oegekend heeft gekregen op grond van de [invullen: citeertitel oude re-integratieverordening ], die niet meer voldoet aan de voorwaarden uit deze verordening. Hierbij kan worden gedacht aan vo orzieningen die na inwerkingtreding van deze verordening niet meer worden verstrekt. Ook is het denkbaar dat een persoon voor de inwerkingtreding van deze verordening wel in aanmer king zou komen voor een voorziening, maar door inwerkingtreding van deze verordening niet mee r. De toegekende voorziening zou dan op grond van artikel 3, tweede lid moeten worden beºin digd. Om dit te voorkomen is in artikel 15, eerste lid, geregeld dat dergelijke voorzieningen w orden behouden voor ten hoogste de duur van [invullen: periode (bijvoorbeeld: 12 maanden)] of - als dit eerder is - voor de duur dat deze is verstrekt. Dit uiteraard voor zover wordt voldaan a an de voorwaarden uit de [invullen: citeertitel ‘oude’ re-integratieverordening]. Wordt niet meer aan die voorwaarden voldaan, dan moet de voorziening worden beºindigd, bijvoorbeeld als een belanghebbende geen aanspraak meer heeft op ondersteuning bij de arbeidsinschakeling. De per iode van [invullen: periode (bijvoorbeeld: 12 maanden)] begint te lopen vanaf het moment van inwerkingtred ing van deze verordening.
Voortzetten toegekende voorzieningen Toegekende voorzieningen op grond van de [invullen: citeertitel ‘oude’ re -integratieverordening] worden dus in beginsel behouden tot [invullen: periode (bijvoorbeeld: 12 maanden)] na inwerkingtreding van deze verordening. Na afloop va n die periode kan het college besluiten of een voorziening wordt voortgezet (artikel 15, tweede li d). Hierbij kan het college rekening houden met al gesloten overeenkomsten. Voortzetting van een vo orziening ligt bijvoorbeeld voor de hand als het college is gehouden de kosten van een dergelijk e voorziening te voldoen, ongeacht of een Vereniging van Nederlandse Gemeenten 21/21 persoon nog gebruik maakt van de voorziening. Lopen de re-integratievoorzieningen kunnen in beginsel nÆ inwerkingtreding van deze verordening w orden afgerond conform de overeenkomst. Voortzetting is niet mogelijk Voortzetting van een toegekende voorziening na [invullen: periode (bijvoorbeeld: 12 maanden)] is niet mogelijk als de voorziening binnen die periode is beºindigd wegens het niet meer voldoen aan de voorwaarden voor die voorziening op grond van de [invullen: citeertitel ‘oude’ re - integratieverordening ] of als de voorziening is toegekend voor een korter e duur dan [invullen: periode (bijvoorbeeld: 12 maanden)] na inwerkingtreding van de verordening.
Een voorzi ening dient immers niet langer te worden voortgezet dan d e duur van de oorspronkelijke toekenning. Ten aanzien van die voorziening blijft de [invullen: citeertitel ‘oude’ re -integratieverordening] van toepassing (artikel 15, derde lid). Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK De n Haag 1/28 Bijlage 4: Implementatiehandleiding bij Verordening maatregelen Participatiewet, IOAW en IOAZ (nieuw model, juli 2026) Leeswijzer Deze implementatiehandleiding biedt nadere uitleg en instructie s bij de VNG Model Verordening maatregelen Participatiewet, IOAW en IOAZ (nieuw model, juli 2026). De implementatiehandleiding geeft nadere achtergrondinformatie over hoe het model tot stand is gekomen . De implementatiehandleiding fungeert als gebruikershandleiding en geeft een toelichting op voor- en nadelen die zijn verbonden aan de keuze van in het model opgenomen varianten en wijst op acties die noo dzakelijk zijn om de keuze voor een bepaalde variant consequent door te voeren in de lokale verordening. Algemeen 1. Aanleiding De landelijke regels over het bij wijze van maatregel (ged eeltelijk) weigeren van uitkeringen worden met de komst van de Partici patiewet in balans en de Wet handhaving sociale zekerheid ingrijpen d gewijzigd.
Door deze wetten en de bijbehorende wijzigingen in het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten, zijn de regels over maatregelen nu in grotere mate landelijk vastgesteld dan vo orheen. Dit betekent dat er minder ruimte is voor eigen keuzes op gemee ntelijk niveau. In de bijlage bij deze implementatiehandleidin g is schematisch Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/28 weergegeven welke onderwerpen landelijk zijn bepaald en hoe de gemeentelijke verordening zich verhoudt tot die landelijke kaders. Zo is er bijvoorbeeld geen ruimte meer om in de verordening de h oogte en duur van maatregelen voor te schrijven. Uitzondering hierop i s de maatregel wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid, waarover landelijk geen regels over de hoogte en duur van de maa tregel zijn gesteld. De wetswijzigingen hebben gevolgen voor gemeenten, aangezien gemeenten gehouden zijn om, in medebewind, bij verorde ning regels te stellen over de bij oplegging van een maatregel te hanteren normen, voor zover die nog niet in de wet zijn neergelegd. De VNG kende vo orheen de model Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ (gew ijzigd model, september 2016). Die modelverordening bleek niet m eer passend bij de nieuwe wettelijke regels. Ook klopte de grondslag in de aanhef niet meer. Daarom is een nieuwe verordening nodig waarmee de Afstemmingsverordening wordt vervangen.
Met de voorliggende modelverordening kunnen gemeenten hun lokale verordenin g vaststellen. Deze implementatiehandleiding gaat in op de keuzes die daarbij te maken zijn. Eerst wordt er hieronder ingegaan op de achtergrond v an de modelverordening. 2. Totstandkoming Dit model is tot stand gekomen met input van een klankbordgroep van ambtenaren uit verschillende gemeenten en in samenwerkin g met diverse partijen. Ook is gebruik gemaakt van de juridische adviezen van de VNG Adviescommissie Gemeenterecht. Meer informatie over deze commissie is te vinden op de website van de VNG. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/28 3. Waaruit volgt de opdracht om een verordening vast te stellen? De verplichting om bij verordening regels te stellen over ma atregelen staat in de artikelen 8, eerste lid, onder a en c, van d e Participatiewet, 35, onder a en c, van de IOAW en 35, onder a en c, van de IOAZ. In de verordening moeten de essentialia van de bij oplegging van een maatregel te hanteren normen worden vastgesteld, voor zover deze niet al in formele wetten zijn neergelegd. Bij de implementatie van deze mod elverordening is het aan te bevelen dat het college beleidsregels vaststelt hoe het in de praktijk uitvoering geeft aan het in de verordening vastgestelde normatieve kader.
In dergelijke beleidsregels kan het co llege uiteenzetten hoe het bij de voorbereiding van besluiten over oplegging va n een maatregel de feiten vaststelt, wettelijke voorschriften (zow el landelijke regels als in de verordening neergelegde regels) uitlegt en ho e het – binnen de aan het college toekomende ruimte – belangen afweegt. Beleidsregels scheppen consistentie in de uitvoering bij de uitoefening van bevoegdheden door het college. 4. Inhoud implementatiehandleiding De modelverordening kent een aantal verplichte en een aanta l facultatieve elementen. Diverse artikelen bevatten nader door de gemeente in te vullen onderdelen of keuzemogelijkheden. Deze implementatiehan dleiding is opgesteld als handleiding bij het maken van de keuzes die daarbij aan de orde zijn. Voor een goed beeld dient deze handleiding in samenhang met de VNG ledenbrief gelezen te worden. 5. Andere keuzes zijn mogelijk Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/28 Gemeenten kunnen in de verordening ook andere keuzes maken dan in de modelverordening zijn voorgesteld. Die andere keuzes moe ten dan wel in lijn zijn met de verplichtingen die volgen uit de Participa tiewet, IOAW, IOAZ en het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten. Bij andere keuzes moet de toelichting bij de verordening en het raadsbes luit in verband daarmee worden aangepast.
Ook de nummering van de artikelen en de verwijzingen in de verordening vragen dan aandach t. Opschrift en aanhef Het opschrift en de aanhef van de regeling moeten nog worden aangevuld met informatie die betrekking heeft op de lokale situatie. Dan gaat het o.a. om de naam van de gemeente. In de aanhef van het besluit tot vaststelling van een verorden ing wordt alleen een considerans of beweegreden opgenomen als h et plaatselijk gebruik dat voorschrijft. Deze considerans wordt geplaatst tussen de gezien-regel en de besluit-regel. Hiervoor kan de volgen de tekst worden gebruikt: Overwegende dat: - aan het recht op een uitkering verplichtingen zijn verbonden ; - het voor een rechtvaardig stelsel van sociale zekerheid v an belang is dat die verplichtingen worden nagekomen; - het college bij wijze van maatregel een uitkering (gedeelteli jk) kan weigeren als sprake is van niet nakoming door de belangheb bende van de verplichtingen voortvloeiend uit de Participatiewet, de Wet Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/28 inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongesc hikte werkloze werknemers en de Wet inkomensvoorziening ouder e en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen dan wel indien de belanghebbende naar het oordeel van het college tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voo r de voorziening in het bestaan; - door de raad regels gesteld moeten
worden met betrekking tot het bij wijze van maatregel weigeren van uitkeringen; Artikelsgewijs Enkel die bepalingen die verdere toelichting behoeven, w orden hieronder nader toegelicht. Het gaat dan om bepalingen waarin nog keuzes gemaakt moeten worden. Ook worden hier waar nodig bij bepalin gen aandachtspunten meegegeven die van belang zijn voor de im plementatie in de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Definities Wettelijke definities worden niet nogmaals opgenomen in de verordening. In de definitie van “college” moet de naam van de gemeente w orden ingevuld. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 6/28 Het opnemen van de definitie van “benadelingsbedrag” of “benadelingsperiode” hangt af van de berekeningswijze die wordt gekozen in artikel 8, tweede lid. Als in artikel 8, tweede lid, wordt gekozen voor Variant A moet de definitie van “benadelingsperiode” worden opgenomen . In de artikelsgewijze toelichting moet het kopje “benadelingsper iode” worden opgenomen. Als in artikel 8, tweede lid, wordt gekozen voor Variant B of Variant C moet de definitie van “benadelingsbedrag” worden opgenomen. In de artikelsgewijze toelichting moet het kopje “benadelingsbedrag” worden opgenomen. Hoofdstuk 2. Procedurele voorschriften Artikel 3.
Redelijke termijn bij oplegging maatregel In het eerste lid (facultatieve zinssnede) kan een maximale termijn worden opgenomen. Gemeenten kunnen dan de facultatieve zinsnede (inclusief toelichting) overnemen en de termijn invullen. Bij het ste llen van een maximale termijn kan aangesloten worden bij de zes-maa nden-termijn die geldt bij terugvordering (artikel 58, negende lid, onder b van de Participatiewet). Een termijnstelling kan voorkomen dat in d e uitvoeringspraktijk te veel tijd wordt genomen om tot oplegging va n een maatregel te komen waardoor de belanghebbende lange tijd in het ongewisse blijft en mogelijk wordt geconfronteerd met (hoge) terugvorderingen (als de maatregel met terugwerkende kracht wo rdt opgelegd). Artikel 4. Zienswijze Vereniging van Nederlandse Gemeenten 7/28 Met dit artikel wordt het college vanuit het oogpunt van zorgvuldigheid verplicht tot het vragen van een zienswijze op de vastgestelde feiten of geïnventariseerde belangen. Overigens geldt dat ook als dit ar tikel niet zou worden opgenomen, de belanghebbende op grond van a rtikel 4:8 Awb in beginsel in de gelegenheid moet worden gesteld een z ienswijze te geven voordat de maatregel wordt opgelegd. Artikel 5. Inhoud Dit artikel dient als invulling of explicitering van het motiveri ngsvereiste dat volgt uit artikel 3:47, eerste lid, Awb. Artikel 6.
Tenuitvoerlegging In onderdeel c en in de artikelsgewijze toelichting moet de maximale termijn worden ingevuld. Hoofdstuk 3. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid Artikel 7. Definitie In dit artikel kunnen gedragingen (onderdelen a tot en met d) worden geschrapt of toegevoegd (onderdeel e, zelf in te vullen). Een definitie komt de rechtszekerheid ten goede en is een handvat voor de uitvoeringspraktijk. De gedragingen in onderdelen a tot en met d zijn ontleend aan bestaande gemeentelijke verordeningen en de rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep (hierna: CRvB). Deze rechtspraak wordt besproken in paragraaf 4 van het algemeen deel van de to elichting bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten 8/28 verordening. Aandachtspunt is dat een toevoeging of schrapping va n een gedraging mogelijk vraagt om aanpassingen in artikel 8, eerste lid. - Als artikel 7, onderdeel a, wordt geschrapt, zal ook artike l 8, eerste lid, moeten vervallen (onder vernummering van de overi ge leden van dat artikel). - Als aan artikel 7 gedragingen worden toegevoegd (onderdeel e en verder) waarvoor een vaste maatregel gewenst is (conform artikel 8, eerste lid), dan moet in artikel 8, eerste lid, een verw ijzing naar de toegevoegde gedraging(en) (onderdeel e en verder) opgenom en worden.
- Als ten aanzien van de toegevoegde gedraging(en) een berekeningswijze conform artikel 8, tweede lid, wordt gekozen, is er geen aanpassing van artikel 8 nodig. Artikel 8, tweede lid, ziet immers al op alle overige gevallen van tekortschietend b esef van verantwoordelijkheid (en dus ook op eventueel aan arti kel 7 toe te voegen onderdelen e en verder). Artikel 8. Berekening hoogte en duur van de maatregel Vaste rechtspraak van de CRvB is dat de verordening criter ia moet bevatten om de hoogte en duur van de maatregel wegens tekortschietend besef te kunnen vaststellen. Uit de verordening moet voor een bijstandsgerechtigde duidelijk blijken welke gevolgen door het college aan zijn gedraging kunnen worden verbonden (ECLI:NL:CRVB:20 18:77). Hiertoe dient artikel 8. Bij het bepalen van de hoogte en duur van de maatregel wegens tekortschietend besef kan aangesloten worden bij de landelijke Vereniging van Nederlandse Gemeenten 9/28 percentages en (maximum)duur die gelden voor andere ma atregelen. Op grond van het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten kun nen maatregelen van respectievelijk 5, 10 en 25 procent gedurende een maand worden opgelegd (artikel 2, eerste lid, onder a, b en c van het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten).
Voor de maxi mumduur kan worden aangesloten bij de landelijke maximale duur va n een maatregel van drie maanden (artikel 18, vierde lid, van de Par ticipatiewet). Het is mogelijk om een hoger percentage of een langere duur van de maatregel op te nemen in de verordening. Zo heeft de CRvB maatregele n tot 100 procent gedurende een of twee maanden in stand gelaten (zie bijvoorbeeld ECLI:NL:CRVB:2022:819 en ECLI:NL:CRVB: 2024:209). Ook een maatregel van 20 procent voor de duur van de benadelings periode van 17 maanden is door de CRvB in stand gelaten (ECLI:NL:CRVB :2020:2763). Opgemerkt wordt dat genoemde rechtspraak van de CRvB dateert van voor de inwerkingtreding van de Wet handhaving sociale zekerheid. De door die wet en het Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten gere gelde landelijke standaardmaatregelen zijn over het algemeen minder zwaar dan de maatregelen die voorheen voor dezelfde overtredingen in gemeentelijke verordeningen waren voorgeschreven. Hoewel de grondslag voor de maatregel wegens tekortschietend besef niet is gewij zigd, is denkbaar dat de CRvB - indachtig de landelijke standaardm aatregelen en de bedoeling van de wetgever om meer passend handhaven mogelijk te maken (Kamerstukken II, 2024/25, 36785, nr. 3, p. 44 e.v.) - in de toekomst anders (strenger) oordeelt over de hoogte en duur v an de maatregel wegens tekortschietend besef.
Eerste lid Het percentage en de maximumduur van de maatregel moeten w orden ingevuld in het artikellid en in de artikelsgewijze toelic hting daarbij. In de Vereniging van Nederlandse Gemeenten 10/ 28 tweede zin van die toelichting moet gekozen worden voor “benadelingsbedrag” of “benadelingsperiode”, afhankelijk van de optie die wordt gekozen in het tweede lid. Tweede lid Er moet ØØn variant worden gekozen. Bij samenvoeging van varianten, moet worden voorkomen dat in een individueel geval ondui delijkheid kan ontstaan over welke berekeningswijze voorrang geniet. Voor alle varianten geldt dat de maatregel daarmee wordt afgestemd op de ernst van d e gedraging. Bij keuze voor Variant A: het percentage en de maximumduu r moeten worden ingevuld. In de artikelsgewijze toelichting moet het teks tblok bij Variant A worden opgenomen en moeten het percentage en de p eriode worden ingevuld. Bij keuze voor Variant B: per subonderdeel moet worden ingevuld (1) het percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd, (2) de peri ode (het aantal maanden) waarin die verlaging geldt en (3) het benade lingsbedrag. Het is mogelijk om een of meerdere subonderdelen toe te voegen (zie het facultatieve onderdeel c). In de artikelsgewijze toelich ting moet het tekstblok bij Variant B worden opgenomen. In het rekenvoor beeld moeten het toepasselijke percentage en de periode worden ingevul d.
Een alternatief is dat wordt uitgegaan van een vast maatregelpercentage van bijvoorbeeld 20 procent en een variabele (oplopende) duur, bijvoorbeeld 1, 2 en 3 maanden, naarmate het benadelingsbedrag hoger is. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 11/ 28 Bij keuze voor Variant C: de maximumduur moet worden in gevuld. In de artikelsgewijze toelichting moet het tekstblok bij Variant C worde n opgenomen en moet de gekozen maximumduur worden ingevuld . Een reden om Variant C (maatregel ter hoogte van het benadelingsb edrag) te kiezen is dat daarmee wordt aangesloten bij de berekenings wijze van artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet. Dat artikel ziet op de maatregel die wordt opgelegd als de belanghebbende (na bijstandsverlening) een verplichting tot het aanvaarden of beh ouden van algemeen geaccepteerde arbeid niet nakomt. Het college weigert in dat geval dat deel van de bijstand dat niet tot uitbetaling zou zijn geko men indien de verplichting wel was nagekomen, gedurende ten h oogste drie maanden. Andere keuzes bij het eerste en tweede lid Andere keuzes zijn mogelijk. De artikelsgewijze toelichting vr aagt bijzondere aandacht als van het model wordt afgeweken. Twee alternatieven worden hierna toegelicht.
Maatregel gebaseerd op het onverantwoord besteed vermogen Gekozen kan worden om bij de gedraging van tekortschietend besef als bedoeld in artikel 7, onder d (opmaken of wegschenken van vermogen), de maatregel af te stemmen op het onverantwoord besteed ver mogen (in plaats van op het benadelingsbedrag of de benadelingsperio de). Als daarvoor wordt gekozen zal een nieuw tweede lid ingevoegd moeten worden (onder vernummering van het tweede en derde lid). Een dergelijk lid zou als volgt kunnen luiden: Vereniging van Nederlandse Gemeenten 12/ 28 2. Bij tekortschietend besef van verantwoordelijkheid als bedoeld in artikel 7, onder d, wordt de maatregel vastgesteld op: a. [invullen: percentage] van de uitkering gedurende [invullen: periode] bij een onverantwoord besteed vermogen tot [invullen: bedrag]; b. [invullen: percentage] van de uitkering gedurende [invullen: periode] bij een onverantwoord besteed vermogen vanaf [invullen: bedrag] tot [invullen: bedrag]; c. [eventueel opnemen: [invullen: percentage] van de uitkering gedurende [invullen: periode] bij een onverantwoord besteed vermogen vanaf [invullen: bedrag] tot [invullen: bedrag]; d. [eventueel opnemen: [invullen: …];] e. [invullen: percentage] van de uitkering gedurende [invullen: periode] bij een onverantwoord besteed vermogen van [invullen: bedrag] of hoger.