Document · PDF

begroting 2022-2025 GGD ZW, voor zienswijze.pdf

Gemeenteraad 29 juni 2021, gemeente BeemsterBij agendapunt: 7c: Voorstel tot het geven van een zienswijze op de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 van de GGD Zaanstreek-Waterland.16.438 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

2 alinea's met “themabijeenkomst”: 503 616

Cetrn

Planning en Control Cyclus Begroting 2022-2025 Algemeen Bestuur | 12 mei 2021 | voorlopig vastgesteld 1 Begroting 2022-2025 2020.1.0

INHOUDSOPGAVE ___________

Inhoud INHOUDSOPGAVE ......................................................................................................................... 2 VOORWOORD ............................................................................................................................... 3 1 BEGROTING EN MEERJARENPERSPECTIEF ................................................................................... 4 1.1 Samenvatting meerjarenperspectief ....................................................................................... 5 1.2 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................. 6 2 UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2022-2025 .................................................................................

8 3 OPBOUW VAN DE BEGROTING ...................................................................................................10 4 PROGRAMMABEGROTING ..........................................................................................................11 4.1 Programma 1 Monitoren, signaleren en adviseren .................................................................12 4.2 Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming ....................................................16 4.2.1 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Algemene gezondheidszorg ........................17 4.2.2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Jeugdgezondheidszorg ...............................20 4.2.3 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Maatschappelijke gezondheidszorg ..............25 4.3 Programma 3 Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises ................................................28 4.4 Programma 4 Toezicht houden .............................................................................................31 5 PARAGRAFEN ............................................................................................................................33 5.1 Inleiding .............................................................................................................................34 5.2 Weerstandsvermogen

..........................................................................................................34 5.3 Verbonden partijen ..............................................................................................................36 5.4 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................36 5.5 Financiering ........................................................................................................................37 5.6 Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................................................39 6 FINANCIËLE BEGROTING ...........................................................................................................40 6.1 Staat van baten en lasten in het meerjarenperspectief ...........................................................41 6.2 Investeringen ......................................................................................................................42 6.3 Verloop van reserves en voorzieningen .................................................................................44 6.4 Geprognotiseerde balans 2021 .............................................................................................44 Bijlagen

.......................................................................................................................................46 Bijlage Contracttaken ................................................................................................................47 Bijlage Overhead en Taakvelden ................................................................................................49 Bijlage Afkortingenlijst ...............................................................................................................51

2 Begroting 2022-2025 2020.1.0

VOORWOORD ___________ Hierbij presenteren wij de programmabegroting 2022 van de GGD Zaanstreek-Waterland. Een document waarin wij inzicht geven in de aard van de werkzaamheden en activiteiten die de GGD, namens en voor uw gemeente, verricht in het kader van de publieke gezondheid. Dit alles gericht op een gezonde en veilige regio. De missie van de GGD luidt: GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de sociale veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein. Op grond van deze missie treedt de GGD op als huisadviseur van de gemeenten en manifesteert de GGD zich graag als een betrouwbare en zichtbare partner. Een GGD die kansen ziet en benut om op basis van de vraag vanuit de gemeente(n) en de keten, haar opgaven efficiënt en effectief in te vullen en de verbinding tussen preventie, zorg en (sociale) veiligheid te realiseren. De voorliggende begroting geeft inzicht in de dienstverlening en activiteiten van de GGD en binnen welke budgetten deze activiteiten worden uitgevoerd.

De begroting 2022 is opgesteld op basis van: • Het bestaande beleid, zoals vastgesteld bij de begroting 2021. • De uitgangspunten, zoals opgenomen in de Kadernota 2022. • De Strategische Agenda GGD Zaanstreek-Waterland 2018-2021. In 2020 en 2021 is veel inzet gepleegd voor de aanpak van de Corona pandemie. Het is nog onduidelijk hoe de pandemie zich ontwikkelt, hoe lang de maatregelen zullen voortduren en wat dit betekent voor de inzet van de GGD. De begroting is opgebouwd conform de vier pijlers/ kerntaken die het ministerie van VWS heeft benoemd in de kamerbrief Betrouwbare publieke gezondheid. De programma-indeling is als volgt: Programma 1: Monitoren, signaleren en adviseren Programma 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Programma 3: Publieke gezondheid bij rampen en crises Programma 4: Toezicht houden

De voorzitter,

De secretaris

H. Rotgans

mr. F.H.J. Strijthagen

3 Begroting 2022-2025 2020.1.0

1 BEGROTING EN MEERJARENPERSPECTIEF ___________

4 Begroting 2022-2025 2020.1.0

1.1 Samenvatting meerjarenperspectief Gemeenschappelijke regeling In de onderstaande tabel wordt, samengevat, het financiële meerjarenperspectief voor 2022-2025 voor de gemeenschappelijke regeling gepresenteerd. De lasten en baten worden in hoofdstuk 4 per programma toegelicht. Het begrotingssaldo (= de totale bijdrage van de gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling, exclusief projecten) voor 2022 en het meerjarenperspectief is als volgt: Gemeenschappelijke regeling P1 Monitor, signaleren en adviseren

P2 Algemene gezondheidszorg

2021

2022

2023

2024

2025

Baten

Lasten

986.851

1.132.960

1.144.316

1.155.472

1.169.723

Saldo

986.851

1.132.960

1.144.316

1.155.472

1.169.723

Baten

702.526

722.002

728.745

735.973

743.640

Lasten

1.943.192

2.110.281

2.127.973

2.149.717

2.176.389

Saldo

1.240.666

1.388.279

1.399.229

1.413.744

1.432.748

P2 Maatschappelijke

Baten

gezondheidszorg

Lasten

1.157.955

1.196.445

1.207.429

1.220.056

1.236.456

Saldo

1.157.955

1.196.445

1.207.429

1.220.056

1.236.456

P2 Jeugdgezondheidszorg

Baten

145.682

190.125

190.970

191.823

192.685

Lasten

9.770.478

10.326.053

10.419.493

10.532.357

10.675.805

Saldo

9.624.795

10.135.928

10.228.523

10.340.534

10.483.120

P3 Publieke gezondheid bij

Baten

187.479

201.180

203.134

205.008

207.016

rampen en crises

Lasten

187.479

201.180

203.134

205.008

207.016

Saldo

Baten

615.818

648.468

653.879

660.827

669.987

Lasten

615.818

648.468

653.879

660.827

669.987

Saldo

P4 Toezichthouden

Bedrijfsvoering

Baten GR

3.452.652

4.155.452

4.110.950

4.150.077

4.256.973

Baten Projecten

1.689.731

1.994.640

Lasten GR

3.452.652

4.155.452

4.110.950

4.150.077

4.256.973

Lasten Projecten

1.689.731

1.994.640

Totaal bijdrage gemeensch. regeling

13.010.267

13.853.613

13.979.497

14.129.806

14.322.048

In de bovenstaande tabel is de totale bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling weergegeven. Ter vergelijking zijn in de tabel ook de lasten en baten voor 2021 vermeld. Ten opzichte van 2021 is er voor 2022 sprake van een stijging van de gemeenschappelijke bijdrage van € 843.346. Dit komt met name voort uit de uitgangspunten die zijn vastgesteld in de Kadernota 2022. Dit betreft suïcidepreventie (€ 93.900), uitbreiding formatie Infectieziektebestrijding (€ 140.000), uitbreiding formatie Jeugdgezondheidszorg (€ 231.650) en kantoorautomatisering (€ 140.000). Verder is de stijging van de loonkosten met 2,5% ten opzichte van de begroting 2021 verwerkt.

5 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Bij de Kadernota 2022 werd een totale gemeentelijke bijdrage voor 2022 van € 13.849.696 geprognosticeerd. Na het opstellen van de meer uitgewerkte begroting komt de gemeentelijke bijdrage voor 2022 uiteindelijk op € 13.853.613. Zoals bij de Kadernota 2022 is aangegeven kent de GGD een aantal knelpunten op het gebied van de bedrijfsvoering. Deze knelpunten worden de komende maanden in het kader van GGD 3.0 onderzocht. Dit onderzoek kan er toe leiden dat er mogelijk later in 2021 een begrotingswijziging noodzakelijk is. Contracttaken De contracttaken zijn activiteiten die de GGD uitvoert en die geen onderdeel uitmaken van het takenpakket dat de GGD binnen de Gemeenschappelijke Regeling uitvoert. De omvang van de contracttaken voor 2022 zijn in de onderstaande tabel weergegeven. Voor de contracttaken geldt dat de afrekening buiten de Gemeenschappelijke Regeling met de opdrachtgevende gemeente(n) plaatsvindt. Uitgegaan is van de omvang van de contracttaken zoals deze in 2021 worden ingevuld minus suïcidepreventie en inclusief verhoging van de omvang met 1%. Dit aangezien ten tijde van de totstandkoming van de begroting 2022 de inzet en de bedragen voor 2022 nog niet duidelijk is. Programma 5: Contracttaken Contracttaken

2021

2022

2023

2024

2025

Baten

13.903.205

13.952.666

14.092.193

14.233.115

14.375.446

Lasten

13.903.205

13.952.666

14.092.193

14.233.115

14.375.446

Saldo

Totaal budget contracttaken

13.903.205

13.952.666

14.092.193

14.233.115

14.375.446

1.2 Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen van de GGD bestaan uit de gemeentelijke bijdragen van de acht gemeenten uit de regio Zaanstreek-Waterland. De berekening van de bijdrage per gemeente is als volgt:  De gemeentelijke bijdrage wordt berekend op basis van het definitieve inwonersaantal op 1 januari 2020, met uitzondering van de jeugdgezondheid en maatschappelijke gezondheidszorg.  De kosten voor de jeugdgezondheid worden berekend op basis van het laatst bekende definitieve inwonersaantal 0 tot 18 jaar op 1 januari 2020 (t-2).  De kosten voor het meldpunt overlast en bemoeizorg worden berekend naar rato van het gemiddeld aantal meldingen per gemeente over 2018 t/m 2020. Het totaal gemiddeld aantal meldingen bedraagt 712. In het meerjarenperspectief 2022-2025 is de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling voor de individuele gemeente als volgt. Ter vergelijking is de bijdrage voor 2021 opgenomen. 2021 Beemster

2022

2023

2024

2025

376.104

418.060

421.852

426.397

432.205

1.375.011

1.465.099

1.478.393

1.494.305

1.514.647

Landsmeer

445.646

476.197

480.518

485.692

492.307

Oostzaan

358.815

378.726

382.156

386.272

391.532

Purmerend

2.983.150

3.183.591

3.212.526

3.247.027

3.291.168

Waterland

649.321

692.638

698.921

706.442

716.057

Wormerland

588.831

613.493

619.058

625.711

634.221

Zaanstad

6.233.388

6.625.810

6.686.073

6.757.959

6.849.912

Totaal

13.010.267

13.853.613

13.979.497

14.129.806

14.322.048

Edam Volendam

6 Begroting 2022-2025 2020.1.0

De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is als volgt: Programma 1 MSA

Programma 2 AGZ

Programma 2 MGZ

Programma 2 JGZ 0 tot 18 Totaal bijdrage functie 715 GGD 2022

Beemster

33.476

41.020

21.651

321.912

418.060

Edam Volendam

120.908

148.155

89.809

1.106.227

1.465.099

Landsmeer

38.383

47.033

26.706

364.075

476.197

Oostzaan

32.518

39.846

12.456

293.907

378.726

Purmerend

271.394

332.554

314.563

2.265.081

3.183.591

Waterland

58.201

71.317

42.398

520.722

692.638

Wormerland

54.346

66.593

41.999

450.554

613.493

Zaanstad

523.735

641.761

646.864

4.813.450

6.625.810

Totaal

1.132.960

1.388.279

1.196.445

10.135.928

13.853.613

7 Begroting 2022-2025 2020.1.0

2 UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2022-2025 __________ De thema’s uit de Kadernota 2022 zijn onder andere gebaseerd op de vastgestelde ‘Strategische agenda GGD Zaanstreek-Waterland’. De financiële uitgangspunten hebben betrekking op de taken die voor programma 1 t/m 4 worden uitgevoerd. Voor programma 5, de contracttaken, zijn de financiële uitgangspunten uit deze paragraaf niet van toepassing. Voor de contracttaken worden jaarlijks overeenkomsten met de betreffende gemeente(n) gesloten. Eventuele aanvullende uitgewerkte beleidsvoorstellen ten behoeve van urgente thema’s zullen gedurende 2021 worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van de GGD. Hierover zal afzonderlijke besluitvorming plaatsvinden. Hetzelfde is van toepassing op de bij de Kadernota 2022 gesignaleerde knelpunten in de bedrijfsvoering die de komende maanden in het kader van GGD 3.0 worden onderzocht. Indien nodig zal een begrotingswijziging voor 2022 volgen.

Meerjarenperspectief vastgestelde begroting 2022-2025 De basis voor 2022 vormt het meerjarenperspectief zoals opgenomen in de vastgestelde programmabegroting 2021. Het gepresenteerde meerjarenbeleid in de begroting 2021 is als volgt:

Meerjarige begroting

De begroting 2022 wordt meerjarig opgesteld, te weten over de jaren 2022-2025.

Loonkosten

De salarissen worden geraamd op maximale schaal en periodiek. Garantieschalen en toelagen worden niet in de raming meegenomen, omdat de raming op maximale schaal en periodiek voldoende dekking hiervoor moet bieden.

Loonindex

Indexatie loonkosten 2022-2025:  Het is nog onbekend met welk % de lonen zullen stijgen. Er is veiligheidshalve gekozen om de lonen te laten stijgen met 1,5%.  In het meerjarenperspectief is reeds een stijging van 1% opgenomen.  De totale stijging van de loonkosten is 2,5% ten opzichte van de begroting 2021. Mocht in de toekomst blijken dat dit onvoldoende is, dan zal er te zijner tijd worden bekeken of een begrotingswijziging moet worden ingediend. De salarissen worden geraamd op maximale schaal en periodiek. Garantieschalen, toelagen en vervanging bij ziekte worden niet apart in de raming meegenomen. Uit het verschil tussen de begrootte maximale en de daadwerkelijk betaalde periodiek, worden deze zaken gedeeltelijk gedekt. Doordat steeds meer medewerkers in de hoogste periodiek terecht komen, loopt dit bedrag per jaar terug, waardoor de dekking van deze zaken binnen een jaar niet meer (volledig) mogelijk is. Deze dekking loopt terug van 5,9% (2019) naar 5,2% (2020), 4,03% (2021) en 3,06% (2022). Aangezien 3% nodig is voor de dekking van garantieschalen en toelagen, betekent dit dat in 2022 er binnen de begroting geen dekking meer is voor vervanging bij ziekte. Dit heeft tot gevolg dat ziekte bij medewerkers onmiddellijk leidt tot het niet kunnen uitvoeren van de betreffende taken en de afgesproken resultaten niet behaald kunnen worden.

Ook hiervan wordt te zijner tijd bekeken of een begrotingswijziging ingediend moet worden.

Prijsindex

De inflatie is laag. Dit is ook terug te zien in het consumentenprijsindexcijfer. De verwachting is dat de toegepaste stijging van 1% in het meerjarenperspectief voldoende zal zijn om de stijging in de kosten te kunnen dekken. 8 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Rekenrente 

Voor de berekening van de kapitaallasten wordt een rentepercentage van 4% gehanteerd. De rekenrente op investeringen is een middel ten behoeve van de interne kostendoorbelasting en heeft daardoor geen invloed op bijdrage.

Verdeelsleutel gemeentelijke bijdrage

De gemeentelijke bijdrage wordt berekend op basis van het definitieve inwonersaantal op 1 januari 2020. De kosten van de jeugdgezondheid worden berekend op basis van het definitieve inwonersaantal 0 tot 18 jaar op 1 januari 2020 (t-2). De kosten voor het Meldpunt Overlast en Bemoeizorg worden berekend op basis van het gemiddeld aantal meldingen per gemeente.

9 Begroting 2022-2025 2020.1.0

3 OPBOUW VAN DE BEGROTING __________ De GGD kent de volgende programma’s: Programma 1: Monitoren, signaleren en adviseren Programma 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Programma 3: Publieke gezondheid bij rampen en crises Programma 4: Toezicht houden De programmabegroting behandelt per programma de maatschappelijke effecten en de beoogde resultaten die worden nagestreefd, en de wijze waarop deze worden verwezenlijkt (de uit te voeren activiteiten). Dit wordt gedaan aan de hand van drie vragen:  Wat willen we bereiken?  Wat doen we daarvoor?  Wat mag het kosten? Daarnaast kent de programmabegroting (hoofdstuk 5) een aantal (volgens de voorschriften Besluit, begroten en verantwoorden verplichte) paragrafen. De financiële begroting (hoofdstuk 6) is opgedeeld in het overzicht baten en lasten, het meerjarenoverzicht en het verloopoverzicht van de reserves en voorzieningen. In het overzicht van baten en lasten worden alle lasten en baten van de programmabegroting in een totaaloverzicht weergegeven.

10 Begroting 2022-2025 2020.1.0

4 PROGRAMMABEGROTING __________

11 Begroting 2022-2025 2020.1.0

4.1 Programma 1 Monitoren, signaleren en adviseren Inhoud van dit programma: De GGD monitort gezondheidsrisico’s in de sociale en fysieke omgeving. Deze monitoring is de basis voor het signaleren en adviseren aan de gemeenten over hun beleid op het gebied van gezondheidspreventie, - bevordering en –bescherming. Door deze monitoringsfunctie heeft de GGD een schat aan informatie en is daarmee het kenniscentrum voor gezondheid, leefstijl en zorg. De GGD is huisadviseur van en voor de gemeenten. Kader Bij de uitvoering van dit programma is het volgende wettelijk kader van toepassing: - Wet Publieke Gezondheid - Algemene Verordening Gegevensbescherming Daarnaast zijn de volgende beleidsnotities van toepassing: - Preventieakkoord (november 2018) - Kamerbrief Stimuleringsprogramma Betrouwbare Publieke Gezondheid (juni 2016) - Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 (mei 2020) - Kamerbrief Betrouwbare publieke gezondheid: Gezamenlijke verantwoordelijkheid van Gemeenten en Rijk (augustus 2014) Tenslotte zijn bij de uitvoering van dit programma de volgende (kwaliteits-)eisen van toepassing: - HKZ-normen Publieke gezondheid - Landelijke standaarden voor lokale en nationale monitor jeugd & gezondheid - Kwaliteitseisen zorginstellingen Taken Onder dit programma vallen de volgende taken: Programma 1 Monitoren, signaleren en adviseren 10117001 Advisering lokaal gezondheidsbeleid 10117002

Epidemiologie 10117003 Gezondheidsbevordering

Basistaak Basistaak Basistaak

Maatschappelijke effecten: Wat willen we bereiken? In Nederland leven we langer, hebben we vaker chronische aandoeningen maar voelen ons daardoor niet beperkter. We zien de psychische druk onder jongeren toenemen en ook zullen er naar schatting de komende jaren meer volwassenen met burn-out klachten zijn. De zorg en zorgvraag verandert. De zorg doen we steeds meer zelf (via techniek of mantelzorg) maar door ouderdomsziekten en complexe zorg neemt de druk op de zorg toch toe. De corona-epidemie heeft dit alles versterkt. Dit resulteert in landelijke maatregelen. Zo is in het najaar 2018 het Preventieakkoord gesloten, is in 2020 de landelijk nota volksgezondheid verschenen en gaat in 2022 de Omgevingswet in, die gemeenten verplicht om gezondheid en veiligheid mee te nemen bij de inrichting van de fysieke omgeving. Onder dit programma vallen de taakvelden epidemiologie, beleid en gezondheidsbevordering. De GGD werkt volgens de preventiecyclus. De GGD gaat uit van de behoeften van gemeenten en beoogt het beleid en de preventie activiteiten zo veel mogelijk te baseren op landelijk en regionaal onderzoek en signalen vanuit de praktijk.

12 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Algemeen effect Het direct en indirect bevorderen van de gezondheid en sociale veiligheid van de inwoners van de regio. Specifiek effect Inzicht verkrijgen in de gezondheidsituatie in de regio en adviseren over regionale prioriteiten. Gemeenten ondersteunen bij de ontwikkeling van een lokaal gezondheidsbeleid. Bevorderen van gezondheid van mensen en voorkomen van chronische ziekten door een integrale aanpak met aandacht voor participatie en eigen regie van de inwoners. Stabiliseren of terugbrengen van sociaal economische gezondheidsverschillen.

Wat doen we hiervoor? Uit te voeren activiteiten

Prestatiedoelstelling per jaar

Vormgeven van de preventiecyclus door: Monitor onderzoek onder 1 van de doelgroepen: kinderen, jongeren, volwassenen, ouderen of kwetsbare groepen

Gezondheidsmonitor

Publicatie gezondheidsgegevens t.b.v. gemeenten en ketenpartners

Advisering op het gebied van lokaal gezondheidsbeleid

2 epi nieuwsbrieven, 2 panelonderzoeken, themagericht Aantal vragen ter verduidelijking gezondheidssituatie Aantal adviezen t.a.v. interventies en gemeentelijk beleid

D E F

Ondersteunen van het onderwijs bij het behalen van vignet Gezonde School Ontwikkelen en aanbieden van preventieprogramma's voor volwassenen en ouderen Academisering en innovaties

Participatie in lokale werkgroepen Ondersteunen van 100% scholen Zaanstreek; 60 % scholen Waterland Aanbieden 3 thema's in overleg met lokale teams, ketenparters en GGD intern Ontwikkeling van 2 maatwerkprojecten op verzoek van gemeenten

Ad A/B: Op grond van de wet Publieke Gezondheid dient op epidemiologische wijze inzicht worden verkregen in de gezondheidssituatie van de bevolking. De GGD monitort gezondheidsgedrag en -risico’s in de fysieke en sociale omgeving, en voert daartoe epidemiologische analyses uit. In het najaar 2020 zijn conform de landelijke afspraken de volwassenen- en seniorenmonitor uitgevoerd. Tevens vindt er een monitor onder ouders van 0 tot 12 jarigen plaats en wordt er geëxperimenteerd met een nieuwe vorm van de jongvolwassenenmonitor uitgevoerd via social media. Een aantal gemeenten wil de behoeften van deze doelgroep nader in kaart brengen. De resultaten worden in september 2021 aan de gemeente gepresenteerd en met adviezen ten aanzien van lokaal gezondheidsbeleid geformuleerd. Indien gewenst, begeleidt de GGD bij het formuleren van lokaal gezondheidsbeleid. Gemeenten kunnen verzoeken om extra analyses op lokaal niveau en presentaties in de gemeente. De resultaten zullen later in 2021 beschikbaar komen en effect kunnen hebben op het lokale gezondheidsbeleid 2022 e.v. Bovendien ontwikkelt de GGD nieuwe preventie-activiteiten of scherpt bestaande aan. Om de (psychische) gevolgen van de corona-pandemie in kaart te brengen wordt in het najaar 2021 een extra jeugdmonitor uitgevoerd en in 2022 een volwassen en seniorenmonitor. Deze monitors worden door het ministerie van VWS gefinancierd.

Daarnaast voert de GGD in 2022 twee panel-onderzoeken uit. Ad C: De GGD is de huisadviseur van de gemeenten op het terrein van de volksgezondheid. De GGD beschikt over veel relevante kennis en informatie over de gezondheids- en welzijnstoestand van de inwoners van Zaanstreek-Waterland. Als expertisecentrum, en als “spin in het web” van de preventieve collectieve volksgezondheid informeert de GGD gemeenten regelmatig over ontwikkelingen in de preventieve gezondheidszorg en gezondheidsgegevens aan de hand van digitale nieuwsbrieven en factsheets. De GGD adviseert de gemeenten over vertaling van de landelijke kadernota volksgezondheid en het Preventieakkoord naar de lokale situatie. De GGD beantwoordt onder andere vragen over de gezondheidssituatie binnen gemeenten en over de toepassing van gezondheids bevorderende interventies. De GGD participeert op verzoek van gemeenten of lokale teams in projectgroepen. Bovendien draagt de GGD bij aan de beleidsontwikkeling en -uitvoering van ketenpartners zoals huisartsen, verloskundigen, ggz, maatschappelijke opvang en jeugdbescherming. 13 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Verbinding met de zorgverzekeraar

Zorgverzekeraars en gemeenten kunnen met de subsidieregeling ‘Preventiecoalities’, preventieactiviteiten voor risicogroepen financieren. De GGD kan vanuit de publieke gezondheid adviseren over preventieactiviteiten op thema’s en doelgroepen, projecten initiëren en indien gewenst een coördinerende rol op zich nemen. Daarnaast worden steeds meer preventieve interventies vergoed in het basispakket van de zorgverzekering. Als voorbeeld is in 2021 een start gemaakt met de regionale invoering van gecombineerde leefstijl interventies (GLI). Dit project zal in 2022 doorlopen. Ad D: De GGD adviseert scholen in de regio op gezondheidsbevordering van de leerlingen, ouders en het team. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Gezonde School-aanpak. De Gezonde School-aanpak is een landelijk initiatief dat scholen ondersteunt bij het planmatig werken aan de gezondheid van leerlingen. Scholen moeten binnen een gekozen thema alle vier de pijlers (gezondheidseducatie, fysieke en sociale omgeving, signaleren en beleid) van de Gezonde School gereed hebben om zich te kunnen profileren als Gezonde School. Scholen kiezen voor één of meerdere thema’s waarop zij zich specifiek richten in hun aanpak. Dit kan zijn Voeding, Bewegen en sport, Roken, alcohol- en drugspreventie, Welbevinden, Relaties en seksualiteit, Fysieke veiligheid en Milieu en natuur.

Scholen die structureel werken aan het verbeteren van de gezondheid op minimaal één van de thema’s kunnen een vignet Gezonde School aanvragen met bijbehorend themacertificaat. De GGD stimuleert scholen met deze aanpak aan de slag te gaan en begeleid ze bij de implementatie. Om een doorlopende lijn te creëren adviseert de GGD ook de Gezonde Kinderopvang-aanpak voor de 0-4 locaties in de regio. Daarnaast voert de GGD op het voortgezet onderwijs jaarlijks een gesprek naar aanleiding van het schoolgezondheidsrapport van de school. Dit rapport wordt opgemaakt aan de hand van de uitkomsten van de (individuele) JGZ screening in klas 1 en 3 en geeft een collectief beeld van de gezondheid van de leerlingen. Scholen krijgen een advies op maat hoe ze preventief kunnen werken aan de gezondheidsthema’s en een vignet Gezonde School. Ad E De resultaten van de landelijke gezondheidsmonitor wijzen uit dat preventieve ouderenzorg een steeds grotere plaats inneemt vanwege de dubbele vergrijzing, het langer zelfstandig blijven wonen van ouderen, en kwaliteit van leven. Deze prioriteit zien we ook in de lokale nota’s volksgezondheid en de wensen van ketenpartners en lokale teams. Preventieve activiteiten die effect hebben op de kwaliteit van leven zijn onder andere activiteiten met betrekking tot eenzaamheid, vallen, bewegen en mantelzorg.

Ad F De GGD innoveert continue en start daarvoor in overleg met gemeenten projecten. Het projectenoverzicht van bijvoorbeeld Zaanstad en van Purmerend biedt daarvan een inkijk. Binnen de JGZ is de ontwikkeling van de centrale zorgverlener een succesvolle ontwikkeling, binnen het sociaal domein de ketenaanpak personen met verward gedrag en preventie van suïcide, en in algemene zin de ontwikkeling van de rookvrije generatie, of invoering van de gezonde school. Ook neemt de GGD deel aan verschillende academische werkplaatsen, onder meer die van de Gezonde Leefomgeving (Medische milieukunde).

14 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Wat kost het? Monitoren, Signaleren en Adviseren

2021

2022

2023

2024

2025

Baten regulier

Lasten regulier

923.851

1.069.960

1.081.316

1.092.472

1.106.723

923.851

1.069.960

1.081.316

1.092.472

1.106.723

63.000

986.851

1.132.960

1.144.316

1.155.472

1.169.723

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves Bijdrage gemeenten

15 Begroting 2022-2025 2020.1.0

4.2 Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Inhoud van dit programma: De GGD beschermt, bevordert en bewaakt de gezondheid en veiligheid van mensen in de regio. De wet Publieke Gezondheid omschrijft een aantal gezondheid beschermende taken die om specifieke (medische) deskundigheid vragen. Kader Bij de uitvoering van dit programma is het volgende wettelijk kader van toepassing: Wet Publieke Gezondheid Jeugdwet Wet Maatschappelijke Ondersteuning Wet BIG Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst Landelijke regeling meldingen infectieziekten Algemene Verordening Gegevensbescherming Daarnaast zijn de volgende beleidsnotities van toepassing: Protocollen en richtlijnen RIVM, NCJ, VWS Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg (2015) Landelijk professioneel kader Bij de uitvoering van dit programma zijn de volgende kwaliteitseisen van toepassing: HKZ-normen Publieke Gezondheid Kwaliteitsprofiel hulpverlening seksuele gezondheid LCR richtlijnen en protocollen reizigersadvisering Kwaliteitseisen zorginstellingen Taken Onder dit programma vallen de volgende taken: Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbevordering Algemene Gezondheidszorg 20205001 Infectieziektenbestrijding Basistaak 20205002 SOA-bestrijding Basistaak 20205003 TBC-bestrijding Basistaak 10218001 Medische milieukunde Basistaak 20205004 Reizigersadvisering en -vaccinatie Basis+taak Jeugdgezondheidszorg 20201001

Jeugd 0-4 Basistaak 20201002 Jeugd Basisonderwijs Basistaak 20201003 Jeugd Voortgezet Onderwijs Basistaak 20201004 Rijksvaccinatieprogramma Basistaak 20201005 Zorgcoördinatie kindgericht Basistaak 20201007 Speciaal Onderwijs Basistaak 20201008 Opvoedingsondersteuning en groepsvoorlichting Basistaak 20201009 Inloopspreekuren en telefonische bereikbaarheid Basistaak 20204002 Calamiteiten op school Basistaak 20204004 Prenatale en postnatale zorg Basistaak 20204006 Opvoedspreekuur en ondersteuning Basistaak 20204014 Coördinatie netwerk Integrale Vroeghulp Basistaak Maatschappelijke gezondheidszorg 10206001 Meldpunt overlast en bemoeizorg Basistaak 10206002 Vroegsignalering Basis+taak

16 Begroting 2022-2025 2020.1.0

4.2.1 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Algemene gezondheidszorg Maatschappelijke effecten: Wat willen we bereiken? Infectieziektebestrijding draagt bij aan het voorkomen en beperken van gezondheidsschade door infectieziekten, die vanwege de verspreidingskansen een risico kunnen vormen voor de volksgezondheid. Sommige infectieziekten komen veel voor en genezen relatief snel (griep), andere ziekten kunnen ernstiger zijn en vragen een medische behandeling (bijvoorbeeld tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, hepatitis en legionella). Ook bron- en contactonderzoek na besmetting zijn onderdeel van de infectieziektebestrijding. Door toenemende internationale contacten en de resistentie tegen antibiotica neemt de kans op, en ernst van, besmetting door infectieziekten toe. Voor veel besmettelijke ziekten geldt een wettelijke meldingsplicht. De infectieziekten bestrijding is een dynamisch terrein. In 2022 wordt de aanpak onverkort doorgezet. Extra aandacht krijgt:  Regionale samenwerking op het terrein van de infectieziektebestrijding;  Corona aanpak;  Monitoren van de vaccinatiegraad;  Aanpak antibioticaresistentie;  Verschaffing van PrEP (Pre Expositie Profylaxe) aan Mannen die Seks met Mannen (MSM) hebben;  Opzetten regionaal expertise centrum TBC. De corona-pandemie laat het belang zien van de infectieziektebestrijding.

Het bewustzijn ten aanzien van infectiepreventie in de samenleving en openbaar bestuur is verhoogd. Maar de pandemie legt ook een kwetsbaarheid bloot, als preventie, monitoring, bestrijding en dergelijke niet voldoende georganiseerd kunnen worden, zijn de gevolgen voor de samenleving zeer groot. De landelijke infectieziektebestrijding capaciteit is al jarenlang op waakvlamniveau: alleen gericht op de uitvoering. Hierbij is geen ruimte voor de aanpak van grote uitbraken, het anticiperen op de (toename van) zoönosen en voor de terugdringing van antibioticaresistentie (ABR). Ook netwerkvorming en beleidsontwikkeling komen in de verdrukking. Voor de toekomstige ontwikkelingen is dit waakvlamniveau uiteraard niet voldoende. We weten dat dit niet het laatste virus is dat ons land zal bereiken. Daarnaast staan ten gevolge van de klimaatverandering nog andere dreigingen voor de deur. Denk bijvoorbeeld bij de langere warmte en hitteperioden niet alleen aan meer groen in stad en wijk, maar ook aan meer virussen in relatie met zoönosen: ziekten die door muggen, teken en andere dieren overgedragen worden. In de corona-pandemie is de regionale en landelijke samenwerking sterker geworden. De GGD wil deze lijn voortzetten. Problematiek op terrein van infectieziekten wordt steeds minder lokaal/regionaal; bovenregionale samenwerking is noodzakelijk.

Door intensieve samenwerking zet de GGD niet alleen in op een efficiënte inzet van de professionals die binnen de infectieziektebestrijding werken, maar werken we ook toe naar een verbetering van de kwaliteit van de infectieziektebestrijding voor de inwoners van onze regio. In het najaar 2020 heeft de GGD een sector Corona geformeerd, waarin alle activiteiten rondom Corona (testen, bron- en contactonderzoek en vaccinatie) zijn ondergebracht. Het is onduidelijk hoe lang de corona-pandemie gaat duren. De verwachting is dat corona zich gaat ontwikkelen tot een beheersbare infectieziekte met periodiek een uitbraak. Binnen het team Infectieziektebestrijding wordt, vergelijkbaar met de TBC bestrijding, een onderdeel coronabestrijding ingericht. De vaccinatiegraad blijft punt van aandacht, zeker met uitbraken van infectieziekten in andere Europese landen. Ook in 2022 richt de GGD zich op het geven van passende voorlichting aan de diverse doelgroepen om de vaccinatiegraad te waarborgen en/of te verhogen en op het zich presenteren als regionaal expertisecentrum voor vaccinaties. Dit vraagt extra inzet van de artsen en verpleegkundigen van de infectieziektebestrijding, en om alternatieve methoden om doelgroepen te bereiken en aan de vraag te kunnen voldoen. De aandacht voor gezondheidsrisico’s voortkomend uit 17 Begroting 2022-2025 2020.1.0

een lage vaccinatiegraad, noodzaakt extra inzet van tijd en middelen om de vaccinatiegraad op peil te houden. Een belangrijk onderdeel van de aanpak van antibioticaresistentie in Nederland zijn de regionale antibioticaresistentie-zorgnetwerken, die in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in 2015 zijn opgezet. De belangrijkste taak van het zorgnetwerk is om te zorgen dat er samenwerking is die de verschillende domeinen overstijgt. Door het opstellen van een regionaal risicoprofiel kan toename van de aantallen vroegtijdig worden gesignaleerd, verbanden gelegd en maatregelen gericht op preventie en bestrijding gecoördineerd worden. Om antibioticaresistentie aan te pakken is het nodig dat de behandel- (cure: ziekenhuizen, huisartsen), zorgsector (care: bijvoorbeeld verpleeghuizen en thuiszorg) en de partijen binnen de publieke gezondheid (onder andere GGD en RIVM) nauw samenwerken. De GGD is de verbindende factor in deze samenwerking. Algemeen effect Het voorkomen van infectieziekten en het beperken c.q. voorkomen van gezondheidsrisico's /-schade voor de inwoners van de regio wanneer een infectieziekte zich voordoet. Het voorkomen van maatschappelijke onrust bij uitbraak van infectieziekten. Het verminderen van gezondheidsrisico's door milieuaspecten. Het verminderen van maatschappelijke onrust bij milieu-incidenten.

Specifiek effect Het adequaat handelen bij uitbraak infectieziekte op verschillende schaalgrootte. Het voorkomen van verspreiding van een seksueel overdraagbare aandoening. Een bijdrage leveren in het kader van seksuele gezondheidszorg aan jongeren tot 25 jaar. Het voorkomen van verspreiding van tbc (preventie en behandeling). Mogelijke impact van infectieziekten op asielzoekers en statushouders tot een minimum beperken. Het voorkomen van onnodige onrust door (blootstelling aan) schadelijke milieufactoren. Het voorkomen c.q. beperken van gezondheidsschade bij milieu-incidienten.

Wat doen we hiervoor? Uit te voeren activiteiten

Prestatiedoelstelling per jaar

Aantal adviezen meldingsplichtige infectieziekten

250

Aantal adviesaanvragen afhandeling

450

Informeren burgemeesters, burgers en organisaties

6 nieuwsbrieven per jaar

Contactonderzoek

Aantal SOA spreekuren

145

Verzorgen van voorlichting seksuele gezondheid

Uitvoeren Mantouxtesten

400

BCG vaccinaties

250

Maken röntgenfoto’s

350

Bron- en contactonderzoek

180

Vaccinaties en advisering van reizigers

5000 consulten 6600 vaccinaties

Advisering m.b.t. milieufactoren

90 adviezen per jaar

Ad A/B/C/D: Algemene infectieziektebestrijding Op verschillende manieren kunnen burgers en professionals advies inwinnen bij de GGD (per mail, telefonisch, face to face). Sommige infectieziekten zijn meldingsplichting. Het aantal meldingen van aangifteplichtige ziekten is niet te voorspellen. Het aantal verzoeken tot advies is niet te reguleren en 18 Begroting 2022-2025 2020.1.0

vertoont daarom schommelingen. De actualiteit heeft invloed op het aantal vragen dat het team Infectieziektebestrijding ontvangt. De aanpak van de corona-pandemie wordt voorgezet. Algemene infectieziektebestrijding is verantwoordelijk voor het monitoren van de vaccinatiegraad onder kinderen en jongeren die vanuit het Rijks Vaccinatie Programma worden gevaccineerd, en houdt zich ook bezig met seizoensgebonden actualiteiten als bijvoorbeeld de tekenkalender en algemene adviezen ter preventie van griep. Ook geeft de Algemene infectieziektebestrijding, op verzoek van de GHOR, gezondheidskundige en geneeskundige adviezen over (het voorkomen van) de gezondheidsrisico’s bij een evenement. De colleges van B&W worden door de GGD per kwartaal geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen infectieziekten. Ad E/F: Centrum voor Seksuele gezondheid Deze activiteiten hebben betrekking op het seksueel overdraagbare aandoeningen SOA/Sense poli spreekuur. Dit spreekuur is voornamelijk bedoeld voor jongeren tot 25 jaar en voor mannen die seks met mannen (MSM) hebben. Op het gebied van de SOA bestrijding is er een toename van het aantal MSM cliënten die intensievere begeleiding over langere tijd nodig hebben. Deze toename gaat ten koste van spreekuurplekken voor andere (jonge) cliënten. Voor cliënten met een hoge urgentie wordt altijd een afspraak gemaakt.

Cliënten met een lagere urgentie zijn afhankelijk van vrije plekken binnen 15 dagen, anders moeten zij verwezen worden naar de huisarts. In verband met privacy en de kosten (bij de huisarts moet men deze testen zelf bekostigen) willen deze cliënten dit liever niet. Thuistesten worden ingezet waar mogelijk. Daarnaast ondernemen we andere activiteiten die ook noodzakelijk zijn: collectieve preventie, zoals jaarlijkse screening van groepen die extra risico lopen zoals sekswerkers en etnische minderheden, en voorlichting aan jongeren op scholen. In het belang van infectieziektebestrijding is het noodzakelijk curatief te behandelen. Dit gaat soms ten koste van collectieve preventie. Maar beiden zijn noodzakelijk: werken aan de voorkant (meer collectieve preventie) zal in de toekomst misschien leiden tot minder werk aan de achterkant (curatieve behandeling). Ad G/H/I/J: Op het gebied van de TBC bestrijding is er een toename van het aantal mantouxtesten en IGRA verwijzingen (micro bacteriologisch onderzoek naar latente TBC infectie). Hiermee wordt niet alleen TBC aangetoond maar ook latente TBC infectie (LTBI). Deze cliënten worden door de GGD behandeld en gecontroleerd om de latente infectie weg te nemen en te voorkomen dat zij TBC krijgen en een gevaar vormen voor de volksgezondheid. Ad K Het is onduidelijk hoe de reisbewegingen zich na de corona-pandemie gaan ontwikkelen.

De verwachting is dat mensen weer gaan reizen als de belemmeringen zijn opgeheven. Ad L De medische milieukundigen houden zich bezig met de relatie milieu en gezondheid. Deze taak is opgedeeld in de verschillende deeltaken: het signaleren van ongewenste situaties, het adviseren over risico’s, het beantwoorden van vragen uit de bevolking, het geven van voorlichting en het adviseren over onderzoek. Ook geven de medisch milieukundigen, op verzoek van de GHOR, gezondheidskundige en geneeskundige adviezen over (het voorkomen van) de gezondheidsrisico’s bij een evenement. De medische milieukundigen geven onder meer advies over luchtverontreiniging, geluidshinder, uitbreiding van veehouderijen, asbest, bodemverontreiniging en binnenmilieu. Als het gaat om (dreigende) incidenten/rampen ondersteunen zij de hulpdiensten, zoals brandweer, GHOR en gemeenten bij het inschatten van de gezondheidsrisico’s en geven zij gezondheidskundig advies. Omdat hinder en zorgen van omwonenden betreffende Schiphol zich over de grenzen van ons GGD werkgebied uitstrekt en vanwege de complexiteit van de problematiek werkt de GGD samen met alle andere GGD-en in de omgeving van de luchthaven. Zo is er een regionale werkgroep gevormd door medisch milieukundigen voor alle regio overstijgende onderwerpen, waaronder Schiphol. De GGD 19 Begroting 2022-2025 2020.1.0

heeft meegewerkt aan een onderzoek over hinder door vliegverkeer. De gezamenlijke GGD-en hebben een Gezamenlijke Zienswijze ingediend betreffende ontwerpwijziging Luchthavenverkeersbesluit Schiphol (LVB-1), inclusief bijbehorende Milieueffectrapportage. De GGD participeert daarnaast actief in de regionale samenwerkingsstructuur Noord (GGD Amsterdam, GGD Hollandse Noorden, GGD Kennemerland, GGD Flevoland, GGD Gooi en Vechtstreek, GGD Utrecht en GGD ZaanstreekWaterland). De medisch milieukundige van GGD Zaanstreek-Waterland, met specifieke kennis en ervaring, vertegenwoordigt hen in de landelijk werkgroep Luchtvaart en landelijke werkgroep Geluid. Vanaf 2022 is de Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet biedt mogelijkheden om gezondheid een stevigere positie te geven binnen ruimtelijke plannen, onder meer door: - gezondheid bevorderende maatregelen, zoals het stimuleren van behoud en ontwikkeling van groene gebieden; - gezondheidsbescherming en beheersing van risico’s, zoals regels stellen aan geluid, geur en bodem; - volksgezondheidsdata waarmee keuzes voor de omgeving en de ruimtelijke ordening gemaakt kunnen worden. Voor integrale advisering bij gebiedsontwikkeling werkt de GGD ten behoeve van en met gemeenten nauw samen met de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, de Omgevingsdiensten, Hoogheemraadschap, Rijkswaterstaatoverleg en de Provincie.

Wat kost het? Algemene Gezondheidszorg

2021

2022

2023

2024

2025

Baten regulier

702.526

722.002

728.745

735.973

743.640

Lasten regulier

1.943.192

2.110.281

2.127.973

2.149.717

2.176.389

1.240.666

1.388.279

1.399.229

1.413.744

1.432.748

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Bijdrage gemeenten

1.240.666

1.388.279

1.399.229

1.413.744

1.432.748

4.2.2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Jeugdgezondheidszorg Maatschappelijke effecten: Wat willen we bereiken? De jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een onderdeel van de publieke gezondheid en wordt collectief aangeboden aan alle kinderen en zwangere vrouwen in Nederland. Dit maakt het tot een uniek onderdeel van de gezondheidszorg. De jeugdgezondheidszorg richt zich op het bevorderen van een gezonde groei en ontwikkeling van kinderen van -10 maanden tot 18 jaar, en draagt eraan bij dat kinderen een goede start in het leven krijgen, zodat kinderen kunnen opgroeien tot gezonde en evenwichtige burgers en hun draai vinden in de samenleving. In het najaar 2017 is de visie jeugdgezondheidszorg “Maximale impact voor een gezonde jeugd” door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Kernpunten in deze visie zijn: - De jeugdgezondheidszorg is de expert in de gezonde ontwikkeling van kinderen. Bij bedreigingen van een gezonde ontwikkeling van kinderen wordt in samenspraak met ouders (shared decision making) ingezet op adequate hulp en blijft het gezin gemonitord. Preventie werkt op de lange termijn kostenbesparend. Wanneer vragen of problemen vroegtijdig worden gesignaleerd kan bijtijds een cursus, interventie of extra contactmoment worden ingezet. Dit voorkomt verergering van het probleem en een dure interventie op latere leeftijd. - Werken vanuit het kind. Geen kind of gezin is hetzelfde.

De GGD wil recht doen aan verschillen. De zorg wordt in samenspraak met het gezin, snel en dicht bij het gezin en kind georganiseerd. Meer hulp waar het nodig is en minder waar dat kan. 20 Begroting 2022-2025 2020.1.0

De visie heeft een aantal consequenties voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. De contactmomenten vanuit het landelijk professioneel kader worden allemaal aangeboden, maar er wordt met ouders overlegd wanneer een volgend contactmoment plaats vindt. Ook wordt er, daar waar mogelijk, taakherschikking ingevoerd, bijvoorbeeld van arts naar verpleegkundige. Door tijd vrij te spelen in het aanbod voor gezonde kinderen ontstaat er ruimte om extra ondersteuning of zorg te bieden aan risicokinderen. In het aanbod van de GGD is gebruik gemaakt van nieuwe communicatie kanalen als sociale media, apps en het beeldbellen met ouders. De arbeidsmarkt voor jeugdartsen en artsen M&G wordt krapper. De functie differentiatie en taakherschikking zal geconsolideerd worden. Deskundigheidsbevordering en bijscholing van verpleegkundigen wordt verder ingezet om taken van artsen over te nemen; hierbij zal meer ruimte moeten komen voor de inzet van verpleegkundig specialist. Het aanbod van de JGZ wordt per 1 januari 2022 uitgebreid met een prenataal huisbezoek voor kwetsbare zwangeren. Deze aanvulling zal via het gemeentefonds worden gefinancierd door het ministerie van VWS. In 2022 zal het Rijksvaccinatieprogramma worden gewijzigd en uitgebreid. Deze wijziging was gepland per 1 januari 2021 maar is een jaar opgeschoven in verband met de corona-pandemie.

Deze verandering zal naar nu wordt aangenomen gepaard gaan met een grote inhaalcampagne. Het betreft de HPV-vaccinatie voor meisjes die 3 jaar eerder gaat worden gegeven én gaat worden aangeboden aan jongens. Ouders en jongeren hebben laagdrempelig toegang tot het kinddossier, waarin makkelijk een afspraak gemaakt kan worden en inzicht in het eigen dossier wordt verkregen. KD+ wordt geactualiseerd waardoor het voor professionals gebruiksvriendelijk wordt en het makkelijker wordt om data op te leveren voor onderzoek. De coronacrisis zal mogelijk ook in 2022 impact hebben op de dienstverlening van de JGZ, zo heeft de sluiting van basisscholen in 2021 de achterstand van logopedie screening vergroot. Een eventuele handhaving van maatregelen (1,5 m afstand) zal ertoe leiden dat tijdens de spreekuren minder kinderen kunnen worden gezien dan regulier. Daarnaast zijn er mogelijk emotionele gevolgen onder jeugdigen die in 2022 extra inzet vragen. Vanaf september 2021 vindt een corona gezondheidsmonitor Jeugd 2021 plaats gericht op de fysieke en mentale gezondheid van jongeren. De resultaten worden meegenomen in de dienstverlening in 2022.

Algemeen effect Het voorkomen, bewaken en beperken van gezondheidsbedreigingen, ontwikkelingsstoornissen en psychosociale problematiek bij kinderen van -10 maanden tot 18 jaar en het gezin waartoe zij behoren, gericht op normaliseren en daarmee het optimaal functioneren van individuen in de maatschappij te bevorderen. Specifiek effect

Het voorkomen van en het beschermen van kinderen tegen gezondheidsbedreigingen en ontwikkelingsstoornissen. Informeren, adviseren en versterken van ouders/verzorgers in hun rol als opvoeders. Bevorderen van individuele ontwikkelingskansen van kinderen. Bevorderen van een gezonde fysieke en psychosociale ontwikkeling van kinderen ter voorkoming van (onderwijs) achterstanden en daarmee hoge maatschappelijke kosten.

21 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Wat doen we hiervoor?

prestatie indicator 1 Aantal dossier 0-18 jaar 2 Aantal geboortes 3 Aantal vluchtelingen en nieuwkomers en land van herkomst 4 Opkomst 0-4 jarigen 5 Aantal contactmomenten 0-4, uitgesplitst naar levensjaar, type en indicaties 6 Aantal contactmomenten 5-12, uitgesplitst naar type en indicaties 7 Aantal contactmomenten 13-18 uitgesplitst naar type en indicaties 8 Percentage verwezen kinderen plus reden 9 % opkomst na triage VO 10 Top 3 opgevraagde informatie door leerlingen 11 Top 3 redenen JGZ om leerlingen op te roepen 12 Top 3 thema’s consult aanvragen door leerlingen 13 Contactmomenten logopedie, uitgesplitst naar type en indicaties 14 Vaccinatiegraad uitgesplitst naar leeftijd en type vaccinatie 15 Overgwicht 2, 5 en 10-jarigen 16 Verwezen kinderen VT of lokaal team ivm kindermishandeling/Huiselijk geweld Ad 1 t/m 12 De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. Er wordt een aantal vaste screenings gedaan, waardoor de groei, ontwikkeling en het bepalen van het gehoor en het gezichtsvermogen bijgehouden wordt. Voorlichting, passend bij de leeftijdsfase van het kind, is een vast onderdeel van de contactmomenten. Pasgeboren baby’s worden in de eerste week en na twee weken thuis gezien.

Doordat het kind regelmatig gezien wordt, is er ook aandacht voor de psychische ontwikkeling en de thuissituatie. In de leeftijd van 4-18 jaar vinden verschillende onderzoeken plaats, bijvoorbeeld op 5 en 11-jarige leeftijd, rond het 13e en 15e jaar en als dat op indicatie nodig is. Het is mogelijk om preventieve zorg op maat te leveren en dus ook in andere schooljaren, waardoor het kind en de ouders die meer aandacht nodig hebben dit ook kunnen krijgen. In het merendeel van de gezinnen kan een kind veilig en gezond opgroeien. Voor de gezinnen waar meer aandacht nodig is, kan dit op maat geboden worden. Ook kunnen er op basis van trends, interventies ingezet worden op risicogroepen. Het is interessant de komende jaren te volgen om hoeveel kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs dit gaat. Deze items zijn dan ook opgenomen bij de prestatie indicatoren. Bij beginnende problemen kan een extra contactmoment door de JGZ-professional plaatsvinden. Zo wordt kortdurende opvoedondersteuning aangeboden als een JGZ-professional beginnende problemen in de opvoeding signaleert. Bij aanhoudende en/of meer complexe problemen wordt verwezen en samengewerkt met de wijkgebonden jeugdhulpverlening. Ook kan de JGZ “Vinger aan de pols zorg” inzetten als de jeugdhulpverlening afgerond is en het gezin nog begeleiding nodig heeft.

De GGD werkt laagdrempelig en is makkelijk bereikbaar voor opvoeders met hun vragen. Dat kan telefonisch en door het bezoeken van de inloopspreekuren. Ouders kunnen ook online afspraken maken voor het lokale opvoedspreekuur. Op het voortgezet onderwijs wordt een gezondheidsvragenlijst ingezet als triagemiddel. Deze leidt indien nodig tot een oproep bij de jeugdarts of jeugdverpleegkundige vanuit de GGD en tevens kunnen jongeren zelf om een gesprek vragen. Ook dit wordt de komende jaren gemonitord. De GGD past op het speciaal basisonderwijs de werkwijze toe naar normaliseren en gelijktrekken met het reguliere basisonderwijs. Het reguliere aanbod wordt gekoppeld aan waar ouders behoefte aan hebben, daar deze leerlingen op het medisch vlak al veel aandacht krijgen. Het doel is minder medisch, maar meer vraaggericht en meer verpleegkundig aanbod te leveren (in de vorm van opvoedingsondersteuning en cursussen). Dit verschilt per gemeente en zelfs al per school. De 22 Begroting 2022-2025 2020.1.0

ondersteuningsteams per school kunnen verschillen, onder andere het wel of niet aanwezig zijn van schoolmaatschappelijk werk. We sluiten aan op de structuur van de school. In de regio worden pre- en postnatale cursussen georganiseerd met specifieke aandacht voor borstvoeding. Ook is er aandacht voor een goede balans in het leven van ouders. In 2020 is de GGD aangesloten bij de YVLO en zijn al onze docenten ge(her)certificeerd als van de YVLO-ZwangerFit® Trainer. YVLO is een kwaliteitsinstituut, die geaccrediteerde opleidingen organiseert voor fysiotherapeuten, oefentherapeuten en sportdocenten. In de hele regio wordt opvoedondersteuning aangeboden en worden gesprekken met ouders gevoerd over opvoeden. Op scholen en kinderdagverblijven worden themabijeenkomsten georganiseerd over gezond gewicht en omgaan met alcohol. Vanuit de jeugdgezondheidszorg wordt actief gezocht naar aansluiting bij thema’s in de wijken, zo wordt ook voorlichting gegeven over vechtscheidingen. Doordat alle jonge kinderen door de JGZ gezien worden, is het mogelijk om al vroeg signalen op te pakken die wijzen op een mogelijke ontwikkelingsproblematiek, emotioneel, motorisch of cognitief. Het VTO (VroegTijdige Onderkenning van ontwikkelingsstoornissen) team bestaat uit verschillende disciplines vanuit verschillende organisaties (GGD, MEE, Odion, Spirit, GGZ).

Het VTO team begeleidt ouders bij onderzoek en naar hulpverlening. De vraag naar deze ondersteuning neemt de afgelopen jaren erg toe. Dit resulteer in een wachttijd na de aanvraag. Ad 13 Voor kinderen bij wie spraak-/taalachterstanden tijdens de vroegsignalering op het consultatiebureau nog niet vastgesteld kunnen worden, of bij wie de problemen pas later zijn ontstaan, is er de 5jarigenscreening in het basisonderwijs. In het kader van het landelijk professioneel kader jeugdgezondheid worden alle kinderen gescreend door een logopedist. Bij individuele screening let de logopedist op gespreksvaardigheid, woordenschat, zinsbegrip en –productie, logisch redeneren, auditieve vaardigheden, articulatie, mondgedrag, vloeiend spreken en stem. De logopedist kan ook signaleren en adviseren bij kinderen die meertalig opgroeien. Zo nodig wordt een passend vervolgtraject voorgesteld. Door vroegsignalering wordt voorkomen dat de problemen onnodig groter worden en tot andere problemen leiden op latere leeftijd. Door de sluiting van de scholen als gevolg van de coronacrisis is de achterstand van de logopedische screening opgelopen. Doel is om de achterstand in 2 jaar in te lopen. In 2022 zal ook een deel van deze inhaal gepland zijn. Ad 14 De vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma worden op verschillende momenten in de regio aangeboden.

De eerste vaccinaties worden op het consultatiebureau gegeven. De vaccinatie van 9-, 12- en 14 jarigen vindt collectief plaats, zodat het voor de kinderen en opvoeders makkelijk te organiseren is met school en werk. De opkomst is goed, al zijn er wel lokale verschillen. De HPV-vaccinatie voor meisjes wordt drie jaar eerder gegeven én wordt aangeboden aan jongens. De reguliere HPV vaccinatie blijft nog onder de norm. Door middel van PR, flyers en voorlichting op scholen wordt hier extra aandacht voor gevraagd. Bij ontwikkelingen in het vaccinatieprogramma worden zo nodig de contactmomenten aangepast in verband met het gewijzigde vaccinatieschema voor de zuigeling. Daarnaast hebben alle ontwikkelingen extra inzet nodig van de hele GGD organisatie voor een soepele implementatie. Ad 15 Overgewicht vormt landelijk een steeds groter probleem als de veroorzaker van gezondheidsschade op latere leeftijd. In onze regio heeft 1 op de 5 jongeren overgewicht of obesitas. Dit heeft ernstige gevolgen voor hun gezondheid op korte en lange termijn. Ook heeft het grote maatschappelijke gevolgen. De JGZ zet in op het voorkomen en vroegtijdig terugdringen van overgewicht bij kinderen.

Er is hiervoor een brede aanpak opgezet van monitoring in verschillende contactmomenten en het gebruik van verschillende interventies, zoals de inzet van de Centraal Zorgverlener en de mogelijkheid om mee te doen aan groepsinterventies. 23 Begroting 2022-2025 2020.1.0

Ad 16 Het gebruik van de meldcode voor professionals is verplicht. Door te monitoren hoeveel kinderen er doorverwezen zijn kunnen we een beeld krijgen van hoe vaak kindermishandeling en huiselijk geweld voorkomen en kunnen tijdig interventies worden ingezet. Wat kost het? Jeugd Gezondheidszorg

2021

2022

2023

2024

2025

Baten regulier

145.682

190.125

190.970

191.823

192.685

Lasten regulier

9.770.478

10.326.053

10.419.493

10.532.357

10.675.805

9.624.795

10.135.928

10.228.523

10.340.534

10.483.120

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Bijdrage gemeenten

9.624.795

10.135.928

10.228.523

10.340.534

10.483.120

Bijdrage Rijksvaccinatieprogramma 2022 Met ingang van 2019 is de financiering van het Rijksvaccinatieprogramma gewijzigd. De financiering wordt gedecentraliseerd en beschikbaar gesteld aan gemeenten via het Gemeentefonds. Hierdoor worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. Het Rijksvaccinatieprogramma dient verplicht te worden uitgevoerd door de partij die ook de Jeugdgezondheidszorg uitvoert. De financiering loopt echter niet meer direct via de Rijksoverheid, via het RIVM, maar is onderdeel van het Gemeentefonds. Waar de GGD voorheen een vergoeding ontving per gegeven vaccinatie, wordt nu een macrobudget vastgesteld, dat wordt verdeeld over de gemeenten naar rato van het aantal jongeren (0-20 jaar) in die gemeenten. De genoemde vergoeding die de GGD voorheen ontving van het RIVM betrof in de begroting 2018 € 485.000. Echter, het bedrag dat het bedrag dat de gemeenten vanuit de uitkering uit het gemeentefonds van het Rijk voor uitvoering Rijksvaccinatieprogramma ontvangt is hoger omdat het Rijksvaccinatieprogramma sinds 2018 is uitgebreid. Voor dit verschil ontvangen de gemeenten tot nu toe een aanvullende factuur van de GGD. Er worden gesprekken gevoerd om een deel van het toegenomen bedrag in de begroting op te nemen.

Voor 2022 is de verdeling van de bijdrage in de begroting als volgt: Bijdrage RVP Inw 0 tot 18 per gemeente 01-01-2020 in GR Beemster Edam-Volendam Landsmeer Oostzaan Purmerend Waterland Wormerland Zaanstad Totaal

2.092 7.189 2.366 1.910 14.720 3.384 2.928 31.281 65.870

€ 15.403 € 52.933 € 17.421 € 14.063 € 108.383 € 24.916 € 21.559 € 230.322 € 485.000

Aanvullende factuur voor de bijdrage Rijksvaccinatieprogramma Iedere gemeente ontvangt in 2022 een aanvullende factuur voor het verschil tussen de bijdrage die reeds in de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling verwerkt is en het werkelijk ontvangen bedrag ten behoeve de van uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma zoals dat verdisconteerd is in de uitkering vanuit het gemeentefonds. Helaas blijkt het voor de GGD niet mogelijk om te achterhalen hoe hoog die bijdrage zal zijn voor 2022 waardoor op dit moment niet is aan te geven welk bedrag als aanvullende nota wordt verstuurd. Dit heeft een aantal oorzaken: 24 Begroting 2022-2025 2020.1.0



De bijdrage aan het Rijksvaccinatieprogramma zoals verdisconteerd in de uitkering van het gemeentefonds is niet openbaar toegankelijk;  Het tarief/de tarieven van de vaccinaties zal een fluctuatie kennen voor 2022; deze is bij het opstellen van de begroting 2022 niet bekend;  Het is mogelijk dat aan het Rijksvaccinatieprogramma toevoegingen worden gedaan (uitbreiding vaccinaties) die bij het opstellen van de begroting 2022 niet bekend zijn. In overleg met de gemeenten zal worden bezien om een deel van de structureel toegenomen vergoeding in de begroting op te nemen.

4.2.3 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Maatschappelijke gezondheidszorg Maatschappelijke effecten: Wat willen we bereiken? Er zijn personen die zich niet goed zelf kunnen redden en zelden vanuit eigen beweging gebruik maken van professionele ondersteuning, maar niet of nauwelijks aan te spreken zijn op de eigen verantwoordelijkheid. Hun gedrag is ernstig zorgmijdend. Zij dreigen de grip op hun leven te verliezen en kunnen daardoor een risico vormen voor zichzelf of anderen. Deze burgers/huishoudens worden getypeerd door hun complexe en langdurige zorgvragen. Voor deze groep cliënten is er het Meldpunt en Advies Bijzondere zorg (MABZ). In het MABZ zijn inmiddels de meldpunten OGGZ, zoals het Meldpunt Overlast en Bemoeizorg (MOB), Vroegsignalering (VSO), Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ), Meldpunt Onverzekerden (MOZ), Meldpunt Suïcide en het Meldpunt voor de uitvoering van de wet verplichte GGZ ondergebracht. Het MABZ biedt advies en ondersteuning bij signalering van verward gedrag zonder acute dreiging of spoed, maar wel met reden tot zorg. Het MABZ biedt hulp buiten de gebaande paden en leidt deze cliënten toe naar passende hulp of ondersteuning. Voor elke cliënt wordt maatwerk geleverd. Het meldpunt is bedoeld voor zowel burgers, politie als professionals. De 112 Meldkamer van de politie, huisartsenposten en crisisdiensten kunnen meldingen doorverwijzen naar het MABZ.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://beemsterraadsinformatie.purmerend.nl/api/v1/meetings/1270/documents/18208