13.3.15 - 2026.09.21, VNG 26/035, Tweede nazending ALV 30-09-2026
Tekst van het document
3.2.2 Bestaande ondersteuning stroomlijnen en doorontwikkelen Er bestaan al verschillende programma’s, financiºle regelingen, kennisproducten en expertteams die kunnen bijdragen aan de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. In de praktijk blijkt deze ondersteuning echter niet altijd eenvoudig vindbaar en sluit zij niet altijd goed aan op de verschillende fasen van een project. Daarom wordt ingezet op ØØn overzichtelijke structuur waarbij inzichtelijk wordt gemaakt welke ondersteuning in verschillende fasen van een project beschikbaar is. Nieuwe ondersteuning uit dit akkoord wordt daarin direct meegenomen. Daarmee zetten Partijen in op het beter ontsluiten en stroomlijnen van bestaande ondersteuning, het meer in samenhang organiseren daarvan en het actief onder de aandacht brengen ervan bij gemeenten. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij bestaande programma’s en succesvolle initiatieven, zodat gemeenten en woningcorporaties snel gebruik kunnen maken van beschikbare kennis, instrumenten en ondersteuning. Ook zetten Partijen zich gezamenlijk in voor de verdere ontwikkeling van de ondersteuning en het wegnemen van knelpunten.
De analyse van de beschikbare ondersteuning en de inventarisatie van knelpunten als bedoeld in paragraaf 3.1 vormen input voor een gezamenlijk landelijk beeld van wat nodig is om aanvullende vormen van huisvesting verder te versnellen en op te schalen. Dit beeld wordt benut voor de doorontwikkeling van de ondersteuning, de financiºle regelingen en, waar nodig, de randvoorwaarden voor de uitvoering van dit akkoord. Wat is de afspraak: BZK en JenV bieden vanaf de ondertekening van het akkoord verschillende vormen van ondersteuning aan gemeenten en corporaties bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. Bestaande ondersteuningsstructuren, regelingen en informatievoorzieningen worden daarbij zoveel mogelijk samengebracht. De beschikbare ondersteuning wordt op basis van de knelpuntenanalyse verder ontwikkeld. Voor deze partijen wordt daarbij de volgende rolverdeling afgesproken: • BZK: heeft als coördinerend departement een faciliterende rol binnen de afspraken van dit akkoord en voert regie op de gemaakte afspraken. • JenV: brengt kennis over asiel & migratie in en biedt zowel met bepaalde regelingen als met de Programmadirectie Onderdak actieve ondersteuning aan gemeenten bij het zoeken naar mogelijkheden om aanvullende vormen van huisvesting te realiseren voor statushouders.
De ondersteuningsteams van JenV zijn beschikbaar voor vragen over de werking van de DFR en de wijze 10 waarop aanvragen worden beoordeeld. In de informatievoorziening wordt expliciet aandacht besteed aan hoe corporaties goede aansluiting vinden op het proces van aanvragen voor de DFR door gemeenten. Wie gaat wat doen en wanneer: De onderstaande acties vormen samen ØØn samenhangende landelijke ondersteuningsaanpak voor de lokale realisatie. Vanaf de start van het akkoord wordt gebruikgemaakt van bestaande ondersteuning en in stappen wordt aanvullende capaciteit beschikbaar gemaakt. Deze ondersteuning wordt op basis van ervaringen uit de uitvoering, de knelpuntenanalyse en de analyse van randvoorwaarden verder ontwikkeld en waar mogelijk gebundeld en gestroomlijnd. Genoemde maatregelen zoals de pool van professionals, de verdere doorontwikkeling van de ondersteuning en het beoogde landelijke ondersteuningspunt zijn daarmee geen afzonderlijke structuren, maar opeenvolgende onderdelen van deze samenhangende aanpak. 1. Inrichten en aanbieden continuüm van ondersteuning • BZK richt voor 1 januari 2027 een pool in van professionals die gemeenten op aanvraag ondersteunen bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. Via deze pool biedt BZK verschillende vormen van ondersteuning aan.
Hiervoor wordt een intensief traject ingericht vanaf de ondertekening van het akkoord zodat in samenwerking met gemeenten en provincies bepaald kan worden wat onderdeel is van deze pool en waar die belegd wordt. • BZK biedt gemeenten via de Thuisgevers een traject aan om ongeziene woonmogelijkheden in kaart te brengen. Gemeenten die dit willen maken dat voor 1 december 2026 kenbaar via een uitvraag die hiervoor wordt uitgezet via de VNG. • BZK onderzoekt in samenwerking met de Thuisgevers of en op welke wijze zij eventueel kunnen opschalen en hun geografische software en aanpak breder ingezet kan worden. De uitkomsten van de uitvraag via de VNG worden hierbij betrokken. Dit gebeurt zodat, waar nodig, een grotere groep gemeenten laagdrempelig ondersteund wordt. Dit onderzoek wordt begin Q4 2026 afgerond en uitgevoerd met de overige partijen. • BZK brengt in kaart welke initiatieven, ondersteuningsstructuren, (financiºle) regelingen en informatievoorzieningen er zijn die gemeenten en corporaties kunnen helpen bij het realiseren van aanvullende vormen van huisvesting voor een brede groep woningzoekenden. Hiermee moet duidelijk worden in welk stadium lokaal een beroep gedaan kan worden op de ondersteuning en regelingen.
• BZK voegt de nieuwe vormen van ondersteuning en de bestaande vormen van ondersteuning samen in ØØn overzichtelijke en doorlopende structuur voor 1 november 2026 en brengt het direct daarna onder aandacht bij gemeenten, woningcorporaties en provincies, via een factsheet en informatiesessies. • Partijen verrijken doorlopend op basis van de geïnventariseerde knelpunten de ondersteuningsstructuur met laagdrempelig te realiseren vormen van ondersteuning. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan de ontwikkeling van integrale businesscases, ondersteuning bij exploitatievraagstukken, handreikingen voor sociaal beheer, een quickscan voor de haalbaarheid van locaties en blauwdrukken voor benodigde documenten, zoals goede voorbeelden met collegevoorstellen. Via de governancestructuur (zoals beschreven in hoofdstuk 4) wordt besloten welke aanvullende vormen van ondersteuning nodig zijn en welke Partij daarin het voortouw neemt. • JenV brengt, in afstemming met VNG, de mogelijkheden voor de inzet van aanvullende vormen van huisvesting voor voormalige amv’s gericht onder de aandacht van gemeenten met een kso, via bestaande communicatiekanalen en overleggen met deze gemeenten.
JenV brengt daarnaast, in gezamenlijkheid met VNG, in kaart welke aanvullende woonvormen het beste aansluiten bij de specifieke woonvraag van deze doelgroep en maakt deze kennis via de landelijke ondersteuningsstructuur beschikbaar. Daarbij heeft JenV een coördinerende rol en levert VNG vanuit de eigen expertise en ervaringen een bijdrage aan de invulling. 2. Tussentijdse evaluatie op randvoorwaarden en doorontwikkeling van de ondersteuning • Partijen laten een analyse opstellen of en zo ja welke aanvullende maatregelen en randvoorwaarden noodzakelijk zijn om de overeengekomen ambities te realiseren. De inventarisatie van knelpunten (uit 11 paragraaf 3.1) en het verzamelde beeld van de beschikbare ondersteuning vormt de basis voor dit onderzoek waarbij Partijen zich onafhankelijk laten ondersteunen in het proces18. Het Bestuurlijk Overleg (BO) aanvullende vormen van huisvesting is daarvan de opdrachtgever19. Deze analyse richt zich in ieder geval op of de bestaande financiºle regelingen toereikend en voldoende flexibel zijn voor de beoogde versnelling. Dit mede gelet op de kosten voor realisatie, exploitatie, sociaal beheer, begeleiding, participatie en gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. Daarbij wordt tevens bezien of bestaande regelingen voldoende aansluiten bij verschillende exploitatieduren, gemengde woonvormen, doelgroepenmixen en de rol van woningcorporaties.
Hierbij wordt ook bezien of de middelen, al dan niet via gemeenten, in voldoende mate bij woningcorporaties terechtkomen. De opdrachtformulering voor de onafhankelijke analyse wordt direct na ondertekening van het akkoord in het BO van Q3 2026 vastgesteld. • De eerste versie van de analyse wordt afgerond in Q2 202720. Vervolgens wordt de analyse - twee maanden na het ontvangen van de gebundelde lokale werkprogramma’s (zoals omschreven in paragrafen 3.3 en 3.4) - verrijkt op basis van de nieuw beschikbare informatie, zoals de voorziene aantallen per aanvullende vorm van huisvesting en nieuw geïdentificeerde knelpunten. Alle partijen denken actief mee gedurende het traject en leveren een bijdrage vanuit hun eigen rol en expertises. • BZK geeft aan welke vervolgstappen worden gezet op basis van de analyse die in het BO wordt besproken. Partijen besluiten gezamenlijk of de voorgestelde aanpak toereikend is, of dat het nodig is de ambities naar beneden bij te stellen. 3. Stroomlijnen van de ondersteuning in brede woondomein • Partijen werken toe naar zoveel mogelijk stroomlijnen van de ondersteuningsmogelijkheden op huisvesting. Waar mogelijk wordt het soort ondersteuning samengebracht naar ØØn punt. Hierin worden expertise, expertteams, kennisproducten en financiºle regelingen zoveel mogelijk gestroomlijnd. BZK neemt daarin de regie.
De ambitie is dat dit in het tweede kwartaal van 2027 is afgerond. 3.3 LOKALE UITVOERING Gemeenten hebben een doorlopende wettelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders. Aanvullende vormen van huisvesting kunnen bijdragen aan het versneld terugbrengen van bestaande achterstanden en aan de huisvesting van statushouders gedurende de huidige en komende taakstellingsperioden. Tegelijkertijd kunnen deze woonvormen, passend bij de lokale situatie, bijdragen aan de huisvesting van andere woningzoekenden en daarmee het maatschappelijk draagvlak vergroten. Om de ambitie uit dit akkoord concreet te maken, stellen gemeenten en lokaal werkzame woningcorporatie(s) daarom gezamenlijk een beknopt lokaal werkprogramma op. Hierin geven ze gezamenlijk inzicht in de opgave die ze hebben en de wijze waarop en mate waarin aanvullende vormen van huisvesting bijdragen aan de invulling en uitvoering van de ambities uit hoofdstuk 2. Gemeenten kunnen deze informatie tevens benutten bij de verdere uitwerking van hun (vormvrije) gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma, dat ze dienen op te stellen in het kader van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wvrv).
18 De financiering van de onafhankelijke ondersteuning wordt vast gesteld via de landelijke governancestructuur (zie hoofdstuk 4) 19 Zie hoofdstuk 4 voor verdere toelichting 20 Deze analyse vormt tevens de laatste stap in Uitvoerbaarheidstoets Decentrale Overheden (UDO) voor dit akkoord. Partijen zien het gezamenlijk doorlopen van het proces voor de totstandkoming van het Akkoor d Aanvullende Vormen van Huisvesting en deze analyse als de invulling van de UDO. De analyse moet in ieder geval inzicht geve n in de aanvullende werkzaamheden en benodigde capaciteit voor decentrale overheden, de financiële gevolgen, juridische, fin anciële en uitvoeringsrisico’s en de wijze waarop deze risico’s kunnen worden beheerst, alsmede de toereikendheid van de beschikbare midde len en ondersteuning 12 Wat is de afspraak: Gemeenten en lokaal werkzame woningcorporatie(s) stellen gezamenlijk uiterlijk binnen zes maanden na ondertekening van het Bestuurlijk akkoord een lokaal werkprogramma en voeren dat vervolgens uit. Dat programma wordt binnen zes maanden afgerond en gedeeld met de provincie.
Het lokale werkprogramma bevat ten minste: • De lokale opgave in het kader van dit akkoord, in ieder geval bestaande uit: o De bestaande achterstand op de taakstelling huisvesting vergunninghouders, voor zover daarvan sprake is; o De ambitie om aanvullende vormen van huisvesting in te zetten voor 20% van de te huisvesten statushouders gedurende de komende drie taakstellingsperioden21; • De aanpak voor het huisvesten van bovenstaande groepen in aanvullende vormen van huisvesting binnen drie taakstellingsperiodes • De verwachte aantallen woonplekken die met aanvullende vormen van huisvesting kunnen worden gerealiseerd, zowel voor statushouders als - waar passend - voor andere woningzoekenden in een passende doelgroepenmix • Welke aanvullende vormen van huisvesting kansrijk zijn en passen bij de lokale praktijk • Indien van toepassing, bijzondere lokale of nog niet eerder gemelde uitvoeringsknelpunten waarvoor aanvullende ondersteuning gewenst is. Wie gaat wat doen en wanneer: • Gemeenten starten direct na ondertekening met het realiseren van de ambities uit hoofdstuk 2 en spannen zich in om op tijdens het opstellen van het werkprogramma al laagdrempelige aanvullende vormen van huisvesting te realiseren, zoals woningdelen. • Gemeenten stellen gezamenlijk met de lokaal werkzame woningcorporatie(s) het lokale werkprogramma op en voeren die vervolgens uit.
Gemeenten dienen het lokale werkprogramma uiterlijk zes maanden na ondertekening in bij de provincie. • Woningcorporaties leveren vanuit hun volkshuisvestelijke rol en expertise een gelijkwaardige bijdrage aan de totstandkoming en uitvoering van het lokale werkprogramma. Nadere afspraken: • Indien gemeenten regionaal samenwerken aan de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting, wordt dit opgenomen in het werkprogramma. • Indien aanvullende vormen van huisvesting voor (een deel van) de lokale opgave niet passend worden geacht, wordt dit kort gemotiveerd. • De halfjaarlijkse taakstellingen voor de huisvesting van statushouders blijven ook in de periode waarin de werkprogramma’s worden opgesteld onverminderd van kracht en partijen zetten zich ook in deze periode in om achterstanden te voorkomen en terug te dringen. • Als gemeenten al een plan van aanpak hebben uitgewerkt als onderdeel van het interbestuurlijk toezicht op de taakstelling huisvesting vergunningshouders waarin aanvullende vormen van huisvesting worden ingezet, kunnen ze dit opnemen in hun werkprogramma. 21 Op het moment van ondertekening zijn de taakstellingen 2027-I, 2 027-II en 2028-I nog niet bekend. De opgave wordt daarom bepaald door drie keer 20% van de taakstelling van 2026-II te nemen. Die opga ve wordt ook niet tussentijds bijgesteld.
13 3.4 REGIONALE AFSTEMMING EN MONITORING De lokale werkprogramma’s vormen het uitgangspunt voor de uitvoering van dit akkoord en de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting voor verschillende doelgroepen. Tegelijkertijd overstijgen veel vraagstukken de gemeentegrenzen. Gemeenten en woningcorporaties lopen in de praktijk vaak tegen vergelijkbare kansen en obstakels aan of zijn voor de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting afhankelijk van regionale samenwerking. Regionale afstemming draagt daarom bij aan het delen van kennis en ervaringen, het benutten van gezamenlijke kansen en het tijdig signaleren van belemmeringen die een bredere aanpak vragen. Provincies vervullen hier een verbindende rol. Zij monitoren de voortgang, brengen de lokale werkprogramma’s regionaal bijeen en faciliteren het gesprek tussen gemeenten. In deze overleggen kunnen gemeenten ervaringen uitwisselen en mogelijkheden tot samenwerken of uitruilen22 van opgaven bespreken. De regionale afstemming is vormvrij. Provincies bepalen in afstemming met gemeenten via welke bestaande overlegstructuur23 de werkprogramma’s worden besproken en afgestemd en hoe zij waar nodig de ondersteuning bieden aan gemeenten. Werkprogramma’s kunnen een bouwsteen vormen voor volkshuisvestingsprogramma’s. De regionale afstemming hierover staat los van de formele IBT-rol van provincies.
De monitoring en bespreking van deze afspraken dient daarom aan te sluiten bij bestaande processen en afspraken. Daarmee sluit dit akkoord aan bij de bestaande rol van Provincies binnen de volkshuisvesting en hun regierol in het kader van de Wet versterking regie volkshuisvesting. De rol die provincies innemen binnen dit akkoord sluit ook aan bij het interbestuurlijk toezicht (IBT) waarvoor Provincies verantwoordelijk zijn. Hoewel provincies het belang van het inzetten van aanvullende vormen van huisvesting kunnen benomen in hun gesprekken met gemeenten, heeft dit akkoord en het werkprogramma die gemeenten maken geen formele status binnen het IBT. De wettelijke taken in het kader van IBT gaan boven dit bestuursakkoord. Bestaande of nieuwe afspraken met de provincie in het kader van het IBT, zoals bestaande plannen van aanpak, toezichtsafspraken of andere interventies blijven leidend en worden door deze afspraken niet veranderd. Dit geldt bijvoorbeeld voor het tempo waarin een achterstand op de taakstelling wordt ingelopen. Wat is de afspraak: Provincies zijn verantwoordelijk voor de regionale afstemming en samenwerking tussen gemeenten, brengen de lokale werkprogramma’s regionaal samen en monitoren de voortgang van de werkprogramma’s en de realisatie ervan.
De uitkomsten hiervan delen de provincies met de landelijke partijen en worden benut voor onder andere de landelijke monitoring, de gezamenlijke evaluatie en de verdere doorontwikkeling van de afspraken uit dit akkoord. Wie gaat wat doen en wanneer: • Provincies besluiten binnen twee weken na de ondertekening van dit akkoord binnen welk gremium de afstemming gaat plaatsvinden en koppelen dat via IPO terug aan Partijen via de landelijke governancestructuur (zie H4). IPO inventariseert wie de contactpersonen per provincie zijn en koppelt dat terug aan de andere partijen. • Provincies brengen de lokale werkprogramma’s samen en analyseren (kort en bondig) de regionale opbrengst. De analyse bestaat uit twee onderdelen: het aanvullen van het beeld van de lokale 22 De voor uitruil voor opgaven gebeurt, bijvoorbeeld conform de Spreidings wet, het Bestuurlijk Afsprakenkader Oekraïne en/of ander e bestaande wijzen van ‘uitruilafspraken’. 23 Daarbij kan worden aangesloten op bijvoorbeeld woondealtafels, r egionale programmeringsoverleggen, reguliere volkshuisvestelijk e overleggen of, waar passend, bestaande overleggen in het kader va n interbestuurlijk toezicht op de taakstelling of de asielkete n, zoals de PRT of een onderliggende Regionale Regie Tafel (RRT).
14 knelpunten en kansen en een analyse van het provinciale totaalbeeld, bestaande uit de totale opgave en het aantal voorziene woonruimten per aanvullende vorm van huisvesting. Beide analyses vinden plaats op ambtelijk niveau. De analyse van de knelpunten wordt als oplegger op de werkprogramma’s gedeeld met BZK. Dit doen provincies binnen twee weken na het afronden van de werkprogramma’s. De analyse van het provinciale totaalbeeld leveren de provincies binnen zes weken na afronden van de werkprogramma’s op. • Provincies monitoren de voortgang van de werkprogramma’s en vervolgens de voortgang van de realisatie. IPO stelt een format beschikbaar waarmee te provincies de voortgang kunnen monitoren en samenvatten. De ingevulde formats leveren de provincies in bij IPO. IPO en BZK brengen dit dan samen in een landelijk beeld. Dit landelijk beeld delen ze rond 1 juli 2027 en 1 januari 2028 met de andere partijen. 3.5 KWALITEIT EN LEEFBAARHEID Het realiseren van aanvullende vormen van huisvesting gaat niet alleen over snelheid en aantallen maar ook over de kwaliteit van de woonruimten die geboden worden. Zoals in de definitiebepaling is opgenomen, dienen deze woonvormen te voldoen aan het besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze woonruimten moeten veilig en passend zijn en bewoners een basis bieden om te wonen en mee te doen in de samenleving.
Waar van toepassing kan dit ook bijdragen aan een voorspoedige inburgering van statushouders. Om diverse woonvormen te laten slagen, is het ook belangrijk om oog te hebben voor de leefbaarheid, door bijvoorbeeld een gebalanceerde mix van bewoners, goede matching, sociaal beheer, screening op geschiktheid voor de woonvormen, locatie en gemeenschapsvorming. Er is ruimte voor verschillende woonvormen die, afhankelijk van de doelgroep, zowel het startpunt als tussenstap in een wooncarriŁre kunnen dienen. Over deze onderwerpen is al veel kennis en praktijkervaring beschikbaar. Tegelijkertijd zijn veel van deze elementen contextafhankelijk: plaats, omvang en type project beïnvloeden welke elementen werkzaam zijn en welke niet. Partijen vinden het belangrijk dat gemeenten (en woningcorporaties) gebruik kunnen maken van de bestaande kennis op een manier die past bij de beleidsvrijheid die ze hebben. Daarnaast vinden partijen het van belang om gezamenlijk een visie te ontwikkelen op de kwaliteit van wonen, leven en de leefomgeving en bij aanvullende vormen van huisvesting. Daarbij verkennen zij of, en zo ja op welke wijze, aanvullende ondersteunende instrumenten in de toekomst kunnen bijdragen aan kwalitatief volwaardige woonplekken.
Wat is de afspraak: Partijen spreken af bestaande kennis, praktijkervaringen en goede voorbeelden over kwalitatief volwaardige aanvullende vormen van huisvesting actief beschikbaar te maken en een gezamenlijk visie op dit thema te ontwikkelen. Wie gaat wat doen en wanneer: • BZK neemt de regie om bestaande informatie rondom kwalitatief volwaardige aanvullende vormen van huisvesting te (laten) bundelen in een vorm die past bij de behoeften van gemeenten en corporaties, zoals een handreiking of een leerkring en zoekt daar voor waar nodig een passende (kennis)partij voor de uitvoering. De uitvoering hiervan vindt plaats in Q4 2026 en wordt waar nodig herhaald. De overige partijen leveren een bijdrage aan dit proces vanuit hun eigen rol en expertises en brengen dat actief onder de aandacht bij hun achterban. • Partijen ontwikkelen gezamenlijk een visie op de kwaliteit van wonen en de leefomgeving bij aanvullende vormen van huisvesting. Daarbij brengen zij in kaart welke uitgangspunten zij gezamenlijk onderschrijven en of, en zo ja op welke wijze, deze in de toekomst kunnen worden vertaald naar ondersteunende instrumenten. Dit is afgerond in Q1 2027.
15 3.6 DOORSTROOM NAAR VERVOLGHUISVESTING Aanvullende vormen van huisvesting kunnen een duurzame bijdrage aan de woningmarkt leveren wanneer bewoners, zodra hun woonbehoefte verandert, kunnen doorstromen naar een passende vervolghuisvesting. Hierdoor kunnen steeds weer nieuwe bewoners gehuisvest worden voor wie dat op dat moment passend is. Het is daarmee nadrukkelijk de ambitie van partijen deze woonvorm een tussenstap in de wooncarriŁre van verschillende doelgroepen te laten zijn en niet een eindstation24. Daarvoor kan de ‘voorkant’ van de opgave (het realiseren van aanvullende huisvesting) niet los gezien worden gezien van de ‘achterkant’ (de uitstroom naar permanente huisvesting). De mogelijkheden voor doorstroom verschillen echter sterk per doelgroep, woonvorm en regionale woningmarkt. Factoren zoals beschikbaarheid van woningen, inkomenspositie, huishoudensamenstelling, regelgeving en benodigde begeleiding spelen daarbij een rol. Zo kan een flexwoning gedurende langere tijd een passende woning zijn voor een gezin, terwijl een gedeelde woonvorm doorgaans beter aansluit bij een tijdelijke woonbehoefte. De huidige schaarste op de woningmarkt en de beperkte financiºle mogelijkheden van een deel van de doelgroep kunnen ertoe leiden dat bewoners niet binnen de gewenste termijn passende vervolghuisvesting kunnen vinden.
Voor statushouders die vanuit opvangsituaties uitstromen, kan een tijdige doorstroom bovendien bijdragen aan een voorspoedige start in de samenleving en het verminderen van de druk op de asielketen. Zonder maatregelen gericht op uitstroom is het waarschijnlijk dat mensen langer in een woonvorm verblijven dan past bij hun woonbehoefte of past bij de doelstellingen van de woonvorm. Als de uitstroom stokt neemt de vraag naar tijdelijke huisvesting voortdurend toe en wordt het onderliggende huisvestingsvraagstuk feitelijk vooruitgeschoven. Om de benodigde capaciteit binnen deze tijdelijke en flexibele schil duurzaam beschikbaar te houden, spreken partijen af dat doorstroom naar permanente huisvesting actief wordt bevorderd. Partijen constateren dat hierover nog onvoldoende gezamenlijk inzicht bestaat om landelijke afspraken te maken over concrete doorstroommaatregelen maar dat deze op termijn eventueel wel gewenst zijn. Specifiek ten aanzien van het plaatsen van statushouders in aanvullende vormen van huisvesting, spreken partijen af dat zoveel mogelijk rekening wordt gehouden houden met statushouders die reeds betaalde arbeid verrichten, zodat dat zij daar hun baan kunnen behouden. Wie gaat wat doen en wanneer: • Aedes werkt uit hoe de verschillende vormen van aanvullende huisvesting een plek krijgen in de wooncarriŁre van bewoners.
Daarbij wordt in ieder geval onderscheid gemaakt tussen zelfstandige en onzelfstandige woonvormen en wordt bezien welke gevolgen dit heeft voor doorstroming, urgentie, inschrijfduur en de positie van bewoners binnen de sociale huursector. Dit is uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 gereed. De overige partijen leveren een bijdrage aan dit proces vanuit hun eigen rol en expertises. • BZK brengt vervolgens in het tweede kwartaal van 2027 in kaart welke doorstroombevorderende maatregelen behulpzaam zijn om de periode waarin mensen in aanvullende vormen van huisvesting gehuisvest zijn aan te laten sluiten bij een passende verblijfsduur, zoals contractvorm, behoud van 24 Dit geldt over het algemeen. In sommige gevallen kan een bepaalde aa nvullende vorm van huisvesting wel voor langetermijn passend zijn voor een bepaald type huishouden. Wat is de afspraak: Partijen spreken af gezamenlijk een visie te ontwikkelen op doorstroming naar reguliere huisvesting en inzicht te ontwikkelen in de factoren die doorstroom bevorderen of belemmeren en op basis daarvan te bepalen welke aanvullende maatregelen of afspraken nodig zijn om de doorstroming vanuit aanvullende vormen van huisvesting verder te versterken. 16 inschrijftijd en behoud van urgentiestatus. De overige partijen leveren een bijdrage aan dit proces vanuit hun eigen rol en expertises. Schematisch overzicht uitvoering akkoord
17 4 SAMENWERKING, GOVERNANCE & MONITORING De maatschappelijke opgave waarvoor Partijen zich met dit akkoord gezamenlijk stellen, vraagt om een vorm van samenwerking die recht doet aan de verschillende verantwoordelijkheden, bevoegdheden en belangen van alle betrokken partijen. De realisatie van aanvullende vormen van huisvesting kan alleen slagen wanneer Rijk, provincies, gemeenten en woningcorporaties vanuit een gedeeld perspectief samenwerken en elkaar versterken in de uitvoering. In dit hoofdstuk gaan we daarom allereerst in op leidende principes waaraan Partijen zich verbinden (4.1). Dat vormt ook de basis voor de landelijke governance (4.2). Omdat we waarde hechten aan samen leren en doorontwikkelen maken we daarnaast afspraken over monitoring (4.3) en evaluatie en doorontwikkeling (4.4). 4.1 LEIDENDE PRINCIPES IN DE SAMENWERKING De leidende principes in de samenwerking waaraan Partijen zich verbinden: 1. Gelijkwaardig partnerschap. We werken vanuit gelijkwaardigheid aan een gezamenlijke maatschappelijke opgave. Iedere partij brengt vanuit haar eigen rol, verantwoordelijkheden en expertise een onmisbare bijdrage aan de totstandkoming, uitvoering en doorontwikkeling van de afspraken uit dit akkoord. Besluitvorming vindt plaats in gezamenlijkheid, waarbij ruimte bestaat voor verschillende belangen en perspectieven.
Het akkoord biedt ons gezamenlijk richting en samen zorgen we voor ruimte om lokaal en regionaal passende keuzes te blijven maken. 2. Gezamenlijke verantwoordelijkheid. We nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor het realiseren van de ambities uit dit akkoord. Daarbij respecteren wij elkaars wettelijke taken, rollen, bevoegdheden en bestuurlijke verantwoordelijkheden. Het akkoord beoogt deze verantwoordelijkheden niet te wijzigen, maar juist beter met elkaar te verbinden zodat Partijen elkaar kunnen versterken in de uitvoering. 3. Aanspreekbaarheid en actief eigenaarschap. We tonen actief eigenaarschap voor de uitvoering van dit akkoord en zijn aanspreekbaar op de afspraken die we maken. We zetten ons in om de afspraken binnen eigen organisatie en achterban uit te dragen, belemmeringen bespreekbaar te maken en waar nodig anderen te ondersteunen of met elkaar in contact te brengen om de uitvoering te bevorderen. 4. Lerende samenwerking. We werken vanuit een gezamenlijke leer- en ontwikkelbenadering. Monitoring en periodieke bestuurlijke overleggen zijn niet uitsluitend gericht op het volgen van de voortgang, maar ook op het delen van ervaringen, het verspreiden van goede voorbeelden, het tijdig signaleren van knelpunten en het gezamenlijk verbeteren van de uitvoering. 5. Openheid en transparantie.
We informeren elkaar tijdig over relevante ontwikkelingen, dilemma’s en belemmeringen die van invloed kunnen zijn op de uitvoering van dit akkoord. Verschillen van inzicht bespreken we daarbij zo vroeg mogelijk om daarmee gezamenlijk te zoeken naar oplossingen en het vertrouwen in de samenwerking te versterken. 18 4.2 GOVERNANCE 4.2.1 Landelijke governance De landelijke governance ondersteunt de uitvoering van dit akkoord. De governance biedt een structuur waarin Partijen gezamenlijk de voortgang bewaken, ervaringen uit de uitvoering delen, knelpunten tijdig signaleren en – waar nodig – gezamenlijk komen tot oplossingen of aanvullende afspraken. De landelijke governance bestaat uit drie niveaus die elkaar aanvullen 1. Ambtelijke kerngroep De ambtelijke kerngroep25 vormt het kloppend hart voor de uitvoering van dit akkoord en geeft daarvoor (al dan niet met ondersteuning) een uitvoeringsprogramma voor dit akkoord vorm. De kerngroep bewaakt de voortgang van de gemaakte afspraken, bereidt bestuurlijke besluitvorming voor en bespreekt ontwikkelingen die van invloed zijn op de uitvoering. Ook ziet de kerngroep toe op de samenhang met andere landelijke programma’s, beleidsontwikkelingen of besluitvormingsgremia. 2.
Directeurenoverleg (DO) Aanvullende Vormen van Huisvesting Vraagstukken die om doorbraken of besluiten vragen, worden geagendeerd op het DO26 aanvullende vormen van huisvesting. Het DO biedt richting om inhoudelijke vraagstukken gezamenlijk uit te werken, dilemma’s te bespreken en voorstellen voor te bereiden die vervolgens ofwel kunnen worden uitgevoerd door de ambtelijke kerngroep of voorgelegd op het bestuurlijk overleg. 3. Bestuurlijk overleg (BO) Aanvullende Vormen van Huisvesting Het bestuurlijk overleg bespreekt periodiek27 de voortgang van de uitvoering van dit akkoord, de uitkomsten van de monitoring en eventuele knelpunten die bestuurlijke afstemming en/of besluiten vragen. Daarnaast borgen we het perspectief uit de dagelijkse praktijk Hiervoor richten we een klankbordgroep en een bestuurlijke koplopersgroep in zodat er in aanvulling op de formele governance ook laagdrempelig contact is met mensen die dagelijks dicht op de praktijk werken. We betrekken hun inbreng en perspectief in de voorbereiding van bestuurlijke besluitvorming. • Klankbordgroep Uitvoering. Om de uitvoeringspraktijk actief te betrekken bij de uitvoering en doorontwikkeling van dit akkoord richten Partijen een klankbordgroep in, bestaande uit vertegenwoordigers van gemeenten, woningcorporaties, provincies en COA.
De klankbordgroep wordt op relevante momenten geconsulteerd over inhoudelijke vraagstukken, uitvoeringservaringen en procesmatige aandachtspunten. Op deze manier worden signalen uit de praktijk tijdig betrokken bij de verdere uitvoering, monitoring en eventuele doorontwikkeling van de afspraken. • Bestuurlijke koplopersgroep. Om de uitvoering van dit akkoord te versterken, richten partijen een bestuurlijke koplopersgroep in. Hierin nemen bestuurders deel die actief willen bijdragen aan de verdere ontwikkeling en versnelling van aanvullende vormen van huisvesting. De groep denkt mee over actuele vraagstukken, signaleert belemmeringen vanuit de praktijk, deelt succesvolle aanpakken en fungeert als bestuurlijk klankbord voor de landelijke samenwerking. Daarnaast vervullen de deelnemers een voorbeeldrol door ervaringen te delen, verbinding te leggen met hun eigen achterban en actief bij te dragen aan het vergroten van draagvlak voor de gezamenlijke aanpak. 25 De kerngroep bepaalt gezamenlijk de invulling en frequ entie van hun overleg. BZK coördineert de uitvoering van het akkoor d (al dan niet met ondersteuning) en zorgt vanuit die hoedanigheid ook voor de coördinatie van de Klankbordgroep en Bestuurlijke Koplopersg roep. Waar nodig worden agendaleden uitgenodigd zoals COA, RVO of voor de b rede groep woningzoekenden om een bijdrage te leveren.
26 Het DO vindt 6x per jaar plaats en waar nodig vaker en wordt voorg ezeten door de directeur van VRO. 27 Het BO is 3x per jaar en wordt voorgezeten door de minister van VRO. Het bestaat uit de bestuurlijke vertegenwoordigers van de Parti jen bij dit akkoord en, vanuit het Rijk, de voor de uitvoering van het akkoord r elevante bewindspersonen. De samenstelling sluit aan bij de onderwerpen die voor besluitvorming voorliggen. 19 4.2.2 Samenhang en afstemming met andere trajecten en afspraken De beschreven opgave en de gezamenlijke afspraken raken aan verscheidene andere trajecten en afspraken binnen het huisvestingsdomein en het opvangdomein, zoals de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting, de Nationale Prestatieafspraken, het traject in aanloop naar de nieuwe Woondeals en trajecten die lopen rondom andere doelgroepen, zoals het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Deze trajecten en afspraken hebben een eigen aanpak en governance en lopen parallel aan deze afspraken. Partijen zoeken doorlopend hoe de mogelijke samenwerking en synergie met andere trajecten en opgaven vorm krijgt om tot optimale versnelling van verschillende huisvestingsoplossingen te komen. De samenhang, mogelijke samenwerking en mogelijke synergie worden geagendeerd binnen de afgesproken governancestructuur.
4.3 MONITORING De uitvoering van dit akkoord vraagt om een monitoringsaanpak die niet alleen inzicht geeft in de voortgang van de gemaakte afspraken, maar ook tijdig zichtbaar maakt waar aanvullende ondersteuning, bestuurlijke aandacht of nieuwe afspraken nodig zijn. Monitoring is daarmee nadrukkelijk geen verantwoordingsinstrument, maar een hulpmiddel om gezamenlijk te leren, belemmeringen vroegtijdig te signaleren en de uitvoering waar nodig bij te sturen. Partijen sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij bestaande informatie- en monitoringsstructuren. Uitgangspunt is dat gemeenten, woningcorporaties en provincies niet onnodig aanvullend worden bevraagd en dat beschikbare informatie zoveel mogelijk wordt hergebruikt. De inzichten uit de lokale werkprogramma’s, de regionale afstemming, de landelijke analyses en de praktijkervaringen van de uitvoering moeten gezamenlijk de basis voor de monitoring vormen. 4.4 EVALUATIE EN DOORONTWIKKELING De maatschappelijke opgave waarvoor Partijen zich met dit akkoord verbinden is dynamisch en vraagt om een aanpak die meebeweegt met nieuwe inzichten, ervaringen uit de praktijk en ontwikkelingen in beleid en uitvoering. Partijen kiezen daarom voor een cyclische aanpak van voorbereiden, uitvoeren, monitoren, evalueren en waar nodig bijstellen. Evaluatie is gericht op het gezamenlijk leren en verder ontwikkelen van de samenwerking.
Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de voortgang van de gemaakte afspraken, maar ook naar de uitvoerbaarheid ervan in de praktijk, de werking van de governance en de mate waarin de noodzakelijke randvoorwaarden aanwezig zijn om de gezamenlijke ambitie te realiseren. Ervaringen uit de uitvoering, signalen uit de lokale werkprogramma’s, de monitoring en de inbreng van de klankbordgroep vormen hierbij een belangrijke bron van informatie. Evaluatie is een integraal onderdeel van de gezamenlijke samenwerking en een instrument om de uitvoering blijvend te versterken. Omdat uitvoering en evaluatie niet in een vacuüm plaatsvindt, maar in een omgeving die in ontwikkeling is, nemen we een aantal ontwikkelingen mee in de doorontwikkeling. Dit geldt ten eerste voor de ontwikkelingen rondom de toekomstige huisvestingsopgave voor Oekraïense ontheemden. Dit is een omvangrijke opgave en voorzien wordt dat het zelfstandig realiseren geleidelijke doorstroming naar huisvesting voor een deel van de ontheemden ingewikkeld zal zijn. Aanvullende woonvormen kunnen in de toekomst voor deze groep mogelijk opties bieden om in huisvesting te voorzien. Zodra duidelijkheid bestaat over het nationale beleidskader voor de lange termijn, bezien partijen op welke wijze dat kan worden meegenomen in de doorontwikkeling van deze bestuurlijke afspraken.
20 Dit geldt ook voor de ontwikkelingen rondom nareis & het migratiepact. De veranderde regels rondom nareis worden eerst juridisch getoetst in een pilot. Daarna bezien partijen welke consequenties dit heeft voor (de doorontwikkeling van) dit akkoord28. Deze ontwikkelingen worden verder toegelicht in bijlage C. 4.5 AFSPRAKEN IN HET KADER VAN SAMENWERKING, GOVERNANCE & MONITORING Wat is de afspraak: Partijen spreken af gedurende de looptijd van dit akkoord gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor de uitvoering, voortgang en doorontwikkeling van de gemaakte afspraken. Daartoe monitoren zij gezamenlijk de voortgang, evalueren zij periodiek de samenwerking en de resultaten en sturen zij waar nodig gezamenlijk bij. Wie gaat wat doen en wanneer: • BZK werkt op basis van de afspraken in dit akkoord een voorstel voor monitoring, evaluatie en doorontwikkeling uit en betrekt hierbij alle partijen. Hiervoor levert zij in Q4 2026 een plan van aanpak op dat bestuurlijk wordt vastgesteld en daarna uitgevoerd. Uitgangspunt is dat een eerste tussenevaluatie gedurende de looptijd van het akkoord plaatsvindt, zodat de uitkomsten kunnen worden benut voor bijsturing van de uitvoering.
• Het plan van aanpak bevat in ieder geval afspraken over: - de momenten waarop monitoring en tussentijdse evaluaties plaatsvinden (inclusief de doorontwikkeling van de governance); - de wijze waarop de resultaten worden beoordeeld; - de wijze waarop de uitkomsten worden besproken binnen de governance van het akkoord; - de wijze waarop partijen gezamenlijk besluiten nemen over eventuele aanpassing van de uitvoering, aanvullende ondersteuning of wijziging van het akkoord. • Met betrekking tot betrekking tot de opgave Oekraïne geldt dat in Q4 2026, als meer duidelijk is over besluitvorming rondom het Transitiedocument, Partijen samen in gesprek gaan over bestuurlijke afspraken over de huisvestingsopgave rond Oekraïense ontheemden. 28 Verdere informatie over deze twee ontwikkelingen is te vinden in de b ijlage. 5 | FINANCI¸N Het realiseren van aanvullende vormen van huisvesting brengt kosten met zich mee. Voor veel vormen van aanvullende huisvesting is een initiºle investering nodig om de woonruimten te realiseren en zijn er exploitatiekosten, zoals kosten voor sociaal beheer. Deze kosten worden op verschillende manieren gedekt. De inzet is dat de bewoners van aanvullende vormen van huisvesting huur29 betalen waarmee een groot deel van de investeringskosten en de exploitatiekosten gedekt worden. Aanvullende vormen van huisvesting zijn echter niet altijd rendabel.
Er zijn daarom verschillende financiºle regelingen die kunnen worden ingezet om aanvullende vormen van huisvesting te realiseren. Die worden in de volgende paragraaf toegelicht. In de paragraaf erna gaan we in op de beschikbare middelen voor het uitvoeringsprogramma. 5.1 | INZET BESTAANDE REGELINGEN Onderdeel van de afspraken is een duidelijke Rijksinzet op financiºle ondersteuning30. Op dit moment zijn er verschillende bestaande regelingen die ingezet kunnen worden voor de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. De tabel hieronder licht de regelingen en de beschikbare budgetten toe. Naam regeling | Waarvoor in te zetten | Beschikbaar | Maximale budget | bijdrage Stimuleringsregeling | De SFT kan in ieder geval worden | €178,5 miljoen | €14.000 + €6.000 Flex- en | ingezet bij complexen met | t/m 31 december | voor sociaal Transformatiewoningen | verplaatsbare woningen, | 2027 | beheer voor (SFT) | transformatiewoningen en | zelfstandige gesplitste woningen.
| woonruimten €7.000 + €4.000 voor sociaal beheer voor onzelfstandige woonruimten Regeling tijdelijke | Deze regeling is voor de tijdelijke | Geen | Een vergoeding bekostiging opvang en | bekostiging van opvang en | budgetplafond, is | voor huisvesting gemeenten | huisvesting van statushouders, | gebaseerd op de | uitvoeringskosten (Doelgroepflexibele | asielzoekers en Oekraïense | geschiktheid van | van €11 per plek regeling)31 | ontheemden. Het vergoedt op | de aanvragen. | per dag plus aanvraag de kosten voor indirecte | Financiering tot | werkelijke uitvoering, de transitie en de | maximaal 4 | vergoeding van exploitatie voor allerlei vormen van | maart 2030.32 | transitie- en opvang en huisvesting. Alleen | exploitatiekosten33. zelfstandig wonen in reeds bestaande sociale huurwoningen is bij voorbaat uitgesloten. De regeling kan in combinatie met de SFT gebruikt worden. Regeling Huisvesten | De RHA kan worden ingezet voor | In 2026: €20 | €9.000 per Aandachtsgroepen | het financieren van woonruimten | miljoen. Het | gerealiseerde (RHA) | voor specifieke aandachtsgroepen, | kabinet stuurt op | woonruimte, waaronder studenten, | de langjarige | maximaal €5 29 Of een vergoeding, als er sprake is van een gebruikersovereenkomst in plaats van een huurovereenkomst.
30 Onderdeel van de afspraken in dit akkoord is dat partijen gezamenlijk een onafhankelijke analyse laten uitvoeren naar de toereikendheid en passendheid van de bestaande (financiºle) regelingen (zie paragraaf 3.2). 31 Deze regeling kan in combinatie met de SFT worden gebruikt 32 Regeling tijdelijke bekostiging opvang en huisvesting gemeenten. 33 De hoogte van de werkelijke kosten is afhankelijk van de aanvraag voor maximaal de looptijd van de regeling. 21 22 arbeidsmigranten en statushouders. beschikbaarheid van deze middelen, maar dat moet nog worden vastgesteld in augustus. miljoen per gemeente Regeling Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders (HGGV) De HGGV kan worden ingezet voor het passend maken van woningen voor grote gezinnen door het verbouwen of aanpassen van woningen, transformatie van gebouwen en plaatsing van extra woonunits. In 2026: €1,6 miljoen. Er wordt gewerkt aan een verlenging voor 2027 van hetzelfde bedrag. €35.000 - €50.000 per gezin, afhankelijk van grootte gezin 5.2 KOSTEN UITVOERING AKKOORD In deze bestuurlijke afspraken zijn verschillende acties opgenomen met bijbehorende budgettaire verantwoordelijkheid voor de te maken kosten. Tevens zijn er mogelijk nieuwe acties die nog nadere uitwerking of onderzoek vragen om tot een heldere afbakening te komen, waardoor die specifieke kosten niet in beeld zijn en evenmin welke partij deze zal dragen.
Partijen spreken af dat indien deze budgettaire verantwoordelijkheid nog niet is belegd, dit voorafgaand aan het maken van de kosten via de afgesproken governancestructuur ter besluitvorming voor te leggen. 23 6 SLOTBEPALINGEN Artikelen 1. Wederkerigheid. I. De uitvoering van de afspraken in dit akkoord is gebaseerd op wederkerigheid tussen partijen. Partijen erkennen dat het realiseren van de gezamenlijke ambitie afhankelijk is van de inzet van alle betrokken partijen en van het tijdig beschikbaar komen van noodzakelijke randvoorwaarden. 2. Nakoming. I. Het Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting is niet in rechte afdwingbaar. Partijen kunnen elkaar aanspreken op tekortkomingen in de nakoming ervan via het Bestuurlijk Overleg. II. Deze bestuurlijke afspraken laten de houding van de partijen ten opzichte van eerdere, toekomstige of verdere wet- en regelgeving rondom de positie van statushouders op de woningmarkt onverlet. 3. Verhouding tot wet- en regelgeving en wettelijke bevoegdheden. I. Indien wet- of regelgeving wordt vastgesteld die de uitvoerbaarheid van de gemeentelijke taakstelling en de werking van het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de taakstelling statushouders aantast, treden partijen onverwijld met elkaar in overleg over de consequenties. Dit kan ertoe leiden dat partijen hun inzet en eventuele afspraken heroverwegen. 4.
Gewijzigde of onvoorziene omstandigheden. I. Partijen treden met elkaar in overleg indien zich onvoorziene omstandigheden voordoen, die van dien aard zijn dat naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid ongewijzigde instandhouding van dit akkoord niet mag worden verwacht (of: onvoorziene omstandigheden voordoen die wezenlijke gevolgen hebben voor de uitvoering van dit akkoord). II. Het in het eerste lid bedoelde overleg vindt plaats binnen twee weken nadat een partij de wens hiertoe aan de andere partij schriftelijk kenbaar heeft gemaakt. 5. Wijziging I. Elke Partij kan de overige Partijen schriftelijk verzoeken het akkoord te wijzigen. De wijziging behoeft de schriftelijke instemming van alle Partijen. II. Partijen treden in overleg binnen 1 maand nadat een Partij de wens daartoe aan de overige Partijen schriftelijk heeft meegedeeld. III. De wijziging aan het akkoord en de verklaring tot instemming worden als bijlage aan het akkoord gehecht. 6. Geschillen. I. Indien blijkt dat wezenlijke randvoorwaarden niet of onvoldoende beschikbaar komen, of er sprake is van een geschil, treden partijen met elkaar in overleg over de gevolgen voor de uitvoering van het akkoord en eventuele aanpassing van de afspraken. II.
Er is sprake van een geschil indien ØØn van de partijen daarvan schriftelijk en gemotiveerd melding maakt aan de andere partij, waarna de partijen binnen 20 werkdagen na een zodanige melding eerst met elkaar in overleg treden om te bezien of in der minne een oplossing van het geschil kan worden gevonden. III. Indien het minnelijk overleg (of het volgen van de escalatieregeling) niet binnen twee maanden leidt tot een oplossing van het geschil kunnen Partijen dit akkoord beºindigen met inachtneming van artikel [artikel over beºindiging] van dit akkoord. 24 7. Opzegging. I. Elke partij kan het akkoord met inachtneming van een opzegtermijn van 3 maanden schriftelijk opzeggen, indien een zodanige verandering van omstandigheden is opgetreden dat dit akkoord billijkheidshalve op korte termijn behoort te eindigen. Onder een zodanige verandering van omstandigheden wordt begrepen door het kabinet vastgestelde bezuinigingen of wijzigingen in wet- en regelgeving die de uitvoerbaarheid van de afspraken uit dit akkoord wezenlijk raken, waaronder omstandigheden als bedoeld in artikel 3, eerste lid.
Indien er een wetsvoorstel wordt aangenomen gedurende de looptijd van dit akkoord dat een verbod vastlegt op het voorrang verlenen aan statushouders op een sociale huurwoning zonder rekening te houden met uitvoerbaarheid en andere bezwaren die door de Raad van State of betrokken partijen zijn ingebracht, spreken partijen af dat dit gegeven een legitieme grond biedt voor een partij om dit akkoord op te zeggen. De opzegging moet de verandering in omstandigheden vermelden. II. Wanneer een partij het akkoord opzegt, beraden de overige partijen zich over de gevolgen daarvan voor het akkoord. III. Ingeval van beºindiging van het akkoord krachtens opzegging is geen van de partijen jegens een andere partij schadeplichtig. 8. Ondertekening in verschillende exemplaren. Dit akkoord kan worden ondertekend door Partijen in verschillende exemplaren, die samengevoegd hetzelfde rechtsgevolg hebben alsof het ondertekend is door alle Partijen in ØØn exemplaar 9. Toetreding. Van tussentijds toetreden als nieuwe partij tot het akkoord is geen sprake. 10. Inwerkingtreding en looptijd. Dit akkoord treedt in werking met ingang van de dag na ondertekening door alle Partijen en eindigt op 1 juli 2028 2028. Partijen treden uiterlijk een jaar na ondertekening van het akkoord in overleg en evalueren de samenwerking en eventuele verlenging van dit akkoord. 11. Citeertitel.
Dit akkoord wordt aangehaald als Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting. 12. Publicatie. I. Het akkoord zal openbaar worden gemaakt door publicatie in de Staatscourant. II. Bij wijzigingen in het akkoord vindt het eerste lid van overeenkomstige toepassing. Aldus overeengekomen en in vijfvoud ondertekend, [handtekening] [handtekening] handtekening] [handtekening] handtekening] 25 Bijlagen • Bijlage A: Begrippenlijst • Bijlage B: Factsheet Rijksregelingen voor aanvullende vormen van huisvesting • Bijlage C: Opgaven relevant voor de doorontwikkeling 26 BIJLAGE A: BEGRIPPENLIJST Aandachtsgroepen - Categorieºn personen van wie de woonbehoefte of huisvesting bijzondere aandacht behoeft conform het besluit versterking regie volkshuisvesting. Aanvullende vormen van huisvesting - Woonruimten die voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en op een manier afwijken van een permantente zelfstandige (nieuwbouw)woning. Bijv. flexwoningen, woningdelen, transformatie en doorstroomlocaties. Zie voor de volledige definitie het bestuurlijk akkoord. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) - Algemene rijksregels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. Betaalbaarheidsdoelstellingen - Doelstellingen voor de realisatie van voldoende betaalbare woningen, waaronder sociale huur en middenhuur, binnen de Wet versterking regie op volkshuisvesting.
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) - Organisatie verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van asielzoekers in Nederland. Doelgroepenmix - Het bewust mengen van verschillende doelgroepen binnen een woonproject om integratie en leefbaarheid te bevorderen. Doorstroming - Het proces waarbij bewoners verhuizen naar een andere woning, waardoor woningen vrijkomen voor nieuwe woningzoekenden. Flexwoning - Hoogwaardige verplaatsbare woning die (in eerste instantie) op een tijdelijke locatie staat. Interbestuurlijk toezicht (IBT) -Toezicht van hogere overheden (Rijk of provincie) op de uitvoering van wettelijke taken door lagere overheden, zoals gemeenten. Lokale werkprogramma’s -Lokale uitwerking van de ambities uit dit akkoord door gemeenten en woningcorporaties. Zie voor de volledige definitie het bestuurlijk akkoord. Migratiepact -Europese afspraken over asiel en migratie, gericht op samenwerking tussen lidstaten. Meerjaren Productie Prognose (MPP) - Periodiek ambtelijk overzicht dat de instroom, doorstroom en uitstroom van verschillende onderdelen van de migratieketen voorspelt. Middenhuurwoning - Huurwoning in het middensegment tussen sociale huur en vrije sector met een aanvangshuurprijs zoals gedefinieerd in de Huisvestingswet. Nationaal Actieplan Dakloosheid - Landelijk programma gericht op het voorkomen en verminderen van dakloosheid.
Nationale Prestatieafspraken - Landelijke afspraken tussen Rijk, woningcorporaties en gemeenten over o.a. woningbouw, verduurzaming en betaalbaarheid. Nareizigers - Gezinsleden van een statushouder die naar Nederland komen via de officiºle nareisregeling. Onzelfstandige woonruimten - Woonruimten waarbij voorzieningen zoals keuken en badkamer worden gedeeld. Omgevingswet - Wet die regels voor de fysieke leefomgeving bundelt en vereenvoudigt. 27 Omgevingsrecht - Het geheel aan wet- en regelgeving voor de fysieke leefomgeving, waaronder ruimtelijke ordening, bouwen en milieu, gebundeld in de Omgevingswet. Omklappen van opvang naar huisvesting - Het omzetten van tijdelijke opvanglocaties (bijvoorbeeld voor asielzoekers) naar (semi)permanente woonlocaties. Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne - Europese regeling die tijdelijke bescherming biedt aan ontheemden uit Oekraïne. Rijksvastgoedbedrijf - Uitvoeringsorganisatie van het Rijk die verantwoordelijk is voor het beheer, de ontwikkeling en het inzetten van rijksvastgoed. Sociaal beheer - Begeleiding en ondersteuning van bewoners gericht op leefbaarheid, veiligheid en het bevorderen van zelfstandig wonen. Statushouders (vergunninghouders) - Asielzoekers met een verblijfsvergunning om in Nederland te mogen blijven, met bijbehorende rechten en plichten zoals huisvesting en inburgering.
In dit akkoord wordt met ‘statushouder’ vergunninghouder bedoeld. Taakstelling huisvesting vergunninghouders - De wettelijke verplichting voor gemeenten om een vastgesteld aantal statushouders te huisvesten. Transformatiewoningen - Woningen die ontstaan door het ombouwen van bestaand vastgoed (zonder woonfunctie) naar woonruimte. Urgentie - Voorrangsregeling bij woningtoewijzing. Volkshuisvestingsprogramma - Verplicht programma waarin gemeenten, provincies en het Rijk het beleid voor woningbouw en het beheer van de bestaande voorraad concretiseren, mede op basis van de woonbehoefte en woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte per aandachtsgroep. Wet versterking regie volkshuisvesting - Wet die het Rijk, provincies en gemeenten meer sturingsmogelijkheden geeft op de woningbouwopgave en een eerlijke verdeling van woningen voor woningzoekenden. Woningbouwopgave - De opgave om jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te realiseren om het woningtekort te verminderen. Woningcorporaties - Toegelaten instellingen die zich primair richten op het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen en het huisvesten van huishoudens met een lagere inkomenspositie.
Woningtekort - Het (statistisch) woningtekort is het verschil tussen de gewenste woningvoorraad (vraag) en de beschikbare woningvoorraad (aanbod), waarbij de woningbehoefte wordt bepaald aan de hand van de verwachte ontwikkeling van het aantal huishoudens en hun woonwensen. Woningwet - Wet die regels stelt voor de volkshuisvesting, waaronder de taken en verantwoordelijkheden van woningcorporaties en de bouw en verhuur van woningen. WooncarriŁre - De ontwikkeling die een huishouden doormaakt op de woningmarkt. Woondeals - Regionale afspraken tussen Rijk, provincies en gemeenten over woningbouwproductie en locaties. 28 BIJLAGE B: FACTSHEET RIJKSREGELINGEN VOOR AANVULLENDE VORMEN VAN HUISVESTING Deze factsheet ondersteunt gemeenten en woningcorporaties bij het benutten van bestaande Rijksregelingen en ondersteuning voor aanvullende vormen van huisvesting. Gemeenten, provincies en woningcorporaties staan voor een grote opgave om snel passende woonruimte te realiseren voor verschillende groepen woningzoekenden. Aanvullende vormen van huisvesting kunnen bijdragen aan zowel de huisvesting van statushouders, Oekraïense ontheemden als aan de bredere volkshuisvestelijke opgave voor andere doelgroepen. Het Rijk ondersteunt deze opgave met specifieke uitkeringen, garanties, kennis en procesondersteuning.
De Rijksregelingen en ondersteuningsteams helpen gemeenten en corporaties om sneller en op grotere schaal woonoplossingen te realiseren. Daarmee dragen zij bij aan het verminderen van de druk op opvanglocaties en de woningmarkt. Hieronder staan de belangrijkste instrumenten en een overzicht van de beschikbare informatie over de meest voorkomende aanvullende vormen van huisvesting die ingezet kunnen worden voor het huisvesten van specifieke doelgroepen. De regelingen van het Ministerie van BZK en het Ministerie van J&V kunnen gecombineerd worden toegepast wanneer aan alle voorwaarden van de desbetreffende regelingen wordt voldaan. Het is niet mogelijk om binnen een project voor dezelfde kostenpost tweemaal een vergoeding aan te vragen. Financiële en risico-mitigerende regelingen Tabel met financiële Rijksregelingen Regeling Ministerie Doelgroep Waarvoor Maximale bijdrage SFT BZK Brede doelgroep Flex/transformatie €14.000 + €6.000 voor sociaal beheer voor zelfstandige woonruimten €7.000 + €4.000 voor sociaal beheer voor onzelfstandige woonruimten DFR J&V Asielzoekers/Statushouders/Oekraïense ontheemden Transitiekosten + beheer Werkelijke kosten + normvergoeding uitvoeringskosten34 RHA BZK Groot aantal verschillende aandachtsgroepen Toevoegen woonruimte €9.000 HGGV BZK Grote gezinnen statushouders Aanpassing/transformatie €35.000–€50.000 1.
Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT) – voor alle doelgroepen, met voorwaarde ten aanzien van het percentage te reserveren woningen voor statushouders en/of Oekraïense ontheemden De Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT) | RVO ondersteunt gemeenten financieel bij het realiseren van flexwoningen, transformatiewoningen en sinds 2025 ook optopprojecten. De regeling is bedoeld om projecten sneller uitvoerbaar te maken, vooral in de complexe voorfase. Gemeenten kunnen een bijdrage aanvragen voor woningen die snel beschikbaar zijn voor onder meer statushouders, Oekraïense ontheemden, studenten, arbeidsmigranten en andere spoedzoekers. Per zelfstandige woning geldt een maximale bijdrage voor de bouwkosten van € 14.000 en een vaste bijdrage voor sociaal beheer van € 6.000. Voor onzelfstandige woningen zijn deze bedragen € 7.000 en € 4.000 respectievelijk. 34 Dit zijn kosten die gemeente maken om een project te realiseren met woningcorporaties, ondernemers, de buurt, politiek en maatschappelijke organisaties. De regeling vergoedt zaken als educatie, dagbesteding en kinderopvang. Voor alle uitvoeringskosten ontvangen gemeenten een normbedrag van € 11 per plek per dag. 29 Om in aanmerking te komen voor financiële ondersteuning vanuit de SFT voor een project met flex- of transformatiewoningen, gelden een aantal voorwaarden.
De woningen dienen minstens 10 jaar onderdeel te blijven van de sociale huurvoorraad. Daarnaast moet een gemeente een aantal sociale huurwoningen reserveren voor statushouders en/of ontheemden uit Oekraïne voor minimaal 10 jaar. Het aantal gereserveerde woningen is minimaal gelijk aan 30% van het aantal woningen in het project. Deze woningen hoeven geen onderdeel te zijn van het project zelf, maar mogen ook elders binnen de gemeente worden gerealiseerd. Voor de overige woningen bepaalt de gemeente zelf welke doelgroepen worden gehuisvest. 2. Doelgroepflexibele Regeling (DFR) – voor asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden Per 1 juli zijn de verschillende financiële regelingen voor de opvang van Oekraïense ontheemden en de doorstroomlocaties van statushouders gecombineerd in één regeling en aangevuld met asielzoekers: de regeling tijdelijke bekostiging opvang en huisvesting gemeenten (de doelgroepflexibele regeling (DFR)). De regeling geeft gemeenten meer financiële zekerheid voor de lange termijn en vergroot de mogelijkheden om te investeren ten opzichte van de eerdere regelingen voor opvang van ontheemden en doorstroomlocaties. De looptijd is tot en met 4 maart 2030 en vergoedt kosten per plek per dag. Op aanvraag vergoedt het Rijk voor meerdere jaren de werkelijke kosten voor zowel de investering als de exploitatie van een locatie.
Ook ontvangen gemeenten een tegemoetkoming voor hun indirecte kosten, zoals administratie en dagbesteding. Deze aanvragen worden beoordeeld door een loket van Asiel en Migratie onder andere op basis van looptijd, kosten en plekken. Ondersteuning vanuit deze regeling kan uitsluitend worden aangevraagd voor onderdakvoorzieningen die direct worden ingezet voor de doelgroepen asielzoekers, statushouders en/of Oekraïense ontheemden. Zijn deze voorzieningen onderdeel van een groter project? Dan geldt de vergoeding alleen voor het deel dat wordt ingezet voor de doelgroepen asielzoekers, statushouders of ontheemden uit Oekraïne. Bij afloop van het project kan de gemeente de locatie inzetten voor eigen doelgroepen. Daarvoor ontvangt zij niet langer en vergoeding, maar heeft zij ook geen terugbetalingsplicht. 3. Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen – voor uiteenlopende doelgroepen De Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA) is beschikbaar voor gemeenten die woonruimte willen financieren voor specifieke aandachtsgroepen. De regeling is beschikbaar voor een brede groep aandachtsgroepen, waaronder studenten, arbeidsmigranten, statushouders, uitstromers uit zorginstellingen en dakloze mensen. De volledige lijst met aandachtgroepen waarvoor een financiële bijdrage kan worden aangevraagd is terug te vinden op de webpagina van RVO.
Per gerealiseerde woonruimte wordt maximaal een bedrag van € 9.000 uitgekeerd. 4. Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders (HGGV) – voor statushouders De Regeling Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders (HGGV) | RVO.nl helpt gemeenten en corporaties bij het huisvesten van grote gezinnen met een verblijfsvergunning. Grote gezinnen zijn moeilijk te plaatsen doordat er weinig passende woningen beschikbaar zijn. De regeling biedt een specifieke uitkering voor verbouw of aanpassing van woningen, transformatie van gebouwen en plaatsing van extra woonunits. Gemeenten kunnen maximaal € 35.000 ontvangen voor gezinnen van 6 tot en met 9 personen en € 50.000 voor gezinnen van 10 personen of meer. 5. Regelingen voor beperken risico herplaatsing van verplaatsbare woningen – voor alle doelgroepen Om de financiële risico’s voor initiatiefnemers van projecten met verplaatsbare woningen te beperken, zijn de marktmeester, de Fysieke Achtervang Verplaatsbare Woningen (FAVW) en de Regeling Tegemoetkoming Herplaatsing Flexwoningen (RTHF). Bestaande verplaatsbare woningen krijgen zo een tweede leven en houden langer hun waarde. Hiermee worden risico’s voor corporaties en gemeenten beperkt en wordt opschaling van flexbouw aantrekkelijker gemaakt.