accountantsrapport jaarstukken 2020 gemeente Beemster.pdf

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

Henk Schijvenaarstraat 1 Postbus 6222 2001 HE HAARLEM Telefoon 023 – 531 95 39 Fax 023 – 531 1700 info@ipa-acon.nl www.ipa-acon.nl

Aan de raad van de gemeente Beemster T.a.v. de heer M. Timmerman, griffier Postbus 7 1462 ZG MIDDENBEEMSTER

Haarlem, 2 juni 2021

Reg.nr. : Betreft :

102137/215/459/2314 Accountantsrapport 2020 gemeente Beemster

Geachte heer Timmerman, In aansluiting op onze werkzaamheden in het kader van de controle van de jaarrekening 2020 van uw gemeente, presenteren wij u hierbij de resultaten van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Beemster. De jaarrekeningcontrole is, ondanks dat wij de controle deels op afstand (digitaal) hebben uitgevoerd, op een prettige en in een constructieve samenwerking verlopen. Wij hebben van het management en medewerkers van de gemeente een goede medewerking en alle benodigde informatie ontvangen. Onze dank hiervoor. Wij zijn gaarne bereid tot het verstrekken van nadere toelichtingen.

Hoogachtend, Ipa-Acon Assurance B.V.

Was-getekend: mr. drs. J.C. Olij RA

Bijlage: accountantsrapport 2020 gemeente Beemster

IPA-ACON ASSURANCE B.V. is een onderdeel van de IPA-ACON GROEP KvK nr. 34081093, ING Bank IBAN NL69INGB0670760374, Aangesloten bij het SRA (nationaal) / INAA (internationaal)

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

Henk Schijvenaarstraat 1 Postbus 6222 2001 HE HAARLEM Telefoon 023 – 531 95 39 Fax 023 – 531 1700 info@ipa-acon.nl www.ipa-acon.nl

ACCOUNTANTSRAPPORT 2020 GEMEENTE BEEMSTER

IPA-ACON ASSURANCE B.V. is een onderdeel van de IPA-ACON GROEP KvK nr. 34081093, ING Bank IBAN NL69INGB0670760374, Aangesloten bij het SRA (nationaal) / INAA (internationaal)

INHOUDSOPGAVE

PAGINA

1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

BESTUURLIJKE SAMENVATTING.................................................................................1 Algemeen .......................................................................................................................1 Opvolging 7 speerpunten ................................................................................................1 Interne beheersing Wmo en Jeugdhulp is verbeterd ........................................................2 Covid-19 en impact op uw organisatie .............................................................................2 Bevindingen rechtmatigheid ............................................................................................2 Controleaanpak ..............................................................................................................3 Samenvatting bevindingen ..............................................................................................3

2. 2.1 2.2 2.3

CONTROLEPLAN, RISICOANALYSE, TOLERANTIES ..................................................5 Controleplan, -aanpak en -protocol .................................................................................5 Risicoanalyse start van de controle .................................................................................5 Controletoleranties..........................................................................................................5

3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

UITVOERING VERBIJZONDERDE INTERNE CONTROLES EN INTERIM-CONTROLE 7 Intern controleplan 2020 .................................................................................................7 Review bevindingen VIC (en IC) .....................................................................................7 Aanbestedingen ..............................................................................................................7 Bevindingen overige processen ......................................................................................7 Opvolging bevindingen interim-controle...........................................................................8

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9

WMO, JEUGDHULP EN PGB ....................................................................................... 10 Interne beheersing Jeugdhulp en Wmo ......................................................................... 10 Jeugdhulp - SPIC.......................................................................................................... 10 Aansluitingen Jeugdhulp en Wmo en jaarrekening ........................................................ 11 Afwikkeling Jeugdzorg m.b.t. voorgaande jaren............................................................. 11 Beoordeling status productieverklaringen 2020 ............................................................. 11 Controle op de levering van zorg................................................................................... 12 Omzetgarantie Jeugdzorg, Wmo, meerwerk 2020 en afwikkeling .................................. 12 Persoonsgebonden budgetten (de SVB) ....................................................................... 13 Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) ................................................ 13

5. 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

ADMINISTRATIE EN FINANCIEEL RESULTAAT 2020 ................................................. 14 Jaarrekeningproces ...................................................................................................... 14 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................. 14 Administratievoering ..................................................................................................... 14 Opmerkingen jaarverslaggeving .................................................................................... 15 Programmarekening van baten en lasten ...................................................................... 15

6. 6.1 6.2 6.3 6.4

BALANS EN FINANCIELE POSITIE ............................................................................. 16 Ontwikkeling eigen vermogen ....................................................................................... 16 Vof De Beemster Compagnie........................................................................................ 16 Status waardering van de ‘warme gronden’ ................................................................... 16 Voorzieningen en claims ............................................................................................... 17

7. 7.1 7.2 7.3 7.4

SINGLE INFORMATION EN SINGLE AUDIT (SISA) ..................................................... 18 Algemeen ..................................................................................................................... 18 Toenemend aantal regelingen....................................................................................... 18 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) .................................. 18 Rapport van bevindingen .............................................................................................. 19

8. 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5

OVERIGE BEVINDINGEN ............................................................................................ 20 Onderzoek IT auditor kern applicaties ........................................................................... 20 Voortgang ENSIA ......................................................................................................... 20 Wet Normering Topinkomens (Wnt) .............................................................................. 20 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................... 20 Fraude .......................................................................................................................... 21

9. 9.1 9.2

CONCLUSIE................................................................................................................. 22 Geconstateerde fouten en onzekerheden ...................................................................... 22 Controleverklaring......................................................................................................... 22

Bijlage : Tabel bevindingen SiSa 2020 ......................................................................................... 24

2

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

Henk Schijvenaarstraat 1 Postbus 6222 2001 HE HAARLEM Telefoon 023 – 531 95 39 Fax 023 – 531 1700 info@ipa-acon.nl www.ipa-acon.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Beemster Postbus 7 1462 ZG MIDDENBEEMSTER

Haarlem, 2 juni 2021

Reg.nr. : 102137/215/459/2314 Betreft : Accountantsrapport 2020 gemeente Beemster

Geachte leden van de raad, Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Beemster gecontroleerd. In dit accountantsrapport geven wij onze belangrijkste controlebevindingen weer.

1.

BESTUURLIJKE SAMENVATTING

1.1

Algemeen

In dit rapport kijken wij terug naar de algemene ontwikkelingen op het gebied van het financieel administratief beheer en de interne beheersing. Het zal u niet verbazen dat de Covid-19 als een rode draad door de jaarstukken van de gemeente Beemster loopt en ook een belangrijk aandachtspunt is geweest voor onze controle, al was het maar vanwege de verschillende (nieuwe) regelingen en afspraken vanuit het Rijk en het thuiswerken. Wij besteden in dit rapport tevens aandacht aan de ontwikkelingen in het sociaal domein in relatie met de Covid-19, de grondexploitaties via de Vof De Beemster Compagnie, de ontwikkeling van de financiële positie, maar ook aan de (verbijzonderde) interne controles en de SiSa-verantwoording. 1.2

Opvolging 7 speerpunten

De directie van de gemeente Purmerend heeft vorig jaar ‘7 speerpunten’ benoemd. Deze speerpunten volgden uit de interne en externe controlebevindingen van 2019. Afgesproken is dat aan deze ‘speerpunten’ prioriteit zal worden gegeven. Wij constateren dat tot op heden de speerpunten voor een belangrijk deel, en voor zover relevant voor de gemeente Beemster, zijn gerealiseerd. De nog openstaande speerpunten betreft de beheersmaatregelen met betrekking tot het vaststellen van de rechtmatigheid van geleverde jeugdzorg en het proces aanbesteden. Ook aan de verplichtingenadministratie, het dossier- en contractbeheer - onder meer bij inkoop en aanbestedingen en op onderdelen van het sociaal domein – wordt nog gewerkt en zal doorlopen in 2021.

IPA-ACON ASSURANCE B.V. is een onderdeel van de IPA-ACON GROEP KvK nr. 34081093, ING Bank IBAN NL69INGB0670760374, Aangesloten bij het SRA (nationaal) / INAA (internationaal)

1.3

Interne beheersing Wmo en Jeugdhulp is verbeterd

Bij het sociaal domein blijft de gemeente Beemster afhankelijk van verantwoordingen van de zorgleveranciers en de inzet vanuit de gemeenschappelijke regeling Zaanstreek-Waterland (contractenbeheer, aanlevering gegevens). Een positieve ontwikkeling is dat de aansluitingen tussen de sub-administratie Suites voor het sociaal domein en de financiële administratie (Decade) zichtbaar gedurende 2020 is bewaakt. De geconstateerde verschillen zijn minimaal. In algemene zin is de stijging van de uitgaven in de Jeugdzorg en Wmo zorgwekkend te noemen. Of deze toename van de uitgaven aan de Wmo en Jeugdzorg door de toestroom van nieuwe zorgcliënten mede het gevolg is van de Covid-19 maatregelen, is lastig te duiden. Overigens is dit een landelijke ontwikkeling. 1.4

Covid-19 en impact op uw organisatie

Zoals voorgaand jaar verwoord is uw organisatie qua interne beheersing in algemene zin op orde en dat zal er ook zeker aan hebben bijgedragen dat alle werkzaamheden en bijzonderheden die de coronacrisis met zich mee brengt op redelijk adequate wijze zijn meegenomen in de reguliere werkprocessen. De afzonderlijke maatregelen die door uw gemeente dan wel het Rijk getroffen zijn in het kader van de crisis kennen, veelal door het ad-hoc karakter van de maatregelen, weer hun eigen dynamiek. Wij verwijzen naar IX ‘Corona/Covid-19’ in de jaarrekening’, alsmede naar de afzonderlijke programma’s waarin (financiële) effecten inzake de Covid-19 voor uw gemeente per programma nader zijn toegelicht1. De oorzaak van de afwijkingen ten opzichte van de begroting ligt dan veelal in het niet doorgaan van activiteiten en/of derving van inkomsten. Daarnaast zijn er aanvullende bijdragen vanuit het Rijk ontvangen in verband met de Covid-19. 1.5

Bevindingen rechtmatigheid

Wmo en Jeugdhulp Op het moment van afsluiting van onze controle zien wij voor de Wmo en Jeugdhulp een overwegend positief beeld als wij kijken naar de aangeleverde productieverantwoordingen en controleverklaringen over 2020. Nu blijkt dat veel zorgverantwoordingen en controleverklaringen van zorgleveranciers tijdig aan de gemeente Beemster zijn toegezonden. De ontvangen controleverklaringen over de zorgleveringen 2020 zijn dit jaar alle goedkeurend van aard - voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft dit jaar bij de verantwoordingen Jeugdwet en Wmo nog steeds geen goedkeurende controleverklaringen ontvangen (beperking getrouwheid en afkeuring voor de rechtmatigheid). Omdat uw gemeente (nog) niet van alle instellingen productieverantwoordingen en/of controleverklaringen heeft ontvangen, hebben wij een onzekerheid meegenomen bij onze oordeelvorming. Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) De Tozo verdient toch een bijzondere aandacht vanwege de snelheid van invoering van deze regeling alsmede de financiële omvang en risico’s rondom deze regeling. Ondanks dat uw gemeente de uitvoering van de rijksregeling heeft ‘uitbesteed’ blijft de gemeente zelf verantwoordelijk voor de verantwoording van deze bestedingen richting het Rijk.

1

Zie Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening 2020, Commissie Bedrijfsvoering Auditing Decentrale Overheden (BADO) d.d. 26 februari 2021.

2

De regeling is in 2020 door Halte Werk vormgegeven en uitgevoerd binnen de kaders die het Rijk gesteld heeft. Alhoewel bij de besluitvorming rondom de Tozo nadrukkelijk is vastgelegd dat er met een ‘menselijke maat’ wordt gewerkt, bestaat er een ‘gerede’ kans dat er nog correcties plaatsvinden op toegekende uitkeringen in een volgend boekjaar. Omdat wij voor onze controle gebruik maken van werkzaamheden van de accountant van Halte Werk hebben wij na de interim-controle afspraken gemaakt over aan te leveren documenten om de rechtmatigheid van de bestedingen voor de gemeente te kunnen controleren. Op basis van de aangeleverde documenten en bescheiden resteren er geen fouten of onzekerheden voor de jaarrekening 2020 en de SiSa-verantwoording van de gemeente Beemster. Aanbestedingen Bij de aanbestedingen is voor een tweetal inhuurcontracten een fout geconstateerd, maar de omvang voor 2020 is niet materieel. Tenslotte zijn er ‘niet gecorrigeerde’ afwijkingen. Na het opstellen van de jaarrekening zijn er in april 2021 nog verschillende afrekeningen van derden ontvangen. Het college heeft besloten om deze afwijkingen niet meer in de voorliggende jaarrekening te verwerken. 1.6

Controleaanpak

Onze controleaanpak bestaat in hoofdlijnen uit de planning en risicoanalyse, de interim-controle en de jaarrekeningcontrole. Het controleplan komt aan bod in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitvoering van de verbijzonderde interne controle en geven wij een samenvatting van de belangrijkste bevindingen uit de interim-controle. In hoofdstuk 4 gaan wij specifiek in op het sociaal domein. De bevindingen van de eindejaarscontrole zijn opgenomen in hoofdstuk 5 en 6. Daarna zullen de bevindingen in het kader van de SiSa (Single information Single audit) aan de orde worden gesteld. Na de overige bevindingen en actualiteiten sluiten wij het rapport af met de conclusies. Conclusie oordeel 2020 De fouten en ingeschatte onzekerheden rechtmatigheid en getrouwheid overstijgen de goedkeuringstoleranties op jaarrekeningniveau niet. Rekening houdend met de overige (niet gecorrigeerde) fouten en onzekerheden in de controle zijn wij voornemens bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Beemster een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. Wij hebben in onze controleverklaring vanwege de Covid-19 en de daarmee samenhangende onzekerheden een (onverplichte) toelichtende paragraaf opgenomen. 1.7

Samenvatting bevindingen

In deze paragraaf geven wij onze bestuurlijk belangrijkste conclusies naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controle van de jaarrekening 2020 weer. In onderstaande tabel hebben wij de in deze rapportage opgenomen aanbevelingen, bevindingen als volgt samengevat: Par. Onderwerp

Oordeel

Aanbeveling / toelichting

9.

Getrouwheid

Goedkeurend

Zie ook controleverklaring.

9.

Rechtmatigheid

Goedkeurend

Zie ook controleverklaring.

3

7.

SiSa-verantwoording

Geen overschrijding

Geen bijzonderheden. Mogelijk correcties Tozo n.a.v. interne controles in de SiSa 2021.

5.4

Naleving BBV

Jaarrekening is BBV

Covid-19 paragraaf is in de jaarrekening op-

proof

genomen (advies Commissie BBV).

Toereikend

Uitvoering conform intern controleplan 2020.

3.1,

Verbijzonderde interne contro-

3.2

les (VIC)

3.2,

Opvolging aanbevelingen

Pragmatisch aanpak, Belangrijkste adviezen en aanbevelingen

3.4,

Managementletter, VIC, waar-

loopt door naar 2021 zijn door het college opgepakt.

3.5

onder de 7 speerpunten

3.3

(EU) Aanbestedingsbeleid incl.

Er zijn aandachts-

Naleving aanbestedingsregels en betrok-

inhuur

punten

kenheid inkoopadviseurs is verbeterd, maar

Eindrapportage 2020 vastgesteld door college.

er zijn in beperkte mate afwijkingen geconstateerd. 5.2

Begrotingsrechtmatigheid

Er is een overschrij-

Geen (verwijtbare) programmaoverschrij-

ding op een pro-

ding van de lasten, geen begrotingsonrecht-

gramma

matigheid. We hebben rekening gehouden met de Covid-19 crisis (coulance).

4.

Sociaal domein (Wmo en

Er zijn nog verbeter-

Periodieke aansluitingen gemaakt. Beleid

Jeugdhulp, Pgb)

punten

om rechtmatigheid (kleine) zorgleveranties vast te stellen is nog niet opgepakt. Advies om beheersmaatregelen zoals beschreven in de SDO-Notitie ‘Controle interne beheersing Jeugd en Wmo voor gemeenten en accountants’ d.d. 21 januari 2019 blijft staan.

6.3

Status ‘warme gronden’ in de

Toereikend

De status (voortgang) is onderbouwd. Geen

jaarrekening (waardering)

sprake van een duurzame waardevermindering.

6.2

Grondexploitaties / Vof de

Toereikend

Concept jaarrekening 2020 is nog niet be-

Beemster Compagnie

schikbaar. Resultaten vanwege Covid-19 op langere termijn lastig voorspelbaar.

8.1,

ICT

Voldoende

Aandacht voor onderdelen BIO informatie-

8.2

beveiliging (procesbeschrijvingen).

4

2.

CONTROLEPLAN, RISICOANALYSE, TOLERANTIES

2.1

Controleplan, -aanpak en -protocol

Onze controle is onderverdeeld in twee perioden, de interim-controle en de eindejaarscontrole. Tijdens de interim-controle richten wij ons op de opzet, het bestaan en de werking van de financiële processen alsmede op de kwaliteit van de uitvoering van interne controlemaatregelen en -programma’s, dit zowel ten aanzien van getrouwheids- als rechtmatigheidsaspecten. Tijdens de eindejaarscontrole richten wij onze controle met name op de jaarrekeningposten en de SiSa bijlage en voeren wij aansluitcontroles, cijferbeoordelingen, verbandscontroles en daar waar noodzakelijk aanvullende gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. De reikwijdte van de opdracht tot controle van de jaarrekening 2020 is vastgelegd in het ‘Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarstukken 2019-2021 van de gemeente Beemster’, vastgesteld in uw raadsvergadering van 17 december 2019. Daarnaast maken wij bij de planning van onze controle gebruik van het normenkader, dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Het geheel van het controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening 2019-2021 inclusief het geactualiseerde normenkader 2020 (zoals door het college op 2 februari 2021 ter kennisname aan de raad is toegezonden) is het uitgangspunt geweest voor de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening en het jaarverslag 2020.

Wij hebben tevens in samenwerking met uw gemeente onze planning en aanpak zo veel mogelijk afgestemd op de situatie in de gemeente Beemster. Het gevolg van deze aanpak is dat hierdoor het jaarrekeningproces conform uw planning is gerealiseerd. 2.2

Risicoanalyse start van de controle

Bij aanvang van de controleopdracht hebben wij een (eerste) risico-inventarisatie uitgevoerd, waarbij de belangrijkste risico’s waarmee de gemeente Beemster te maken heeft, zijn geïdentificeerd. Deze risicoanalyse is een belangrijk onderdeel van de accountantscontrole en maakt derhalve deel uit van ons pre-audit gesprek. De risicoanalyse richt zich op zowel de externe risico’s als de risico’s in de bedrijfsvoering. Bij de inventarisatie is onze insteek primair gericht op de risico’s in de processen die leiden tot mutaties in de balans en de programmarekening. Deze risico’s zijn ondervangen in onze controleaanpak. 2.3

Controletoleranties

Op grond van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) stelt de raad de goedkeuringstolerantie vast die de accountant bij zijn jaarrekeningcontrole dient te hanteren. U heeft ons opgedragen om bij onze oordeelsvorming uit te gaan van de hierna vermelde goedkeuringstolerantie: Goedkeuringstolerantie Fouten in de jaarrekening (in % lasten) Onzekerheden in de controle (in % lasten)

Goedkeurend ≤ 1%

> 1% < 3%

Oordeel-onthouding –

> 3% < 10%

≥ 10%

Beperking

≤ 3%

5

Afkeurend ≥ 3% –

Op basis van de jaarrekening 2020 van uw gemeente betekenen bovengenoemde percentages dat een totaalbedrag aan fouten in de jaarrekening van circa € 220.000,- en een totaal van onzekerheden van circa € 660.000,- de goedkeurende strekking van de controleverklaring niet zullen aantasten. In het vigerende controleprotocol 2019-2021 heeft u een rapporteringsgrens van € 25.000,- vastgesteld.

6

3.

UITVOERING VERBIJZONDERDE INTERNE CONTROLES EN INTERIM-CONTROLE

3.1

Intern controleplan 2020

De basis voor de verbijzonderde interne controle is het ‘Interne controleplan gemeente Purmerend en de gemeente Beemster 2020’. De gekozen aanpak in dit VIC-plan is risico-gericht. Voor de verbijzonderde interne controle (VIC) voor 2020 zijn in totaal 16 processen geselecteerd voor beoordeling. De aanpak/diepgang per proces is mede gebaseerd op een risico-inschatting en is gebaseerd op het model ‘three lines of defence’. Wij zijn van oordeel dat het controleplan 2020 in algemene zin voldoende kwalitatief is, zodat wij er in het kader van de jaarrekeningcontrole hierop mede kunnen steunen. De afronding van de laatste procesbeoordelingen vond op 11 maart 2021 plaats en de eindrapportage is op 23 maart jl. aan de directie van Purmerend toegezonden. De ‘Rapportage bevindingen verbijzonderde interne controle (VIC) 2020’ is op 20 april 2021 door het college van de gemeente Beemster vastgesteld. 3.2

Review bevindingen VIC (en IC)

De uitvoering van de verbijzonderde interne controle (VIC) vindt bij de gemeente Purmerend plaats aan de hand van het hiervoor genoemde Intern controleplan. Conform het Intern controleplan zijn de overall bevindingen vanuit de VIC 2020 op 20 april 2021 gerapporteerd aan het college van de gemeente Beemster. Uit de rapportage blijkt dat eerdere bevindingen vanuit de VIC zo veel mogelijk zijn opgepakt. Hierna zijn de belangrijkste bevindingen samengevat. 3.3

Aanbestedingen

Wij constateren dat het naleven van de (Europese) aanbestedingsregels aanbestedingsbeleid nog niet in alle gevallen conform de regels heeft plaatsgevonden. Zoals ook blijkt uit de VIC-rapportages en de managementletter 2020 krijgt dit proces intern veel aandacht: de inkoopadviseurs worden vaker gevonden, er wordt vanuit de VIC aandacht gevraagd voor het aanbestedingsproces en vanaf 2021 zal ook het contractenmanagement een impuls moeten krijgen om te zien hoe contracten worden nageleefd dan wel er bestedingen zijn buiten de afgesloten inkoopcontracten. De gemeente Purmerend gebruikt overigens voor externe inhuur vanaf 1 november 2020 het Dynamisch Aankoopsysteem (DAS) van Flextender. Omdat de implementatie van dit platform vanaf 1 november 2020 is gerealiseerd zijn voor 2020 tot die datum inhuurcontracten nog verlengd. De rechtmatigheidsfout die hiermee voor 2020 samenhangt is beperkt en bedraagt € 5.000,-. Overigens maakt het gemeentelijk aanbestedingsbeleid van Beemster geen onderdeel uit van het normenkader en daarom wegen eventuele fouten die hier mee samenhangen niet mee in ons oordeel. 3.4

Bevindingen overige processen

Uit de beoordeling van de overige processen zijn geen materiele afwijkingen naar voren gekomen. Wel zijn er verschillende aandachts- en/of verbeterpunten. Samenvattend: • Voor de Tozo heeft het Rijk in totaal € 2,9 miljoen aan voorschotten uitbetaald. Per ultimo februari 2021 heeft de gemeente aan Halte Werk dit bedrag doorbetaald. Halte Werk heeft in totaal € 1,4 miljoen besteed.

7

Dat betekent dat per saldo de gemeente op de balans een vordering heeft openstaan van € 1,5 miljoen op Halte werk en tegelijkertijd een verplichting aan het Rijk voor hetzelfde bedrag. De verantwoording van de bestedingen door Halte Werk m.b.t. de Tozo was ten tijde van onze controle nog niet beschikbaar (zie verder paragraaf 7.3 van dit rapport); • Bij de Wmo en Jeugdzorg zijn door instellingen in verband met de Covid-19 op aanvraag aanvullende bijdragen toegekend (continuïteitsbijdrage en/of meerkosten). Bij het afsluiten van onze controle zijn de uitbetaalde bedragen nog niet vastgesteld. De stand van zaken nemen wij op in Hoofdstuk 4 en paragraaf 4.7 van dit rapport; • Bij de verstrekte subsidies is geconstateerd dat het standaard beoordelingsformulier (t.b.v. de voortgangsbewaking subsidies) niet meer actueel en passend is op de nieuwe Algemene subsidieverordening van de gemeente. De gemeente Purmerend is geadviseerd om dit formulier te actualiseren en tevens te harmoniseren met de subsidieverordening van de gemeente Beemster; 3.5

Opvolging bevindingen interim-controle

Ter bewaking van de voortgang wordt een actielijst bijgehouden waarmee de ontwikkelingen rondom aanbevelingen uit de laatste interim-controle, maar ook uit eerdere accountantsrapportages en de VIC wordt bewaakt. Deze voortgangslijst maakt onderdeel uit van de reguliere VIC rapportages 2x per jaar). De hieronder gemelde status/voortgang per aanbeveling, is mede daaraan ontleend. nr.

Aanbeveling

Opvolging aanbeveling (status april 2021)

1.

Werk wijze van vaststelling prestatie-akkoord nader uit. Advies om na te gaan of er (leesbare) lijstwerk en/of logging kan worden gegeneerd met betrekking tot het controleaspect functiescheiding in de applicatie Pro-Actis (digitale factuurverwerking). Bijvoorbeeld uitvallijst(en) op selectie budgethouder / materiedeskundige. Implementeer een verplichtingenadministratie organisatie-breed en draag zorg voor de verdere uitrol van het contractenbeheer.

Nog niet nader uitgewerkt

2.

3.

4.

Beoordeel de IT-risico’s rondom het thuiswerken (informatiebeveiliging).

5.

Wij hebben gevraagd aandacht te besteden aan de waardering van activa, debiteurenposities en afgegeven waarborgen en/of garanties in verband met de Covid-19.

2

Wij hebben nog geen terugkoppeling gekregen. Bij de interim-controle 2021 zullen wij dit beoordelen.

Vanaf 2020 is Pro-Actis operationeel en kan het contracten- en verplichtingenbeheer worden verbeterd. In de opzet is dit inmiddels geregeld en de bestaande contracten zijn in de applicatie gezet; de status zal bij de interim in 2021 worden beoordeeld. Gemeente Purmerend heeft beheersmaatregelen getroffen. De IT-auditor heeft voorts in de rapportage van september 2020 hierover geen verdere opmerkingen gemaakt. Bewustwording bij medewerkers inzake informatiebeveiliging blijft uiteindelijk de belangrijkste schakel. Uit onze controle blijken geen significante risico’s en/of signalen dat activa/vorderingen moet worden afgeboekt, dan wel dat waarborgen of garanties op korte termijn worden ingeroepen jegens de gemeente2.

Purmerend heeft een notitie opgesteld ‘standpunt inzake de effecten als gevolg van Covid-19 op de jaarrekening 2020 van de gemeente Purmerend respectievelijk gemeente Beemster’ waarin de stand van zaken uiteen is gezet.

8

6. 7.

Advies vastleggen identificatie van cliënt bij het verstrekken van voorziening Wmo. Opstellen van een fraude-analyse document, vast te stellen door de directie (college) en te bespreken met de auditcommissie.

9

Opgelost. Frauderisico’s zijn opgenomen in de verschillende processen in KCD, maar niet afzonderlijk identificeerbaar. Advies om op hoofdlijnen een fraudeanalyse op te laten stellen en met de directie te bespreken (inventarisatie belangrijkste frauderisico’s, welke beheersmaatregelen). Onze beroepsgroep, de NBA (werkgroep fraude) is bezig met een protocol fraude en er loopt nu al een pilot – met verzoek aan accountants – om voor wettelijke controles een (vormvrije) beschrijving over fraude op te nemen in de controleverklaring. Hiermee zal er meer nadruk op dit aspect in de controle gaan komen.

4.

WMO, JEUGDHULP EN PGB

In dit hoofdstuk gaan wij in op de verantwoording van de bestedingen Wmo en Jeugdhulp, inclusief de Persoonsgebonden budgetten over 2020 (Pgb’s). 4.1

Interne beheersing Jeugdhulp en Wmo

De processen rondom het sociaal domein zijn in de interne controle betrokken en er is per kwartaal een aansluiting gemaakt tussen de sub-administratie en de financiële administratie. Hierover is ook aan het college gerapporteerd. Ook blijkt uit de uitgevoerde interne controles dat er in algemene zin systematisch en beheerst wordt gewerkt, dat besluiten rechtmatig zijn en financiële en administratieve gegevens voldoende betrouwbaar worden vastgelegd. In de VIC rapportage wordt consequent weergegeven in hoeverre verbeterslagen zijn gerealiseerd en/of follow up van bevindingen/adviezen zijn uitwerking heeft. Daaruit blijkt dat er systematisch wordt gewerkt aan verbeteringen, maar blijkt ook dat bevindingen, ook uit voorgaande controles, zo veel mogelijk zijn opgelost. Een aantal bevindingen zijn in bewerking, of heeft nog geen (directe) opvolging gekregen. Verder hebben wij, in financieel opzicht, vastgesteld dat er vanwege Covid-19 maatregelen voorschotten zijn uitbetaald aan zorgleveranciers3. De formele afwikkeling vindt op dit moment nog plaats. Declaraties ingediend buiten het gegevensknooppunt om worden via de applicatie Suites voor het sociaal domein verwerkt, waardoor zo veel mogelijk een administratieve aansluiting blijft bestaan tussen de (sub-)administraties. 4.2

Jeugdhulp - SPIC

Zoals bekend, is in Regio-verband besloten om per 1 januari 2018 op basis van de zogenaamde SPIC-tarieven (segment profiel intensiteit combinatie) af te rekenen. In de overeenkomst met de zorgleverancier staan nadere voorwaarden en is de definitie van de ‘prestatie’ beschreven. De zorgleverancier ontvangt voor niet duurzame SPIC bij de start van een zorgtraject meteen 70% van het tarief van het betreffende product. Voor duurzame SPIC’s (behandelingen langer dan 12-18 maanden) wordt maandelijks gefactureerd. Omdat SPIC’s gedurende het jaar ingaan is ook de toerekening van de kosten aan het boekjaar (baten en lasten stelsel) relevant. Uitgangspunten toerekening niet gewijzigd De gemeente heeft op basis van een (geactualiseerd) ‘position paper’ voor de niet duurzame SPIC’s voorgesteld om een correctie op de jaaruitgaven (ca. € 4 miljoen) over 2020 te bepalen aan de hand van praktische uitgangspunten om te komen tot een aanvaardbare toerekening van de jaarlast. Op basis van de ervaringscijfers van het afgelopen jaar heeft de gemeente voor 2020 de inschatting van de nog te betalen post op € 77.000,- bepaald. Overigens hebben wij begrepen dat deze systematiek per 1 januari 2022 vervalt: er wordt dan weer op maandbasis gefactureerd door de zorginstellingen.

3

Op basis van aanvragen heeft de gemeente op basis van facturen bedragen uitbetaald aan zorginstellingen in verband met de Covid-19 (garantieomzet respectievelijk meerkosten).

10

Kosten voor ‘herstel’ cliënten In verband met de overgang naar SPIC’s per 1 januari 2018 waren er bij zorginstellingen cliënten die reeds in een traject zaten. Deze cliënten worden afgerekend op basis van werkelijke kosten. Dit is afgesproken in Regio Zaanstreek-Waterland verband. Ook in 2020 zijn hiervoor nog declaraties ontvangen. De gemeente schat per medio januari 2021 in dat nog een bedrag van ruim € 100.000,moet worden betaald aan enkele zorginstellingen. Wij lezen in documenten dat het Regionaal Ondersteuningsteam Amsterdam in onderhandeling is zodat dit jaar nog de laatste vaststellingsovereenkomsten kunnen worden getekend. Voor 2019 en 2020 geldt dat is afgerekend op basis van trajecten voor de niet duurzame zorg (70-30). 4.3

Aansluitingen Jeugdhulp en Wmo en jaarrekening

Wij hebben van uw gemeente in het kader van de jaarrekeningcontrole onderliggende documentatie ontvangen over de aansluitingen van de bestedingen Jeugdhulp en de Wmo. Hierbij zijn naast aansluitingen tevens aanvullende toelichtingen (leeswijzers) aangeleverd. Wij plaatsen nog de volgende kanttekeningen: • De focus ligt op de cliëntgebonden kosten die hoofdzakelijk via de Suites worden gefactureerd. Bij de (tussentijdse) analyses zijn wel verschillen geconstateerd maar deze verschillen zijn beperkt en afdoende verklaard; • Na de bepaling van de balanspositie Jeugdhulp en Wmo in het kader van de concept jaarrekening 2020 zijn er in april 2021 nog declaraties en productieverantwoordingen ontvangen. En dit proces loopt nog steeds door. De verantwoorde balanspositie in de concept jaarrekening is niet meer aangepast aan de laatste bekende actuele situatie. Gezien de omvang van deze post (per saldo € 19.000,- aan niet gecorrigeerde verschillen voor de Jeugdzorg en Wmo) heeft geen correctie meer plaatsgevonden in de definitieve jaarrekening 2020. 4.4

Afwikkeling Jeugdzorg m.b.t. voorgaande jaren

Bij het bepalen van de nog te betalen resp. te vorderen bedragen over de Jeugdzorg en de Wmo 2020 hebben wij bij de interim-controle geconstateerd dat de gemeente met de Regio ZaanstreekWaterland dan wel met enkele instellingen financieel moet afwikkelen over voorgaande jaren. In de balans zijn hiervoor verschillende posten opgenomen. Over de ‘herstel’ cliënten verwijzen wij naar paragraaf 4.2 hiervoor. In de jaarrekening 2019 had de gemeente Beemster over de werkelijke geleverde zorg 2018 een bedrag van € 148.700,- als vordering open staan gebaseerd op de toegepaste verdeelsleutel. Begin januari 2021 heeft er via de Regio Zaanstreek-Waterland een finale afrekening plaatsgevonden. De gemeente heeft minder ontvangen dan ingeschat, namelijk afgerond € 80.000,-. In de jaarrekening 2020 is het verschil als verplichting meegenomen. Daarnaast zijn er nog enkele kleinere afwikkelingsverschillen met betrekking tot voorgaande jaren, zowel te vorderen als te betalen, welke zijn verrekend met de gevormde voorziening (2019) van € 45.000,-. 4.5

Beoordeling status productieverklaringen 2020

De cliëntgebonden kosten Jeugdzorg bedragen over 2020 afgerond € 1,8 miljoen. Voor circa 90% zijn deze kosten onderbouwd met een productieverklaring en een goedkeurende controleverklaring. Bij de Wmo zijn de bestedingen afgerond € 1,12 miljoen en is circa 88% van de bestedingen onderbouwd met een productieverklaring en een goedkeurende controleverklaring. De zorginstellingen waarvan geen productieverantwoording is ontvangen, is de dienstverlening heel beperkt.

11

Alleen kleinere instellingen waarvan minder dan € 125.000 aan zorg is geleverd, en die ook niet verplicht zijn om een controleverklaring te overleggen, hebben wij voor de rechtmatigheid een bedrag van maximaal 25% zijnde € 169.100,- als onzeker aangemerkt voor de Wmo en Jeugdzorg. 4.6

Controle op de levering van zorg

Wij hebben het al eerder gemeld, het is voor de gemeente lastig om zekerheid te krijgen over de feitelijke levering van zorg. Voor de ‘kleinere zorgleveranciers’ geldt een verlicht regime bij de jaarverantwoording. Zo hoeven ze onder meer geen accountantsoordeel te overleggen over de rechtmatige besteding van gelden. Bij de beoordeling van processen is geconstateerd dat de gemeente feitelijk wel een aantal acties uitvoert (onder meer in de periodieke afstemming met de cliënt) waaruit kan worden afgeleid dat er zorg aan de cliënt wordt geleverd. Kortom, rondom de ‘levering van zorg’ vinden wel acties plaats, maar nog niet vanuit een (beleids)visie. Uw gemeente dient, mede gezien de financiële omvang van dit proces, op basis van het document ‘Handreikingsnotitie controle sociaal domein voor gemeenten en accountants werkprogramma Jeugd en Wmo’ d.d. 11 januari 2019 de adviespunten nog te implementeren. 4.7

Omzetgarantie Jeugdzorg, Wmo, meerwerk 2020 en afwikkeling

Covid-19 heeft een grote impact op de zorginstellingen. De rijksoverheid en de VNG hebben afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid aan zorgverleners in de coronatijd. Alhoewel deze afspraken natuurlijk nader zijn ingevuld, is het aan de gemeenten zelf om er feitelijke uitwerking aan te geven. Deze beleidsvrijheid komt ook terug in de wijze waarop het Rijk deze extra kosten bij de gemeenten financiert: via een deel (decentralisatie-uitkering) van de algemene uitkering. Er is dan ook geen verantwoording nodig aan het Rijk over de besteding van deze gelden. De omzetgarantie is aangevraagd door zorginstellingen en de declaraties zijn via facturen ingestuurd en beoordeeld door de gemeente Purmerend en voorts afgestemd met de Regio Zaanstreek-Waterland. In totaal bedraagt de gevraagde omzetgarantie voor de Jeugdzorg afgerond € 144.000,- en zijn de aangevraagde meerkosten € 95.000,-. Gerelateerd aan de totale bestedingen voor Jeugdhulp is de omzetgarantie en meerkosten beperkt gebleven. De afwikkeling verloopt op basis van een vaststellingsovereenkomst na beoordeling van de ontvangen verantwoordingsinformatie. Gezien de financiele omvang hebben wij hieraan geen verdere aandacht besteed. Voor de Wmo liggen de bedragen wat lager. Er is in totaal € 48.000,- uitbetaald als omzetgarantie. Daarnaast is voor een bedrag van € 9.500,- aan meerkosten aangevraagd.

Uit de interne analyses lezen wij af dat er nog discussie is met een tweetal zorginstellingen over de juistheid en rechtmatigheid van de declaraties. De gemeente heeft het hiermee samenhangende bedrag van € 9.200,- niet als verplichting opgenomen in de jaarrekening 2020. Inmiddels zijn voor de garantieomzet en meerkosten de eerste vaststellingsovereenkomsten ter ondertekening aan zorginstellingen toegezonden. Met de getekende vaststellingsovereenkomsten komt er ook overeenstemming over de omvang van de verleende omzetgarantie en meerkosten. Wij begrijpen dat uw gemeente - voor zover dat in haar macht ligt - navraagt wat het resultaat is over het boekjaar 2020 van de desbetreffende zorginstelling en dit meeneemt in de finale afweging ten aanzien van de garantieomzet. Bij het afwikkelen van onze controle was dit proces nog niet afgerond.

12

Eventuele verschillen tussen de uitbetaalde garantieomzet en meerkosten en de vastgestelde bedragen zullen in 2021 in de financiële administratie worden verwerkt. 4.8

Persoonsgebonden budgetten (de SVB)

Een deel van de Wmo- en Jeugdzorg wordt verstrekt in de vorm van persoonsgebonden budgetten (Pgb’s). Deze Pgb’s worden door de gemeente toegekend, maar het administratieve beheer wordt door de SVB verzorgd. De toekenning van Pgb’s door de gemeente wordt, bij de algemene beoordeling van de toekenningen Jeugdzorg en Wmo, door de interne controle beoordeeld en de conclusie daarvan is, zoals hiervoor al is weergegeven dat deze toekenningen rechtmatig zijn en juist verantwoord en doorgegeven zijn aan de SVB. Voor de feitelijke levering van de zorg en de verantwoording van de feitelijke kosten is de gemeente afhankelijk van de SVB. En de SVB had wederom problemen met het afronden van haar administratie en het afleggen van verantwoording daarover; ze heeft van haar accountant zowel voor de Jeugdhulp als de Wmo een controleverklaring met beperking ontvangen voor de getrouwheid. Voor de rechtmatigheid is het oordeel afkeurend. Wij wegen het oordeel mee bij onze foutenafweging. De omvang van de rechtmatigheidsfout voor de Wmo en Jeugdhulp gezamenlijk hebben wij bepaald op een totaal bedrag van € 16.300,- aan de hand van de ontvangen projectbrieven 2020 van de SVB. 4.9

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

Eind 2020 heeft het Rijk de TONK (de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijk Kosten) ingevoerd. Het is een aanvullende ondersteuning voor huishoudens die in ernstige financiële problemen dreigen te komen. De regeling richt zich dus op alle burgers en dus breder dan voorgaande regelingen, die specifiek voor ondernemers waren. Voor de uitvoering wordt aansluiting gezocht bij de bijzondere bijstand en wordt dus neergelegd bij de gemeenten. Daarmee is er een duidelijke parallel met de Tozo, waar aansluiting gezocht werd met de bijzondere bijstand zelfstandigen. Gegeven de ervaringen bij de Tozo ontwikkelt het ministerie van SZW voor deze regeling al bij de start een handleiding om de uitvoering te reguleren en waar mogelijk te vereenvoudigen en daarmee de uitvoeringslast te verlichten. Wij gaan ervanuit dat deze regeling ook bij Halte Werk zal worden neergelegd.

13

5.

ADMINISTRATIE EN FINANCIEEL RESULTAAT 2020

5.1

Jaarrekeningproces

Medio april 2021 hebben wij de concept jaarrekening 2020 van de gemeente Beemster ontvangen. Wij hebben tevens de volledige medewerking ontvangen van uw medewerkers bij het uitvoeren van de controle. Ondanks de perikelen rondom de coronavirus is de impact daarvan op het jaarrekeningproces qua planning heel beperkt. 5.2

Begrotingsrechtmatigheid

Voor de rechtmatigheidscontrole gaan wij onder meer na of de financiële beheershandelingen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de raad geautoriseerde programmabegroting. Daarbij gebruiken wij zowel de budgetspelregels die u met het college heeft afgesproken, als ook de rechtmatigheidscriteria die de commissie BBV in de meest recente Kadernota 2018 heeft vastgelegd. Uit het jaarverslag 2020 blijkt dat er op 1 programma en op de overhead een overschrijding heeft plaatsgevonden op de lasten ten opzichte van de begrote lasten 2020 (na begrotingswijziging). Wij presenteren de grootste overschrijdingen hieronder: Omschrijving programma

overschrijding van de lasten € €

8. Bestuur en Staf Overhead

298.000,145.000,-

Analyse en weging over- en onderschrijdingen Wij hebben de overschrijdingen op het betreffende programma geanalyseerd. De meest materiele overschrijdingen hebben betrekking op de uitgaven bij programma 8. Bestuur en Staf houdt direct verband met de aanvullende dotatie in de voorziening wachtgeld ex-bestuurders. Vanuit het BBV bezien is deze dotatie verplicht. Op de overhead zijn de overschrijdingen grotendeels veroorzaakt door de doorbelaste detacheringskosten voor het bestuurssecretariaat en hogere huisvestigingskosten. De vraag hierbij is dan of deze overschrijdingen al eerder bekend waren zodat tijdig een begrotingswijziging kon worden voorgelegd aan de raad. Omdat wij dit niet ‘ondubbelzinnig’ verwijtbaarheid hebben kunnen vaststellen zijn deze overschrijdingen niet mee geteld voor het oordeel rechtmatigheid. Wij hebben bij onze afweging mede rekening gehouden met de Covid-19 (coulance). Conclusie Wij zijn van mening dat alle over- en onderschrijdingen voldoende herkenbaar in de programma’s en overige toelichtingen van de jaarrekening zijn verantwoord en passend zijn binnen het bestaande beleid en/of sprake is van ‘open-einde’ regelingen. Door het vaststellen van de programmarekening 2020 door de raad waarin de uitgaven (en ontvangsten) wel zijn opgenomen worden de betreffende posten alsnog geautoriseerd en zijn hiermee rechtmatig.

Wij zijn bij onze oordeelsvorming rechtmatigheid hiervan uitgegaan. 5.3

Administratievoering

Vast onderdeel van de accountantscontrole is de beoordeling van de kwaliteit van de financiële administratie alsmede de overige administratieve vastleggingen.

14

Wij hebben bij de jaarrekeningcontrole 2020 de stand van zaken ten aanzien van tussenrekeningen en overlopende activa en passiva (transitoria), alsmede de mutaties in kredieten, reserves, voorzieningen en memoriaalboekingen beoordeeld. Wij merken op dat de aanlevering van het jaarwerkdossier is verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar. Wij hebben geconstateerd dat er geen achterstanden zijn in de financiële administratie. Balansposten, inclusief memoriaalboekingen, zijn in het algemeen onderbouwd met onderliggende specificaties. Onze vragen zijn snel beantwoord wat een positief effect heeft op de doorlooptijd van de jaarrekeningcontrole. 5.4

Opmerkingen jaarverslaggeving

De jaarstukken (jaarrekening en het jaarverslag) dienen te worden opgemaakt in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het BBV geeft voor de opzet en de inrichting begroting en de jaarstukken van gemeenten de wettelijke kaders aan. Bij onze controle toetsen wij of de jaarrekening (het financiële verantwoordingsdocument) voldoet aan de formele aspecten van het BBV. Conform de verslaggevingsvoorschriften zijn wij nagegaan of het jaarverslag tenminste de (minimale) wettelijk voorgeschreven informatie bevat en of de inhoud van het jaarverslag geen tegenstrijdigheden bevat met de jaarrekening. Op basis van ons onderzoek hebben wij vastgesteld dat het jaarverslag niet in strijd is met de jaarrekening. 5.5

Programmarekening van baten en lasten

Het positieve gerealiseerde resultaat over 2020 bedraagt afgerond € 4,4 miljoen ten opzichte van een bijgesteld begroot resultaat van € 4,1 miljoen. Het gerealiseerd saldo van baten en lasten na begrotingswijziging is € 0,53 miljoen negatief geraamd; het werkelijke saldo van de baten en lasten komt uit op een bedrag van € 0,1 miljoen negatief. Dit resultaat laat zich als volgt nader verklaren: (in € 1.000,-)

Begroting na wijziging -534 4.670 4.136

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Saldo mutatie reserves Gerealiseerd resultaat

Realisatie

afwijking

-100 4.473 4.373

-434 -197 -237

In de programmarekening is een nadere toelichting gegeven op de verschillen tussen de (bijgesteld) ramingen en de realisatie over 2020. Ook is een overzicht in de jaarrekening opgenomen van de baten en lasten per programma, per beleidsveld en per taakveld. Kortheidshalve verwijzen wij u naar de betreffende toelichtingen in de programmarekening.

15

6.

BALANS EN FINANCIELE POSITIE

6.1

Ontwikkeling eigen vermogen

Het eigen vermogen van de gemeente bedraagt ultimo 2020, inclusief het resultaat na bestemming, in totaal € 9,2 miljoen. Hiervan heeft € 0,72 miljoen betrekking op de bestemmingsreserves. In de onderstaande tabel is de financiële positie gespecificeerd. (in € 1.000)

begin 2020

eind 2020

toe/afname

3.157 5.193 980 9.330

4.136 721 4.373 9.230

979 -4.472 3.393 -100

Algemene reserve Bestemmingsreserve Saldo rekening Totaal eigen vermogen

De bestemmingsreserves zijn per saldo afgenomen met € 4,4 miljoen (hierin is de resultaatbestemming 2020 nog niet verwerkt). De mutaties van de algemene en bestemmingsreserves in 2020 volgen deels uit de resultaatbestemming over het boekjaar 2019. Uit bijlage IV Overzicht reserves en voorzieningen blijkt dat de grootste mutaties verband houden met de afboekingen van de bestemmingsreserves in verband met de bruto activering van vaste activa in totaal € 4,2 miljoen. Wij hebben bij onze controle vastgesteld dat de mutaties in de reserves rechtmatig zijn, alsmede dat geen rechtstreekse vermogensmutaties in 2020 hebben plaatsgevonden. 6.2

Vof De Beemster Compagnie

De gemeente Beemster heeft samen met BPD Ontwikkeling BV de Vof De Beemster Compagnie in 2011 opgericht en neemt voor 50% deel in deze onderneming. De jaarrekening 2020 van de Vof hebben wij bij het afronden nog niet ontvangen. Wij hebben inmiddels wel de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2021 via uw gemeente ontvangen. Op basis van de gehanteerde parameters en prognoses verwacht de directie van de Vof positieve (eind)resultaten waarmee het eigen vermogen kan worden aangevuld. Om deze reden is het vormen van een voorziening van 50% van het verlies op dit moment niet aan de orde. Wij merken volledigheidshalve op de verkoop van woningen in de gemeente Beemster volgens de planning uitstekend verloopt; de Covid-19 maatregelen lijken vooralsnog geen vertragend effect te hebben op het verwachte (eind)resultaat. 6.3

Status waardering van de ‘warme gronden’

De gemeente Beemster heeft onder de balanspost materiële vaste activa gronden staan met een boekwaarde van ca € 2,3 miljoen. Deze gronden zijn in 2006 aangekocht voor woningbouw en verantwoord als gronden niet zijnde in exploitatie onder balanspost voorraden (met de daarvoor geldende waarderingsgrondslagen). Per 1 januari 2016 zijn deze gronden vanwege een wijziging in het BBV verplicht gerubriceerd onder de materiële vaste activa. De genoemde gronden zijn niet in exploitatie en derhalve is vorig jaar onderbouwd dat deze gronden kwalificeren als ‘warme gronden’. Dit is een nieuwe term die is uitgewerkt in paragraaf 4.2 van de notitie van de Commissie BBV ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2019’.

16

Kwalificatie ‘warme gronden’ Voor de kwalificatie van warme gronden gelden verschillend cumulatieve voorwaarden die uitgaan van de toekomstige bestemming (woningbouw) in plaats van de geldende bestemming (grasland). Uw gemeente heeft vorig jaar op basis van de beschikbare informatie een standpunt ingenomen en uitgewerkt in een onderhandse notitie. Verder zijn de gronden door een erkend bureau getaxeerd (de taxatie zelf is verricht op 29 januari 2020). De boekwaarde van de gronden bedraagt ultimo december 2020 € 2,35 miljoen. Het college heeft met het besluit van 2 februari 2021 een standpunt ingenomen waarin op basis van de ontwikkelingen er nog steeds sprake is van ‘warme gronden’. Een duurzame afwaardering van de gronden Zuidoost Beemster II is voor de jaarrekening 2020 niet aan de orde. Het moge evenwel duidelijk zijn dat wij de ontwikkeling van deze gronden zullen volgen in het kader van de komende jaarrekeningcontroles. 6.4

Voorzieningen en claims

De balanspost voorzieningen bedraagt ultimo december 2020 afgerond € 1,4 miljoen. Er zijn in 2020 geen nieuwe voorzieningen gevormd. Wij hebben op basis van de beschikbare informatie beoordeeld voor welk concreet aanwezige claims (nog) een voorziening gevormd dient te worden in de jaarrekening. Ingevolge ons verzoek hebben wij van de gemeente een reactie hierover ontvangen. Mede vanwege de Covid-19 maatregelen bestaat een mogelijk verhoogd risico op claims. Aangegeven is dat er geen claims of andere zaken aanhangig zijn waarvoor thans een (nieuwe) voorziening gevormd dient te worden. Wij hebben tijdens de interim-controle geen signalen hierover ontvangen. Om deze reden is er dit jaar geen brief opgevraagd bij de huisadvocaat van de gemeente. Voor de bekende en lopend claims/juridische geschillen en hiermee samenhangende financiële risico’s heeft de gemeente in voldoende mate rekening mee gehouden in de risicoberekeningen, zie hiervoor de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing.

17

7. 7.1

SINGLE INFORMATION EN SINGLE AUDIT (SISA) Algemeen

De verantwoording van ontvangen specifieke uitkeringen is als bijlage opgenomen in de jaarrekening. Hiervoor is een specifiek verantwoordingsmodel voorgeschreven. De bijlage is door ons conform de gegeven aanwijzingen van het Rijk gecontroleerd. Voor de hierbij eventueel geconstateerde bevindingen gelden op grond van artikel 5, lid 4 van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) zwaardere rapporteringstoleranties dan de tolerantie, welke wij met uw raad zijn overeengekomen voor de controle van de jaarrekening. Wij hebben geconstateerd dat er voor de gemeente Beemster ten aanzien van 6 regelingen bij de jaarrekening 2020 (2019: 4) een verantwoording met betrekking tot de voor een rijksbijdrage in aanmerking gebrachte bestedingen moet worden afgelegd. Overigens is er nog een wijziging aangekondigd op de uitgebrachte nota Verwachtingen accountantscontrole, omdat de (best uitgebreide) instructies rondom de controle van de Tozo nog aanvulling zouden behoeven. Deze wijziging is zeer recent uitgebracht. En dat brengt mogelijk enige onzekerheid met zich mee bij Halte Werk aangezien uw gemeente deze regeling daar heeft ondergebracht. 7.2

Toenemend aantal regelingen

Er zijn dit jaar enkele wezenlijke veranderingen, die er mede toe leiden dat het aantal subsidieregelingen waarover Beemster zich moet verantwoorden groeit; van 4 naar 6 regelingen. De coronacrisis leidt tot een nieuwe en materiële rijksuitkering: de Tozo-regeling (verdeeld over 3 tranches). De snelle invoering van deze regeling gaat deels ten koste van zorgvuldigheid. De wijze van verantwoorden is bij de opzet van de regelingen nog niet uitgewerkt en de mate van betrokkenheid van de accountant (diepgang, materialiteit) is nog onbekend. Dat is enerzijds logisch (de regelingen zijn gelet op de urgentie met grote spoed opgesteld), anderzijds lastig (is er wel voldoende nagedacht over beheersbaarheid en controle?). 7.3

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)

De uitvoering van de Tozo gaat met grote bedragen gepaard: uit de rekening blijkt dat de totale Tozouitgaven in 2020 ca € 1,4 miljoen bedroegen. Het Rijk draagt deze lasten. De gemeente heeft van het Rijk € 2,6 miljoen aan voorschotten ontvangen om de uitkeringen te kunnen financieren. Verder ontvangt de gemeente ter dekking van de uitvoeringskosten een vaste vergoeding per dossier. Toekenningen rechtmatig Bij de opzet van de regeling door het Rijk woog zwaar dat de regeling snel ingevoerd kon worden en dat de gemeente snel de ondernemers die ondersteuning nodig hadden, deze konden toekennen en uitkeren. Er werden wel degelijk eisen gesteld aan de aanvraag en de aanvrager, maar in meerdere gevallen volstond een zgn. eigen verklaring. Uit de controle van de accountant van Halte Werk op de Tozo-aanvragen blijkt dat de in dit kader namens de gemeente Beemster afgegeven toekenningen voldeden aan deze eisen en zijn derhalve rechtmatig.

18

M&O Beleid belangrijk In de Tozo-regeling is aangehaakt bij het M&O-beleid (beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik) dat een gemeente al moet hebben voor de uitvoering van de Participatiewet (het beleid dat al sinds jaar en dag bestaat om te beoordelen of nog wordt voldaan aan de voorwaarden voor bijv. een bijstandsuitkering). In formele zin is het idee dat het bestaande M&O-beleid voldoende moet zijn om onrechtmatig gebruik van de Tozo-regeling tegen te gaan. In haar uitingen is het ministerie van SZW daar gedurende het jaar deels op teruggekomen door nadrukkelijk weer te geven dat ze verwachten dat er een actief M&O-beleid gevoerd wordt. En het ministerie heeft het Inlichtingenbureau gevraagd een digitaal vraagpunt te ontwikkelen om via datavergelijking met bestanden van verschillende rijksinstellingen (RvlG, UWV, belastingdienst, KvK, DJI, CJIB, Duo) te signaleren of er mogelijke aandachtspunten en/of belemmeringen zijn voor de rechtmatige verstrekking van de Tozo-uitkering. Ondanks de verschillende uitingen en de ontwikkelde tools: het vormgeven en uitvoeren van M&Obeleid blijft primair een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Beoordeling mag ook in 2021 Het Rijk heeft ingezien dat de materie complex is en de uitvoering van beoordelingen door allerlei oorzaken pas laat op gang komt. Daarom wordt er gelegenheid gegeven om toezicht, controles etc.

op de verstrekkingen in 2020 ook in 2021 uit te voeren; de verantwoording over 2020 is dus niet de definitieve opgave, correcties kunnen ook in de verantwoording over 2021 worden meegenomen. Oordeel accountant Halte Werk en de SiSa gemeente Beemster De Tozo-verantwoording is onderdeel van de SiSa-verantwoording van de gemeente. Wij hebben aan de accountant van Halte Werk eind 2020 auditinstructies toegezonden. De accountant van Halte Werk heeft aangegeven zijn controles conform onze instructies uit te voeren. De accountant van Halte Werk heeft onlangs de controles afgerond. Op 21 mei 2021 hebben wij van de accountant de gewaarmerkte SiSa-verantwoording 2020 inclusief een goedkeurende controleverklaring ontvangen, alsmede is een controlememorandum met de aanpak en bevindingen overgelegd. In het controlememorandum zijn geen afwijkingen gerapporteerd. 7.4

Rapport van bevindingen

Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd die de rapporteringstoleranties overschrijden. Ook zijn wij van mening dat de in de SiSa bijlage opgenomen gegevens deugdelijk tot stand zijn gekomen. De door het CBS voorgeschreven model tabel van bevindingen hebben wij als bijlage bij dit rapport toegevoegd. Dit format dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.

19

8.

OVERIGE BEVINDINGEN

8.1

Onderzoek IT auditor kern applicaties

De controle van de jaarrekening is niet primair gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en behoeft derhalve niet te leiden tot bevindingen die bij een speciaal gericht onderzoek wel naar voren zouden kunnen komen. Wij hebben afstemming gehad met de IT-auditor van de gemeente Purmerend over de aanpak en uitvoering van de controles op de belangrijkste IT beheersmaatregelen ten aanzien van de kernapplicaties (Decade, Gouw IT en Suites4 het sociaal domein). Hierbij zijn geen materiële tekortkomingen vastgesteld. 8.2

Voortgang ENSIA

ENSIA (“eenduidige normatiek single information audit”) is een gezamenlijk project van enkele ministeries en de VNG/gemeenten. Het project heeft tot doel het ontwikkelen en implementeren van een zo effectief en efficiënt mogelijk ingericht verantwoordingsstelsel voor informatieveiligheid. Hiervoor geldt sinds 1 januari 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) als norm (tot vorig jaar was dit de BIG). De collegeverklaring 2020 voor de ENSIA en de raadsinformatiebrief zijn in maart/april 2021 voor het bestuur opgesteld, en ook, samen met de specifieke vragenlijsten voor Suwinet, BRP/PUN, BAG, BGT en AVG, aan ons beschikbaar gesteld. In het kader van de ingevulde BIO vragen (normenkader) in de ENSIA-tool heeft de IT-auditor op verzoek van de beide colleges onderzocht hoe de gemeente er op dit moment voor staat en een kwalificatie afgegeven per beveiligingsmaatregel (d.w.z. voldoet, voldoet deels of voldoet niet). Er zijn in de managementletter van de IT-auditor kwalificaties ‘voldoet deels’. De adviezen die hierbij zijn gegeven betreffen overwegend het vastleggen van procedures of beleid rondom toegangsbeveiliging, gebruik van gegevensdragers, verwerkersovereenkomsten, back-up en restore. 8.3

Wet Normering Topinkomens (Wnt)

De Wet Normering Topinkomens (WNT) publieke en semipublieke sector en de hierin opgenomen publicatieplicht in de jaarrekening is van toepassing op topfunctionarissen, maar ook op de leden van het hoogst uitvoerende orgaan en het toezichthoudende orgaan. Op basis van de wet- en regelgeving valt de gemeente onder deze wettelijke regeling en dienen de WNT gegevens te worden gepubliceerd. Deze publicatieplicht geldt niet alleen voor de jaarrekening, daarvoor worden gedetailleerde gegevens gevraagd; wij moeten er in onze controleverklaring een apart oordeel over geven. Door de gemeente wordt, zowel qua bezoldiging als publicatie, voldaan aan de specifieke regels. 8.4

Rechtmatigheidsverantwoording

Met ingang van 2021 dient het college een rechtmatigheidsverantwoording af te geven. De exacte invulling daarvan is formeel nog niet bekend, want de besluitvorming door het Rijk is nog niet afgerond, maar inmiddels is door concept-publicaties de uitwerking al grotendeels duidelijk. Er is nog geen concrete uitwerking bedoeld om richting en sturing te geven aan het proces om het einddoel: een positieve rechtmatigheidsstatement van het college in de jaarrekening over de uitvoering van 2021 te realiseren.

20

Het verantwoordingsdocument richt zich terecht op de drie centrale actoren in dit proces: raad, college en ambtelijke organisatie. Het is nadrukkelijk de bedoeling van het Rijk dat rechtmatigheid onderwerp wordt bij beleidsuitvoering en de controle daarop. En omdat er concreet over moet worden gerapporteerd in de jaarrekening dient er te worden stilgestaan bij de reikwijdte van de controle, te hanteren controle- en rapporteringsgrenzen, de wijze van rapporteren (niet alleen vorm en inhoud in de rekening, ook tussentijdse rapportages). Naar onze mening kan dit in combinatie met de interne controle zoals die nu al feitelijk werkt als basis fungeren. Voor de volledigheid vermelden wij nog dat de commissie BADO heeft weergegeven om uit te gaan van een groeimodel, het hoeft niet in een keer volmaakt te zijn. Verstandig om dit mee te nemen in de ontwikkelingen, zeker ook omdat nog onduidelijk is wanneer de wetsvoorstellen feitelijk worden bekrachtigd. 8.5