13.3.12 - 2026.09.02, VNG 26/032, Uitnodiging ALV 30-09-2026
Tekst van het document
De overwegingen geven aan welke inkoopvarianten partijen kiezen. Voor de inkoop van hulpmiddelen zijn twee varianten uitgewerkt: - Openbare aanbesteding - Toelatingsprocedure In de overeenkomst is de partijaanduiding Opdrachtgever (gemeente) en Leverancier (aanbieder) gebruikt. Dit is gelijkluidend in de contractstandaard Jeugdhulp en contractstandaard diensten in de Wmo 2015. De overeenkomst bevat geen afspraken over prestaties en tarieven of over prestaties en het budget. Deze afspraken maken deel uit van de kernbedingen. De contractstandaard schrijft niet voor hoe gemeenten deze kernbedingen precies invullen. Opdrachtgevers en Leveranciers leggen deze invulling vast in deel 1 en/of deel 2 van de overeenkomst. Bij gelijke afspraken voor alle Leveranciers gebruiken ze deel 1. Bij afspraken voor individuele Leveranciers gebruiken ze deel 2. De Opdrachtgever stemt de inhoud van deze kernbedingen af op de verordening die zij heeft vastgesteld. 5 Definities Er is een diversiteit aan definities in omloop bij opdrachtgevers, definities die bovendien kunnen afwijken van de terminologie in wet- en regelgeving. Zo kent de Wmo 2015 bijvoorbeeld het begrip ‘inwoner’ niet, maar spreekt zij van ‘cliënten’. Ook gebruikt de Wmo 2015 niet de term ‘zorgaanbieders’ (een begrip uit de Wet langdurige zorg), maar ‘aanbieders’.
Om het begrippenkader voor de inkoop van maatschappelijke ondersteuning beter te laten aansluiten op relevante wet- en regelgeving, is er in de contractstandaard voor gekozen om in eerste instantie rechtstreeks naar die wet- en regelgeving te verwijzen. Dit is van belang voor de uitvoering, omdat bijvoorbeeld ook de toegang met dit begrippenkader moet werken. - De contractstandaard gebruikt definities uit de geldende wet- en regelgeving. Ook gelden de definities uit de gemeentelijke verordening. Zo voorkomen Opdrachtgevers en Leveranciers dat zij zelf definities maken. Dat is niet nodig als de wet het begrip al uitlegt. - Begrippen in de overeenkomst zonder definitie in de wet kunnen partijen hier definiºren. - Voor fraude gebruikt de overeenkomst een aangepaste tekst van VNG Naleving. - Voor gepast gebruik gebruikt de overeenkomst de definitie uit WLZ-overeenkomsten van zorgkantoren. - Voor het definiºren van de producten wordt gebruikt gemaakt van de landelijke uniforme productcodelijst voor hulpmiddelen zoals opgesteld door het projectteam “Hulpmiddelen in het berichtenverkeer’, november 2021. Te weten: (11) rolvoorzieningen, (12) vervoersvoorzieningen en (13) woonvoorzieningen. Productgroep 13 is alleen van toepassing op verwijderbare woningaanpassingen. Onroerende woningaanpassingen (werken) zijn geen onderdeel van de contractstandaarden Wmo 2015.
- De contractstandaard gebruikt het begrip microonderneming zoals gedefinieerd in aanbeveling 2003/361/EG. Deel 1: Bepalingen die gelden tussen de Opdrachtgever en alle Leveranciers waarmee de Opdrachtgever een overeenkomst sluit De overeenkomst in de contractstandaard bestaat uit drie delen. Dat is gedaan om aan te sluiten bij de contractstandaarden voor jeugd en Wmo diensten en om het onderscheid duidelijk te maken tussen de verschillende delen die op hun eigen manier al dan niet nader in te vullen of aan te vullen zijn. - Deel 1: Bevat afspraken tussen de Opdrachtgever en alle Leveranciers die een overeenkomst krijgen. Dus of er nu ØØn of meerdere Leveranciers zijn: dit deel geldt voor iedereen. o Deel 1 bevat een aantal vaste elementen (artikel 1.1 voorwerp van de overeenkomst, artikel 1.2 hiºrarchie van documenten, artikel 1.3 looptijd). Hier mag de Opdrachtgever alleen invullen. o Daarnaast kent deel 1 een aantal opties (artikel 1.10 Bibob tot en met artikel 1.20 informatievoorziening). Deze opties regelen een aantal onderwerpen die als Opdrachtgevers die willen regelen, dan moet dat in Deel 1 met deze opties. Denk aan herzieningsclausules, Bibob en social 6 return on investment. Sommige opties moet de Opdrachtgever uitwerken, andere mag de Opdrachtgever alleen invullen.
o Tot slot mag de Opdrachtgever deel 1 aanvullen met andere bepalingen, maar deze mogen niet in strijd komen met de bepalingen uit deel 1 of deel 3 van de contractstandaard maatwerkovereenkomsten maatschappelijke ondersteuning hulpmiddelen. - Deel 2: Bevat maatwerkafspraken tussen de Opdrachtgever en ØØn specifieke Leverancier. Alleen van toepassing als er meerdere Leveranciers zijn gecontracteerd en de Opdrachtgever met individuele Leveranciers aanvullende, individuele afspraken wil maken. - Deel 3: Bevat de standaardafspraken. Deze gelden altijd voor alle Opdrachtgevers en Leveranciers in Nederland als zij een overeenkomst sluiten voor maatschappelijke ondersteuning voor hulpmiddelen. Deel 3 vormt de kern van de contractstandaard. Partijen kunnen geen aanpassingen doen in deel 3. Artikel 1.1 – Voorwerp van de overeenkomst - Partijen spreken af voor welke vormen van maatschappelijke ondersteuning deze overeenkomst geldt. De overeenkomst betreft het leveren van hulpmiddelen in het kader van de Wmo 2015. De Opdrachtgever noemt eerst de toepasselijke hoofdcategorieºn uit artikel 1.1.1 van de Wmo 2015 (ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen, zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving).
Daarna beschrijft de Opdrachtgever welke specifieke hulpmiddel de Leverancier gaat leveren die bij die categorieºn hoort (rolvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en verwijderbare woonvoorzieningen zoals vastgelegd in standaard Wmo productcodelijst voor hulpmiddelen. - https://i-sociaaldomein.nl/producten/iwmo-hulpmiddelen/ - De keuze van het in te zetten hulpmiddel en daarbij behorende categorie en productcode behoren bij het kernbeding van de overeenkomst. - Een kernbeding beschrijft wat de aanbieder levert, welke kwaliteit dat heeft en wat hij betaald krijgt. Het beschrijft dus ook wat de Opdrachtgever betaalt en wat deze geleverd krijgt en welke kwaliteit dat heeft. - Opdrachtgevers hebben de mogelijkheid om afspraken over een depot of over onderhoud apart vast te leggen, bijvoorbeeld in een bijlage of een aanvullend document. - Omdat deze afspraken aanvullend zijn op de kern van de overeenkomst is het praktisch om dit aan het einde van deel 1 te benoemen. - Zo blijft de tekst overzichtelijk, terwijl er toch ruimte is voor maatwerkafspraken per gemeente. - Artikel 6:227 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat afspraken duidelijk moeten zijn. De Opdrachtgever moet helder maken waarvoor zij betaalt. De Leverancier moet weten welke ondersteuning hij daarvoor moet leveren.
- De partijen kiezen voor ØØn van de volgende eigendomsconstructies: 7 • all-in huur, of • all-in koop met depot (al dan niet inclusief onderhoud), of • all-in koop zonder depot (al dan niet inclusief onderhoud). Indien van toepassing kunnen partijen aanvullende afspraken maken over het depot en/of de vraag of onderhoud onderdeel uitmaakt van de overeenkomst. Deze aanvullende afspraken worden vastgelegd op een daarvoor geschikte plaats in de overeenkomst, bijvoorbeeld aan het einde van Deel 1, indien het gaat om algemene aanvullingen op de gekozen constructie. Artikel 1.2 – Hiºrarchische volgorde documenten Ratio: - De contractstandaard volgt hier de volgorde die Opdrachtgevers meestal gebruikten vóór standaardisering. - Partijen mogen bijlagen toevoegen, maar niet de volgorde zelf veranderen. - Niet elke Opdrachtgever gebruikte vóór standaardisatie de VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden. Dat betekende dat Leveranciers telkens andere voorwaarden moesten controleren. Met deze standaardisatie zijn die verschillen er niet meer. De contractstandaard verklaart namelijk de VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden van toepassing. Deze modelvoorwaarden regelen al veel juridische afspraken. Rechters hebben deze algemene inkoopvoorwaarden in eerdere zaken ook al goedgekeurd. Inhoud: - Alle bijlagen horen officieel bij de overeenkomst.
Deze bijlagen volgen een vaste volgorde van belangrijkheid. De overeenkomst zelf heeft altijd de hoogste waarde. - Opdrachtgevers kunnen extra bijlagen toevoegen aan hun inkoopdocumenten, maar de volgorde niet wijzigen. Bij tegenstrijdige bepalingen in de bijlagen geldt dat bepalingen in een bijlage hoger gelegen in de volgorde voorgaat. - Naast de hiºrarchie van de hier genoemde documenten verhoudt deze overeenkomst zich ook tot relevante verordeningen en beleidsdocumenten. De Wmo-verordening vormt de juridische basis voor Wmo-inzet in een gemeente. Dit is een verplichting voor gemeenten. De minimale inhoud van deze verordening staat onder andere omschreven in artikel 2.1.2 en 2.1.3, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. In deze verordening bakent een Opdrachtgever ook zijn verplichtingen vanuit de Wmo af. Praktische regels voor de uitvoering zijn veelal in beleidsregels opgenomen. - De overeenkomst is uiteraard geen verordening of beleidsdocument, maar moet zich wel tot die documenten verhouden. De overeenkomst omschrijft de civielrechtelijke relatie tussen een Opdrachtgever en een Leverancier van hulpmiddelen. Bijvoorbeeld: als in een beleidsdocument staat beschreven hoe de gemeente omgaat met wanprestatie van een Leverancier moet dit wel overeenkomen met de mogelijkheden die de overeenkomst onder die omstandigheden biedt.
Een ander voorbeeld is congruentie tussen de verordening en de overeenkomst. De overeenkomst kan slechts voorzien in inkoop van hulpmiddelen die onder het bereik van de verordening vallen. Als een bepaald hulpmiddel is uitgesloten van inkoop in de verordening kan de overeenkomst niet alsnog toezien op de inkoop van dat hulpmiddel. Hierin ligt beleidsruimte voor gemeenten. 8 - De overeenkomst staat als zodanig niet in hiºrarchie met de verordening en beleidsregels; zij bevinden zich in andere rechtsgebieden – respectievelijk civielrechtelijk en bestuursrechtelijk. Wel is aansluiting tussen de verschillende documenten noodzakelijk om uitvoeringsproblemen te voorkomen. Artikel 1.3 – Looptijd Ratio: - Alleen de Opdrachtgever mag de overeenkomst verlengen. De Opdrachtgever is immers wettelijk verantwoordelijk voor passende ondersteuning. Het is dan niet logisch Leveranciers verlenging kunnen afdwingen. - De Opdrachtgever mag maar een beperkt aantal keren verlengen. Bij Europese aanbestedingen zijn overeenkomsten voor onbepaalde tijd namelijk niet toegestaan. Bij toelatingsprocedures mØt tussentijdse instroom lijkt dat wØl mogelijk. - De contractstandaard biedt drie opties voor tussentijdse opzegging. Optie 1 en 3 zijn gelijkwaardig voor beide partijen. Optie 2 geeft vooral de gemeente het recht om op te zeggen.
- Het advies aan Opdrachtgevers is om Leveranciers voldoende rechten toe te kennen om te voorkomen dat er geen overeenkomst tot stand komt. - Om fouten te voorkomen wordt de looptijd alleen in de overeenkomst vermeld. In het inkoopdocument wordt daarom verwezen naar het desbetreffende artikel in de overeenkomst over de looptijd. Inhoud: - De looptijd moet afgestemd zijn op Europese regelgeving zeker bij overeenkomsten na Europese aanbestedingsprocedures en bij toelatingsprocedures zónder tussentijdse toetreding. - Als de Opdrachtgever niet op tijd verlengt, als die optie er is, stopt de overeenkomst overigens automatisch. - Verlengen mag alleen via artikel 1.3. Partijen mogen geen andere verlengingsopties opnemen in de overeenkomst. - De Opdrachtgever moet kunnen bewijzen dat de Leverancier de verlenging heeft ontvangen (‘ontvangst-theorie’ het Burgerlijk Wetboek). - Partijen kiezen: niemand mag opzeggen, alleen de Opdrachtgever of beide partijen. Deze keuze hangt vaak samen met het soort ondersteuning in de overeenkomst. Hoe complexer de maatschappelijke ondersteuning, hoe afhankelijke partijen van elkaar zijn, hoe meer ‘horizontaliteit’ wenselijk is in de overeenkomst. [Optioneel:] Artikel 1.4: Herzieningsclausule Ratio: - Artikel 1.4 is optioneel.
Als de Opdrachtgever en de Leverancier een afspraak willen maken over hoe zij de overeenkomst later kunnen aanpassen, dan moeten zij dit artikel gebruiken. Zo weten beide partijen waar die afspraken staan en hoe ze zijn opgebouwd. - De wijzigingsbevoegdheid komt bovenop de mogelijkheden die zijn vastgelegd in Deel 3: artikel 3.11, 3.13, 3.17.2 en 3.18. - De manier waarop het artikel is opgesteld, sluit aan bij artikel 2.163c van de Aanbestedingswet 2012. 9 - Ook als de overeenkomst via een toelatingsprocedure is gesloten, vraagt de contractstandaard dat je hiermee rekening houdt. Het is belangrijk dat de Opdrachtgever altijd goed kijkt naar het aanbestedingsrecht Øn naar de beginselen van behoorlijk bestuur. Bij een toelatingsprocedure hoeft de Opdrachtgever alleen aan die laatste regels te toetsen. - Als de Opdrachtgever de overeenkomst wijzigt op een manier die niet is toegestaan, kan dat onrechtmatig zijn. Zelfs als die wijziging in dit artikel staat. - Als een Leverancier later de wijziging niet aanvaardt, dan geldt die wijziging als een opzegging van de overeenkomst. Inhoud: - Als de Aanbestedingswet 2012 geldt voor (het sluiten van) de overeenkomst, dan moet de Opdrachtgever elke wijziging toetsen aan hoofdstuk 2.5 van die wet. De wijzigingen moeten passen binnen artikel 2.163c Aanbestedingswet 2012.
In dat artikel staat dat de gemeente duidelijk moet maken: • wat voor soort wijzigingen mogelijk zijn (aard), • hoe groot die wijzigingen kunnen zijn (omvang), en • onder welke voorwaarden de gemeente daarvan gebruik mag maken (voorwaarden). - De Opdrachtgever mag de algemene aard van de opdracht zelf niet veranderen, ook niet met herzieningsclausules. Het is niet helemaal duidelijk wat de wetgever daarmee bedoelt. Wellicht bedoelt deze dat de Opdrachtgever de opdracht niet zó mag veranderen dat ook andere aanbieders interesse zouden hebben gehad als ze dat vooraf wisten. - Als de Leverancier de wijziging niet aanvaardt, dan geldt die weigering als een opzegging van de overeenkomst. Partijen kunnen anders overeenkomen in de wijziging zelf. Artikel 1.5: Levertijd hulpmiddel Artikel 1.5 regelt hoe snel cliºnten hun Wmo-hulpmiddel moeten ontvangen na een opdrachtverstrekking. De kernreden hiervan is: • Cliºnten zijn afhankelijk van hun hulpmiddel en mogen niet onnodig lang zonder ondersteuning zitten; • Afwijkingen moeten tijdig en goed gecommuniceerd worden zodat de gemeente kan ingrijpen als dat nodig is. Artikel 1.5.1 Inhoud: De Leverancier moet de feitelijke levertijd zo kort mogelijk houden. Ideaal is dat het hulpmiddel meteen geleverd wordt tijdens de passing (de afspraak waar het hulpmiddel wordt aangemeten of uitgeprobeerd).
Ratio: • Dit voorkomt dubbele afspraken met cliºnten. • Zorgt voor snellere inzet van het hulpmiddel. • Verlaagt logistieke belasting bij leverancier en cliºnt. • Stimuleert efficiºnt werken: een hulpmiddel dat direct klaarstaat, voorkomt wachttijd. 10 Artikel 1.5.2 Inhoud: De Opdrachtgever stelt per productcode (dus per type hulpmiddel) een maximale levertijd vast, uitgedrukt in werkdagen. Daarnaast zijn er twee categorieºn: Categorie A: complexe hulpmiddelen met een maximale levertijd van 30 werkdagen − Elektrische rolstoelen complex − Hulpmiddelen met zitorthese − Hulpmiddelen met specifieke niet-modulaire aanpassingen (orthese, gemoduleerde rugleuning/zitting, maatwerk) Categorie B: overige hulpmiddelen: maximale levertijd 20 werkdagen Ratio: • Complexe hulpmiddelen hebben een langere productietijd en vereisen maatwerk, daarom is 30 werkdagen toegestaan. • Standaardhulpmiddelen kunnen veel sneller geleverd worden, daarom slechts 20 werkdagen. • Het per productcode vastleggen voorkomt discussie achteraf (“hoort dit bij A of B?”). • De Opdrachtgever bepaalt het maximum om uniformiteit en controle te houden. Artikel 1.5.3 Inhoud: De Leverancier communiceert de levertijd actief naar de cliºnt Øn de Opdrachtgever. Als er geen passend alternatief is voor de cliºnt (bij langdurige wachttijd), treden Opdrachtgever en Leverancier in overleg.
De Opdrachtgever kan: • de levertermijn wijzigen, of • aan de Leverancier verzoeken een tijdelijk passend alternatief te regelen. De Leverancier kan dat alleen weigeren op redelijke gronden. Ratio: • Transparantie is cruciaal voor cliºnten en gemeenten. • Cliºnten worden beschermd wanneer ze anders te lang zonder hulpmiddel zitten. • Van Leveranciers wordt verwacht dat zij tijdig mogelijke knelpunten aangeven en meedenken over passende oplossingen. • Het begrip “redelijke gronden” voorkomt willekeur, maar maakt weigering niet onmogelijk. Artikel 1.5.4 Inhoud: Als de Leverancier verwacht dat een hulpmiddel niet binnen de afgesproken levertermijn geleverd kan worden, meldt hij dit vóór het verstrijken van die termijn schriftelijk aan zowel 11 cliºnt als Opdrachtgever. De melding moet minimaal bevatten: • de nieuwe verwachte levertijd; • hoe en wat er met de cliºnt is gecommuniceerd. Het niet tijdig melden wordt expliciet gezien als een tekortkoming in de nakoming van de overeenkomst. Ratio: • Opdrachtgevers kunnen alleen actie ondernemen als ze tijdig weten dat een termijn niet gehaald wordt. • Door dit als tekortkoming te kwalificeren, wordt geborgd dat tijdige melding onderdeel is van de normale contractafspraken. Artikel 1.6: Storingsmelding en reparatie Artikel 1.6 regelt hoe problemen met Wmo-hulpmiddelen snel, veilig en klantvriendelijk worden opgelost.
De bedoeling hiervan is: • cliºnten altijd op hun hulpmiddel kunnen vertrouwen; • storingen 24/7 gemeld kunnen worden; • reparaties snel en met zo min mogelijk hinder worden uitgevoerd; • gemeenten zekerheid hebben dat leveranciers goede service leveren. Artikel 1.6.1 Inhoud: • Cliºnten kunnen 24 uur per dag, 7 dagen per week een storing melden. • Er is een servicenummer dat direct bereikbaar is of via antwoordapparaat met doorverwijzing (tegen standaardtarief). • Voor cliºnten die het servicenummer niet kunnen gebruiken bestaat er een passend alternatief (bijv. e-mail, chat, portaal, noodknop). Ratio: • Hulpmiddelen kunnen op elk moment uitvallen, ook ’s avonds en in het weekend. • Sommige cliºnten zijn volledig afhankelijk van het hulpmiddel; onbeperkte bereikbaarheid is dus essentieel. • Toegankelijkheid is belangrijk: niet iedereen kan bellen (bijv. slechthorend, spraakproblemen). Artikel 1.6.2 Inhoud: • Het servicenummer moet bemand zijn door deskundig personeel. • Medewerkers communiceren vriendelijk en begrijpelijk. • Leverancier zorgt voor een goede, passende afhandeling van de hulpvraag. Ratio: • Cliºnten zijn vaak kwetsbaar en afhankelijk van het hulpmiddel; correcte en begrijpelijke communicatie is essentieel. 12 Artikel 1.6.3 Inhoud: • Waar mogelijk gebeurt reparatie op de woon- of verblijfslocatie van de cliºnt.
• Bij pech onderweg probeert de leverancier ter plekke te repareren. • Als reparatie ter plekke niet kan: o vervoer van het hulpmiddel naar de reparatielocatie; o en veilig vervoer van de cliºnt naar een locatie binnen de gemeente + marge van 25 km erbuiten. • De kosten van dit transport zijn voor de Leverancier. Ratio: • Voorkomt dat cliºnten zonder hulpmiddel komen te zitten. • Vermindert de belasting voor cliºnten (niet altijd mobiel, vaak kwetsbaar). • Zorgt voor de veiligheid van cliºnten die op straat terechtkomen. Artikel 1.6.4 Inhoud: Als een reparatie niet direct op locatie is uit te voeren, dan voorziet Leverancier binnen 24 uur de cliºnt kosteloos van een vervangend – zoveel als mogelijk functioneel gelijkwaardig en adequaat – hulpmiddel”. Ratio: • De cliºnt mag niet langer dan ØØn dag zonder hulpmiddel zitten. • “Zoveel mogelijke functioneel gelijkwaardig en adequaat” voorkomt dat cliënten een hulpmiddel krijgen dat onvoldoende past bij hun behoeften. Artikel 1.6.5 Inhoud: De Leverancier communiceert over: • Hoelang de reparatie duurt; • Waar de reparatie plaatsvindt. Ratio: • Transparantie voorkomt onzekerheid bij cliºnten. Artikel 1.6.6 Inhoud: • In dit artikel worden de maximale respons en reparatietijden aangegeven. 13 Ratio: • Het onderscheid zorgt ervoor dat de meest kwetsbare cliºnten de snelste hulp krijgen.
• Helpt leveranciers hun planning efficiºnt en eerlijk in te richten. • Voorkomt langdurige uitval of onacceptabele wachttijden. Artikel 1.7: Onderhoud Ratio: - Er zijn twee bronnen voor de kwaliteitseisen waaraan moet worden voldaan: o Wet- en regelgeving en o De contractuele afspraken zelf, specificaties en servicelevels zoals in deze overeenkomst. Inhoud: - De Leverancier voert het onderhoud zodanig uit, dat alles voldoet aan wettelijke eisen en de eisen uit het contract. Het gaat dus niet alleen om regelmatig onderhoud, maar ook om voldoen aan de kwaliteit die juridisch en contractueel vereist is. - Adequaat onderhoud zorgt ervoor dat zowel de functie als de kwaliteit van het hulpmiddel behouden blijven. Artikel 1.8: Inname Ratio: - Het artikel regelt de procedure en termijn voor het ophalen van een hulpmiddel. - De Leverancier moet binnen een afgesproken aantal werkdagen reageren door het hulpmiddel op te halen. Inhoud: - De ‘opdracht tot inname’ betekent letterlijk: de instructie of toestemming om het hulpmiddel in te nemen of terug te nemen. - De Opdrachtgever moet officieel aangeven dat het hulpmiddel moet worden opgehaald. Artikel 1.9.1: Spoed en calamiteit Ratio: • Dit artikel beschermt de cliºnt: een Leverancier kan niet zomaar stoppen met het leveren van hulpmiddelen.
• Tegelijk wordt erkend dat een Leverancier onder extreme omstandigheden de zorgverlening moet kunnen beºindigen (bijvoorbeeld: ernstige onveiligheid, bedreiging, calamiteit). Inhoud: - De Leverancier mag in principe de levering weigeren of stoppen, maar alleen als er sprake is van een zeer dringende reden. 14 - Er moet sprake zijn van een calamiteit of een acuut dreigende calamiteit. Artikel 1.9.2 Ratio • De bepaling waarborgt continuïteit, de cliºnt mag niet zonder hulpmiddelen komen te zitten. • Door een opzegtermijn en verplichte medewerking aan alternatieven wordt voorkomen dat een cliºnt ineens zonder noodzakelijke ondersteuning staat. Inhoud • Als de Leverancier tóch stopt of weigert (in die uitzonderlijke gevallen), moet hij een opzegtermijn van minimaal 1 maand hanteren. • De Leverancier werkt actief mee aan het vinden van een passend alternatief, als de opdrachtgever daarom vraagt. • Die opzegtermijn kan alleen worden verkort bij gewichtige redenen, maar ook dan moeten zorgvuldigheidseisen worden nageleefd. • De Leverancier blijft verantwoordelijk voor de hulpmiddelen totdat er een alternatief is geregeld of er passende overbruggingszorg is.
Optioneel Artikel 1.10: Bibob onderzoek Ratio: − De wet Bibob biedt aanbestedende diensten de mogelijkheid om te onderzoeken of een overheidsopdracht aan een gegadigde gegund kan worden, een reeds gesloten overeenkomst ontbonden kan worden of een onderaannemer geweigerd kan worden. Dit om te voorkomen dat een overheidsorgaan onbewust strafbare feiten faciliteert. − De wet Bibob is een facultatief instrument. Aanbestedende diensten bepalen zelf of ze de wet Bibob willen toepassen. Als Opdrachtgevers de wet Bibob willen toepassen bij de inkoop van maatschappelijke ondersteuning en tijdens de uitvoering van de overeenkomst, dient de Opdrachtgever de gestandaardiseerde teksten op te nemen in het inkoopdocument en de overeenkomst. Inhoud: − Opdrachtgever kunnen onderzoek doen naar de integriteit van de Leverancier. Het onderzoek kan gaan over de Leverancier zelf, de combinant(en), een onderaannemer en/of ØØn of meer vertegenwoordigers van deze partijen, zoals bestuurders of toezichthouders. Dat is opgenomen in artikel 1.8 − Ook onderaannemers zijn onderhevig aan de wet Bibob, vandaar dat artikel 3.9.1 is aangepast.
− Er is een actieve meldplicht opgenomen in artikel 3.10 lid 7 voor Leverancier, combinant(en), onderaannemer en/of ØØn of meer vertegenwoordigers van deze partijen, zoals bestuurders of toezichthouders, om bij een van onderstaande situaties direct en schriftelijk een melding aan de opdrachtgever te doen: a. een overheidsinstantie start een handhavingstraject of maakt het voornemen daartoe bekend; b. een instantie legt een bestuurlijke boete op (waaronder een fiscale vergrijpboete) of maakt het voornemen daartoe bekend; 15 c. de partij krijgt de status van verdachte; d. de partij ontvangt een strafrechtelijke veroordeling. De Opdrachtgever kan aan de melding rechtsgevolgen verbinden. Artikel 3.19.4 is zodanig aangepast met toevoegingen van situaties onder f) tot en met i), dat dit mogelijk maakt. Meer informatie: Factsheet aanbesteden en BIBOB [Optioneel:] Artikel 1.11 – Opzegging bij onvoldoende inzet Ratio: - Dit artikel regelt de mogelijkheid voor de Opdrachtgever om de overeenkomst met de Leverancier te beºindigen als deze zich onvoldoende inzet. - ‘Onvoldoende inzet’ moet concreet worden ingevuld (bijvoorbeeld te weinig omzet of te weinig cliºnten geholpen). - De Levrancier moet deze norm vooraf bekendmaken.
Als een Leverancier in een periode van twaalf kalendermaanden onder deze norm blijft, mag de Opdrachtgever de overeenkomst schriftelijk opzeggen met een opzegtermijn van zes kalendermaanden. - De Opdrachtgever mag niet opzeggen, ook al is er onvoldoende inzet wanneer: het aanbod van de Opdrachtgever op de markt nodig is om een tekort op de markt of binnen de Opdrachtgever op te vullen, de Leverancier een klanttevredenheid van 7,5 of hoger behaalt. Inhoud: - Algemene bedoeling van het artikel is het combineren van prestatiegerichtheid (omzet, cliºnten) met kwalitatieve waarborgen (klanttevredenheid, uniek aanbod). - Voor de Opdrachtgever: het biedt een middel om afscheid te nemen van Leveranciers die onvoldoende bijdragen of hun verplichtingen niet nakomen. Dit stimuleert kwaliteit en inzet. - Voor de Leverancier: er zijn duidelijke uitzonderingen ingebouwd die bescherming bieden zodat een uniek of waardevol aanbod niet zomaar verdwijnt, ook al zijn de ‘harde cijfers’ niet gehaald. - Als de Opdrachtgever Leveranciers uit het landschap wil verwijderen, moet zij ook voorkomen dat deze aanbieders zich meteen weer opnieuw aanmelden, als daarvoor de mogelijkheid bestaat. Dat kan door in de overeenkomst of toelatingsvoorwaarden te bepalen dat heraanmelding niet meteen mogelijk is. Dit moet de Opdrachtgever dan zelf als voorwaarde opnemen in deel 1 of 2.
- Optioneel: Artikel 1.12: Social Return on Investement Ratio: - Veel Opdrachtgevers kennen beleid voor social return on investment. Dat beleid wordt ook toegepast bij de inkoop van maatschappelijke ondersteuning voor hulpmiddelen. - Het is niet mogelijk gebleken een bepaling voor social return on investment te standaardiseren. Daarom legt de contractstandaard alleen de vindplaats voor deze bepaling vast. - Bijvoorbeeld een percentage van de omzet verplicht besteden aan SROI of minimaal op een bepaalde trede van de Prestatieladder Sociale Onderneming (PSO).https://www.pso-nederland.nl/ 16 Inhoud: - De Opdrachtgever bepaalt zelf hoe zij social return on investment verwerkt in de overeenkomst. Dat moet wel op deze plek. Optioneel: Artikel 1.13: Communicatie tussen Opdrachtgever en Lverancier Ratio: - In dit artikel kan aangegeven worden hoe, hoe vaak en via welke kanalen partijen met elkaar communiceren. Inhoud: - In dit artikel wordt ruimte gegeven om zelf invulling te geven aan de communicatie tussen Opdrachtgever en Leverancier. - Er zijn verschillende voorbeelden te geven bijvoorbeeld uiteenlopend van: een basisversie waarbij communicatie met regelmaat via de e-mail plaatsvindt met afgesproken frequentie over de voortgang, een uitgebreidere versie via e-mail of videobellen, etc.
waarbij Leverancier regelmatig informeert en Opdrachtgever op zijn beurt relevante informatie en feedback tijdig aanlevert, of een meer samenwerkingsgerichte versie waarbij de communicatie tussen Opdrachtgever en Leverancier zich kenmerkt door openheid, transparantie en tijdigheid. Optioneel: Artikel 1.14: Communicatie tussen Leverancier en Cliºnten Ratio: - In dit artikel wordt vastgelegd hoe, hoe vaak en via welke kanalen partijen met elkaar communiceren, zodat er geen misverstanden ontstaan. Inhoud: - In dit artikel worden de afspraken in de wijze van communicatie tussen client en Leverancier vastgelegd. - Dit artikel is open en vrijblijvend geformuleerd. Leverancier zal in de communicatie met cliºnten van Opdrachtgever steeds handelen op een professionele, correcte en kantvriendelijke wijze. Leverancier zal geen toezeggingen doen of afspraken maken die de belangen of verplichtingen van Opdrachtgever raken, tenzij hiervoor een voorafgaande toestemming van Opdrachtgever is verkregen. Optioneel: Artikel 1.15: Afhandeling van klachten Ratio: - De punten uit dit artikel betekenen concreet dat er een klachtenprocedure aanwezig moet zijn die de belangen van alle partijen respecteert Inhoud: - Het doel van dit artikel is om transparant en zorgvuldig om te gaan met klachten van cliºnten of de opdrachtgever zelf.
Klachten kunnen de dienstverlening betreffen, maar ook bijvoorbeeld de kwaliteit van het hulpmiddel. Een goede klachtafhandeling borgt de kwaliteit van de dienstverlening. Door dit vast te leggen zijn verwachtingen over communicatie en afhandeling vooraf duidelijk. Optioneel: Artikel 1.16: Convenanten 17 Ratio: - Door de VNG zijn vanuit het ‘Verbeteragenda toegang hulpmiddelen’ twee convenanten opgeleverd om als Opdrachtgever in de uitvoeringspraktijk over te nemen. - Het ene convenant bevat afspraken over hoe te handelen wanneer een cliºnt verhuist en zijn hulpmiddel wil meenemen. Het andere convenant bevat afspraken hoe partijen moeten handelen bij een complexe hulpmiddelenaanvraag. Inhoud: - Het doel van de convenanten is dat alle Opdrachtgevers, zorgkantoren, zorgverzekeraars en leveranciers de inhoud in hun uitvoeringsorganisatie toepassen. - Het naleven van deze landelijke afspraken draagt bij dat de kwaliteit van het toegang- en verstrekking proces van complexe hulpmiddelen verbetert. Dat zal bijdragen tot minder administratieve lasten voor het totaal. - Opdrachtgever behoudt de eigen verantwoordelijkheid om de convenanten in de uitvoeringspraktijk te gebruiken.
Optioneel: Artikel 1.17 Selectie en aanpassing van het hulpmiddel Ratio: - Het artikel regelt wie verantwoordelijk is voor de juiste selectie en passing (aanmeten/afstellen) van het hulpmiddel en waar dit gebeurt. Inhoud: - De Leverancier moet het juiste hulpmiddel selecteren en passend maken, afgestemd op het advies van de opdracht. - Dat moet zoveel mogelijk bij de cliºnt zelf gebeuren, tenzij er een goede reden is om hiervan af te wijken en dit is afgestemd met de Opdrachtgever. Optioneel: Artikel 1.18 Overgang Ratio: - Het artikel “Overgang” regelt dat bij het eindigen van het contract de huidige Leverancier nog verantwoordelijk blijft voor alle hulpmiddelen die hij eerder geleverd heeft, totdat die zijn ingenomen of vervangen. Nieuwe hulpmiddelen vallen vanaf dan onder de Opdrachtgever of een nieuwe Leverancier Als hulpmiddelen van eigenaar wisselen, krijgt de oude Leverancier een redelijke vergoeding. Beide partijen moeten goed samenwerken en informatie uitwisselen zodat de overgang soepel verloopt en cliºnten geen last ondervinden. Inhoud: - Als de hulpmiddelen niet bij de Opdrachtgever blijven maar in eigendom worden overgedragen aan de Leverancier of de nieuwe Leverancier, moet de Opdrachtgever daarvoor een vergoeding betalen.
- Hoewel er geen universele berekeningsmodellen beschikbaar zijn, bestaan er wel: o Gestandaardiseerde afschrijvingsformules binnen het verhuis- en overnameconvenant van de VNG o Richtlijnen vanuit VNG opgenomen in de Handleiding Inkoop Hulpmiddelen. 18 In de praktijk wordt bijna altijd een maatwerkmodel gebouwd op basis van: contractvorm, omvang park, resterende looptijd en financieringsstructuur. - De Leverancier blijft verantwoordelijk voor beheer, onderhoud, service en reparatie van alle hulpmiddelen die voor de beëindigingsdatum zijn geleverd totdat ze worden ingenomen of vervangen. - Beide partijen moeten elkaar alle noodzakelijke gegevens geven om dit goed te regelen, met naleving van de AVG en de Wmo 2015. (Optioneel) Artikel 1.19 Informatievoorziening bij beºindiging van de overeenkomst Ratio: - Het artikel is bedoeld om te waarborgen dat de Opdrachtgever bij afloop of beºindiging van de samenwerking nog steeds beschikt over de essentiºle informatie die nodig is om de continuïteit van de werkzaamheden, diensten of processen te kunnen waarborgen. Inhoud: - Het artikel verplicht de Leverancier om bij beºindiging bepaalde informatie aan de Opdrachtgever te verstrekken. Welke informatie dat concreet is, wordt ingevuld in de overeenkomst of in een bijlage, afhankelijk van de aard van de opdracht.
Denk bijvoorbeeld aan: documentatie uitgevoerde werkzaamheden, rapportages over de voortgang, resultaten en resterende issues. (Optioneel) Artikel 1.n Onder artikel 1.n kunnen overige bepalingen worden opgenomen die gelden tussen de Opdrachtgever en alle Leveranciers waarmee de Opdrachtgever een overeenkomst sluit. Zo kan een Opdrachtgever die gebruik wil maken van het iWmo-berichtenverkeer dit vastleggen in op deze plaats. Daarmee vervult het de voorwaarde van art. 3.5, lid 1 (“Totdat partijen overgaan op [iWmo-berichtenverkeer][...]”). Deel 2: Bepalingen die gelden tussen de Opdrachtgever en een individuele Leverancier waarmee de Opdrachtgever een overeenkomst sluit Deel 2 bevat afspraken die alleen gelden voor ØØn specifieke Leverancier, maar de Opdrachtgever heeft meer Leveranciers gecontracteerd. Deze afspraken zijn gemaakt in de inkoopprocedure en horen bij de overeenkomst. In Deel 2 staat bijvoorbeeld een plan van aanpak dat een Leverancier zelf heeft opgesteld tijdens een Europese aanbestedingsprocedure. Als de Opdrachtgever dat plan goedkeurt, maakt het deel uit van de overeenkomst. Maar dat geldt dan dus alleen voor die specifieke Leverancier. Een ander voorbeeld is een verschillend tarief per aanbieder. Of als de Opdrachtgever per type ondersteuning een ander tarief vaststelt. Ook dan komen de individuele afspraken in deel 2.
• Bij een Europese aanbestedingsprocedure gelden gelijke regels voor alle Leveranciers (gelijkheids- en transparantiebeginsel). • Toch kunnen er verschillen zijn, bijvoorbeeld in plannen of tarieven. 19 • Die verschillen mogen alleen voorkomen als de Opdrachtgever vooraf duidelijk maakt dat dit kan. De makkelijkste manier om deze afspraken op te nemen, is door het goedgekeurde deel van de inschrijving van de Leverancier als bijlage achter deel 2 te voegen. Ook voor deze bepalingen geldt overigens dat deze aanvullend mogen zijn op deel 3, maar zij mogen daarmee niet strijdig zijn. Let op: Afwijken van de afspraken in deel 1 en deel 3 van de overeenkomst is niet toegestaan. Deel 3: Generieke bepalingen Dit deel van het contract is verplicht. Partijen mogen hier niet van afwijken. Alleen als het er expliciet bij staat, mogen zij iets toevoegen of weglaten. Artikel 3.1 – Levering Ratio: - Het artikel gaat over de voorwaarden waaronder de Leverancier hulpmiddelen aan cliºnten levert. - De Leverancier mag alleen hulpmiddelen leveren aan cliºnten die daarvoor officieel in aanmerking komen. - Dit betekent dat de client eerst een beschikking moet hebben gekregen via wettelijke regels of gemeentelijke besluiten. Inhoud: - De Leverancier levert pas nadat er een concrete, individuele opdracht is ontvangen om bij een specifieke client een hulpmiddel te leveren.
- de Leverancier levert standaard het meest adequate hulpmiddel dat tegelijkertijd voldoende en passend is voor de client. Alleen als hierover een afspraak wordt gemaakt kan hiervan worden afgeweken. - Wanneer er aanvullende regels worden gemaakt in een aparte (nadere)overeenkomst over specifieke leveringen, blijven de regels van deze overeenkomst van toepassing. De nadere overeenkomst vult aan, maar vervangt de hoofdregels niet. Artikel 3.2 – Indexering Ratio: - De Leverancier past tarieven in dit contract periodiek aan op basis van prijsontwikkelingen. Deze aanpassing heet indexering. - De verplichting om te indexeren vloeit voort uit artikel 2.6.6 Wmo 2015 jo. artikel 5.4 Uitvoeringsbesluit Wmo 2015. De bedoeling is dat de tarieven blijven aansluiten bij de kosten die aanbieders echt maken. - De wetgever stelt geen nadere regels over de wijze van indexeren en laat hierin lokale beleidsruimte om de wijze van indexering (exacte hoogte en periodiciteit) te laten bepalen door de gemeenteraad. - Er is voor gekozen een open clausule op te nemen omdat de wijze (hoogte, periodisering etc.) van indexering als randvoorwaarde nauw verbonden is aan het kernbeding-prijs. Partijen hebben daarom indexering buiten de reikwijdte van deze 20 standaardisatie gelaten. Voorbeelden hoe indexatie toegepast kan worden, zijn hierna opgenomen onder inhoud.
- In de markt van hulpmiddelen zijn er twee kostencomponenten, te weten salarissen en middelen/materialen. Een goede indexatie houdt met deze twee componenten rekening. Inhoud: - Een reºle jaarlijkse indexering voor de levering van hulpmiddelen en bijbehorende service-dienstverlening is essentieel om kwalitatief goede hulpmiddelen en servicedienstverlening te kunnen blijven bieden aan cliºnten. - Voor een voorbeeld indexering kan uitgaan worden van de genoemde percentages uit de VNG handreiking ‘Inkoop Hulpmiddelen 2022’, maar dit is niet verplicht. Zoals in dezelfde handreiking is genoemd, kan de reºle prijs van een hulpmiddel en de indexatie per gemeente verschillen. Dit omdat de eisen van gemeenten onderling kunnen verschillen. Zie hiervoor: https://vng.nl/sites/default/files/2022- 08/Handreiking-inkoop-hulpmiddelen.pdf - Let op in het eerste jaar na een nieuwe inkoop: Als een Opdrachtgever een nieuw contract sluit in jaar X (bijvoorbeeld 2027), en dat contract sluit aan bij de op dat moment geldende prijs, dan geldt in het jaar daarna (bijvoorbeeld 2028) alleen de voorlopige indexering voor dat nieuwe jaar. De Opdrachtgever past dan geen nacalculatie toe over jaar X. Artikel 3.3 – Hoofd- en Onderaanneming Ratio: - In de praktijk komt het regelmatig voor dat een Leverancier (de hoofdaannemer) samenwerkt met andere onderaannemers.
Daarom bevat de contractstandaard duidelijke regels over hoe partijen met deze constructies moeten omgaan. Die regels zijn bedoeld om te zorgen dat de hoofdaannemer goede, betrouwbare onderaannemers inschakelt. - Daarnaast is het belangrijk dat hoofd- en onderaannemers zelf nagaan of hun onderlinge afspraken voldoen aan alle geldende regels, zoals mededingingswetgeving en belastingregels (zoals btw). De contractstandaard bepaalt ook dat hoofdaannemers calamiteiten en geweldsincidenten altijd moeten melden bij de gemeentelijke toezichthouder. Inhoud: - In het Afwegingskader hoofd- en onderaannemerschap sociaal domein staat de volgende definitie: “Bij hoofd- en onderaannemerschap zet een Leverancier (hoofdaannemer) een andere Leverancier (onderaannemer) in voor (onderdelen van) de te leveren hulp of ondersteuning. De hoofdaannemer blijft eindverantwoordelijk en zorgt voor de verantwoording naar de Opdrachtgever. Soms kiest een zelf voor deze constructie, maar soms is het een gevolg van hoe de Opdrachtgever heeft ingekocht. In dat laatste geval spreken we van ‘opgelegd’ hoofd- en onderaannemerschap.” - Kenmerken van hoofd- en onderaanneming zijn: • De hoofdaannemer is (meestal) eindverantwoordelijk voor de ondersteuning/levering aan een cliºnt. 21 • De hoofdaannemer legt verantwoording af aan de Opdrachtgever.
• De hoofdaannemer schakelt een onderaannemer in als hij zelf de ondersteuning niet (volledig) kan leveren. • De hoofdaannemer geeft opdrachten aan de onderaannemer. De onderaannemer heeft geen contract met de Opdrachtgever. • Deze constructie is geen consortium. Een consortium is een aparte organisatievorm waarin meerdere aanbieders samenwerken. - De bovenstaande beschrijving sluit aan op de geldende handreikingen, ook als daarin andere termen of interpretaties gangbaar zijn. - Wet- en regelgeving: hoofd- en onderaannemers moeten zelf beoordelen of hun samenwerking voldoet aan regels over mededinging en belasting (bijvoorbeeld over btw-plicht). 3.3.1 – Toestemming voor onderaannemers: - Een hoofdaannemer mag alleen een onderaannemer inschakelen als hij hiervoor schriftelijke toestemming van de gemeente heeft. Deze regel geldt voor de uitvoeringsfase (dus nadat het contract is afgesloten). - Schriftelijke goedkeuring is niet nodig voor het inzetten van zelfstandigen zonder personeel, ook al zijn dat volgens de gebruikte definitie ook onderaannemers. Er is bewust voor gekozen om voor zzp-ers gØØn expliciete schriftelijke goedkeuring te eisen.
Enkele veel voorkomende afwegingen daarbij zijn: o De praktische uitvoerbaarheid (tekort aan personeel in de sector, vooraf goedkeuren kan flexibiliteit zzp’ers ernstig beperken); o Zzp’ers worden vaak ad-hoc en kortdurend ingezet; o Zzp-ers werken vaak rechtstreeks op basis van een overeenkomst van opdracht, niet als afzonderlijk rechtspersoon met een organisatie en personeel; o Zzp-ers vallen juridisch onder directe aansturing van de hoofdaannemer. o Gemeenten stellen meestal al eisen aan kwaliteit, VOG, certificering, tariefplafonds en naleving van wetgeving (zoals de Wet DBA). Hoofdaannemers moeten dit ook borgen richting zzp’ers zodat extra goedkeuringslagen minder nodig worden geacht. - Onderaannemers dienen zich te houden aan geldende wet- en regelgeving en kunnen onderwerp zijn van een Bibob-onderzoek. 3.3.2 – Verantwoordelijkheid hoofdaannemer: - De hoofdaannemer blijft altijd verantwoordelijk voor alles wat met Opdrachtgever in de overeenkomst is afgesproken. De onderaannemer moet in ieder geval: • Calamiteiten en geweldsincidenten melden bij de gemeentelijke toezichthouder. • Niet onder toezicht staan of een maatregel opgelegd gekregen hebben van een inspectie-orgaan. • Er mag geen straf-, bestuurs- of fraudeonderzoek lopen tegen de onderaannemer.
- De onderaannemer hoeft niet aan alle eisen te voldoen die voor de hoofdaannemer gelden, maar wel aan de eisen die de gemeente specifiek op hem van toepassing verklaart. 3.3.3 – Kwaliteit van geleverde ondersteuning: - De ondersteuning die een onderaannemer levert, moet aan dezelfde inhoudelijke kwaliteitseisen voldoen als die van de hoofdaannemer. 22 3.3.4 – Aparte afspraken over onderaannemers: - Partijen kunnen specifieke afspraken maken over (de inzet van) een onderaannemer. Die afspraken komen dan in een bijlage (addendum) bij deel 1 of 2 van de overeenkomst. - Een onderaannemer mag niet op zijn beurt weer een andere partij inschakelen, tenzij de Opdrachtgever daar vooraf schriftelijk toestemming voor geeft. 3.3.5– Geen sub-onderaannemers zonder toestemming: - De hoofdnemer is het aanspreekpunt voor de Opdrachtgever. Hij mag namens alle betrokkenen contact hebben met de Opdrachtgever. De hoofdaannemer moet ervoor zorgen dat de afspraken nakomen en moet hierover aantoonbare afspraken hebben met de onderaannemer. 3.3.6– De Leverancier is het aanspreekpunt voor Opdrachtgever: - De Hoofdaannemer mag namens alle betrokkenen contact hebben met de Opdrachtgever. - De Opdrachtgever betaalt aan de hoofdaannemer en niet aan de onderaannemer.
Meer informatie: BTW Project hoofd- en onderaannemers Artikel 3.4 – Informatievoorziening aan de Opdrachtgever Ratio: - De gemeente is Opdrachtgever en moet dus kunnen controleren wat er met publiek geld gebeurt. De Leverancier moet daarom kunnen uitleggen welke ondersteuning hij heeft geleverd en hoe dat is gegaan. - Deze bepaling zorgt ervoor dat Opdrachtgevers de informatie krijgen die zij Øcht nodig hebben, zonder dat ze onnodige administratie moeten doen. Informatie die al beschikbaar is via bijvoorbeeld landelijke systemen of openbare bronnen, mag de Opdrachtgever niet opnieuw vragen. - De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is uiteraard -ook- van toepassing en is in dit artikel meegewogen. Inhoud: - Om haar wettelijke taken goed te kunnen uitvoeren, moet de Opdrachtgever toegang hebben tot betrouwbare, actuele en relevante informatie. Deze informatie moet direct te maken hebben met: • de Wmo 2015; • de uitvoering van de opdracht; • de feitelijke levering van maatschappelijke ondersteuning. - Tegelijkertijd mag de Opdrachtgever geen onnodige administratieve lasten opleggen aan Leveranciers. Daarom gelden drie voorwaarden voor de informatievraag: 1. De informatie moet gekoppeld zijn aan een wettelijke taak en een duidelijke doelbinding hebben. 2. De vraag moet proportioneel en noodzakelijk zijn – dus niet mØØr informatie dan nodig. 3.
De informatie mag niet al op een andere manier beschikbaar zijn, bijvoorbeeld via het CBS of via het berichtenverkeer/de iStandaarden. 23 - Daarnaast bepaalt dit artikel dat Opdrachtgevers vertrouwelijke informatie van Leveranciers niet aan andere Leveranciers mogen doorgeven, tenzij de wet dat verplicht stelt. De Opdrachtgever heeft vertrouwen in een Leverancier als deze haar van alle informatie voorziet die zij nodig heeft voor haar oordeel over de Leverancier, terwijl de Leverancier de Opdrachtgever vertrouwt als hij het gevoel heeft eerlijk en rechtvaardig te worden beoordeeld. Vertrouwen fungeert als een substituut voor gebrek aan informatie. Vertrouwen vraagt daarom van de Leverancier dat hij altijd (gevraagd en ongevraagd, ad hoc en periodiek) kan voorzien in de informatie over de Leverancier zelf en over de kwaliteit van de levering en onderhoud van de hulpmiddelen. Handelwijzen op initiatief van de Leverancier: • Sub a) beschrijft de wijze waarop de Leverancier dient te handelen als een onderzoek van de gemeentelijk toezichthouder heeft plaatsgevonden. • Sub b) definieert de financiºle indicatoren die moeten worden gerapporteerd, aangevuld met informatie over de bedrijfsvoering en de aard, omvang en besteding van eventuele bestemmingsreserves voor zover deze besteding geen betrekking heeft op de compensatie van negatieve exploitatieresultaten.
De Opdrachtgever en de Leverancier kunnen in voorkomende gevallen, in onderling overleg, een bestemmingsreserve inzetten voor een specifiek doel. Sub c) legt de relatie met het te volgen Landelijk accountantsprotocol Jeugdwet en Wmo, dat de wijze beschrijft waarop de financiºle productieverantwoording Wmo moet worden ingevuld en aangeleverd, de data en termijnen die daarbij gelden en de voorwaarden waaronder een accountantsverklaring achterwege kan blijven, dan wel dat een dergelijke verklaring vereist is en die betrekking heeft op de geleverde en gedeclareerde maatschappelijke ondersteuning Deze bepaling sluit aan bij het Landelijk accountantsprotocol financiºle productieverantwoording Wmo en Jeugdwet zoals vastgesteld door de VNG en het Ministerie van VWS. Het protocol bepaalt de wijze waarop aanbieders hun financiºle productiecijfers verantwoorden en – afhankelijk van de totale jaaromzet – of daarbij een accountantsverklaring vereist is. - Melding van calamiteiten: o Volgens artikel 3.4 van de Wmo 2015 zijn Leveranciers verplicht om calamiteiten te melden bij de gemeentelijke toezichthouder.
o De definitie van een calamiteit in de Wmo 2015 (artikel 1.1.1): “Een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis die betrekking heeft op de kwaliteit van een voorziening en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een cliºnt heeft geleid.” Artikel 3.4 Wmo 2015 bepaalt tevens welke gegevens de Leverancier bij een melding moet en mag overleggen. o De Opdrachtgever mag bij calamiteiten worden geïnformeerd over: • het type calamiteit; • de omstandigheden; • de datum van de gebeurtenis; • Persoonsgegevens mogen in deze context niet gedeeld worden. - Melding van onderwerp van onderzoek/handhaving/strafbaar feit/boete: De Leverancier, combinant, onderaannemer en/of ØØn of meer vertegenwoordigers van deze partijen, zoals bestuurders of toezichthouders, doen direct en schriftelijk een 24 melding aan de opdrachtgever zodra zich ØØn van de onderstaande situaties voordoet binnen hun organisatie of persoon: a. een overheidsinstantie start een handhavingstraject of maakt het voornemen daartoe bekend; b. een instantie legt een bestuurlijke boete op (waaronder een fiscale vergrijpboete) of maakt het voornemen daartoe bekend; c. de partij krijgt de status van verdachte; d. de partij ontvangt een strafrechtelijke veroordeling. Dit artikel staat los van de mogelijkheden van toezichthouders om inlichtingen te vorderen (art. 5:16, Awb) of inzage te vorderen (art. 5:17, Awb en art.
6.1, Wmo). Artikel 3.5 – Facturatie, declaratie en betaling van geleverde hulpmiddelen Ratio: - Dit artikel legt vast hoe en binnen welke termijnen de Leverancier moet declareren, hoe correcties worden afgehandeld, en welke rechten de Opdrachtgever heeft om betalingen op te schorten of terug te vorderen bij fouten of tekortkomingen. Het beschermt de Opdrachtgever tegen ten onrechte betalingen en dwingt de Leverancier tot zorgvuldige, tijdige administratie. Inhoud: Artikel 3.5.1 - Totdat er landelijk een digitaal declaratiesysteem (het Landelijk berichtenstelsel) wordt gebruikt, gebeurt factureren en declareren op de manier zoals in dit artikel staat. De Opdrachtgever (Gemeente) bepaalt nog in welk format de facturen en specificaties aangeleverd moeten worden. - Indien en voor zover de administratieve uitwisseling plaatsvindt via de iWmo- standaard, is het Standaard Administratieprotocol Wmo en Jeugdwet van toepassing. Indien declaratie op andere wijze plaatsvindt, gelden de administratieve afspraken zoals vastgelegd in deze overeenkomst. - Opdrachtgevers kunnen ervoor kiezen om het berichtenverkeer wel verplicht te stellen door een artikel op te nemen in deel 1. Daarmee vervullen ze art. 3.5.1 en is dit artikel dus niet meer van toepassing. Artikel 3.5.2 - De Leverancier moet binnen 6 weken na afloop van een maand de factuur sturen.
Er mag pas vanaf de eerste dag van de volgende maand gefactureerd worden (dus niet eerder). Declaraties die horen bij hulpmiddelen uit het vorige kalenderjaar moeten uiterlijk 1 april van het nieuwe jaar bij de Leverancier binnen zijn. Alleen in overleg kunnen andere termijnen worden afgesproken. Artikel 3.5.3 - Als er een fout in de factuur zit, moet de Leverancier de correctie binnen 3 maanden na de betreffende maand indienen. Artikel 3.5.4 - Als de Leverancier zich niet aan de afspraken in de overeenkomst houdt, mag de Opdrachtgever betalingen geheel of gedeeltelijk opschorten (uitstellen) totdat de Leverancier de verplichtingen nakomt. Artikel 3.5.5 25 - Als de Opdrachtgever vindt dat er een betaling is gedaan die niet klopt, moet de Leverancier dit bedrag op eerste verzoek terugbetalen. Artikel 3.5.6 - Ten onrechte gedane betalingen, ook als die langer geleden zijn, kunnen worden teruggevorderd. Daarbij geldt dat de Opdrachtgever recht heeft op terugbetaling van het bedrag, plus wettelijke rente en eventuele kosten. Dit kan eventueel verrekend worden met toekomstige facturen. - Artikel 3.5.7 – De Opdrachtgever betaalt alleen voor hulpmiddelen en diensten die daadwerkelijk zijn geleverd Øn voldoen aan de afgesproken kwaliteitsnormen in de overeenkomst.
Artikel 3.6 – UBO Ratio: - Om zicht te houden op de uiteindelijke ontvangers van zorggelden, moeten aanbieders hun UBO registreren in het UBO-register van het Handelsregister. Opdrachtgevers mogen geen betalingen doen aan Leveranciers als: • hun UBO op een sanctielijst voorkomt, of • de identiteit van de UBO niet vaststaat. Inhoud: - Sinds 27 september 2020 geldt de verplichting tot UBO-registratie. De volgende gegevens worden geregistreerd: • naam, geboortemaand en -jaar, geboorteplaats en land, nationaliteit, woonstaat; • aard en omvang van het economisch belang (zoals aandelen of stemrechten vanaf 25%); • BSN of buitenlands TIN; • documenten ter verificatie van identiteit en economisch belang. - Het doel van het register is het voorkomen van fraude, witwassen en financiering van terrorisme. Artikel 3.6.1: - Leverancier met een UBO op een sanctielijst sluiten opdrachtgevers uit van deelname aan een inkoopprocedure of de overeenkomst (grond voor ontbinding). - De Leverancier is verantwoordelijk voor registratie in het Handelsregister. - Opdrachtgevers dienen actief te controleren op naleving van de registratieplicht en sanctiewetgeving. Artikel 3.6.2: - Bij een UBO op een sanctielijst verricht de Opdrachtgever geen betaling, ook niet voor reeds geleverde hulp. - De Leverancier is verplicht om op eerste verzoek de UBO-gegevens te verstrekken.
- De Sanctiewet 1977 is op iedereen van toepassing. Artikel 3.6.3: - De Leverancier moet UBO-gegevens aanleveren op verzoek van de Opdrachtgever. Verstrekt hij deze niet, of staat de UBO op een sanctielijst, dan betaalt de Opdrachtgever niet. - De lasten voor Leveranciers blijven beperkt, omdat registratie al verplicht is. 26 Artikel 3.6.4: - Als de Opdrachtgever niet beschikt over de vereiste UBO-gegevens, mag zij betalingen voor geleverde ondersteuning opschorten totdat de Leverancier volledige informatie heeft aangeleverd. De bewijslast ligt bij de Leverancier. Artikel 3.7 – Toezicht en handhaving Ratio: - De Opdrachtgever houdt toezicht op de rechtmatigheid en kwaliteit van de geleverde maatschappelijke ondersteuning. Dat doet zij vanuit haar rol als Opdrachtgever, maar de gemeenteraad moet deze bevoegdheid ook verder regelen bij verordening. Inhoud: - De gemeentelijke toezichthouder is ook bevoegd tot het verrichten van fraudeonderzoek. - Het is aan de opdrachtgever om lokaal vast te leggen hoe de toezichthouder zijn taak moet vervullen. Artikel 3.7.1: Ratio: - Het college van de gemeente is verantwoordelijk voor zorgvuldige besteding van publieke middelen en moet de rechtmatigheid en doelmatigheid van de geleverde maatschappelijke ondersteuning waarborgen. Dit vloeit voort uit de Wmo 2015 en lokale verordeningen.
Inhoud: - Het college voert controle uit op naleving van regels en voorwaarden; de gemeentelijk toezichthouder let specifiek op kwaliteit en rechtmatigheid. Bij overtreding kan het college handhavend optreden (bijv. aanwijzing, boete, stopzetten van betalingen). Artikel 3.7.2: Ratio: - Om publieke middelen te beschermen en misbruik te voorkomen, wordt bij fraude of oneigenlijk gebruik de financiºle prikkel ingetrokken, maar de continuïteit van ondersteuning voor cliºnten blijft gewaarborgd. Inhoud: - Stelt de Opdrachtgever misbruik of fraude door de Leverancier vast, dan mag dit niet leiden tot schade voor de cliºnt. De levering van hulp zet de Leverancier ongestoord voort, maar de Opdrachtgever is niet gehouden tot vergoeding van het deel van de hulp dat met fraude gemoeid was. Artikel 3.7.3: Ratio: - Fraude of strafbare feiten moeten worden opgevolgd door justitie en gespecialiseerde instanties. Dit zorgt voor transparantie en landelijke monitoring van zorgfraude. 27 Inhoud: - De opdrachtgever en toezichthouder doen aangifte bij het Openbaar Ministerie en melden het incident bij het Informatie Knooppunt Zorgfraude. Artikel 3.7.4: Ratio: - Voorkomen van fouten en fraude begint bij goed ingerichte interne processen en een integriteitsbewuste cultuur bij de Leverancier.
Inhoud: - De Leverancier moet zijn organisatie en werkwijze zodanig inrichten dat deze eerlijk en betrouwbaar is. Door ondertekening bevestigt de Leverancier dat hij dit begrijpt en naleving belangrijk vindt. Artikel 3.7.5 Ratio: - Externe toezichthouders (zoals IGJ, NZa, Belastingdienst) kunnen een onafhankelijk oordeel geven over de kwaliteit en rechtmatigheid. Het meenemen van hun bevindingen waarborgt objectiviteit en aanvullende waarborgen. Inhoud: - Eventuele oordelen van toezichthouders over de Leverancier of diens bestuurders worden meegenomen bij de uitvoering van deze overeenkomst, en kunnen gevolgen hebben voor contractuele afspraken of toezichtmaatregelen. - Als een toezichthouder bijvoorbeeld constateert dat de Leverancier regels overtreedt, slechte kwaliteit levert of financieel onzorgvuldig handelt, dan mag of moet de Opdrachtgever dat gebruiken bij beslissingen over de overeenkomst — bijvoorbeeld om maatregelen te nemen, afspraken aan te passen of zelfs de samenwerking te beºindigen. - Het laatste deel — “Dit geldt ook voor oordelen over bestuurders of toezichthouders van de Leverancier” — betekent dat dit niet alleen geldt voor het bedrijf zelf, maar ook voor de mensen die het leiden of toezicht houden. Dus als een toezichthouder negatief oordeelt over een bestuurder, dan telt dat ook mee.
Artikel 3.8 – Niet-nakoming, verzuim, opzegging en ontbinding Ratio: - De bepalingen in dit artikel vormen een aanvulling op de regels uit het Burgerlijk Wetboek (met name artikel 6:265 BW e.v.) en op het VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden, dat van toepassing is verklaard op deze contractstandaard. - De aanvullende bepalingen zijn opgenomen om partijen extra duidelijkheid te geven over specifieke situaties waarin niet-nakoming, opzegging of ontbinding aan de orde 28 is. Daarbij is ook expliciet geregeld dat bij beºindiging van de overeenkomst de Opdrachtgever verplicht is om, samen met andere Opdrachtgevers Øn de betrokken cliºnt, te zoeken naar een passende overname van de ondersteuning. - Dit artikel is een omschrijving van wat contractueel in ieder geval mogelijk is bij niet- nakoming. Het staat gemeenten vrij om een escalatieladder vast te leggen met andere mogelijkheden, zoals een herstelplan. Dit kan bijvoorbeeld in deel 1n e.v. worden opgenomen. - Sommige gemeente gebruiken ‘rode’ en ‘gele’ kaarten bij gebruik van het boetebeding. Het is een manier voor gemeenten om de naleving van de contractuele verplichting op een overzichtelijke wijze te monitoren waarbij: - Gele kaart: er is een tekortkoming; de leverancier moet de tekortkoming herstellen en/of de tekortkoming in de toekomst voorkomen.
Het uitblijven van herstel op niet tijdig herstel kan aanleiding zijn om een rode kaart uit te delen; - Rode kaart‘; er is een tekortkoming; dit kan aanleiding geven tot contractuele handhavingsmiddelen (e.g. opschorting, tariefkorting, ontbinding). De ernst van de tekortkoming is uiteraard direct gerelateerd aan de zwaarte van de sanctie. Wanneer gemeenten en leveranciers van deze methode gebruik willen maken een voorbeeld van een boetebeding met ‘rode’ en ‘gele’ kaarten. 1. Prestatiebeoordeling De opdrachtgever beoordeelt maandelijks de prestaties van de leverancier op basis van overeengekomen prestatie-indicatoren. - Gele kaart: de prestatie voldoet niet aan de contractuele verplichtingen. De ernst van de tekortkoming en/of het gegeven dat herstel mogelijk is maken dat een waarschuwing in de vorm van een gele kaart een geschikt middel is. - Rode kaart: de prestatie voldoet niet aan de contractuele verplichtingen. De tekortkoming is ernstig en/of herstel naar aanleiding van een gele kaart is uitgebleven. Er wordt een boete opgelegd. 2. Boetebepaling Voor ieder toegekende rode kaart is de leverancier een boete verschuldigd van bijvoorbeeld 5% van de maandelijkse factuurwaarde. 3.
Correctieve maatregelen Indien de leverancier binnen (bijvoorbeeld 30 dagen) na het toekennen van een rode kaart geen adequate correctieve maatregelen heeft getroffen, behoudt de gemeenten zich het recht om: - de uitvoering van het betreffende onderdeel van het contract tijdelijk op te schorten, - een extra boete op te leggen, - of het contract geheel of gedeeltelijk te beºindigen. Transparantie Alle beoordelingen worden schriftelijk vastgelegd en gedeeld, inclusief motivatie en eventuele verbeterpunten. Inhoud: 3.8.1 – Ontbinding zonder terugwerkende kracht: - Wanneer de overeenkomst is ontbonden, verliest de reeds geleverde ondersteuning haar rechtsgrond niet. Er ontstaat dan een verbintenis tot ongedaan making van wederzijds ontvangen prestaties. Omdat reeds geleverde ondersteuning niet is "terug te geven", ontstaat een recht op of plicht tot waarde vergoeding. 29 - Daarnaast kan een schadevergoedingsplicht ontstaan, aanvullend op wat in deze bepaling is genoemd. - De in deze bepaling opgenomen maatregelen zijn afgestemd op de gekozen inkoopvariant en beogen een passende en proportionele afwikkeling bij beºindiging. Deze bepaling staat los van fraudebepalingen.
- Opdrachtgever moet zich hierbij te allen tijde houden aan redelijkheid en billijkheid en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur bij het nemen van maatregelen 3.8.2 – Aansprakelijkheid bij ontbinding wegens wanprestatie: - Wanneer de Opdrachtgever besluit tot (gedeeltelijke) ontbinding van de overeenkomst wegens toerekenbare tekortkoming van de Leverancier, is de Leverancier aansprakelijk voor de geleden Øn toekomstige schade van de opdrachtgever Øn van de betrokken cliºnt(en). - De Opdrachtgever heeft daarbij een inspanningsverplichting om schade te beperken, in overeenstemming met artikel 6:101 BW. 3.8.3 – Onjuiste informatie tijdens inkoopprocedure: - Als na het sluiten van de overeenkomst blijkt dat de Leverancier tijdens de inkoopprocedure onjuiste of onvolledige informatie heeft verstrekt, dan geldt dit als een toerekenbare tekortkoming. De Opdrachtgever kan de overeenkomst op die grond ontbinden, bijvoorbeeld wanneer zij het aanbod bij juiste informatie niet had aanvaard. - Deze bepaling is een expliciete vastlegging van een ontbindingsgrond die voortvloeit uit de precontractuele fase. 3.8.4 – Ontbinding zonder rechterlijke tussenkomst: - Artikel 28 van het VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden bepaalt dat partijen de overeenkomst kunnen ontbinden zonder tussenkomst van de rechter en zonder ingebrekestelling.