raadsvoorstel en ontwerpbesluit vaststellen RES NHZ 1.0.pdf

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

Registratienummer:

1545094

Datum voorstel:

20 april 2021

Portefeuillehouder:

Dings

Commissie:

18 mei 2021

Gemeenteraad:

19 mei 2021

Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0 Samenvatting: De RES 1.0 wordt ter besluitvorming aangeboden. Regionaal is afgesproken dat alle gemeenteraden in de regio NHZ een gelijkluidend raadsvoorstel voorgelegd krijgen. In de RES 1.0 zijn de volgende onderdelen opgenomen: - De grootschalig opwek van elektriciteit: de energieregio NHZ geeft regionale invulling aan een totaal productie vermogen van 2,7 TWh voor hernieuwbare elektriciteit op land. - De Regionale Structuur Warmte (RSW): met daarin een overzicht van beschikbare (grootschalige) warmtebronnen binnen de regio, de warmtevraag binnen de regio en is er een overzicht gegeven van bestaande en geprojecteerde infrastructuur voor warmte. Gemeente Beemster draagt bij door in te zetten op zon op (agrarische) daken, zon boven parkeerplaatsen en zon in de middenberm en het talud van de A7. De raad wordt gevraagd: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonneenergie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2.

De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Beemster, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid.

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

Middenbeemster, 20 april 2021 Aan de gemeenteraad van Beemster,

Inleiding en probleemstelling: In het Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de 30 energieregio’s. De energieregio’s maken in de RES afspraken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. Ook wordt in de Regionale Structuur Warmte (RSW) toegewerkt naar het maken van afspraken over de inzet van regionale duurzame warmtebronnen. In de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 zijn de afspraken uit Klimaatakkoord van de Klimaattafels ‘Hernieuwbare Elektriciteit’ en ‘Gebouwde omgeving’ uitgewerkt voor de energieregio Noord-Holland Zuid. Hiermee draagt de energieregio bij aan de landelijke doelstelling voor het verlagen van de CO2 uitstoot in 2030. De RES 1.0 wordt ter besluitvorming aangeboden. Regionaal is afgesproken dat alle gemeenteraden in de regio NHZ een gelijkluidend raadsvoorstel voorgelegd krijgen. Oplossingsrichtingen: De RES 1.0 bestaat uit hoofddocument met bijbehorende kaarten en bijlagen. Daarnaast zijn er katernen gemaakt over aanverwante thema’s. Over de katernen vindt geen formele besluitvorming plaats, over de RES 1.0 wel.

In de RES 1.0 zijn de volgende onderdelen opgenomen: - De grootschalig opwek van elektriciteit: de energieregio NHZ geeft regionale invulling aan een totaal productie vermogen van 2,7 TWh voor hernieuwbare elektriciteit op land. Daarbij is inzicht gegeven op de effecten van dit op te stellen vermogen op de energieinfrastructuur, waarbij rekening is gehouden met ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak, afgewogen tegen andere (ruimtelijke) belangen. De regionale invulling is weergegeven in geografische zoekgebieden die benut kunnen worden. - De Regionale Structuur Warmte (RSW) met daarin een overzicht van beschikbare (grootschalige) warmtebronnen binnen de regio, de warmtevraag binnen de regio en is er een overzicht gegeven van bestaande en geprojecteerde infrastructuur voor warmte. De focus ligt in NHZ op regionale samenwerking en het uitwisselen van kennis en ervaring bij het realiseren van projecten. Daarbij wordt binnen de regio nauw samengewerkt met het warmte/koude programma van de MRA. Op de bijbehorende kaarten zijn de zoekgebieden per deelregio weergegeven. In de bijlagen is achtergrond informatie opgenomen, waaronder de netimpactanalyse van de netbeheerder. Na besluitvorming in de gemeenteraden, worden ook eventuele moties en amendementen als bijlage opgenomen. ,

blz. 2 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

Daarnaast worden op aanverwante thema’s en onderwerpen zogenaamde ‘katernen’ aangeboden met relevante informatie en handvatten voor de uitvoering. Hierover vindt geen formele besluitvorming plaats. Regionale samenwerking en lokale besluiten In het RES-proces van Noord- Holland Zuid wordt interbestuurlijk samengewerkt tussen de 29 gemeenten, de provincie en de 3 waterschappen. De deelnemende overheden behouden daarin de eigen rol van het bevoegd gezag. In het proces om te komen tot de RES 1.0 heeft de gemeenteraad een aantal besluiten genomen: - Op 31 oktober 2019 heeft de gemeenteraad de Startnotitie RES NHZ vastgesteld, met daarin de kaders voor het RES-proces. - Op 12 mei 2020 hebben wij de concept-RES NHZ aan u voorgelegd met het verzoek om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Ook heeft het college ingestemd om de concept-RES NHZ aan te bieden aan het Nationaal Programma voor doorrekening en advies. Daarnaast konden andere partijen hun wensen en bedenkingen uiten over de concept RES. - Op 24 september 2020 heeft u besloten over de wensen en bedenkingen naar aanleiding van de concept-RES. - Op 15 december 2020 hebben wij de reactienota vastgesteld, met daarin de voorgestelde wijzigingen voor de RES 1.0, naar aanleiding van de uitkomsten van de digitale consulatie en de wensen en bedenkingen. Deze reactienota is met u gedeeld (eveneens op 15 december 2020).

De RES 1.0 is een actualisatie, verdieping en concretisering van de concept-RES. Meerdere zoekgebieden zijn geschrapt of aangepast, naar aanleiding van ontvangen reacties, wensen en bedenkingen, of nader onderzoek. Hoofdstuk 2.1 van de RES 1.0 geeft een toelichting op het bod en de zoekgebieden in Noord-Holland Zuid. Uitkomsten van het proces Het bod en de zoekgebieden van de RES zijn de uitkomst van een intensief participatieproces van de afgelopen twee jaar. Er is verkend wat de mogelijkheden voor zonen windenergie op land zijn. Daarvoor is gesproken met gemeenten in de regio, provincie, waterschappen, netbeheerders, inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, woningcorporaties, onderwijsinstellingen, agrariërs en maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur en milieu. Uit dit proces zijn 32 zoekgebieden voortgekomen voor de opwekking van zon- en windenergie op land. Meer specifiek hebben deelregio’s en gemeenten gewerkt aan de concretisering van de zoekgebieden voor de RES 1.0. Voor meerdere zoekgebieden zijn participatietrajecten doorlopen of gestart. Voor een aantal zoekgebieden heeft dit geleid tot aanpassingen in de RES 1.0. blz. 3 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

Participatie In het katern ‘RES-proces: van startnotitie tot RES 1.0’ is een uitgebreide beschrijving van het doorlopen participatieproces opgenomen. Participatie stopt niet maar blijft doorlopen richting de RES 2.0 én op (lokaal) projectniveau. Het is aan initiatiefnemers om onder regie van de gemeente samen met belanghebbenden de zoekgebieden verder uit te werken. Lokale participatie is daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid, en sluit aan op wat overheden rond participatie moeten regelen (in de geest van de Omgevingswet). De ambitie van de RES Noord-Holland Zuid De ambitie van de regio is om zich in te zetten voor de realisatie van 2,7 TWh zon- en windenergie in 2030. Omdat de potentie van de zoekgebieden groter is (3,2 TWh), geeft dit ruimte om in de verdere uitwerking van de plannen op zoek te gaan naar de meest optimale oplossingen, gezien vanuit draagvlak, ruimtelijke inpassing en systeemefficiëntie. Hierdoor kunnen zoekgebieden worden aangepast, afvallen of worden toegevoegd. Landelijke rekenmethodiek In de RES 1.0 wordt voor de zoekgebieden gebruikt gemaakt van de nieuwe landelijke rekenmethodiek (december 2020). In de RES 1.0 zijn minder zoekgebieden opgenomen dan in de concept-RES, toch zorgt deze nieuwe rekenmethodiek voor een hogere potentie (GWh) van de zoekgebieden in de RES 1.0, t.o.v. de concept-RES.

Door de landelijke rekenmethodiek aan te houden, zijn de RES-en in NL optelbaar en vergelijkbaar. De rekenmethodiek is theoretisch. De praktijk zal uitwijzen wat haalbaar is. Daarom wordt in de RES uitgegaan van een gedeeltelijke benutting van de potentie van zoekgebieden. De precieze haalbaarheid, wenselijkheid en invulling worden verder onderzocht. Hierdoor kunnen zoekgebieden nog worden aangepast of zelfs afvallen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) houdt daarom rekening met een onzekerheidsmarge bij de doorrekening van de RES’en. Bijdrage Zaanstreek-Waterland en Beemster in de RES 1.0 De gemeenten, de provincie en de waterschappen hebben elk eigen doelstellingen voor klimaatneutraliteit. De RES helpt om deze eigen doelstellingen te verwezenlijken. Het bod van de RES NHZ is tegelijkertijd een belangrijke bijdrage aan de landelijke opgave. De regio Zaanstreek-Waterland wil zich tot 2030 inzetten voor een maximale benutting van: • Alle bestaande grote(re) daken van bijvoorbeeld maatschappelijk, industrieel en agrarisch vastgoed voor zonne-energie; • De uitgeefbare, niet in gebruik genomen, gronden van bedrijventerreinen voor (“tijdelijke”) zonneweides1; • Zonnepanelen op grote parkeerplaatsen (d.m.v. een overkapping); • De aangevraagde, maar nog niet gerealiseerde SDE-projecten; 1 Dit onderdeel is voor de gemeenten Beemster, Edam-Volendam en Zaanstad als gevolg van de

wensen en bedenkingen afgevallen.

blz. 4 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

•

Zoekgebieden: o windenergie in het Noordzeekanaalgebied (Zaanstad); o zonne-energie op de Bukdijk (Waterland); o zonne-energie in de middenberm en talud van de A7 (Beemster, Purmerend, Wormerland) o windenergie bij de Nes (Waterland).

Andere zoekgebieden die wel waren opgenomen in de concept RES zijn als gevolg van de wensen en bedenkingen van de gemeenteraden afgevallen. Ten aanzien van de grootschalige opwek van duurzame energie wordt in de gemeente Beemster vooralsnog ruimte gezien voor zon-op-dak (grootschalig) en zon-opparkeerplaatsen. De komende jaren zullen we in ieder geval inzetten op het volleggen van de grote daken en parkeerplaatsen overdekken met zonnepanelen. Hierbij heeft de gemeente faciliterende houding, en worden we ondersteund door de provincie Noord Holland. Voor het zoekgebied zonne-energie in de middenberm en talud van de A7 wordt onderzocht of hiervoor aangesloten kan worden bij bestaande lopende projecten (bijvoorbeeld het MIRT). Het zoekgebied voor wind langs de A7 is, naar aanleiding van uw wensen en bedenkingen komen te vervallen. Geen blauwdruk maar dynamisch document Het RES-proces is dynamisch en de RES 1.0 geeft een tussenstand weer: het is een momentopname. In de online RES-viewer wordt de actuele stand van de zoekgebieden bijgehouden. Dit betekent dat nieuwe zoekgebieden aan de viewer kunnen worden toegevoegd (of geschrapt) volgend op de vaststelling van de RES 1.0, en voorafgaand aan de vaststelling van de RES 2.0 Naast de zoekgebieden, kunnen bottom-up nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan om op land hernieuwbare energie op te wekken.

Het is belangrijk om ook dergelijke initiatieven te onderzoeken en de mogelijkheden en onmogelijkheden te verkennen. Initiatiefnemers doen daarvoor een eerste verkenning naar de haalbaarheid (onder andere naar draagvlak, netinfrastructuur, ecologie en goede ruimtelijke inpassing). Nieuwe zoekgebieden en initiatieven worden (los van besluitvorming over de RES) voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Na besluitvorming kunnen ze worden opgenomen in de online RES-viewer. Ook nieuwe technieken of innovaties kunnen een rol gaan spelen. Daarom wordt de RES iedere twee jaar geactualiseerd.

blz. 5 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

Hoe verder? De in de RES 1.0 gemaakte afspraken worden, met inachtneming van de door u mogelijk ingediende moties en/of amendementen, door ons uitgewerkt en vastgesteld in de uitvoeringsinstrumenten van het gemeentelijk omgevingsbeleid, zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning(en). Er wordt toegewerkt naar haalbare projecten met draagvlak en vergunningverlening in 2025. Bij de uitwerking van de RES in de uitvoeringsinstrumenten van het omgevingsbeleid, vindt de integrale afweging plaats van alle ruimtelijke opgaven. Het afwegingskader voor de RES (kwantiteit, draagvlak, ruimtelijke inpassing en net efficiëntie) heeft op verschillende momenten van het RES-proces geleid tot keuzes. Daarom helpen de uitkomsten uit het RESproces bij het maken van integrale afwegingen in het omgevingsbeleid. De RES 1.0 wordt op 9 juli 2021, samen met eventuele moties en amendementen, aangeboden aan het Nationaal Programma RES en het Planbureau voor de Leefomgeving voor doorrekening. Wijzigingen in de RES kunnen niet eerder dan in de RES 2.0 worden verwerkt. Daarnaast wordt er een plan gemaakt voor een regionaal uitvoeringsprogramma, waarvoor na de zomer input bij u wordt opgehaald. In het regionaal uitvoeringsprogramma wordt vastgelegd: • Regionale samenwerkingsafspraken met betrekking tot: o De uitwerking van de zoekgebieden voor zon en wind.

o De uitwerking van de Regionale Structuur Warmte. • Afspraken, kaders en aanpak voor het proces naar de RES 2.0. • Afspraken m.b.t. data en monitoring. • Afspraken over inzet en verdeling van capaciteit en uitvoeringsbudget. Meetbare doelstellingen: Een bijdrage leveren aan de ambitie van de RES NHZ 1.0 van 2,7 Twh duurzame energieopwek. Financiële consequenties/risico’s: Het budget voor het regionale RES-proces en de ondersteuning door de programmaorganisatie RES NHZ is tot de RES 1.0 geborgd door een landelijke en provinciale bijdrage. Het is de wens van de betrokken overheden om de regionale ondersteuningsstructuur voor de RES voort te zetten tot aan 2025, met een tussentijdse evaluatie in 2023. Hiervoor wordt een regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld. De invulling hiervan is mede afhankelijk van een rijksbijdrage voor het vervolgproces. Een besluit over een rijksbijdrage is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht. Mogelijk is cofinanciering vanuit de 20 overheden nodig. Bij het regionaal uitvoeringsprogramma wordt een dekkingsvoorstel opgenomen. Eind 2021 wordt een besluit genomen over het regionaal uitvoeringsprogramma. blz. 6 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

Extra uitvoeringslasten gemeenten Voor de uitvoering van het Klimaatakkoord hebben gemeenten, provincies en waterschappen de komende drie jaar 1,8 miljard euro nodig. Dat adviseert de Raad voor het Openbaar Bestuur in het advies “Van Parijs naar praktijk”. De uitvoeringslasten voor gemeenten komen neer op circa € 600 miljoen per jaar. Een besluit hierover is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht. Communicatie: De website en nieuwsbrief van de energieregio NHZ zijn het centrale communicatiemiddel. Op de website zijn alle documenten gepubliceerd, waaronder de startnotitie, fotodocumenten, scenario’s, concept-RES en de reactienota. U kunt hier kennis van nemen via: www.energieregionhz.nl. U kunt zich ook inschrijven voor de nieuwsbrief. De RES 1.0 NHZ is na het collegebesluit op 20 april 2021 openbaar gemaakt en gepubliceerd op www.energieregionhz.nl. Er wordt door de energieregio een persbericht verspreid over de RES 1.0. Daarnaast is een persbericht op deelregio Zaanstreek Waterland voorbereid (zie bijlagen). Op 28 april is er een brede (online) informatiebijeenkomst voor iedereen, tijdens de bijeenkomst wordt een toelichting gegeven op de RES 1.0. Relatie met fusie: De gemeente Beemster en Purmerend werken samen in regionaal verband (Zaanstreek Waterland) aan de RES.

Monitoring/evaluatie: Er zullen afspraken gemaakt worden ten aanzien van de data en de monitoring (zie onder kopje hoe nu verder?). Voorstel: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonneenergie daarvoor als uitgangspunt te hanteren.

blz. 7 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Beemster, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid

burgemeester en wethouders van Beemster,

H.C. Heerschop burgemeester

H.J.C. Welage gemeentesecretaris

Bijlagen: - Raadsbesluit - RES 1.0 NHZ - Diverse bijlagen ter informatie, zie de Documentenmap energieregio NHZ

blz. 8 van 8

Registratienummer: 1545094 Onderwerp: Regionale Energie Strategie Noord Holland Zuid 1.0

De raad van de gemeente Beemster, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20 april 2021,

BESLUIT:

1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonneenergie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Beemster, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad d.d. 19 mei 2021

H.C. Heerschop voorzitter

M. Timmerman griffier