13.3.13 - 2026.09.14 VNG: 26/033 nazending stukken ALV 30-9-2026 VNG-inzet richting kabinet
Tekst van het document
De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk dinsdag 29 september vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl. Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG -bureau aanmeldt (liefst donderdag 24 september vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNG-bestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt.
Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties die ondertekend zijn ingediend. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/6 4. Sjabloon voor opbouw motie ALV Vooraf Bij de opstelling van dit sjabloon, inclusief de toelichting bij de onderdelen, is rekening gehouden met het advies van de werkgroep “Anders communiceren over moties”. Aandachtspunten: - Ingediende moties en preadviezen daarop van het bestuur bereiken de gemeenten meestal pas (zeer) kort voor de ledenvergadering. Dat beperkt de mogelijkheden van colleges en raden om hun standpunten voor te bereiden - In de praktijk is er maar zeer beperkt tijd om moties in de ALV te bespreken - In plaats van het indienen van een motie is het ook mogelijk om het woord te voeren in de ALV of aan het bestuur te vragen om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG -bestuur en commissies. Gelet hierop vragen wij gemeenten die een motie willen indienen: - Moties zo vroeg mogelijk in te dienen en in ieder geval uiterlijk 17 september vóór 12 uur a.s.
(tenzij er sprake is van een actuele ontwikkeling waardoor eerdere indiening van de motie redelijkerwijs niet mogelijk is) - De motie niet te gedetailleerd en te technisch te formuleren - Zich te beperken tot moties die voor een substantieel deel van de achterban herkenbaar en van belang zijn - Van het bestuur een inspanningsverplichting (en geen resultaatsverplichting) te eisen, wanneer het bestuur niet de eindverantwoordelijke of bevoegde partij is en derhalve ook geen doorzettingsmacht heeft - Te overwegen of in plaats van het indienen van een motie in het betreffende specifieke geval ook kan worden gekozen voor woordvoering in de ALV of het indienen van een vraag bij het VNG-bestuur om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Opbouw sjabloon motie Indiener(s), titel en datum Motie van de gemeente(n): .... Titel motie: …. Datum indiening: …. Inhoud motie Aanleiding Omschrijving directe aanleiding voor de motie. Dat kan zijn: een actuele ontwikkeling (bijv. nieuwe regelgeving, een calamiteit, nieuwe cijfers die bekend zijn geworden), een langer levende zorg (bijv. uitblijven van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, signalen van inwoners en bedrijven) of een andere aanleiding.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten 6/6 Overweging/constatering (“overwegende, dat ....” of “constaterende, dat ....”) Duiding van de problematiek die aan de orde is met aandacht voor: - Omvang probleem en betekenis voor gemeenten (en hun inwoners) - Urgentie van het probleem (welke actie/aanpak is op welke termijn nodig) - De betrokken stakeholders en de rol van gemeenten. Oproep aan het VNG-bestuur Gerichte oproep aan het bestuur om zich in te spannen voor een oplossing van het probleem door: - Belangenbehartiging richting rijk, medeoverheden en andere partijen - Als VNG aan de gemeenten te vragen om een bepaalde actie te ondernemen - Eigen VNG-beleid te gaan voeren of aan te passen. Slotzin “En gaat over tot de orde van de dag.” Ondertekening indiener(s) Het indienen van moties is een bevoegdheid van het college (of meerdere colleges). Ondertekening vindt daarom plaats door: - De burgemeester(s) van de indienende gemeente(n) - Eventueel met medeondertekening van gemeentesecretaris(sen), wethouder (s) of raadslid/raadsleden. CONCEPT NOTULEN NAJAARS ALGEMENE LEDENVERGADERING 28 NOVEMBER 2025 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op vrijdag 28 november 2025 in het Beatrixtheater in Utrecht.
Aanwezig Aanwezig zijn de leden van het bestuur en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten. a. vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Ameland Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Bladel Blaricum Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borne Boxtel Breda Bronckhorst Brunssum Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Cranendonck Culemborg Dalfsen De Ronde Venen De Wolden Delft Den Haag Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Duiven Edam-Volendam Ede Eemnes Eersel Eijsden-Margraten Eindhoven Emmen Enkhuizen Enschede Epe Ermelo Etten-Leur Gemert-Bakel Gennep Gilze en Rijen Goeree-Overflakkee Goes Goirle Gooise Meren Gorinchem Gouda Groningen Haaksbergen Haarlem Haarlemmermeer Harderwijk Hardinxveld-Giessendam Harlingen Heemstede Heerlen Hellendoorn Helmond Hengelo Heumen Heusden Hilvarenbeek Hilversum Hoeksche Waard Hof van Twente Hollands Kroon Hoogeveen Hoorn Horst aan de Maas Houten Huizen IJsselstein Kaag en Braassem Kampen Kapelle Katwijk Koggenland Krimpenerwaard
Land van Cuijk Landgraaf Landsmeer Laren Leeuwarden Leiden Leiderdorp - - 2 Leidschendam-Voorburg Leusden Lingewaard Lisse Lochem Loon op Zand Losser Maasgouw Maashorst Maastricht Meierijstad Meppel Middelburg Midden-Delfland Midden-Drenthe Midden-Groningen Molenlanden Montferland Montfoort Neder-Betuwe Nieuwegein Nijkerk Nijmegen Noordenveld Noordoostpolder Nunspeet Oegstgeest Oisterwijk Oldambt Oldenzaal Oost Gelre Oosterhout Ooststellingwerf Opmeer Opsterland Oss Oude IJsselstreek Ouder-Amstel Oudewater Overbetuwe Papendrecht Pijnacker-Nootdorp Purmerend Raalte Reimerswaal Renkum Renswoude Rheden Rhenen Ridderkerk Rijssen-Holten Rijswijk Roermond Roosendaal Rotterdam Rozendaal Schagen Schiermonnikoog Schouwen-Duiveland s-Hertogenbosch Sint-Michielsgestel Sliedrecht Sluis Smallingerland Soest Son en Breugel Stadskanaal Staphorst Steenbergen Steenwijkerland Stein Stichtse Vecht Súdwest-Fryslân Terneuzen Teylingen Tholen Tiel Tilburg Tubbergen Twenterand Uitgeest Uithoorn Utrecht Utrechtse Heuvelrug Valkenswaard Veenendaal Veere Veldhoven Velsen Vijfheerenlanden Vlaardingen Vlissingen Voerendaal Voorne aan Zee Voorschoten Voorst Vught Waadhoeke Waalre Waalwijk Waddinxveen Wageningen Wassenaar Waterland Weert West Betuwe West Maas en Waal Westerkwartier Westervoort Westland Weststellingwerf Wijchen Wijdemeren Winterswijk Woensdrecht Woerden Wormerland Zaanstad Zeewolde Zeist
Zevenaar Zoetermeer Zoeterwoude Zuidplas Zundert Zutphen Zwartewaterland Zwijndrecht Zwolle - - 3 3 01. Opening en Agenda NB) vicevoorzitter Mark Boumans is technisch voorzitter van de vergadering. De voorzitter opent de vergadering heet de leden van harte welkom. Hij geeft aan dat hij VNG-voorzitter Sharon Dijksma vervangt als vergadervoorzitter. De verdrietige reden daarvoor is dat haar moeder is overleden. Sharon Dijksma is wel aanwezig bij de vergadering en zal daarna bij een aantal agendapunten nog het woord voeren namens het bestuur. De voorzitter geeft aan dat bij deze VNG Bestuurdersdag in totaal 600 deelnemers uit 260 gemeenten aanwezig zijn. Vervolgens geeft hij een toelichting op de stemprocedure. Zoals gebruikelijk vindt in de ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Elke gemeente heeft per 1000 inwoners 1 stem, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen zijn openbaar en het stemgedrag van de gemeente wordt na de vergadering via de VNG-website bekend gemaakt. Het systeem wordt getest met een proefstemming “De waarheid ligt in het midden” (48,11% is het eens met deze stelling). Alleen vooraf aangemelde sprekers kunnen het woord voeren. Naast het elektronisch stemmen is het ook mogelijk om bij acclamatie te besluiten. Dat is bij een aantal minder spannende voorstellen gebruikelijk.
Het bestuur heeft opnieuw een groot aantal moties ontvangen en de tijd om deze te behandelen is helaas beperkt. Voorafgaand aan deze ALV is daarom aan de indieners gevraagd of zij kunnen instemmen met het bij acclamatie vaststellen van hun motie . Een meerderheid van de indieners bleek hiertoe bereid. Als iemand in de zaal toch een stemming wil dan kan is dat vanzelfsprekend mogelijk. Gelet op de beperkte tijd, zijn ook de indieners van moties waarop het bestuur een positief preadvies heeft uitgebracht, gevraagd of nadere toelichting op het podium nodig is. Een aantal indieners heeft aangegeven af te zien van toelichting op het podium. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen wordt een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Frans Backhuijs, burgemeester van Lochem. 2. Mededelingen De voorzitter geeft aan dat de VNG een nieuwe loot aan de stam van onze vereniging heeft. Sint Maarten is “buitengewoon lid” geworden. 3. Benoeming notulencommissie Najaars ALV 28 november 2025 Van deze vergadering zal het VNG-bureau een verslag uitwerken dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt een notulencommissie ingesteld, bestaande uit ten minste drie personen.
De voorzitter stelt voor om de volgende drie personen te benoemen in de notulencommissie : - Michiel van Veen, burgemeester Gemert-Bakel - Willemien Treurniet, wethouder Middelburg - Michelline Paffen-Zeeni, wethouder Amersfoort. Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen. - - 4 4 4. Vaststelling notulen ALV 18 juni 2025 Aan de orde van behandeling is de vaststelling van de notulen van de vorige ledenvergadering van 18 juni 2025 in Eindhoven. De notulencommissie voor deze vergadering werd gevormd door: - Michiel Rijsberman, wethouder Lochem - Benne Kerver, raadslid Capelle aan den IJssel - José van Egmond, burgemeester Tiel. Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen. 5. VNG-inzet richting nieuwe kabinet De voorzitter geeft het woord aan VNG-voorzitter Sharon Dijksma voor een toelichting. Sharon Dijksma geeft in aanvulling op haar speech aan dat het bestuur zich inzet op basis van het mandaat in de resolutie “VNG-inzet richting Tweede Kamerverkiezingen; onze inwoners verdienen beter!” die is aangenomen in de ALV van 18 juni 2025. In de afgelopen periode heeft de VNG samen met andere partners ook de “Top bestaanszekerheid” georganiseerd en zijn gezamenlijke verklaringen opgesteld op uiteenlopende thema’s.
Daarnaast heeft de VNG ook het initiatief genomen om samen met maatschappelijke partners te komen tot “bouwstenen voor een nieuw regeerakkoord”. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. 6. Inhoudelijke zaken a. Resolutie “Verder met Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)” De voorzitter geeft aan dat het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) en de continuering van deelname door gemeenten aan het Integraal Zorgakkoord (IZA) in een ledenraadpleging aan de leden zijn voorgelegd. In deze ledenr aadpleging hebben 257 gemeenten (ruim 75%) gereageerd. In de gewogen stemming heeft 97% positief en 3% negatief gereageerd. Op basis van deze duidelijke uitspraak heeft het bestuur zijn eerdere besluit van 2 juli 2025 om in te stemmen met onderhandelaarsakkoord AZWA bekrachtigd. Veel gemeenten hebben ook gebruikgemaakt van de mogelijkheid om opmerkingen te maken. Op basis van de eerdere uitvoeringstoets en de gemaakte opmerkingen van gemeenten bij de ledenraadpleging heeft het bestuur op 5 november jl. een nieuwe resolutie aan de leden voorgelegd.
- - 5 5 Bij dit agendapunt behandelen we ook drie moties: o Motie Maashorst “Inzet doorbraakmiddelen AZWA voor domein-overstijgende en integrale transformatieplannen IZA op de wachtlijst” o Motie Winterswijk “Versterking inzet zorgverzekeraars op preventie” o Motie Groningen “Voorkom de “zorgcrisis” en kies voor een vitale en gezonde toekomst!” Het bestuur geeft op al deze moties een positief preadvies. De voorzitter geeft het woord aan Nathalie Kramers, commissievoorzitter Zorg, Jeugd & Onderwijs voor een toelichting op de resolutie. Nathalie Kramers geeft aan dat met bekrachtiging van het AZWA een volgende stap is gezet in onze strategie. Zij is iedereen in het land en het VNG-bureau dankbaar die hierbij heeft geholpen. Hiermee bevestigen gemeenten dat zij door willen gaan met deze beweging. Dat is niet gemakkelijk en er zijn veel hobbels. Om het belang van gelijkwaardigheid in verhoudingen te benadrukken en met de suggesties die de leden in de ledenraadpleging hebben meegegeven is een nieuwe resolutie opgesteld. Ramona Sour, wethouder Maashorst, geeft een toelichting op de motie Maashorst. Helaas zijn de IZA-gelden eerder op door een verandering van de spelregels tijdens het spel. Het gevolg is dat eerder goedgekeurde plannen nu op de wachtlijst staan. Voor de doorbraakmiddelen lijkt het dezelfde kant op te gaan en dat levert onwenselijke vertraging op.
De motie roept het bestuur op in het BO IZA het gesprek aan te gaan om dit onwenselijke scenario te vorkomen. Manouska Molema, wethouder Groningen, geeft een toelichting op de motie Maashorst. De motie richt zich nadrukkelijk op het lange termijn perspectief en het belang van preventie. Gemeenten hebben te maken met inwoners die steeds vaker chronisch ziek zijn, ongezond leven en te zwaar zijn. Dat geeft extra druk op het zorgstelsel. Dat kan en moet anders. Een voorbeeld van een andere aanpak is het manifest dat betrokken partijen in Groningen met elkaar overeenkwamen om gezondheid centraal te stellen. De motie roept ook het bestuur op om in samenwerking met het Rijk de regie te nemen om een zorginfarct te voorkomen Sandra Metaal, wethouder Winterswijk, geeft aan het positieve preadvies op de motie Winterswijk te waarderen. De motie is mede namens de gemeenten van De Achterhoek ingediend. Inspreker Clèmens Piena, wethouder Oosterhout, geeft aan dat uit de inhoudelijke reacties in de ledenraadpleging blijkt dat er nog veel moet gebeuren. Hij steunt de moties en vraagt in het verlengde daarvan nadrukkelijk om aandacht voor de duurzame uitvoering van het AZWA, de daarvoor benodigde structurele middelen en voor de uitvoeringscapaciteit in kleinere gemeenten. Nathalie Kramers reageert op de insprekers. Bestuur steunt de inzet in de moties volledig.
In de volgende ALV zal de VNG terugkomen op de stand van zaken rond de doorbraakmiddelen. - - 6 6 Stemmingen Resolutie “Verder met Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)” De resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,97% van de stemmen. Motie Maashorst “Inzet doorbraakmiddelen AZWA voor domein-overstijgende en integrale transformatieplannen IZA op de wachtlijst” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 88,60% van de stemmen. Motie Winterswijk “Versterking inzet zorgverzekeraars op preventie” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,60% van de stemmen. Motie Groningen “Voorkom de “zorgcrisis” en kies voor een vitale en gezonde toekomst!” De motie wordt aangenomen bij acclamatie. b. Resolutie ”Een aanpak die wel werkt voor opvang tot en met integratie” De voorzitter geeft aan dat de leden op 5 november jl. de resolutie ”Een aanpak die wel werkt voor opvang tot en met integratie” hebben ontvangen. Met die resolutie legt het bestuur de leden een alternatief plan voor opvang en integratie voor, waarmee gemeenten laten zien hoe het wél kan . Op 20 november hl. Ontvingen de leden ook de resolutie “Naar een houdbare opvang van Oekraïense ontheemden”.
Deze resolutie volgt op het Overhedenoverleg van 19 november jl., waarin de VNG opnieuw indringend met het kabinet hebben gesproken over de voorwaarden waaronder gemeenten hun taken rond de opvang van Oekraïners kunnen uitvoeren. In het Overhedenoverleg zijn wel procesafspraken met het kabinet gemaakt, maar daarmee zijn de problemen van gemeenten nog niet opgelost. De VNG wil de druk erop houden bij het Rijk, maar maakt niet graag gebruik van een juridische procedure tegen de staat. Toch vragen wij u in de resolutie het mandaat om dat indien nodig wel te doen. Bij deze laatste resolutie heeft de gemeente Rozendaal de motie “Uitbreiding onderzoek jeugdzorgkosten naar Oekraïense ontheemden” ingediend. Het bestuur heeft daarop een positief preadvies uitgebracht. Gelet op hierop makt de gemeente geen gebruik van de mogelijkheid om het woord te voeren. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemmingen Resolutie ”Een aanpak die wel werkt voor opvang tot en met integratie” De resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 97,97% van de stemmen. Resolutie ”Naar een houdbare opvang van Oekraïense ontheemden” De resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,75% van de stemmen.
Motie Rozendaal “Uitbreiding onderzoek jeugdzorgkosten naar Oekraïense ontheemden” De motie wordt bij acclamatie aangenomen. - - 7 7 c. Resolutie Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem (ISA) (besluitvorming) De voorzitter geeft aan dat de leden op 5 november jl. de resolutie “Uitgangspunten voor consultatie over Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem (ISA)” hebben ontvangen. In de resolutie wordt een aantal uitgangspunten geformuleerd die onze positie binnen ISA kunnen versterken . Daarbij blijven de randvoorwaarden die eerder zijn gesteld aan het Klimaatakkoord onverkort van kracht (“haalbaar, betaalbaar en rechtvaardig voor de samenleving”). Bij dit agendapunt zijn de volgende moties ingediend: - Motie Nijmegen “Géén duurzame toekomst op drijfzand!” - Motie Middelburg “Bevorderen decentrale energiesystemen door stroomlijnen beleid en regelgeving en het verbeteren van de betaalbaarheid” - Motie Hengelo “Organiseren samenhangende aanpak van het energiesysteem” - Motie Goeree Overflakkee “Versterking publieke belangen en decentraal perspectief in de energietransitie” Het bestuur heeft op al deze moties een positief preadvies uitgebracht. Gelet hierop hebben de indieners van de vier moties aangegeven niet het woord te zullen voeren Chantal Zeegers, commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie en Milieu, geeft een toelichting op het voorstel.
De resolutie wil bijdragen aan een samenwerkingsagenda met alle overheden en de netbeheerders. Gemeenten spelen een sleutelrol bij het nieuwe energiesysteem, maar daarvoor zijn wel goede samenwerkingsafspraken nodig. Met de resolutie wil het bestuur de ra ndvoorwaarden van gemeenten stevig neerzetten waar het gaat om taken middelen en bevoegdheden in een gelijkwaardig speelveld. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemmingen Resolutie ”Uitgangspunten voor consultatie over Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem (ISA)” De resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,24% van de stemmen. Motie Nijmegen ”Géén duurzame toekomst op drijfzand!” De motie wordt bij acclamatie aangenomen. Motie Middelburg ”Bevorderen decentrale energiesystemen door stroomlijnen beleid en regelgeving en het verbeteren van de betaalbaarheid” De motie wordt bij acclamatie aangenomen. Motie Hengelo ”Organiseren samenhangende aanpak van het energiesysteem” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,57% van de stemmen. - - 8 8 Motie Goeree Overflakkee “Versterking publieke belangen en decentraal perspectief in de energietransitie” De motie wordt bij acclamatie aangenomen. 7.
Collectivisering van digitalisering in het kader van de resolutie “Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving” aangenomen in ALV 18 juni 2025 De voorzitter geeft aan dat de leden in de ALV van 18 juni jl. heeft u ingestemd met de resolutie “Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving”. In het kader van de uitwerking van deze resolutie hebben de leden voorstellen ontvangen voor collectivisering van digitalisering op de terreinen van “Artificial Intelligence”, “Cloud” en “Digitale veiligheid”. Bij dit agendapunt heeft de gemeente IJsselstein de motie “Continuïteitsgarantie Informatiebeveiligingsdienst” ingediend. Het bestuur heeft op deze motie een positief preadvies uitgebracht. Peter Snijders, commissievoorzitter Informatiesamenleving, geeft een toelichting op het voorstel. Het voorstel betreft de uitwerking van de eerdere resolutie. Er is op dit thema sprake van een grote urgentie. Hierbij wordt gekozen voor drie inhoudelijke speerpunten: de “cloud”, ai en digitale veiligheid. Daar doorheen lopen als rode draden de vraagstukken rond autonomie en sourcing en vakmanschap. Met het voorstel voor verdere uitwerking zetten gemeenten een concrete volgende stap. Ester Weststeijn, burgemeester IJsselstein, geeft een toelichting op de motie. Er ligt een mooi pakket voor met een duidelijk uitgestippelde route met de leden.
Echter op onderdelen is meer snelheid nodig, met name waar het de informatiebeveiligingsdienst (IBD) betreft. Daar is snelheid nodig om straks bij cybercrises een adequaat antwoord te kunnen geven. Wachten op de ALV van 30 september 2026 na raadsverkiezingen kost te veel tijd. Daarom de oproep aan het bestuur om nu vaart te zetten. De oproep is ook aan het Rijk en in het bijzonder de minister van BZK gericht. De randvoorwaarden en financiering voor gemeenten moeten op orde zijn. Inspreker Mark Teutelink, wethouder Enschede, geeft aan dat het belangrijk is om bij de VNG-inzet aan te sluiten bij de Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS). Blijf daarbij alle relevante partijen, waaronder het Chief Information Officer beraad (CIO-beraad) goed betrekken. Dat is nodig om gezamenlijk de benodigde snelheid en slagvaardigheid te realiseren. Peter Snijders, commissievoorzitter Informatiesamenleving, geeft aan de urgentie te voelen die de insprekers uitstralen. Die urgentie zal de VNG meenemen naar het ministerie van BZK en andere partijen. VNG gaat nadrukkelijk nu al verder en wacht niet op een volgende ALV. Stemmingen Voorstellen ”Collectivisering van digitalisering in het kader van de resolutie “Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving” De voorstellen worden aangenomen met een meerderheid van 100% van de stemmen.
- - 9 9 Motie IJsselstein ” Continuïteitsgarantie IBD” De motie wordt bij acclamatie aangenomen. 8. Doorontwikkeling VNG governance en voorbereiding grote vacatureronde na Raadsverkiezingen De voorzitter geeft aan dat in de grote vacatureronde na de raadsverkiezingen het overgrote deel van de posities in bestuur, commissies en colleges opnieuw wordt ingevuld. Dat is het natuurlijke moment om aanpassingen in onze governance aan te brengen. Het bestuur legt de volgende voorstellen aan de leden voor: - Toekenning van de bevoegdheid aan de ALV om een tijdelijke uitzondering te maken op de bepaling dat vaste adviescommissies bestaan uit de voorzitter en 15-19 leden (dit vergt een statutenwijziging) - Omvorming van de commissie Raadsleden & Griffiers tot een commissie “Lokaal bestuur en democratie” - Instelling van een vaste adviescommissie “Asiel, Migratie & Integratie” - Omvorming van de commissie Participatie, Schuldhulpverlening & Integratie tot een commissie “Participatie, Werk & Inkomen” - Een andere invulling en positionering van het voorzitterschap van de commissie Europa en Internationaal (dit vergt een statutenwijziging) - Het combineren van de functies van penningmeester en voorzitter College voor Dienstverleningszaken (dit vergt een statutenwijziging).
Bij dit agendapunt zijn twee moties ingediend: - Motie Winterswijk “Betere spreiding commissievoorzitter-schappen over verschillende typen gemeenten” - Motie Sliedrecht “VNG, een sterk netwerk met één geluid” Het bestuur heeft op deze beide moties een positief preadvies uitgebracht. Ojanne Chang, commissievoorzitter Raadsleden en Griffiers, geeft een toelichting op het voorstel om die commissie om te vormen tot een commissie Lokaal Bestuur en Democratie. Doel is het raadsperspectief binnen de VNG governance te versterken door: - de ondersteuning van raadsleden en griffiers in de VNG governance te verbeteren - het aantal raadsleden en griffiers in commissies te vergroten, via maatwerk en op basis van inhoud - de omvorming van de commissie Raadsleden & Griffiers naar een commissie Lokaal bestuur & democratie, waarin alle doelgroepen zijn vertegenwoordigd en gezamenlijk het gesprek kunnen voeren. Sandra Metaal, wethouder Winterswijk, geeft een toelichting op de motie Winterswijk. De VNG vertegenwoordigt alle gemeenten groot en klein. Dat moeten we terugzien in de samenstelling bestuur van ons bestuur. Meer spreiding naar gemeentegrootte draagt bij aan breed gedragen standpunten die door de brede achterban worden herkend. Jan de Vries, burgemeester Sliedrecht, geeft een toelichting op de motie Sliedrecht.
Zijn gemeenten is een van de “W102”, oftewel de “wezen” in de vereniging die niet tot een netwerk behoren. Dat is op zich niet erg en de netwerken is hun eigen positie gegund. In de belangenbehartiging moet de VNG - - 10 10 echter met één mond kunnen spreken. Afwijkende standpunten van netwerken van bepaalde groepen gemeenten zijn daarbij niet wenselijk. Inspreker Evert-Jan Nieuwenhuis, burgemeester Waddinxveen en voorzitter M50 , reageert op de motie Sliedrecht. Hij kan de motie voor een belangrijk deel steunen. De motie bevat echter de expliciete oproep dat netwerken geen eigen lobby mogen voeren. Vanzelfsprekend stemmen de netwerken hun standpunten zoveel mogelijk met de VNG af. Er zijn echter soms specifieke punten waarop netwerken hun eigen inbreng formuleren. Dat moet ook in de toekomst mogelijk blijven. Hij geeft aan mede namens G40 en K80 te spreken. Karin Schotten, wethouder Soest, reageert op de moties Sliedrecht en Winterswijk. Ad belangen commissievoorzitters weging aan bepaalde criteria die gemeenten vertegenwoordigen Sharon Dijksma geeft aan een impasse rond de motie Sliedrecht te willen voorkomen. Daar is ook niemand bij gebaat. De VNG heeft in de afgelopen periode de contacten met de netwerken versterkt en de netwerken zijn op belangrijke momenten goed betrokken bij standpuntbepaling van de VNG.
Voor de goede orde, de VNG gaat er niet over hoe netwerken opereren. Dat gezegd hebbende maakt zij de kanttekening dat belangrijk is dat gemeenten en netwerken niet tegen elkaar in lobbyen. Er is daaro ook wel degelijk een kritische grens waarmee alle netwerken rekening mee moeten houden. Het helpt daarbij als alle partijen elkaar tijdig informeren over hun standpunten en zich houden aan een aantal informele spelregels om met elkaar om te gaan. Doel is om te komen tot een gezamenlijk geluid van gemeenten, waarbij er ruimte is voor specifieke aandachtspunten die groepen van gemeenten raken. Sharon Dijksma geeft in reactie op de motie Winterswijk aan bij de invulling van commissievoorzitterschappen spreiding naar gemeentegrootte een belangrijk criterium is. Maar gemeentegrootte is niet het enige criterium waarop de Voordrachtscommissie moet letten. Andere criteria zijn de verdeling naar politieke partijen, de man-vrouw verhouding en de verdeling over provincies. De Voordrachtscommissie gaat daar zorgvuldig mee om, maar het blijft een complexe puzzel. Evert-Jan Nieuwenhuis merkt op dat er in de motie toch echt staat dat netwerken niet zelf mogen lobbyen. Hij doet de suggestie aan de indieners om de motie in te trekken en na overleg met de netwerken een nieuwe motie in te dienen in de volgende ledenvergadering.
Jan de Vries geeft aan dat het bestuur de motie ruim heeft uitgelegd en daarin geen verbod ziet voor een lobby vanuit de netwerken. Hij kan zich vinden in die brede uitleg en roept de aanwezigen op om met die brede uitleg voor de motie te stemmen. Evert-Jan Nieuwenhuis stelt vast dat de tekst van de motie hiermee is geamendeerd. De voorzitter bevestigt dat met de gedachtenwisseling op het podium de motie inderdaad is geamendeerd waar het een verbod op lobbyen door netwerken betreft. De interpretatie in het preadvies van het bestuur geldt. Stemmingen De voorzitter stelt voor om, gelet op het ontbreken van amendementen en andere signalen ten aanzien van de voorstellen, in één stemming over de voorstellen te besluiten. Daarbij is voor de voorstellen die een statutenwijziging vergen een tweederde meerderheid vereist. - - 11 11 Voorstellen “Doorontwikkeling VNG governance en voorbereiding grote vacatureronde na de raadsverkiezingen” De voorstellen worden aangenomen met een meerderheid van 99,28% van de stemmen. Motie Winterswijk ”Betere spreiding commissievoorzitterschappen over verschillende typen gemeenten” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 90,18% van de stemmen. Motie Sliedrecht ”VNG, een sterk netwerk met één geluid” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 76,92% van de stemmen. 9. Contributie VNG 9a.
Procesvoorstel evaluatie contributiesystematiek De voorzitter geeft aan dat het bestuur In de ALV van 18 juni jl. aan de leden heeft toegezegd om in deze Najaars ALV te komen met een eerste evaluatie van de contributiesystematiek . Op basis van die toezegging zijn in die ALV de amendementen van Bodegraven-Reeuwijk “Uniform contributietarief VNG” en Duiven “Verlaging VNG contributie” ingetrokken. Op 10 november jl. ontvingen de leden een procesvoorstel voor de evaluatie van de contributiesystematiek. Op basis van een eerste evaluatie en afstemming met een werkgroep met vertegenwoordigers van leden, stellen wij het bestuur voor: - De huidige contributiesystematiek voorlopig in stand te houden - Het nieuwe bestuur, dat aantreedt in september 2026, te vragen om in de ALV van juni 2027 een voorstel te doen om het structurele begrotingstekort dat is ontstaan binnen de huidige contributiesystematiek ongedaan te maken - Het nieuwe bestuur te vragen om na het terugdringen van het structurele begrotingstekort een voorstel aan de ALV te doen voor een nieuwe, meerjarige contributiesystematiek . Eric van Oosterhout, penningmeester van de VNG, geeft een toelichting op het voorstel. In aanvulling op het voorgaande is ook afgestemd net de indienende gemeenten over het vervolgproces.
In de afstemming met de gemeente Bodegraven-Reeuwijk is nog aangegeven dat bij een mogelijke ingrijpendere herziening van de contributiesystematiek ook moet worden gekeken naar de stemverhoudingen binnen de vereniging (1 stem per 1.000 inwoners met een maximum van 75). Het bestuur kiest voor een pas op de plaats door wel nieuwe voorstellen voor te bereiden, maar deze aan het nieuwe bestuur mee te geven. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemming Procesvoorstel evaluatie contributiesystematiek - - 12 12 Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 98,56% van de stemmen. 9b. Contributievoorstel 2027 in verband met uitstel ALV 2026 tot 30 september 2026 De voorzitter geeft aan dat de leden in de ALV van 18 juni jl. hebben de leden ingestemd met het voorstel tot uitstel van de ALV van juni 2026 naar 30 september 2026. Daarbij is ook besloten om in deze Najaars ALV de contributie voor 2027 vast te stellen. Het bestuur stelt de leden voor om daarbij de huidige meerjarige contributiesystematiek te volgen. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemming Contributievoorstel 2027 Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 95,43% van de stemmen. 10.
VNG-jaarplan, inclusief GGU-begroting, en GGU-bijdrage voor 2027 in verband met uitstel ALV 2026 tot 30 september 2026 De voorzitter geeft aan dat de leden in de ALV van 18 juni jl. ook hebben besloten om in deze Najaars ALV de hoogte van de bijdrage van de leden aan het Fonds GGU voor het jaar 2027 vast te stellen en kennis te nemen van het VNG Jaarplan. De kaderbegroting GGU voor 2027 is gebaseerd op de begroting voor 2026, waarbij voorlopig is uitgegaan van een indexatie van 2,1%. Er zijn in het huidige voorstel geen nieuwe proposities opgenomen. De definitieve loon- en prijsindexatie is medio maart 2027 bekend en het bestuur zal de leden daarover op dat moment informeren. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemming GGU-bijdrage voor 2027 Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 99,87% van de stemmen. 11. Verantwoording over uitvoering moties ALV 18 juni 2025, aangehouden moties en toezeggingen De voorzitter gaat over naar de “Verantwoording door het bestuur over de uitvoering van moties”. Zoals gebruikelijk worden bij dit agendapunt ook de nieuwe moties behandeld, die niet bij een eerder agendapunt zijn behandeld.
Ook is er hier ruimte voor insprekers die een onderwerp onder de aandacht willen brengen zonder een motie in dienen - - 13 13 Motie Hof van Twente “Herijking beleids- en investeringslogica Elke Regio Telt!” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: geen - De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,49% van de stemmen. Motie Utrecht “Geef jongeren en kinderen een rol aan de gemeentelijke formatietafels” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: Eva Oosters, wethouder Utrecht, geeft aan dat de motie op initiatief van de Jeugdraad is opgesteld. Gemeenten willen wel een bestuur zijn waarop jongeren kunnen vertrouwen. - De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 92,84% van de stemmen. Motie Voorst “Van Kostenexplosie naar kostenbeheersing in de jeugdzorg” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: Peter Wormskamp, wethouder Voorst, geeft aan dat de motie wordt gesteund door de gemeenten in Oost-Veluwe en De Achterhoek. Hij benadrukt de ernstige gevolgen van de tekorten op jeugdzorg en illustreert dat door dit te vertalen naar een keuze “tussen jeugdzorg en jeugdorkest”. Motie is vooral ondersteunend aan de huidige VNG-inzet. Inspreker Philip van Veller, wethouder Leidschendam-Voorburg, geeft aan bij deze motie nog een aanvullende oproep te willen doen.
Omdat moties van de leden niet amendabel zijn, kan dat helaas niet meer in de motie zelf worden verwerkt. Hij stelt vast dat het Rijk gemeenten wel verplicht om kosten voor jeugdzorg in de begroting op te nemen, maar niet aangeeft hoe dat dan moet. Zijn aanvullende oproep is om landelijk dekkende afspraken met de financiële toezichthouders te maken over de wijze waarop gemeenten kosten voor jeugdzorg verwerken in hun begroting. Nathalie Kramers, geeft aan dat het VNG-bestuur deze oproep zal meenemen in haar verdere inzet Zorgen dat jeugdzorg bovenaan lijstje komt - De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,62% van de stemmen. Motie Zevenaar “Wijziging Boek 7 Burgerlijk Wetboek ivm beperken arbeidsongeschiktheid tot kleine werkgevers” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: geen - De motie wordt bij acclamatie aangenomen. Motie Aalsmeer en Enschede “Voor een eerlijke en circulaire heffingsstructuur” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: geen - De motie wordt bij acclamatie aangenomen. Motie Gooise Meren “Compensatiefonds verwijderen staalslakken” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: Hugo Bellaert, wethouder Gooise Meren, geeft aan dat in Muiden staalslakken in een kinderrijke buurt werden aangetroffen. Vergelijkbare problemen bleken te spelen in meer dan 200 gemeenten.
Daarop heeft zijn gemeente het initiatief genomen om dit centraal voor gemeenten aan te kaarten bij het Rijk. Dat leidde tot gesprekken met de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. In de deelsessie Bodem & Water in de ochtend van deze VNG Bestuurdersdag was de - - 14 14 staatssecretaris aanwezig en is door de staatssecretaris en de VNG een intentieverklaring ondertekend om een taskforce op te richten, die bestaat uit onder andere ministerie, IPO en VNG. Hij geeft een compliment aan VNG en Rijk voor het voortvarend oppakken van dit initiatief - De motie wordt aangehouden tot de volgende ALV. Motie Vlaardingen “Geboorteregistratie Palestijnen” - Met positief preadvies bestuur - Toelichting: Bert Wijbenga-van Nieuwenhuizen, burgemeester Vlaardingen, geeft aan dat een klein gebaar, recht uit het hart en op goede moment veel kan betekenen. Deze motie wil dat doen voor een groep mensen die op dit moment onnoembaar leed ervaren. Gemeenten hebben duizenden inwoners met Joods-Israëlische en Palestijnse wortels. Het is belangrijk om te erkennen dat al deze mensen er mogen zijn. Voor Palestijnen was dit lange tijd in formele zin niet mogelijk. Pas in 2019 werd het mogelijk om ook de Palestijnse afkomst in het paspoort op te nemen. Die mogelijkheid is echter slecht bekend. De motie roept op om deze mogelijkheid breder onder de aandacht te brengen.
Sharon Dijksma geeft aan dat zij bij een reis samen met Pieter Jeroense, plaatsvervangend directeur VNG en directeur van VNG International, naar de bezette westelijke Jordaanoever het leed van de Palestijnse bevolking van dichtbij heeft meegemaakt. De VNG heeft niet de intentie o m de gevoeligheden rond het Palestijns-Israëlische conflict verder op scherp te zetten. Wel heeft het bestuur een positief preadvies op deze motie uitgebracht omdat de erkenning van de Palestijnse achtergrond veel kan betekenen voor mensen. - De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 96,32% van de stemmen. Bestuursvoorstel verantwoording uitvoering afdoening moties De voorzitter gaat over naar het voorstel van het bestuur aan de leden om in te stemmen met de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle in de ALV van 18 juni jl. ingediende moties en aangehouden moties.
De indieners van de volgende moties hebben het verzoek gedaan om hun motie niet af te doen, maar aan te houden: - motie Beesel “Rechtvaardige, langjarige, solide, duurzame gemeentefinanciën” (aangenomen in ALV 2023) - motie Zeist “Langdurig en samenhangend investeren voor alle inwoners van probleemgebieden” (aangenomen in ALV 2024) - motie Gooise Meren “Bruidsschat blijkt factuur; structurele lasten van de facto decentralisatie regelgeving door Omgevingswet” (aangenomen in ALV 2025) - motie Roermond “Grensoverschrijdende energie-uitwisseling als oplossing voor netcongestie” Het bestuur heeft er geen bezwaar tegen om deze aan te houden en past het bestuursvoorstel aan . Voor de goede orde, deze aanpassing heeft geen gevolgen voor de inzet die de VNG pleegt op de betreffende onderwerpen. Alle door de ALV aangenomen moties maken daarna integraal deel uit van de VNG-inzet op het betreffende onderwerp. Dat geldt zowel voor moties die worden aangehouden, als moties die als afgedaan worden beschouwd. De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers vooraf hebben aangemeld en geen van de aanwezigen het woord hierover wil voeren. Stemming - - 15 15 Voorstel “Verantwoording bestuur over uitvoering moties” Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 97,88% van de stemmen. 12. Rondvraag/Wvttk De voorzitter geeft aan dat zich geen insprekers hebben aangemeld voor de rondvraag.
Hij kijkt terug op een zeer geslaagde VNG Bestuurdersdag en daarvoor iedereen hier die een bijdrage aan heeft geleverd. 13. Sluiting De voorzitter nodigt alle aanwezigen uit voor de afsluitend borrel. Financieel jaarverslag 2025
2Vereniging van Nederlandse Gemeenten Inhoud Voorwoord 3 Financieel beleid 4 Kerninformatie van de VNG 12 Samenstelling bestuur en directie VNG 13 Enkelvoudige balans per 31 december 2025 15 Enkelvoudige staat van baten en lasten over 2025 17 Toelichting algemeen 18 Toelichting op de enkelvoudige balans 23 Toelichting op de enkelvoudige staat van baten en lasten 31 Geconsolideerde balans per 31 december 2025 45 Geconsolideerde staat van baten en lasten over 2025 47 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 48 Toelichting op de geconsolideerde balans 49 Toelichting op de geconsolideerde staat van baten en lasten 53 Overzicht mutatie eigen vermogen 56 Overige zaken betreffende de jaarrekening 58 3Vereniging van Nederlandse Gemeenten Voorwoord De financiën van de VNG zijn op orde. Het jaar 2025 bracht in financieel-economisch opzicht geen grote schokken. Het bedrijfsresultaat is weliswaar een rood cijfer, maar beter dan begroot. Het bedrijfsresultaat is uitgekomen op € 1,505 miljoen negatief, maar wel € 3,461 miljoen positief boven de raming. Het werken met een negatief resultaat is conform de afspraak met de gemeenten om gefaseerd het eigen vermogen in te zetten. Zolang de kosten niet 100% worden gedekt uit contributie, wordt het begrotingstekort gefinancierd uit het vermogen. Het rendement op de beleggingsportefeuille was 3,4% (incl. ongerealiseerde resultaat).
De VNG-bedrijven hadden gezamenlijk een positief resultaat. Het financieel resultaat is gunstig beïnvloed doordat de organisatie meer nieuwe, extern gefinancierde projecten opzette. De VNG zelf maakte een organisatieontwikkeling door naar één VNG. Het VNG-bureau en VNG Realisatie zijn bij elkaar gebracht. Zo brengen we samenhang tussen de middelen die we uitgeven vanuit contributie en voor gemeentelijke uitvoering. 2025 was voor het collectief van gemeenten een jaar van warmlopen. De grote opgaven lagen stil door de val van het kabinet-Schoof. Gemeenten willen er alles aan doen om woningen te bouwen, de energietransitie uit te voeren en de stikstofimpasse te doorbreken. Om de uitvoeringskracht te organiseren zijn voldoende middelen nodig. In gemeenten zien we elke dat wat er nodig is voor bestaanszekerheid, gelijke kansen in het onderwijs en voor het toenemend aantal ouderen. Met het nieuwe kabinet willen we voor al deze punten een akkoord sluiten. Ik hoop dat het jaar 2025 een keerpunt was. Van slechte verhoudingen naar vruchtbare samenwerking, en van stilstand naar beweging in 2026. De VNG zal blijven investeren in activiteiten die nodig zijn, en die helpen om de gemeentelijke bestuurslaag krachtiger te maken. Ook als dit in de begroting niet is voorzien. ‘Je gemeente doet er alles aan!’ is meer dan een slogan. Het is een belofte aan onze inwoners.
Alle activiteiten van de VNG zijn erop gericht om die belofte waar te maken. Sharon Dijksma, voorzitter VNG 4Vereniging van Nederlandse Gemeenten Financieel beleid Het financieel beleid richt zich in 2025 evenals voorgaande jaren op een stabiele begroting en het altijd kunnen voldoen aan (betalings-) verplichtingen. Op basis van de in de ALV van juni 2018 vastgestelde contributiesystematiek (en daaruit volgende begrotingsgrondslagen) wordt de bestemming van het resultaat van de bedrijven en beleggingsportefeuille bij het vaststellen van de jaarrekening in de ALV besloten. In de meerjarige begrotingssystematiek is gekozen voor een combinatie van een contributiestijging van 1% boven op de index als gevolg van de inflatie en een geleidelijke afbouw van de financiële reserves. In de toelichting op het contributievoorstel is geconstateerd dat het voor een stabiele begroting en een transparante verantwoording nodig is dat de basisactiviteiten (de kernorganisatie) uiteindelijk worden gedekt uit structurele inkomsten. Zolang de 100% dekking vanuit de contributie nog niet is gerealiseerd, wordt het begrotingstekort gefinancierd vanuit het vermogen. In de begroting 2025 is een dekking opgenomen uit het vermogen van € 4,966 miljoen, hierin inbegrepen een bedrag van € 0,607 miljoen als dekking voor de afschrijvingslasten voor verbouwing van de Willemshof.
De samenstelling van de baten en lasten van de VNG De Vereniging streeft in haar begroting naar een volledige dekking van de kernorganisatie uit de contributie. Naast de contributie en de inzet van het eigen vermogen zijn er ook andere bronnen waaruit de kosten van de organisatie als geheel worden gedekt. Ook subsidies en bijdragen uit het Fonds GGU vormen een wezenlijke bron van inkomsten. Bijdrage projecten € 148,857; 74% Fin. baten en lasten € 2,017; 1% Resultaat deelnemingen € 1,474; 1% Interne omzet € 14,606; 7% Overige opbrengsten € 4,322; 2% Contributie € 29,748; 15% Samenstelling van baten VNG 2025 (bedragen x € 1.000) De lasten worden onderverdeeld in salarislasten, overige personeelslasten, activiteitslasten en de overige vaste lasten (zoals huisvestingskosten, ICT en overige kantoorkosten). Onder de activiteitslasten staan de lasten voor adviezen derden, bijeenkomsten en voorlichting. Deze lasten worden veelal gedekt vanuit de subsidies en GGU-middelen. 5Vereniging van Nederlandse Gemeenten De VNG heeft in het verleden besloten om een beleggingsportefeuille aan te houden voor vermogen dat niet op korte termijn aangesproken hoeft te worden. Het beleggingsbeleid is gericht op een horizon van 5 tot 10 jaar. De doelstelling van de beleggingen is een stabiele vermogensontwikkeling met een gemiddeld jaarrendement van circa 4%.
De lange termijn beleidsbenchmark die de gewenste risico/rendement verhouding van het bestuur van de Vereniging weerspiegelt, bestaat uit een portefeuille die is samengesteld uit Staatsobligaties euro (FTSE EMU Government Bond) (40%), Bedrijfsobligaties (Markit iBoxx EUR Corporates) (30%), wereldwijde aandelen (MSCI World Index) (30%). De samenstelling van de lange termijn benchmark en de hierbij afgesproken beheerrichtlijnen is in 2024 aangepast om binnen de gewenste risico/rendement verhouding te komen tot een langjarig rendement van 4%. Door het voorgaande is met de effectenbeheerder afgesproken dat de beleggingsrichtlijnen en compliance zodanig aan te passen dat de nadruk op wat meer offensieve beleggingen komt te liggen, waardoor de 4% rendementsdoelstelling makkelijker gerealiseerd kan worden zonder dat gewenste (en aanvaardbare) risico/rendement verhouding hierbij wordt losgelaten. In 2025 en 2026 is hier verder vorm aan gegeven, met een verschuiving naar een hogere weging in aandelen en een reductie in alternatieven en onroerend goed. Omvang van de beleggingsportefeuille Ten opzichte van het voorgaande jaar is de effectenportefeuille, inclusief saldo rekening courant en beheerkosten, met € 2,693 miljoen (3,94%) in omvang toegenomen. Na eliminatie van beheerkosten wordt deze toename voor een groot deel veroorzaakt door het koersresultaat groot € 2,373 miljoen.
Daarnaast wordt de toename van de omvang van de effectenportefeuille voor € 0,320 miljoen gevonden in ontvangen en geherinvesteerde dividenden. Er zijn in 2025 geen middelen onttrokken aan de effectenportefeuille noch is er gestort op de effectenportefeuille. Waarde beleggingsportefeuille De waarde van de beleggingsportefeuille ultimo 2025 komt uit op € 71,078 miljoen. Dit is inclusief het saldo rekening courant (€ 0,085 miljoen) dat de beheerder van de beleggingsportefeuille gebruikt voor aan- en verkopen. Samenstelling resultaat beleggingsportefeuille Het beleggingsresultaat bepaalt de toe en afname van de waarde van de portefeuille op de balans. Samenstelling resultaat beleggingsportefeuille Het beleggingsresultaat bepaalt de toe en afname van de waarde van de portefeuille op de balans. Activiteitslasten € 137,111; 69% Overige lasten € 989; 1% Salarislasten € 38,643; 19% Afschrijvingen € 1,472; 1% Overige personeelskosten € 12,092; 6% Kantoor- en huisvestingslasten € 8,731; 4% Samenstelling van lasten VNG 2025 (bedragen x € 1.000) 6Vereniging van Nederlandse Gemeenten Het resultaat op de beleggingsportefeuille na aftrek van management- en custodiankosten bedraagt € 1,355 miljoen positief.
Dit is als volgt samengesteld (* € 1.000); Coupon - Dividenden (na dividendbelasting 219 Rente - Netto inkomsten 219 Overige lasten effectenportefeuille -198 Koersresultaat 1.334 Beleggingsresultaat 1.355 Herwaarderingsreserve Het cumulatieve ongerealiseerde resultaat ultimo 2025 (= de theoretische waarde van de herwaarderingsreserve) bedraagt € 7,501 miljoen. Sturen op liquiditeitspositie en werkkapitaal Liquiditeitspositie De Vereniging wil op het gebied van liquiditeitsbeheer ‘in control’ zijn. Het uitgangspunt is dat het liquiditeitssaldo niet onder nul mag dalen. Dit wordt bereikt door; • het jaarlijks opstellen van een kasstroomoverzicht op basis van de geconsolideerde jaarrekening; • het beheersen van de jaarlijks toegestane investeringen, • het streven naar een voorspelbaar en optimaal winstuitkeringsbeleid van de door de VNG (in) direct gehouden bedrijven, • indien nodig voor een beheersbare liquiditeitspositie: het periodiek verkopen van een deel van de effectenportefeuille, • goede en adequate informatievoorziening. De liquiditeitspositie is het saldo van de liquide middelen en de kortlopende schulden aan kredietinstellingen. Ultimo 2025 bedraagt de liquiditeitspositie van de Vereniging € 25,657 miljoen. In 2024 kwam het saldo uit op € 25,056 miljoen.
Vermogen en solvabiliteit De solvabiliteit wordt gebruikt om inzicht te krijgen in de financiële gezondheid van de organisatie op langere termijn. Dit kengetal geeft aan in hoeverre met het vermogen de langlopende schulden kunnen worden terugbetaald. De solvabiliteitsratio van de Vereniging uitgedrukt als percentage van het eigen vermogen bedraagt per balansdatum 2025 26,55% (26,4% per balansdatum 2024). De solvabiliteit stijgt in 2025 ten opzichte van 2024, door hogere vorderingen op de nog te ontvangen subsidiebedragen. Ook wordt de solvabiliteit beïnvloedt door een afname van de bestemmingsreserve. De bestemmingsreserve betreft de conversiereserve bij VNG Realisatie. Deze is verplicht gevormd uit het restant vermogen na opheffen van de stichting KING. De conversiereserve wordt overeenkomstig wet- en regelgeving geleidelijk besteed aan doelen die binnen het kader van de doelomschrijving van voornoemde stichting liggen. Een solvabiliteitsratio van 26,55% bij de Vereniging wordt solide bevonden. De VNG heeft als gevolg van de verkoop van enkele panden in het verleden en verkoop van enkele deelnemingen een vrij vermogen, dat in een effectenportefeuille wordt aangehouden. Tot en met 2018 werd het rendement op het vermogen gebruikt als aanvulling op de contributie.
Vanaf 2019 wordt het rendement op de effectenportefeuille niet begroot en uitgegeven in het boekjaar, maar wordt de bestemming van het rendement meegenomen bij de vaststelling van de jaarrekening. 7Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vanaf 2019 wordt de contributie geleidelijk verhoogd met 1% per jaar. Dit wordt gedaan onder gelijktijdige afbouw van het vermogen. Zolang de contributie niet dekkend is zal het tekort uit het vermogen worden onttrokken, zoals afgesproken in de ALV 2018. Het belegde vermogen wordt aangehouden om de volgende redenen: • Om de gevolgen van negatieve begrotingen op te vangen. Deze zullen ontstaan door de in 2019 afgesproken ingroei van 1% per jaar. • Ter financiering van de renovatie van de Willemshof in 2009. In 2007 is besloten dat lasten als gevolg van herhuisvesting ten laste van het eigen vermogen komen. Dit geschiedt door middel van het begroten van een verlies gelijk aan de jaarlijkse afschrijvingslast. • Daarnaast komt het geregeld voor dat de VNG ten behoeve van grote projecten tijdelijk lasten voorfinanciert uit het vermogen. • Het opvangen van onvoorziene lasten in de begroting die het gevolg zijn van tegenvallers in de eigen bedrijfsvoering en het financieren van tijdelijke, niet standaard uitgaven die wel voorzien in een behoefte bij de leden om actie op bepaalde terreinen te ondernemen.
• Het vermogen dient ook ter dekking van het belangrijkste risico voor de VNG: het WW- en bovenwettelijke WW(BWW)-risico. De VNG is eigenrisicodrager voor de WW en BWW. Het vermogen is nodig in het geval de VNG op enig moment sterk zou moeten inkrimpen en aan een groot deel van haar medewerkers een uitkering moet verstrekken. Gemiddeld genomen hebben de medewerkers een opgebouwd WW- en BWW-recht van ongeveer twee keer het jaarsalaris. • Het vermogen wordt gebruikt om de oprichting van nieuwe deelnemingen te financieren. • Het vermogen dient als dekking voor het negatieve werkkapitaal. Fraude en continuïteit • In het algemeen nemen wij maatregelen om de gesignaleerde risico’s te voorkomen en te mitigeren om zo de frauderisico’s te beperken. Wij monitoren periodiek de voortgang van projecten en de behaalde resultaten. Het verbeteren van een goede werking van het interne (risico-) beheersingssysteem is voor het bestuur een prioriteit. • Bij de beoordeling van de continuïteitsveronderstelling wordt gekeken naar de mate waarin het vrij uitkeerbare dividend en overig vermogen het mogelijke negatieve werkkapitaal kan dekken. Daarnaast wordt gewerkt met een solvabiliteitsratio. Maatschappelijk verantwoord ondernemen De VNG benadrukt het belang van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
De VNG ondersteunt veel initiatieven met een maatschappelijk karakter op landelijk en gemeentelijk niveau. De vermogensbeheerder belegt met engagement. Het engagementproces beoogt verbetering te bewerkstelligen bij ondernemingen en fondsmanagers waar bepaalde ESG-aandachtspunten (Environmental Social & Governance) zijn geconstateerd. Verwezenlijking van de uitgangspunten wordt bereikt door de dialoog aan te gaan met ondernemingen en fondsmanagers die ESG-criteria, die de vermogensbeheerder hanteert, schenden. Deelnemingen De deelnemingen die de VNG ultimo 2025 (indirect) aanhoudt zijn de volgende: • VNG Diensten B.V.: Fungeert als houdstermaatschappij van de hieronder vermelde dochterbedrijven. De vennootschap maakt gebruik van de vrijstelling tussenconsolidatie als bedoeld in artikel 2:408 BW. De financiële gegevens van de vennootschap en haar dochtermaatschappijen zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening 2025 van de VNG te Den Haag. Statutaire directie: L.K. Geluk en P.W. Jeroense. Vestigingsplaats: Den Haag. • VNG Connect Holding (incl. de onderliggende dochters VNG Opleiding en Detachering B.V. VNG Connect Services B.V.
en Congres en Studie Centrum VNG B.V., het geheel handelend onder de naam VNG Connect verzorgt opleidingen via de VNG -academie, organiseert congressen in de breedste zin des woord via het onderdeel Congres en studiecentrum en verzorgt het product Trainees en bemiddelen young professionals via het onderdeel VNG Opleiding en Detachering. De onderdelen VNG Connect Holding en VNG Connect Services hebben geen omzet- genererende activiteiten. Statutaire directie: L.D. de Vries. Vestigingsplaats: Den Haag. • VNG Risicobeheer B.V.: Is gericht op risicomanagement bij gemeenten. In deze rol adviseert zij over risicovraagstukken en ontwikkelt zij verzekeringsproducten voor gemeenten. Onder andere rechtsbijstandverzekeringen voor collegeleden en ambtenaren, vrijwilligersverzekeringen, zorgverzekeringen en ongevallenverzekeringen brandweer. Voorts adviseert VNG Risicobeheer over risicobeheer bij gemeenten. Statutaire directie: C. Ravensbergen. Vestigingsplaats: Den Haag. • VNG International B.V.: (inclusief haar buitenlandse dochter CILG): Werkt aan versterking van het democratisch lokaal bestuur wereldwijd. Het bedrijf ondersteunt Nederlandse en Europese gemeenten bij beleidsinnovatie door gebruik te maken van Europese netwerken. VNG International ondersteunt het internationale werk van Nederlandse gemeenten. Statutaire directie: P.W. Jeroense. Vestigingsplaats: Den Haag.
• VNG Realisatie B.V.: Richt zich op het verbeteren van dienstverlening en bedrijfsvoering van gemeenten ten behoeve van hun burgers en bedrijven. Daarnaast helpt VNG Realisatie gemeenten deel te nemen aan de netwerksamenleving en ontwikkelt VNG Realisatie concepten voor een krachtig bestuur. Statutaire directie: N. Ducastel. Vestigingsplaats: Den Haag. Resultaatontwikkeling van de Vereniging De jaarrekening omvat twee jaarrekeningen, de enkelvoudige jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening. In de enkelvoudige jaarrekening is het resultaat van de deelnemingen apart opgenomen, terwijl in de geconsolideerde jaarrekening de totale baten en lasten van de VNG en de deelnemingen worden weergegeven, geëlimineerd voor de onderlinge leveringen.
Op hoofdlijnen is de ontwikkeling van het resultaat van de Vereniging als volgt: Bedragen x € 1.000 | Realisatie 2024 | Begroting 2025 | Realisatie 2025 | Begroting 2026 Baten | 172.131 | 140.802 | 197.534 | 150.971 Lasten | 175.527 | 145.768 | 199.039 | 155.729 Bedrijfsresultaat | -3.396 | -4.966 | -1.505 | -4.758 Financiële baten en lasten | 747 | - | 2.017 | - Resultaat deelnemingen | 2.015 | - | 1.474 | - Resultaat (voor bestemming) | -634 | -4.966 | 1.986 | -4.758 Bestemmingsreserve | 608 | 607 | 608 | 607 Onverdeeld resultaat | -26 | -4.359 | 2.594 | -4.151 In de begroting 2025 is rekening gehouden met een dekking uit het vermogen van € 4,966 miljoen. In dit bedrag is rekening gehouden met de dekking van de onderstaande afschrijvingslasten vanuit het vermogen voor een totaalbedrag van € 0,608 miljoen: • De renovatie van de Willemshof, besluit genomen in 2007; • De herinrichting van de begane grond, besluit genomen in 2018, Deze lasten worden verantwoord in de staat van baten en lasten en gedekt vanuit het vermogen. Vergelijking realisatie 2025 met begroting 2025 Het resultaat is uitgekomen op € 2,594 miljoen positief. Het resultaat is daarmee € 6,953 miljoen hoger dan begroot. Het bedrijfsresultaat is € 3,461 miljoen hoger dan begroot. Het resultaat van de deelnemingen en de financiële baten en lasten waren in de begroting niet meegenomen.
Het resultaat uit de effectenportefeuille en de deelnemingen bedraagt € 3,491 miljoen positief. Het hogere bedrijfsresultaat verklaart deels het positievere resultaat. Het bedrijfsresultaat is een optelsom van de volgende posten: • Baten: De realisatie in 2025 is uiteindelijk € 56,732 miljoen hoger uitgekomen dan begroot met name veroorzaakt door hoger gerealiseerd projectvolume en de hogere doorbelasting van afgenomen diensten, zoals ICT en de vergoeding voor detachering van interne medewerkers. De nieuwe projecten beïnvloeden het bedrijfsresultaat. Een hogere inzet van intern personeel dan begroot zorgt voor een extra dekking van de overheadlasten. Vereniging van Nederlandse Gemeenten | 8 9Vereniging van Nederlandse Gemeenten • De hogere projectbijdrage wordt mede veroorzaakt door nieuwe extern gefinancierde projecten na het vaststellen van de begroting. Tegenover deze projecten staat een nagenoeg gelijke stijging van de projectlasten (inclusief personele lasten). • De lasten van uitzendkrachten/personeel derden komen € 8,689 miljoen hoger uit dan begroot.
De extra lasten hebben onder andere betrekking op vervangende inhuur voor openstaande vacatures, detacheringen en zwangerschapsvervanging en de inhuur van de Communicatie en medewerkers Bedrijfsvoering van VNGR die per 1 januari 2025 naar de VNG overkwamen; • De reis- en verblijfslasten komen € 0,227 miljoen hoger uit dan begroot. • Een vrijval op de egalisatievoorziening van € 0,539 miljoen, voornamelijk als gevolg van een daling van de WW en BWW-rechten omdat oud-medewerkers eerder een vervangende baan hebben gevonden. En de begrote dotatie van € 0,419 miljoen voor nieuwe gevallen niet nodig is geweest; • De kantoor- en huisvestingslasten zijn ten opzichte van de begroting € 2,407 miljoen hoger. Dit wordt met name veroorzaakt door de hogere automatiseringslasten. Deze zijn € 1,860 miljoen hoger dan begroot. In deze € 1,860 miljoen zit een bedrag van € 1,829 aan onderhoud websites die project gerelateerd zijn. Ook de huisvesting- (o.a. verwarming en licht) en onderhoudslasten en de restauratieve lasten (koffieautomaten en catering) waren in 2025 hoger dan begroot. • Doorbelasting van de inzet van medewerkers voor extern gefinancierde projecten aan projecten. In de begroting werd rekening gehouden met een doorbelasting van € 14,618 miljoen aan baten. Door het gestegen projectvolume was de werkelijke inzet van medewerkers hoger.