Programmabegroting Purmerend 2022-2025.pdf

Wat gaan we daarvoor doen Gezien de verdichtingsopgave waar Purmerend voor staat komende jaren moeten we ervoor zorgen dat in de huiskamer alle elementen van een leefbare stad zoals wonen, werken, uitgaan, groen, water, natuur, recreatie, spelen en sporten in balans zijn. De Visie Leefbare Stad 2040, het Bomenplan, het Groenplan, het Klimaatadaptatieplan en het Parkenplan zijn hier het fundament voor. Er wordt steeds meer de samenwerking gezocht om zo regionaal meer slagkracht te creëren. Zo wordt met de werkregio Zaanstreek-Waterland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier intensief samengewerkt op het gebied van riolering en grondwater om tot een klimaatbestendige regio te komen. Het beheer van de openbare ruimte wordt integraal aangepakt waarbij afstemming plaatsvindt tussen de meerjarenplanning van de verschillende disciplines en er afstemming is met de nieuwe ontwikkelingen in de stad. Toegankelijkheid is een belangrijk thema waarbij ook bij vervangingen rekening gehouden wordt. De uitdaging ligt de komende jaren in het verder uitbreiden van het integraal samenwerken met externe partijen die in de openbare ruimte werken. Bijvoorbeeld met de woningbouwcoöperaties en energieleveranciers de planningen afstemmen om zo de overlast die bij de werkzaamheden kan ontstaan voor burgers, bedrijven en bezoekers, te minimaliseren.

Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product Integraal Beheerplan 2022-2026 Gemeentelijk Rioleringsplan 2022-2026

Jaartal 2022 2022

Kwartaal 1e 1e

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Lasten Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Baten 2020 begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2021 (Bijgesteld)

BV061 Beheer openbare ruimte

Lasten -26.337

-27.344

-28.924

-28.556

-30.221

-30.593

-31.605

BV061 Beheer openbare ruimte

Baten

9.453

10.074

10.038

10.192

10.955

11.108

11.224

-16.884

-17.270

-18.887

-18.365

-19.266

-19.485

-20.381

Het saldo stijgt met € 522.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door € 368.000 lagere lasten en € 154.000 hogere baten.

62

Ontwikkeling exploitatie 2021-2022 BV061 Beheer openbare ruimte Afwijkingen BV061 Beheer openbare ruimte (bedragen × € 1.000) Baten Hogere baten rioolheffing

80

Hogere degeneratievergoeding (wegen)

83

Overig

-9

Totaal Baten

154

Lasten Hogere doorbelaste loonkosten

-421

Hogere kapitaalslasten

-561

Hogere lasten beheersfunctie en databeheer

-49

Hogere lasten groen Overwhere-Zuid

-475

Hogere lasten houten bruggen

-150

Lagere lasten inhuur expertise en advieskosten

348

Lagere lasten kwijtscheldingen en oninbaar

232

Lagere lasten uitbesteed werk

1.136

Lagere lasten vervanging bomen

448

Mutaties voorziening rioolheffing

-79

Overig

-61

Totaal Lasten

368

Baten BV061 Beheer openbare ruimte Hogere baten rioolheffing De actualisatie van de kosten en opbrengsten rioolbeheer na harmonisatie resulteert in € 80.000 hogere baten rioolheffing. Hogere degeneratievergoeding (wegen) Vloeit voort uit de Kadernota 2022 C4; Differentiatie beheersfunctie en databeheer. Een bedrag van € 83.000 van de doorbelaste loonkosten wordt gedekt uit een verhoging van de degeneratievergoeding (wegen).

63

Lasten BV061 Beheer openbare ruimte Hogere doorbelaste loonkosten Er is een verschil van € 421.000 in de raming 2022 ten opzichte van de raming 2021 die te maken heeft met de wijziging van de verdeling van de loonkosten. De dienstverleningsovereenkomst met Beemster en daarmee de doorbelasting aan Beemster is opgeheven. Alle loonkosten worden nu verdeeld op de Purmerendse wijze. Hogere kapitaalslasten De kapitaalslasten stijgen met € 561.000 ten opzichte van 2021 door vertraagde investeringen op met name wegen, kunstwerken en rioleringsprojecten. Hogere lasten beheersfunctie en databeheer Betreft Kadernota 2022 Differentiatie beheersfunctie en databeheer. De doorbelaste loonkosten van de betreffende functies binnen beheer openbare ruimte bedragen € 387.000. Het betreft hier met name de disciplines wegen, kunstwerken, openbare verlichting en rioolbeheer. De dekking voor deze loonkosten bedraagt € 338.000 en betreft voor € 191.000 ruimte in het onderhoudsbudget wegen als gevolg van de harmonisatie en € 147.000 uit de voorziening rioolheffing. Hogere lasten groen Overwhere-Zuid Vloeit voort uit de Kadernota 2022 Revitalisering Overwhere-Zuid. Het benodigd budget exploitatie groen bedraagt € 475.000 voor 2022 cf. dekkingsvoorstel. Hogere lasten houten bruggen Vloeit voort uit de Kadernota 2022 Cyclisch onderhoud houten bruggen.

Het onderhoudsbudget voor de houten bruggen bedraagt € 150.000 incidenteel voor 2022. Lagere lasten inhuur expertise en advieskosten Parallel aan de daling van het uitbesteed werk dalen de lasten van inhuur expertise en advieskosten met € 348.000 ten opzichte van 2021. Lagere lasten kwijtscheldingen en oninbaar Door de invoering van een eigenaren tarief rioolheffing na harmonisatie is het budget voor kwijtscheldingen (€ 187.000) en oninbaarheid (€ 45.000) vervallen. Lagere lasten uitbesteed werk Ten opzichte van 2021 zijn de lasten voor uitbesteed werk (aanneemsommen) met € 1.136.000 gedaald. Dit komt omdat het budget voor 2021 beduidend hoger was door resultaatbestemming vanuit 2020 van € 867.000, aanvullend budget bij Turap1-2021 van € 275.000 en het besluit van de hondenontmoetingsplaatsen (HOP's) van € 184.000. De reguliere stijging van de lasten voor uitbesteed werk bedraagt € 190.000. Lagere lasten vervanging bomen Vloeit voort uit de Kadernota 2022 Bomenplan Beemster. Het betreft een incidenteel budget voor 410 bomen voor 2021 van € 448.000. Mutaties voorziening rioolheffing Naast de dekking uit de voorziening rioolheffing (lagere dotatie) van de kosten voor de differentiatie beheersfunctie en databeheer, resulteert er uit de overige actualisaties van lasten en baten rioolbeheer een hogere dotatie van € 79.000 ten opzichte van 2021.

Reserves Er zijn geen reservemutaties geraamd in dit programma.

64

Voorzieningen Voorziening gemeentelijke watertaken De voorziening gemeentelijke watertaken heeft tot doel om incidentele voor- en nadelen ten opzichte van de rioolheffing te egaliseren. Er wordt uitgegaan van een kostendekkend tarief. Indien in enig jaar de baten hoger zijn dan de lasten, bijvoorbeeld door vertragingen in investeringen in het rioolstelsel, dan wordt het batig saldo aan de voorziening gedoteerd en later gebruikt ter dekking van tijdelijk lagere tarieven. Het Gemeentelijk Rioleringsplan berekent de tariefontwikkeling voor de langere termijn en neemt daarbij ook de egalisatie vanuit de voorziening mee. Voor 2022 is een dotatie van € 186.332 aan de voorziening gemeentelijke watertaken geraamd.

Investeringen In 2022 is € 6,6 miljoen nieuw krediet geraamd. Dit zijn vooral kredieten wegonderhoud en riolering.

Incidentele baten en lasten Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Herinrichting Overwhere Zuid en Wheermolen Oost

-200

-200

-200

-

Wettelijk onderzoek op het gebied van flora en fauna

-

-180

-

-

Correctief onderhoud houten bruggen

-150

-

-

-

Totaal

-350

-380

-200

-

Programma 6 Beheer openbare ruimte

65

Programma 7

Ruimtelijke ordening Portefeuillehouders: T. Kroese, E. Tijmstra, P. van Meekeren, M. Hegger en A. Zeeman

Inleiding De gemeente streeft naar een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving voor iedereen, met een goede balans tussen wonen, werken, recreëren en verblijven. Daartoe jaagt de gemeente zelfstandig en samen met initiatiefnemers ontwikkelingen aan. Ook in de komende jaren zal programma Purmerend 2040 een essentieel onderdeel zijn van onze inzet.

Ambities In de nieuwe gemeente vormen wonen, werken, recreëren, winkelen, dienstverlening en een goede bereikbaarheid samen de kern, waarbij wij een balans vinden tussen enerzijds ons open landschap en cultureel erfgoed, en anderzijds de groeiende stedelijke dynamiek en grote woningvraag. Purmerend vormt een groeiende gemeente, zowel fysiek alsook cultureel en economisch. Wij zorgen er daarom voor dat onze bouwambities samengaan met verduurzaming, welvaart en leefbaarheid. Dat betekent onder andere dat wij te midden van de verdichting oog houden voor de identiteit en gemeenschapszin. Het betekent dat wij onze voorzieningen op peil houden, en dat deze beter bereikbaar worden en blijven voor iedereen. Het betekent dat er een centrumgebied 66

ontstaat met een binnenstad dat bruist en eigenheid heeft. Dat betekent tevens dat iedereen toegang heeft tot een laagdrempelige, groene en veilige openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoetingen en uitkomst biedt in zowel tijden van hevige hitte als gedurende hevige regenval. Dat betekent ook dat modern, innoverend ondernemerschap een plek heeft naast de beproefde bedrijvigheid, zowel verspreid over de stad als op onze regionale bedrijfsterreinen en op gepaste wijze in het agrarisch gebied. Dit alles betekent tenslotte dat Purmerend als MRA Sleutelgebied meer en meer een verantwoordelijkheid als centrumgemeente zal dragen. Wat duidelijk is, is dat ons ontwikkelpad afwegingen tussen verschillende vraagstukken en programma’s vereist. Dit is essentieel en aan de orde van de dag. De heldere stip aan de horizon van 2040 kent vele facetten, en met iedere stap, van klein tot groot, wordt het geheel zichtbaarder.

Relevante beleidsnota's Beleidsnota's/bouwstenen grondgebied (voormalige) gemeente Purmerend • Herindelingsadvies Beemster en Purmerend • Structuurvisie Purmerend 2005-2020 • Geactualiseerde strategische plankaart structuurvisie Purmerend 2005-2020, inclusief toelichting • Agenda Purmerend 2040 (bestaande uit startnotitie, kansenkaart en publieksversie) • Monitor Programma Purmerend 2040 • Plan van aanpak Omgevingsvisie • Bestemmingsplannen en beeldkwaliteitsplannen • Nota Omgevingskwaliteit Purmerend • Nota Grondbeleid Purmerend 2019 • Nota Gebiedsoverstijgende Kosten Purmerend (GKP) • Nota Kaders en instrumenten woningbouwprogrammering • Doelgroepenverordening • Gebiedsvisie Stationsgebied en Waterlandlaan Purmerend/Masterplan Waterlandkwartier • Globaal Ontwikkelplan Wheermolen-Oost Purmerend • Notitie Pilot Transformatie De Koog • Woonvisie 2017 • Hoogbouwvisie Purmerend • Erfgoedbeleid Purmerend 2017 • Visie op mobiliteit Purmerend 2040 • Verkeersplan Purmerend 2040 • Visie Leefbare Stad 2040 • Klimaatadaptatieplan Zaanstreek-Waterland en Purmerend 2021-2024 • Economische visie Beemster+Purmerend #dat werk • Plan van aanpak Gezamenlijke Omgevingsvisie De Purmer • RES 1.0 Noord-Holland-Zuid • Notitie Natuurinclusief bouwen en ontwerpen • Parkenplan • MRA Verstedelijkingsstrategie • Regiovisie Waterland 2040 Aanvullend, specifiek voor grondgebied voormalige gemeente Beemster •

Visie Zuidoostbeemster 2020 67

• Visie Middenbeemster 2020 • Visie Noord- en Westbeemster 2021 • Woonvisie Beemster • Structuurvisie BeemstermaatWoonvisie Beemster 2018-2025 “Energiek en vitaal Beemster” • Beemster Omgevingsnota • Bestemmingsplannen en beeldkwaliteitsplannen • Managementplan Werelderfgoed • Marktpleinvisie Middenbeemster • Verblijfsrecreatienota 2008 • Zonnepanelen in De Beemster • Beleidsnota Huisvesting Arbeidsmigranten

Trends en risico's • Het programma Purmerend 2040 en de Beemster dorpsontwikkelingsvisies zetten we door en brengen we samen. Daarbij betrekken we ook de andere visies en bouwstenen met ruimtelijke implicaties, die in aanloop naar het samengaan van de gemeenten Purmerend en Beemster zijn voorbereid en vastgesteld. De gemaakte en te maken keuzes brengen we onder in een op te stellen Omgevingsvisie voor de nieuwe gemeente. Naast aandacht voor het bestaande, stedelijk gebied richten we ons ook op het versterken van het agrarisch productiegebied, houden we de leefbaarheid in het buitengebied op peil en bouwen we met oog voor de natuur en energiezuinig. • Purmerend heeft grote behoefte aan woningen. Het bouwen in bestaand stedelijk gebied is gecompliceerd en geeft – naast gesprek over kansen voor ontwikkeling – ook zorgen bij omwonenden en/of ondernemers. Een actieve houding, sturing en heldere keuzes maken vóór woningbouwontwikkeling door intensiveren, combineren en (waar mogelijk) transformeren, is nodig om aan onze verantwoordelijkheid voor woongelegenheid invulling te kunnen geven. Deze uitdaging krijgt in de stad zelf nu ook fysiek goed gestalte. Dit zal over een langere periode merkbaar en voelbaar blijven. • Onze verstedelijkingsslag staat goed op de rit.

We transformeren bedrijventerreinen (De Where, Wagenweggebied, De Koog), werken aan ov-knooppuntontwikkeling (Waterlandkwartier), herontwikkelen buurten (Wheermolen-Oost) en voegen zowel in de binnenstad als in de andere wijken waar mogelijk woningen toe. Dat gebeurt ook in Midden- en Zuidoostbeemster. We doen dat op een manier waarbij de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van onze stad en van onze dorpen voorop staat. • Met het oog op de ambitie om 10.000 woningen tot 2040 aan het woningbestand te kunnen toevoegen is momenteel genoeg potentieel aan plancapaciteit beschikbaar. De intentie daarbij is wel, dat er onder meer sprake is van een voldoende, continue stroom aan en evenwichtige spreiding in woningproductie en -differentiatie en van voldoende focus op andere functies, die Purmerend tot een complete stad en gemeente (kunnen) maken. • In bestaand stedelijk gebied worden vooral appartementen toegevoegd, zo mogelijk gecombineerd met voorzieningen al dan niet commercieel. Daarnaast bestaat ook behoefte aan meer specifieke woonvormen en grondgebonden woningen. In dat verband wordt primair ingezet op ontwikkeling van de oostflank (golfcomplex en Purmer-Zuid Zuid) en ook Middenen Zuidoostbeemster bieden mogelijkheden.

Om de ambtelijke ondersteuning zoveel mogelijk effectief en efficiënt te kunnen (blijven) inzetten onderzoeken we of het aanbrengen van prioriteit in ontwikkeling(en) noodzakelijk is, en zo ja op welke manier. Niet alles moet en/of kan tegelijk. 68

• Het programma Purmerend 2040 leidt tot veel ontwikkelingen en dynamiek in de stad en regio. Dat geldt bijvoorbeeld voor de transformatie van het Waterlandkwartier naar hoogstedelijk woon-werkgebied, waarbij wordt geanticipeerd op een verschuiving van het mobiliteitsgebruik, versterking van het ov en een duurzame leefomgeving. Met deze transitie is Purmerend een andere weg ingeslagen dan dat we als groeikern gewend waren. Dit vraagt wat van inwoners, bestuur en ondersteuning. De noodzaak en bewustwording van deze verandering is groeiende. De integrale benadering vanuit dit programma draagt daar aan bij. We vinden het van belang dat naast het accent op méér woningen ook voldoende aandacht is voor sociaal-maatschappelijke ambities zoals aangaande inclusiviteit, (plaatselijke) economie en voorzieningen, mobiliteitsvraagstukken, duurzaamheid, klimaatadaptatie, energietransitie e.d. • Ook onze versterkte inzet op regionale samenwerking zetten we de komende periode door. Sinds 2017 heeft Purmerend de aandacht voor Zaanstreek-Waterland, voor de MRA en voor het noorden geïntensiveerd en daarbij tevens gebruik gemaakt van waardevolle netwerken van kennis, middelen en lobbykracht.

Het programma Purmerend 2040 is blijvend uitgangspunt voor de inzet op regionale samenwerking, waarbij Purmerend zich bewust is van wederkerigheid met de omgeving; de positie als centrumgemeente en sleutelgebied voor de deelregio Waterland en de daarbij behorende verantwoordelijkheden, maar andersom ook van de grote waarde van de directe regio met diens natuurlijk erfgoed, recreatiegebied, agrarische sector, dorpskernen enzovoort. In hoeverre deze inspanning ook vruchten afwerpt, bijvoorbeeld in relatie met gemeenten als Amsterdam en Zaanstad, maar ook Hoorn, moet de komende periode blijken. Kansen, die zich op dit vlak voordoen, worden op waarde geschat en alsdan aangegrepen. • Aanhoudend is sprake van flink wat vooral particuliere ontwikkelingsinitiatieven, ook in Beemster. Om deze ontwikkelingsinitiatieven verder te helpen, is gemeentelijke ondersteuning (bijvoorbeeld door onderzoek), afstemming en/of bestuurlijk overleg en besluitvorming noodzakelijk. De zogenaamde programmeertafel wordt (met het oog op invoering van de Omgevingswet, nu naar verwachting per 1 juli 2022) doorontwikkeld naar een nieuwe set van ‘omgevingstafels’, zodat een formeel aangevraagde omgevingsvergunning tijdig afgewikkeld kan worden.

• Dit geldt eveneens voor het verplicht kostenverhaal, waarbij naar een balans gezocht wordt tussen welke kosten nog wel verhaald kunnen en mogen worden via de legesverordening en welke kosten verhaald worden via het prioritaire, private spoor (namelijk overeenkomsten). De nota Gebiedsoverschrijdende Kosten Purmerend (GKP) wordt, evenals de nota Grondbeleid, geactualiseerd. Ten aanzien van het gevoerde grondbeleid wordt jaarlijks verslag gedaan in het Meerjarenprogramma Grondexploitaties (MPG). Onderzocht wordt in hoeverre de nota’s over ruimtelijke (omgevings)kwaliteit van Purmerend en Beemster samengevoegd kunnen worden. • Purmerend implementeert de komende jaren de Omgevingswet. Deze wet bevat diverse, nieuwe instrumenten waar we direct mee te maken krijgen: Omgevingsvisie Programma Omgevingsplan Omgevingsvergunning

: strategische langetermijnvisie : instrument om één of meerdere doelen mee te kunnen realiseren : regeling, die alle regels voor de fysieke leefomgeving bevat en deze zijn digitaal gepubliceerd in het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) : toestemming meestal binnen 8 weken af te doen via één loket

We hebben ervoor gekozen te voldoen aan de geformuleerde, minimale acties van de VNG, zodat we op tijd klaar zijn voor de invoering van de Omgevingswet. Alle benodigde acties daarvoor 69

zijn gestart of in voorbereiding. Uitdaging is om deze majeure stelselherziening zo effectief en efficiënt mogelijk te managen, actuele ontwikkelingen niet onnodig te (laten) stagneren en de winkel gewoon open te houden. Per 1 juli 2022 ontstaat van rechtswege het tijdelijk omgevingsplan. De transitieperiode om deze regeling naar eigen, gemeentelijk inzicht om te vormen en in te richten loopt tot 2030. Een plan van aanpak (de zogenaamde 'routekaart') wordt voorbereid, evenals het inrichten van de beheersorganisatie hiervoor. Ook de verdere digitalisering en het Digitale Stelsel Omgevingswet zullen de nodige inspanning blijven vragen. In verband met het uitstel van de invoeringsdatum van 1 januari naar 1 juli is het de bedoeling dat besluitvorming over een aantal onderdelen (i.c. adviesrecht, participatie en legesverordening)door de nieuwe gemeenteraad plaatsvindt. De voorbereiding hiervan is nog gezamenlijk opgepakt met de gemeenteraden van Purmerend en van Beemster. De strategie op vastgoed is geactualiseerd op basis van de huidige ontwikkelingen, zoals de verduurzaming. We zetten het gemeentelijk vastgoed op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier in voor de stad. We merken dat de vraag naar maatschappelijk vastgoed groter is dan nu beschikbaar en we onderzoeken de mogelijkheden om het aanbod te vergroten.

Wat willen we bereiken Voor wat betreft droogmakerij de Beemster steunen we de ambitie om het predicaat Werelderfgoed beter te benutten en de bekendheid van ons gebied te vergroten. Dat biedt kansen voor toerisme en lokale economie. We zoeken naar een balans tussen de relatief strikte regels van het Werelderfgoed predicaat en de ontwikkelvragen van inwoners en ondernemers. Purmerend is een hoogwaardig en duurzaam ingerichte stad met een sterke samenhang tussen de historische binnenstad en de wijken, de wijken onderling en de omliggende regio. Purmerend intensiveert, verduurzaamt en groeit verder naar een complete en volwaardige stad. De ontwikkeling van het Waterlandkwartier en het Wagenweggebied spelen hierin een belangrijke rol. Samen met de historische binnenstad vormen deze gebieden straks het centrumgebied. Samenhang tussen deze ontwikkelingen en gebieden willen we bewaken. We zien dat de stad verandert. Dit heeft invloed op meerdere beleidsterreinen. Dat gaan we continu monitoren en aanpassen waar deze niet meer volstaan. Wij willen het karakter van de historische binnenstad behouden en versterken. De ingeslagen weg van historiserend bouwen draagt bij aan de historische binnenstad. Tegelijkertijd is verdere ontwikkeling van belang voor de vitaliteit en de leefbaarheid van de binnenstad met een combinatie van detailhandel, horeca, woningen en voorzieningen.

Wij initiëren, stimuleren en werken mee aan de ruimtelijke planvorming en staan voor maatwerk op het gebied van flexibiliteit, rechtszekerheid en ruimtelijke kwaliteit.

Wat gaan we daarvoor doen • We maken onze ambities en agenda voor de gemeente richting 2040 bespreekbaar, waarbij Purmerend zich als verantwoordelijke centrumgemeente positioneert en aansluiting zoekt bij 70

buurgemeenten om tot gezamenlijke projecten te komen die van toegevoegde waarde zijn voor alle partijen, zoals de Purmer. • In de stad Purmerend zetten we in op intensivering en verdere groei naar een compacte en volwaardige woonstad, waarbij voor een aantal nader aan te wijzen gebieden (waaronder bedrijventerrein De Koog, IT/esports campus, Purmer-Zuid Zuid, golfterrein) de focus tevens ligt op (kansen voor) de lange(re) termijn. • We werken aan de binnenstad, Waterlandkwartier, Kop West, Wheermolen-Oost, Baanstee-Noord, Kom A7, Wagenweggebied, Karekietpark en andere binnenwijkse en/of (her)ontwikkelingslocaties. • We werken op een transparante manier aan uitbreiding (bij randen) van de stad buiten bestaand stedelijk gebied. • In Beemster zetten we in op dorpsvernieuwing en verdere ontwikkeling van leefbare en vitale kernen passend binnen de kaders van het werelderfgoed. • We werken op een integrale manier aan de ontwikkelingen waarbij aansluiting wordt gevonden bij de andere programma’s. • We geven invulling aan het trekkerschap PHO Ruimte Zaanstreek-Waterland conform de gezamelijke Visie & Samenwerkingsagenda voor Zaanstreek-Waterland. • We werken bewust aan de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. • We verbinden de Omgevingswet met de Purmerendse werkpraktijk. • Zie ook: Paragraaf 4 Grondbeleid Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product Programma Purmerend 2040 (w.o.

Opstellen Omgevingsvisie) Diverse onderdelen implementatie Omgevingswet (w.o. Verzwaard adviesrecht, kadersparticipatie, routekaart) Diverse thematische en gebiedsvisies---> ook op (deel) regionaal niveau en als uitwerking van dorpsontwikkelingsvisie(s) Meerjarenprogramma Grondexploitaties (MPG) Actualisering nota Grondbeleid Actualisering nota GKP

Jaartal 2022 2022

Kwartaal alle 3e

2022

alle

2022 2022 2022

2e 2e 2e

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Lasten Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Baten 2020 begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2021 (Bijgesteld)

BV071 Ruimtelijke ordening

Lasten -25.339

-18.420

-33.297

-34.655

-18.173

-13.826

-21.173

BV071 Ruimtelijke ordening

Baten 20.513

15.120

29.872

32.160

15.666

11.543

18.819

-4.826

-3.299

-3.425

-2.495

-2.507

-2.283

-2.354

Het saldo stijgt met € 930.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door € 1.358.000 hogere lasten en € 2.288.000.hogere baten.

71

Ontwikkeling exploitatie 2021-2022 Afwijkingen BV071 Ruimtelijke ordening (bedragen × € 1.000) Baten Faciliterend grondbeleid

-7.347

Grondexploitaties

9.547

Overig

88

Totaal Baten

2.288

Lasten Dagelijks onderhoud

236

Doorbelasting loonkosten

-130

Faciliterend grondbeleid

4.970

Grondexploitaties

-9.115

Omgevingsplan landelijk gebied

230

Omgevingswet

264

Ontwikkelingsvisie Noord- en Westbeemster

130

Ontwikkelingsvisie Purmer Zuid Zuid

265

Revitalisering van de bedrijventerreinen Insulinde en Bamestra.

58

Voorziening gemeentehuis Beemster

543

Waterlandkwartier

1.031

Overig

160

Totaal Lasten

-1.358

Baten BV071 Ruimtelijke ordening Faciliterend grondbeleid Particuliere initiatieven worden in de meerjarenbegroting op nihil geraamd. De initiatieven zijn van tevoren niet te begroten. Afhankelijk van welke initiatieven ingediend worden, wordt de begroting gewijzigd. Door wijzigingen in het huidige jaar (2021) wel te verwerken ontstaat er een aanzienlijk verschil tussen de begroting 2021 en 2022. Grondexploitaties De baten en lasten van grondexploitaties zijn aangepast aan het vastgestelde meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) 2021, welke is vastgesteld door de Raad op 30 juni 2021. In 2022 leidt dit tot € 9,5 miljoen hogere baten ten opzichte van 2021.

72

Lasten BV071 Ruimtelijke ordening Dagelijks onderhoud Jaarlijks wordt er gekeken naar het onderhoud van het gemeentelijk Vastgoed. De actualisatie hiervan resulteert in een voordeel van 236.000 ten opzichte van 2021. Doorbelasting loonkosten Op diverse plekken in de begroting zijn doorbelastingen van loonkosten gewijzigd als gevolg van de samenvoeging van beide gemeenten en de bijbehorende opheffing van de dienstverleningsovereenkomst. Faciliterend grondbeleid Particuliere initiatieven worden in de meerjarenbegroting op nihil geraamd. De initiatieven zijn van tevoren niet te begroten. Afhankelijk van welke initiatieven ingediend worden, wordt de begroting gewijzigd. Door wijzigingen in het huidige jaar (2021) wel te verwerken ontstaat er een aanzienlijk verschil tussen de begroting 2021 en 2022. Grondexploitaties De baten en lasten van grondexploitaties zijn aangepast aan de vastgestelde meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) 2021, welke is vastgesteld door de Raad op 30 juni 2021. In 2022 leidt dit tot hogere lasten van € 9,1 miljoen ten opzichte van 2021. Omgevingsplan landelijk gebied Voor 2021 is er incidenteel € 230.000 beschikbaar gesteld voor het omgevingsplan landelijk gebied Beemster. Omgevingswet Voor 2021 is er incidenteel een projectbudget beschikbaar gesteld voor de implementatie van de omgevingswet.

Voor 2022 is dit specifieke projectbudget niet beschikbaar gesteld maar zijn de budgetten voor de omgevingswet verspreidt opgenomen binnen de diverse programma's. Ontwikkelingsvisie Noord- en Westbeemster Voor 2021 is er incidenteel € 130.000 beschikbaar gesteld voor de ontwikkelingsvisie van Noord- en Westbeemster. Ontwikkelingsvisie Purmer Zuid Zuid In 2021 zal er een ontwikkelingsvisie voor Purmer Zuid Zuid worden uitgewerkt, hiervoor is € 265.000 incidenteel beschikbaar gesteld. Revitalisering van de bedrijventerreinen Insulinde en Bamestra. Revitalisering bedrijventerreinen Insulinde en Bamestra: Lagere lasten in 2022 omdat er in 2021 incidenteel €58.000 beschikbaar is gesteld voor de beoogde revitalisering van de bedrijventerreinen Insulinde en Bamestra. Voorziening gemeentehuis Beemster In verband met de beoogde herontwikkeling van de gemeentehuislocatie in Middenbeemster is door de raad van Beemster ingestemd met het treffen van een voorziening waardecorrectie van € 543.000 per eind 2021. Waterlandkwartier Het waterlandkwartier (Stationsgebied) loopt tot en met 2021. Vooralsnog zijn hiervoor geen kosten geraamd in 2022. In 2021 is hiervoor € 1.301.155 geraamd.

Reserves In 2022 is een bijdrage van de reserve gronden opgenomen van € 600.000. Dit is met name ter dekking van plankosten Programma Purmerend 2040.

73

Voorzieningen In 2022 is een storting in de voorziening groot onderhoud gebouwen van € 186.000 geraamd. In 2022 wordt aan de voorziening bijgedragen op basis van de nota Prof € 600.000 en aan de voorziening kostenverhaal parkeren Centrum € 675.000 onttrokken voor de bouw van de parkeergarage bij het stadhuis.

Investeringen Voor 2022 is krediet voor de realisatie van het gebouw van De Blauw Zon (vastgoed) van € 950.000 geraamd.

Incidentele baten en lasten Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Parkenplan: ontwerpen Leeghwaterpark en Park de Noord

-30

-

-

-

Purmerend 2040-voortzetting programma

-250

-250

-

-

Totaal

-280

-250

-

-

Programma 7 Ruimtelijke ordening

74

Programma 8

Veiligheid Portefeuillehouders: D. Bijl, H.C. Heerschop en M. Hegger

Inleiding Ook de nieuwe gemeente Purmerend zal zich inzetten voor zowel de fysieke als sociale veiligheid binnen haar gemeentegrenzen en waar mogelijk daarbuiten door samenwerking met andere gemeenten en veiligheidspartners. Door de inwoners, ondernemers en bezoekers te informeren, naar ze te luisteren en samenwerking te zoeken bij het veilig houden van de leefomgeving, wordt dit niet slechts een opgave van de gemeente. Daarnaast maakt de gemeente zowel de eigen medewerkers als inwoners en ondernemers weerbaarder tegen ondermijnende criminaliteit en heeft zij haar instrumentarium uitgebreid.

Ambities Purmerend is een veilige gemeente om in te wonen. Niet alleen de cijfers ondersteunen dat, maar ook inwoners en ondernemers geven zelf aan dat zij zich veilig voelen. De gemeente Purmerend blijft investeren in toezicht en in de samenwerking met inwoners, ondernemers en (veiligheidsen zorg)partners om overlast en criminaliteit in de gemeente tegen te gaan. Toch zien we steeds

75

nieuwe vormen van criminaliteit of komen oudere vormen beter aan het licht door samenwerking. Dit betekent dat de gemeente blijvend moet investeren en meebewegen om dit het hoofd te kunnen bieden.

Relevante beleidsnota's • Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend 2022 • Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend (verlengd tot 2023) • Nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Beemster (verlengd tot 2023) • Preventie en handhavingsplan alcohol Purmerend 2019-2022 • Preventie- en handhavingsplan alcohol Beemster 2019-2022 • Sanctiestrategie horeca Purmerend en Beemster • Werkproces inzet testkopers • Terrassenbeleid • Notitie beleidsregels gebruik waterpijpen in horeca 2016 • Coffeeshopbeleid gemeente Purmerend • Jaaruitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2022 (volgt) • Lokaal Integraal Veiligheidsplan 2019-2023 • Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid Eenheid NH 2019-2023 • Beleidsplan VrZW

Trends en risico's Uit gesprekken met de ketenpartners blijkt dat er een gemeenschappelijke focus ligt op bepaalde thema’s. Doordat deze focus bij alle partners ligt, heeft de aanpak op deze thema’s ook de grootste opbrengsten. De volgende thema’s krijgen in deze periode dan ook extra aandacht: Cybercrime Cybercrime heeft verschillende verschijningsvormen. Bewustzijn creëren onder de inwoners en ondernemers over die vormen van cybercrime en hoe preventieve maatregelen te nemen is een belangrijk doel voor de komende jaren. Binnen de eenheid NH wordt nauw samengewerkt met diverse partners om hiertegen op te treden. Regionaal worden projecten opgezet waaraan onze gemeente meedoet: HackLight en publiekscampagne Het Slachtoffer Spreekt zijn enkele voorbeelden. Uiteraard houdt de gemeente haar aandacht voor de eigen informatiebeveiliging hoog. Woninginbraken en andere High Impact Crimes De cijfers van de meeste High Impact Crimes zijn blijvend laag. Toch blijven misdrijven als woninginbraken, overvallen, straatroven etc. altijd onder de aandacht vanwege de grote impact die deze misdrijven op de betrokken personen heeft. Voorlichting over preventieve maatregelen om woninginbraken te voorkomen zijn te vinden op de website en in bepaalde perioden (zomervakantie, donkere dagen) worden deze actief gecommuniceerd.

76

Overvallen en overige geweldsmisdrijven laten geen hoge cijfers zien, maar een zorgelijke trend is dat daders op steeds jongere leeftijd actief blijken te worden en dat er bij overvallen vaak geweld wordt gebruikt. Niet zelden beschikken de jeugdige daders over vuurwapens. Daarnaast is het gebruik en bezit van messen bij jongeren een zorgelijke trend waar i.s.m. de scholen, jongerenwerk, jeugdboa’s en jeugdpolitie preventief aandacht aan besteed wordt. Verder worden er trainingen aan ondernemers aangeboden over hoe een overval te voorkomen en hoe om te gaan met een overval. Met de scholen wordt het convenant Veilige School nieuw leven in geblazen. Versterken ketensamenwerking zorg- en veiligheidsdomein Ook de nieuwe gemeente Purmerend heeft de ambitie om zorg en veiligheid op beleid intern en extern nader op elkaar te laten aansluiten. Het betreft dan de afstemming tussen team Veiligheid en het maatschappelijk domein. Deze is niet vanzelfsprekend en draagt wel bij aan een gezamenlijke visie op zorg en veiligheid voor onze gemeenten. Op zorg en veiligheid zal de koers worden ingezet om eerder en sneller de zorg/hulp te gaan inzetten die nodig is voor de inwoners. We zetten in op wijkgericht werken en preventie. De samenwerking met de keten willen we omzetten naar een netwerksamenwerking.

Door als netwerk te gaan samenwerken met de partners dragen we eraan bij dat we dit gezamenlijk doen en niet als losse ketens. Het netwerk draagt gezamenlijk zorg voor de aanpak die nodig is. We doen dit op zowel operationeel, tactisch als strategisch niveau. Dit betekent dat we eerst intern tot nauwere samenwerking moeten komen tussen de teams en met de teams om vervolgens met de netwerkpartners tot een efficiënte en gerichte afstemming te komen. Ondermijning Het Team Ondermijning Purmerend (TOP) is in 2021 van start gegaan. Dit team pakt signalen van ondermijnende activiteiten op en voert regelmatig verschillende controles uit. Aandacht voor bedrijventerreinen, het buitengebied en niet direct zichtbare criminaliteit is een continu proces. We zetten structureel in op bewustwording van ondermijnende activiteiten en risico's voor het openbaar bestuur en haar ambtenaren door actieve informatiedeling en het organiseren van trainingen. Onder meer door veel communicatie over de acties en resultaten merken we nu al een stijgende lijn van signalen die gemeld worden. Door de controles lopen we tegen meerdere grotere problemen aan, zoals (illegale) huisvesting van arbeidsmigranten (mogelijke overlast in de wijk, maar het kan ook gaan om arbeidsuitbuiting), illegale prostitutie (soms ook vormen van mensenhandel), illegale bewoning etc. Deze problemen worden gemeentebreed opgepakt.

De bijvangsten van een ondermijningscontrole, zoals onrechtmatige bewoning en alle constateringen in strijd met o.a. bouwregelgeving/ bestemmingsplannen, worden doorgezet naar de teams in het primaire proces. De consequentie hiervan is dat de werkvoorraad flink toeneemt. Dit leidt er toe dat de huidige capaciteit niet voldoende is om adequaat te kunnen optreden tegen deze bijvangsten (illegale activiteiten). Het TOP zet niet alleen in op interne samenwerking van diverse afdelingen, maar ook op samenwerking met diverse externe partners zoals bijvoorbeeld Omgevingsdienst IJmond, de politie, 77

ISZW (ISZW = Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en doet dit al dan niet in RIEC-verband (RIEC = Regionaal Informatie en Expertise Centrum). Radicalisering en polarisering De afgelopen jaren hebben diverse gebeurtenissen laten zien dat de samenleving niet schroomt om tegengestelde meningen luid kenbaar te maken. En terwijl dit de basis is van onze democratische rechtstaat, moet de overheid wel inzetten om polarisatie en radicalisering te voorkomen. Ook de gemeente levert hierbij een grote bijdrage. Die bijdrage bestaat onder andere uit het versterken van de netwerken in en kennis over de wijk vanuit gemeente en politie en andere partners. Ook ervoor zorgen dat we weten wat er in de wijken speelt. Daarnaast worden trainingen op gebied van deskundigheidsbevordering verzorgd aan netwerkwerkpartners. Handhaving De maatschappij is de laatste jaren sterk aan het veranderen; de burgers zijn mondiger en bovendien wil men daadwerkelijk zien waar gemeenschapsgeld aan besteed wordt. De betrokkenheid van de inwoners is ook goed terug te zien in de flinke toename van het aantal meldingen bij handhaving. Het is positief te noemen dat inwoners goed gebruik maken van de mogelijkheid om meldingen bij handhaving in te dienen. Hierdoor kan handhaving gericht ingezet worden om ergernissen in de stad op te lossen. De samenwerking tussen politie en handhaving verloopt goed.

Mede vanwege het toezicht op de naleving van de regels van de noodverordening en Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 is de samenwerking afgelopen jaar geïntensiveerd. Er zijn afspraken gemaakt over de aanpak en informatiedeling. Het verloop van de coronapandemie is moeilijk te voorspellen, maar er zijn duidelijke signalen dat we er nog niet vanaf zijn. Door de ervaring van handhaving met de aanpak van de coronamaatregelen zal op een adequate manier invulling worden gegeven aan deze taakuitvoering. Vanaf 1 januari 2021 voert team Handhaving de taak cameratoezicht, onder regie van de politie, uit. Alcoholwet Vanaf 1 juli 2021 vervangt de Alcoholwet de Drank- en Horecawet. Op een aantal onderdelen is de wet gewijzigd ten opzichte van de vorige wet. Er zijn wijzigingen op het gebied van inrichtingseisen. Daarnaast is wederverstrekking strafbaar geworden. Dit betekent dat het strafbaar is voor een volwassene om alcoholhoudende drank te kopen, bijvoorbeeld in de horeca en deze drank dan door te geven aan een minderjarige. Aanbiedingen op alcohol ‘voor gebruik elders dan ter plaatse’ worden aan banden gelegd en mogen maximaal 25% korting bedragen op de normale verkoopprijs. Zo zijn voor supermarkten/slijters prijsacties voor alcohol als ‘twee halen, één betalen’ niet meer toegestaan.

Tenslotte wil men met deze wet de naleving van de leeftijdscontrole bij ‘alcoholverkoop op afstand’ verbeteren en meer de verantwoordelijkheid bij horecaondernemers leggen. Voor horeca geldt dit bij (online en telefonische) bestelling voor maaltijdbezorging met alcoholverkoop. Het toezicht op de alcoholverkoop op afstand (online verkoop) is overgegaan van gemeente naar de NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit). De NVWA voert ook het toezicht op prijsacties uit. Zowel landelijk als lokaal bestaan er zorgen over hoe vaak er toezicht gehouden zal worden door de NVWA en of een landelijke organisatie wel voldoende kennis heeft over de lokale situatie in Purmerend. De komende periode zal hier ervaring mee worden opgedaan. In ieder

78

geval zullen overtredingen bij de NVWA worden gemeld en waar mogelijk worden gezamenlijke controles gehouden.

Wat willen we bereiken Inwoners (en bezoekers) van de gemeente Purmerend voelen zich veilig en zijn veilig. Zij letten op elkaar, zijn zich bewust van en betrokken bij hun (woon)veiligheid en nemen hun eigen verantwoordelijkheid. Inwoners voelen zich gesteund door de gemeente en de bij veiligheid betrokken partners. We willen ervoor zorgen dat overlast van jeugd, drugsoverlast, gebruik van lachgas, afval, parkeren en vervoer tot een minimum wordt beperkt en sluiten aan bij landelijke en regionale initiatieven, maar kijken daarbij wel naar de inrichting van gemeente Purmerend. Op het gebied van alcoholgebruik willen we het volgende bereiken: • een afname van (schadelijk) alcoholgebruik door jongeren; • de realisatie van een gedragsverandering bij jongeren, volwassenen en alcoholverstrekkers. Iedereen moet het vanzelfsprekend gaan vinden dat jongeren onder de 18 jaar geen alcohol drinken.

Wat gaan we daarvoor doen Toezicht en handhaving • Continueren van het wijkgericht werken met betrokkenheid van inwoners en ondernemers. De grootste ergernissen zoals hondenoverlast, verkeersonveiligheid en afval worden projectmatig aangepakt. • Intensiveren op het toezicht en handhaven van overlast door gebruik en verhandelen van drugs. Ten behoeve van de aanpak van de overlast is de Apv aangepast. Hierdoor hebben de handhavers meer mogelijkheden om tegen deze specifieke overlast op te treden. • Voortzetting van de samenwerking tussen de handhavers, jeugdboa's, politie en andere partners (Spurd, Clup, wijkmanagers, team Veiligheid etc.). Specifiek gaat het hier om het terugdringen/ verminderen van de jeugdoverlast. • Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin de toezicht- en handhavingsactiviteiten zijn opgenomen. De thematische en projectmatige activiteiten maken deel uit van het uitvoeringsprogramma. • Onder regie van de politie voert team Handhaving de taak cameratoezicht uit. Het cameratoezicht wordt ingezet als ondersteuning voor de politie tijdens de horecadiensten op vrijdag en zaterdag van 22.00 uur tot 06.00 uur. Alcoholwet • Speerpunt van toezicht en handhaving blijft gericht op verstrekking van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar. Er worden testkopers bij alcoholverstrekkers ingezet.

In dit laatste geval wordt er bij overtredingssituaties overeenkomstig de Sanctiestrategie horeca Purmerend en Beemster opgetreden. • Verder wordt er met diverse interne- en externe partners (o.a. GGD, Brijder, verenigingen) gewerkt om bewustwording van de gezondheidsrisico's van alcoholgebruik te vergroten.

79

Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product Evaluatieverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2021 Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend

Jaartal Jaarlijks Jaarlijks

Kwartaal 1e 4e

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Lasten Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Baten 2020 begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2021 (Bijgesteld)

BV081 Veiligheid

Lasten -8.850

BV081 Veiligheid

Baten

-9.324

-9.315

-9.759

-9.919

-10.085

-10.244

7

11

108

11

12

12

12

-8.843

-9.312

-9.207

-9.747

-9.907

-10.074

-10.233

Het saldo daalt met € 540.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door € 444.000 hogere lasten en € 96.000 lagere baten.

Ontwikkeling exploitatie 2021-2022 Afwijkingen BV081 Veiligheid (bedragen × € 1.000) Baten Doorbelasting

-96

Overig

-0

Totaal Baten

-96

Lasten Bijdrage Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland

-451

Doorbelasting

84

Overig

-77

Totaal Lasten

-444

Baten BV081 Veiligheid Doorbelasting In 2021 heeft een uitbreiding plaatsgevonden bij Team Ondermijning. Deze had zowel betrekking op Beemster als Purmerend. De kosten voor de uitbreiding welke waren toe te schrijven aan Beemster waren niet opgenomen in de Dienstverleningsovereenkomst. Gekozen werd voor een aparte doorbelasting. Met de fusie komt deze doorbelasting te vervallen.

80

Lasten BV081 Veiligheid Bijdrage Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland De jaarlijkse bijdrage aan de veiligheidsregio wordt geïndexeerd. In verband met de indexering neemt de bijdrage voor 2022 toe. Omdat in 2021 nog een teruggave van het resultaat 2020 sprake was, ontstaat er een groot verschil tussen 2022 en 2021. Doorbelasting Naast de hierboven genoemde wijziging van de doorbelasting team ondermijning is er op diverse plekken doorbelastingen van loonkosten gewijzigd als gevolg van de samenvoeging van beide gemeenten en de bijbehorende opheffing van de dienstverleningsovereenkomst.

Reserves Er zijn geen reservemutaties in dit programma.

Investeringen Er zijn geen investeringen in dit programma.

Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten in dit programma.

81

Programma 9

Economie Portefeuillehouders: M. Hegger, D. Butter en J. Dings

Inleiding De economische – en toeristische – ontwikkeling van Purmerend en Beemster krijgt extra kracht wanneer marktpartijen en gemeente samen optrekken. De rol van de gemeente is vooral het stimuleren en faciliteren van de economie (inclusief het toerisme), zodat Purmerenders en Beemsterlingen in hun eigen gemeente en regio kunnen werken, winkelen en verblijven en bezoekers van de stad en Beemster kunnen genieten. We doen dat door de lokale en regionale economie te versterken en te stimuleren, door actief op zoek te gaan naar kansen en door het scheppen van randvoorwaarden om die kansen te benutten. In de afgelopen tijd was ook intensieve steun nodig voor de covid gevolgen zoals met 1,5 meter coaches en inkomensondersteuning (TOZO). We gaan ons zo veel mogelijk inzetten voor initiatieven die (reeds) door ondernemers zijn of worden opgepakt, faciliteren hen bij het uitvoeren ervan of geven richting aan deze initiatieven. Op die manier proberen we bedrijvigheid (en werkgelegenheid) in de stad te behouden en nieuwe bedrijvigheid aan te trekken. Tenslotte hebben wij oog voor socio-economische mobiliteit: kansen voor (door)starters, matching van onderwijs en arbeidsmarkt, ruimte geven voor nieuwe vormen van ondernemerschap en innovatie moeten sterk bijdragen aan de inclusieve, dynamische gemeenschap die wij voor ogen hebben.

82

Ambities Eind maart 2021 is de economische visie voor Beemster en Purmerend vastgesteld. Deze visie is in samenwerking met ondernemers in beide gemeenten, onderwijs- en zorginstellingen maar ook met de Metropoolregio Amsterdam en de gemeenten in de deelregio Zaanstreek-Waterland opgesteld. Inmiddels is met dezelfde partijen de eerste uitvoeringsagenda voor 2021 en 2022 opgesteld, een agenda waarin de gezamenlijke ambities zijn vertaald naar concrete acties. Op basis hiervan gaan we samen werken aan de economie van morgen, na de coronacrisis. Om versnelling te kunnen aanbrengen in de economische ontwikkeling van de gemeente, is de wens door alle betrokkenen (met name ondernemers) uitgesproken om acties in de schijnwerpers te zetten waardoor we "van werk, werk maken". Ook kiezen we ervoor om focus aan te brengen in het aantal thema’s waar extra middelen en tijd ingestoken gaat worden voor de aankomende 1,5 jaar (2021-2022). We kiezen bewust voor thema’s waar momenteel veel energie, enthousiasme en beweging zit. Dat helpt ons de economische visie op de langere termijn goed in te bedden en ‘levend te houden’ en zo gedegen te bouwen aan de ambitie die wij ons voor 2040 gesteld hebben. De acties binnen de uitvoeringsagenda vormen de basis voor de economische ontwikkelingen binnen onze gemeente zodat 'werk met werk' wordt gemaakt.

Aan al deze projecten/acties dragen ook externe partijen zoals bedrijven en onderwijs en naar verwachting ook provincie, Rijk en EU door middel van subsidies fors bij. Voor projecten zoals de doorlopende leerlijn ICT, het bevorderen van digitalisering in de zorg, de realisering van HBO-ICT opleidingen en het creëren van een kennisnetwerk met hogescholen over circulaire houtbouw zijn reeds subsidies toegekend/toegezegd. Daarnaast zullen we door deelname van de gemeente aan de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) MRA-NHN ook ondernemers ondersteunen in het mogelijk maken van hun plannen met betrekking tot verduurzaming, klimaatadaptie en digitalisering. De focus op een drietal thema’s neemt echter niet weg dat er ook op andere thema’s beweging komt. Kansrijke acties vanuit andere thema’s hebben een plek onder de drie hoofdthema’s gekregen als deze bijvoorbeeld innovatie bevorderen en een cross-over vormen tussen de thema’s. De uitvoering van de economische visie is een traject dat voortdurend in beweging is, en moet blijven inspelen op ontwikkelingen in de toekomst. We blijven dus in overleg met alle betrokken partijen.

Relevante beleidsnota's • Economische visie Beemster-Purmerend 2020 • Visie Erfgoed en Ruimte • Detailhandelsvisie binnenstad Purmerend 2012 • Perifere detailhandelsbeleid Purmerend 2012 • Nota accountmanagement bedrijfsleven 2011 • Kantorenvisie 2008 • Uitgiftebeleid Baanstee-Noord 2011 • Kermisbeleidsplan 2009 • Kermisverhuurvoorwaarden 2019 • Evenementenbeleid Purmerend 2011 • Horecavisie 2010 83

• Evenementenvisie 2013 en beleidsplan evenementen 2013 • Notitie dagelijkse verzorgingsstructuur 2015 • Economische visie en agenda Zaanstreek-Waterland 2018 • Dorpsvisies Westbeemster, Noordbeemster, Zuidoostbeemster en Middenbeemster 2020/2021 • Regionale detailhandelsvisie Zaanstreek-Waterland 2021

Trends en risico's • Het is duidelijk dat de covid-crisis grote gevolgen heeft en zal hebben voor de economie in de meest ruime zin van het woord. Hoe groot deze gevolgen zullen zijn laat zich lastig voorspellen. De verschillende vaccins vormen de sleutel tot versoepeling. De schade aan economie, arbeidsmarkt en het onderwijs zullen op termijn pas echt duidelijk worden. • Over de structurele effecten voor de economische sectoren is nog weinig concreets te zeggen. Wel is bekend dat een aantal sectoren zoals horeca, detailhandel, cultuur en toerisme zwaarder getroffen zullen zijn/worden dan andere sectoren. Een toename van het aantal faillissementen is ook in Purmerend, Beemster en regio uitgebleven. De verwachting is echter dat dit aantal wel zal stijgen zodra de steunmaatregelen vanuit de overheid worden ingetrokken. • Samen met de regio Zaanstreek-Waterland en de MRA is de gemeente in overleg over de vraag of en hoe zij het economisch herstel verder kan en zal ondersteunen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de economie als geheel maar ook naar de afzonderlijke sectoren zoals horeca, detailhandel en toerisme.

Wat willen we bereiken De economische visie en de daarop gebaseerde uitvoeringsagenda zijn onze leidraad voor de economische strategie in 2022 en volgende jaren, en voor de uitwerking op sectoren en gebieden zoals toerisme, de binnenstad, de detailhandel en de agrarische sector. Wij zullen in 2022 de vinger aan de pols houden en nagaan of en hoe we specifieke acties zodanig kunnen bijstellen dat bestaande bedrijvigheid (en werkgelegenheid) in Purmerend en regio behouden blijft en nieuwe vormen van bedrijvigheid (en werkgelegenheid) worden aangetrokken. De drie speerpunten waar we conform de uitvoeringsagenda economische visie extra focus op aanbrengen voor 2021-2022 zijn: 1. Uitbouwen van de innovatieve voedselkamer en werelderfgoed De Beemster In ons prachtige (werelderfgoed)gebied Beemster wordt al 400 jaar voedsel van topkwaliteit gemaakt. We willen ook de komende 400 jaar de voedselkamer naast Amsterdam blijven van waaruit we de regionale en (inter)nationale markt bedienen met ons voedsel. We willen de sector zo veel mogelijk de ruimte geven om mee te kunnen gaan in de landelijke agrarische visie van kringlooplandbouw en technologisering, binnen de kaders van het werelderfgoed. Maar ook om het sterke merk Beemster met behoud van werelderfgoedstatus uit te dragen en te versterken.

Onderdeel van dit thema is dan ook om het verhaal van het voedsel en het werelderfgoed Beemster een rol te geven in placebranding, onderwijs en de toeristische positionering van de gemeente. In het kader van de toeristische positionering zijn reeds eerste stappen gezet. Zo wordt er gewerkt aan het openstellen van de kerktoren in Middenbeemster en het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de forten die in Beemster zijn gelegen en deel uitmaken van de Stelling van Amsterdam. 84

2. Tech stimuleren in samenwerking met esports ontwikkeling Wij maken de digitale wereld van nu en straks. Alle sectoren hebben IT steeds meer nodig en we leggen met IT de link tussen al onze krachtige sectoren zoals zorg/welzijn en de bouwnijverheid. Dit doen we in samenhang met onze duurzame ambities. Aan de hand van de crossovers tussen IT en andere sectoren bouwen we aan een economisch netwerk dat sector en gemeenteoverschrijdend is. Hierin vervullen we een voorbeeld in de regio waar het gaat om innovatie. Purmerend als tech/ esports-stad biedt kansen. Door de unieke mix van leren, werken en ondernemen en het icoon 'esports arena' onderscheiden we ons in de regio en zelfs ver daarbuiten. Met het onderwijs en het bedrijfsleven blijven we werken aan de doorlopende leerlijn voor ICT en het verbeteren van de kwaliteit van de ICT-opleidingen. Tevens zetten we in op het integreren van ICT in overige opleidingen zodat we daarmee de gewenste digitalisering in overige sectoren stimuleren. 3. Centrumontwikkeling De historische binnenstad van Purmerend zal de komende jaren een transitie doormaken. De gevolgen van het coronavirus en de landelijke terugloop in de detailhandel dwingen ondernemers en overheid tot het maken van keuzes.

De terugloop van winkels en de urgentie als gevolg van de coronacrisis, maar juist ook diverse kansrijke ontwikkelingen zoals de fusie, de bevolkingsgroei, de woningbouw en de ontwikkeling van het Waterlandskwartier vragen om een voortvarende aanpak van onze binnenstad; een transitie naar een binnenstad die de 'huiskamer' is en blijft van de stad en de regio. De binnenstad is dé plek om bewoners en bezoekers kennis te laten maken met de horeca en de detailhandel, de Beemster producten, cultuur en de digitale wereld van morgen. Verbinden, daar draait het om. Sociale en emotionele waarden worden steeds belangrijker. Door de coronacrisis is het nog duidelijker geworden hoe essentieel de verbinding met eigen inwoners en regio is. Die verbinding willen we versterken. Een binnenstad moet meer zijn dan een verzamelplaats van verkooppunten; online is immers alles te koop. Maar om werkelijk met elkaar in verbinding te komen, te genieten, te beleven, gaat men er op uit. Er wordt een integrale visie en uitvoeringsprogramma opgesteld en opgebouwd uit bouwstenen waaronder de bouwstenen Transitie en Sociale Meerwaarde. We stimuleren transformaties en jagen die actief aan. We willen niet alleen een functionele binnenstad, maar een binnenstad waar je graag wil verblijven en voldoende voorzieningen zijn voor onze inwoners, voor mensen uit de omgeving en voor bezoekers van verder weg.

We willen het in 2021 ingestelde ondernemersloket als deel van onze gemeentelijke dienstverlening verder versterken zodat alle ondernemers uit onze gemeente hierop in voorkomende gevallen een beroep kunnen doen. Ook blijven we ondernemers faciliteren bij de realisering van uitdagingen op het gebied van aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, de energietransitie en de circulaire economie. Startende ondernemers en zzp'ers, die door de crisis hard geraakt zijn, willen we voldoende ondersteuning bieden bij het (door)ontwikkelen van hun bedrijf. Het digitale regionale startersloket blijft voor Waterland een belangrijke schakel in de dienstverlening aan deze groep ondernemers. Op basis van de ervaringen met het startersloket wordt nader onderzocht of het mogelijk is om de dienstverlening verder uit te breiden. Overigens zullen we ons evenzeer – in en na deze crisistijd – (blijven) inzetten voor een goed vestigingsklimaat voor winkels, kantoren, bedrijven en instellingen. De bedrijventerreinen, kantoorlocaties en overige vestigingsmilieus blijven kwalitatief hoogwaardig en goed bereikbaar. Baanstee-Noord is en blijft een regionaal bedrijventerreinen voor Waterland. In 2022 wordt 85

besluitvorming verwacht over uitbreiding van dit regionale bedrijventerrein door de grondgemeente Edam-Volendam. Dit maakt onderdeel uit van de invulling van het gebied 'de Purmer' dat door de gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Purmerend gezamenlijk is gestart. Een aantal werklocaties staat voor een revitaliserings- c.q. herstructureringsopgave. Bedrijventerreinen Bamestra en Insulinde in Middenbeemster worden gerevitaliseerd. H20 stelt een masterplan voor de campus op. Deze visie op de campusvorming wordt onderdeel van de totale gebiedsvisie op bedrijventerrein De Koog. De winkelcentra in de wijken en in de Beemster kernen zijn het economische en sociaalmaatschappelijke hart van de buurt. Een goed functionerend en aantrekkelijk wijkwinkelcentrum heeft een directe positieve invloed op de woonomgeving. We werken aan het behoud en de versterking van de centra die er nu al zijn. Dit doen we door winkels, diensten en maatschappelijke en culturele functies onder te brengen in bestaande centra, eventueel aangevuld met een passend woningaanbod. Op de lange(re) termijn streven we naar een toename van het aantal toeristen in/naar Purmerend en Beemster en daarmee van de bestedingen in de hele gemeente door toeristen en bezoekers (onder meer in detailhandel en horeca). Op korte termijn zal het toerisme naar verwachting beperkt blijven.

Toch zullen de gemeente en de regio zich blijven promoten zodat toeristen – ook in crisistijd en rekening houdend met de geldende maatregelen – in de beschikbare accommodaties kunnen verblijven, bezienswaardigheden kunnen bezoeken en/of specifieke culturele of sportieve activiteiten kunnen ondernemen. Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) zal het aanbod daarop aanpassen. Samen met de overige regiogemeenten zullen wij laten onderzoeken hoe de positie van BTLH in de regio kan worden versterkt. De warenmarkt in het centrum is al jarenlang een druk bezochte markt, waaraan vele Purmerenders, Beemsterlingen, toeristen en inwoners uit de regio wekelijks een bezoek brengen. Wij gaan (verder) in gesprek met alle betrokken partijen om de aantrekkelijkheid van het centrum te versterken: een centrum waar inwoners en bezoekers kunnen shoppen, evenementen kunnen beleven en een drankje kunnen drinken of een hapje kunnen eten. De nieuwe indeling van de markt zal hierin worden meegenomen. Deze indeling zal worden uitgewerkt in de nieuwe marktverordening. De regionale samenwerking op economische zaken (en toerisme) met de directe regio ZaanstreekWaterland en de Metropoolregio Amsterdam zorgt voor de gewenste afstemming en coördinatie van de economische ontwikkelingen, de werklocaties, het toerisme en de arbeidsmarkt.

De regionale samenwerking binnen Zaanstreek-Waterland is in de afgelopen periode verder versterkt. Als gevolg hiervan is of wordt een aantal projecten zoals de Hoornse Lijn en de afstemming van het regionale bedrijventerrein Baanstee-Noord gezamenlijk opgepakt. Ook heeft de deelregio Zaanstreek-Waterland haar positie binnen de MRA weten te verbeteren waardoor partijen over en weer beter op de hoogte zijn van lopende ontwikkelingen en de betrokken gemeenten sneller kunnen aansluiten op bovenregionale projecten die voor de regionale economie van belang zijn. Het is de bedoeling om de regionale samenwerking binnen Zaanstreek-Waterland te intensiveren en gezamenlijk op te trekken in de bestrijding van de economische effecten van de coronacrisis.

86

Wat gaan we daarvoor doen I. Verbetering dienstverlening agrarische sector (op basis van bestaande kaders) II. Verduurzaming agrarische sector • Pilot kringlooplandbouw • Pilot regeneratieve landbouw III. Vergroten draagvlak en promotie van agrarisch (productie)gebied en het werelderfgoed • Bezoekerscentrumketen UNESCO werelderfgoed Beemster • Ontwikkelen (regionale) gezonde fiets en wandelroutes werelderfgoed Beemster • Zichtbaar maken boer-burger activiteiten • Beemster Experience/winkel in Purmerend • Kookboek Beemster en Purmerend • Versterken culturele samenwerkingen/tentoonstellingen • Place branding (nulmeting bekendheid en merkwaarde Purmerend/Beemster) • Deelname Voedsel Verbindt IV.

Tech stimuleren in samenwerking met esportsontwikkelingen • ICT integreren in zorgopleidingen • Regionale samenwerking O3 verder versterken en stimuleren • Combineren van tech met cross-overs naar andere sectoren • Doorlopende leerlijnen ontwikkelen • Aanjagen ICT integratie in (vak)opleidingen/Purmer Valley • Masterplan campusontwikkeling de Koog en gebiedsvisie de Koog • Visie op de uitbreiding van Baanstee Noord op het grondgebied van Edam-Volendam in samenwerking met Edam-Volendam en Waterland • Technasium starten en ondersteunen • HBO (minor) naar de gemeente halen • Zonnepanelen op daken bedrijfspanden via HIRB stimuleren • Houtbouw-ontwikkeling samen met bouwbedrijven en onderwijsinstellingen stimuleren en faciliteren • Technologische vernieuwing in de bouw aanjagen: ontwikkeling onderwijs houtbouw en biobased bouwen V.

Zorgen voor een vitale binnenstad • Samenwerking versterken • Realiseren van een Bedrijven Investeringszone voor het centrum • Regionale detailhandelsvisie Zaanstreek-Waterland en detailhandelsvisie Purmerend • Sociale meerwaarde: wat is er nodig voor een vitale binnenstad • Bouwsteen transformatie: visie Binnenstad, analyse in 2021 en in 2022 kaders bepalen die onderdeel zijn van de visie Binnenstad • Opstellen en afronden visie Binnenstad, Q3 2022 • Voortzetten evenementen en activiteiten in de binnenstad • Waterlandkwartier: uitwerking Masterplan Waterlandkwartier, place making en uitwerking verbinding met Waterlandkwartier

87

• Gemeentebreed: onderzoeken deelfietsenplan in samenwerking met de regio en strategie evenementen opstellen en proces optimaliseren Bestuurlijke producten 2022 Bestuurlijk product Regionale detailhandelsvisie Strategie evenementen Toekomstige uitbreiding Baanstee Noord als onderdeel van Visie op de Purmer Visie op toeristische promotie/informatievoorziening Laag Holland (op basis van onderzoeksresultaten) Visie binnenstad en uitvoeringsprogramma

Jaartal Kwartaal 2022 1e 2022 4e 2022 2e 2022 2e 2022

3e

Wat mag het kosten (Bedragen x € 1.000)

Lasten Rekening Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Baten 2020 begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2021 (Bijgesteld)

BV091 Economie

Lasten -1.251

BV091 Economie

Baten

-1.447

-1.593

-1.823

-1.558

-1.439

-1.467

276

617

567

619

621

623

623

-975

-830

-1.026

-1.204

-938

-817

-845

Het saldo daalt met € 179.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door € 231.000 hogere lasten en € 52.000 hogere baten.

Ontwikkeling exploitatie 2021-2022 Afwijkingen BV091 Economie (bedragen × € 1.000) Baten Overig

52

Totaal Baten

52

Lasten Economische visie

-299

Overig

68

Totaal Lasten

-231

88

Lasten BV091 Economie Economische visie Uitvoeringsagenda economische visie/Duurzaam uit de crisis. Voor 2022 is er incidenteel € 298.500 gevraagd. Dit bedrag bevat twee componenten, te weten middelen voor het mogelijk maken van activiteiten ( €215.500) en middelen om cofinanciering voor subsidies te verkrijgen (€83.500). Deze eerste uitvoeringsagenda van de economische visie bevat een aantal opstartkosten die in de jaren 2023 en volgenden niet meer terug komen. Deze jaren zijn overigens op p.m. geraamd.