6. Jaarplan 2021 1 februari 2021 Toezicht op de Wmo.pdf

TOEZICHT OP DE WMO Jaarplan 2021 - de invulling van het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (2015) in de gemeenten: Beemster, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland en Wormerland

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

2. Calamiteitentoezicht

6

3. Signaalgestuurd toezicht

7

4. Kwaliteitstoezicht

8

5. Tijdslijn

12

6. Begroting

13

2

INLEIDING Met de in werking treding van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) in 2015 kwam ook de wettelijke verplichting voor gemeenten een toezichthoudend ambtenaar aan te wijzen, hierna de toezichthouder, die toeziet op de kwaliteit van de Wmo. De gemeenten Beemster, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland en Wormerland (hierna te noemen: regio), verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo, zijn ambtelijk opdrachtgevers van de toezichthouder Wmo.

De regio heeft de toezichtstaak in het najaar van 2019 belegd bij het team Hygiëne & Inspectie van de GGD Amsterdam, een team die ook andere vormen van toezicht binnen het zorgdomein uitvoert·. Elk najaar bepalen de toezichthouder Wmo en regio de invulling van het toezicht voor het daarop volgende jaar. Het jaarplan wordt gepubliceerd op de website van de toezichthouder: www.ggd.amsterdam.nl/toezicht-wmo

Inleiding - Waarom toezicht op de Wmo? Juridische grondslag voor het toezicht

Juridische grondslag voor het toezicht (vervolg)

Het toezicht vindt plaats op grond van de Wmo en de lokale eisen die gesteld worden aan de maatschappelijke ondersteuning. In hoofdstuk 2 van de Wmo is opgenomen dat gemeenten zorg moeten dragen voor de:

De kwaliteitseisen zoals geformuleerd in de Wmo bieden ruimte voor lokale overheden om deze nader in te vullen door middel van de verordeningen en nadere regelgeving.

Maatschappelijke ondersteuning Kwaliteit en continuïteit van de voorziening

In hoofdstuk 3 van de Wmo is beschreven wat wordt verstaan onder kwaliteit, namelijk dat een zorgverlener er zorg voor moet dragen dat de voorziening in elk geval: 

Veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht verstrekt wordt;



Afgestemd is op de reële behoefte van de cliënt en op andere vormen van zorg of hulp die de cliënt ontvangt;



Verstrekt is in overeenstemming met de op de professional rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiende uit de professionele standaard; en



Verstrekt is met respect voor en inachtneming van de rechten van de cliënt.

De regio heeft invulling gegeven aan de kwaliteitseisen door middel van de gemeentelijke verordeningen, nadere regelgeving en contractuele eisen. De kwaliteitseisen in de Wmo en de gemeentelijke regelgeving vormen de grondslag voor het toezicht op de Wmo. Bevoegdheden toezichthouder De bevoegdheden van de toezichthouder zijn opgenomen in artikel 6.1 van de Wmo en in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Hierin staat onder andere dat een ieder verplicht is mee te werken aan een onderzoek van de toezichthouder en dat alle gegevens die noodzakelijk worden geacht in het kader van het onderzoek moeten worden verstrekt. Zie de website www.ggd.amsterdam.nl/toezicht-wmo voor een overzicht van de bevoegdheden van de toezichthouder.

4

 Aanleiding: Reactief, naar aanleiding van meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten.

INLEIDING WERKWIJZE TOEZICHTHOUDER

Calamiteitentoezicht

Signaalgestuurd toezicht

Aanleiding

Opvolging gemeente (n)

Proces toezicht

Rapportage (en aanbeveling en/ advies)

 Focus onderzoek: Proceskwaliteit van de zorgaanbieder en de mate waarin dit geborgd wordt.

 Aanleiding: Reactief, naar aanleiding van signalen. Signalen kunnen afkomstig zijn van een ieder: burgers, professionals, ambtenaren, media, etc.  Focus onderzoek: kwaliteit van de ondersteuning met specifieke aandacht voor het deel waar het signaal betrekking op heeft.

 Aanleiding: Proactief. Op basis van vooraf opgestelde thema’s of vraagstukken worden onderzoeken uitgevoerd onder zorgaanbieders. Onderzoek

Kwaliteitstoezicht

 Focus onderzoek: kwaliteit van de ondersteuning op basis van de gestelde eisen.

 Aanleiding: Proactief. Op basis van een vooraf opgesteld thema of onderwerp wordt één onderzoek uitgevoerd. Thematisch toezicht

 Focus onderzoek: de werking van het (lokale of regionale) stelsel rondom een bepaald thema.

WAT GAAN WIJ DOEN IN 2021?

1. 2. 3. 4.

Calamiteitentoezicht Signaalgestuurd toezicht Kwaliteitstoezicht Hulp bij het huishouden Thematisch toezicht op Pgb-gefinancierde zorg

Wat gaan wij doen in 2021? – Calamiteitentoezicht Op grond van artikel 3.4 Wmo zijn aanbieders verplicht melding te doen van elke calamiteit en elk geweldsincident dat zich bij de verstrekking van de voorziening heeft voorgedaan. Calamiteiten en geweldsincidenten kunnen zich voordoen en gezien de kwetsbaarheid van personen die ondersteuning ontvangen op grond van de Wmo, is een calamiteit niet altijd te voorkomen.

Wanneer melden?  Bij een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van een voorziening en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een cliënt heeft geleid;  Bij een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis waarbij handelen van de cliënt heeft geleid tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een hulpverlener in de uitvoering van zijn hulpverlening, dan wel tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een omstander.

De toezichthouder richt zich, na een melding, daarom voornamelijk op het lerend vermogen van de aanbieder. Zie de website van de toezichthouder voor meer informatie over de werkwijze van de toezichthouder na een melding op grond van art. 3.4. Gaat het om een calamiteit of geweldsincident in een ander verband? Bijvoorbeeld in het kader van de Jeugdwet of Wet Langdurige Zorg? Ga voor informatie en om een melding te doen naar de website1 van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Wist u dat aanbieders van Wmo-voorzieningen online melding kunnen doen? Op de website van de toezichthouder: www.ggd.amsterdam.nl/toezicht-wmo vindt u het online meldingsformulier!

1 https://www.igj.nl/onderwerpen/calamiteiten/melding-doen-van-een-calamiteit

7

Wat gaan wij doen in 2021? – Signaalgestuurd toezicht De toezichthouder Wmo is ontvankelijk voor signalen over de kwaliteit van de Wmo. Deze signalen kunnen afkomstig zijn van een ieder die op een of andere wijze betrokken is bij de uitvoering van de Wmo.

Wist u dat ook signalen die betrekking hebben op zorg die ingekocht is met een Persoonsgebonden budget bij de toezichthouder Wmo kunnen worden neergelegd?

Ook kunnen signalen uit de media een aanleiding vormen voor toezicht. Afhankelijk van de ernst en zwaarte van het signaal kan een onderzoek worden ingesteld naar de kwaliteit en/of rechtmatigheid. In sommige gevallen werkt de toezichthouder Wmo samen met de Rijksinspectie(s) of andere toezichthouders. Denk bijvoorbeeld aan een instelling die zorg biedt op grond van de Wmo en de Wet langdurige zorg. In dit voorbeeld werkt de toezichthouder samen met de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd. Zie het afsprakenkader –en draaiboeken2 voor de wijze waarop het Wmo-toezicht en de Rijksinspecties het toezicht op elkaar afstemmen.

Signalen kunnen telefonisch of per mail worden neergelegd bij de toezichthouder via: toezichtwmo@ggd.amsterdam.nl / 020 55555 81

2 https://www.igj.nl/publicaties/toetsingskaders/2017/06/01/afsprakenkader-en-draaiboeken-voor-de-afstemming-van-het-wmo-toezicht-van-de-gemeente-en-het-nalevings--en-stelseltoezicht-van-de-rijksinspecties-in-hetsociaal-domein

8

Wat gaan wij doen in 2021? – Kwaliteitstoezicht Hbh Aanleiding In 2020 heeft de toezichthouder voor de voorziening Hulp bij het huishouden kwaliteitstoezicht uitgevoerd onder vier aanbieders. Op basis van de bevindingen heeft de toezichthouder het college van burgemeester en wethouders (B&W) geadviseerd.

De toezichthouder heeft aangegeven of verbetering nodig is en heeft aanbevelingen gedaan om de kwaliteit van de zorgaanbieder te verbeteren. De gemeente bepaalt vervolgens zelf óf en welke actie wordt ondernomen.

Werkwijze en focus Het kwaliteitstoezicht voor hulp bij het huishouden zal zich in 2021 richten op de eerder in 2020 geconstateerde tekortkomingen. Er zijn tekortkomingen geconstateerd ten aanzien van o.a. (de uitvoering van) het scholingsbeleid, de inhoud van de ondersteuningsplannen, de mate waarin het aanbod aansluit op en passend is bij de behoefte van de cliënt en de inhoud van de meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling. Het aantal tekortkomingen verschilt per aanbieder. In het vervolgonderzoek zal gekeken worden naar: 1.

De mate waarin eerder geconstateerde tekortkomingen zijn opgelost en inmiddels aan de kwaliteitseisen wordt voldaan;

2.

(indien van toepassing) de mate waarin opvolging is gegeven aan de actie(s) vanuit de gemeenten.

Afhankelijk van de kwaliteitseisen die beoordeeld worden, zal de toezichthouder per aanbieder 5-10 cliënten en meerdere medewerkers benaderen. Daarnaast zal waar nodig ook documentonderzoek plaatsvinden.

9

Wat gaan wij doen in 2021? – Thematisch toezicht Pgb Aanleiding

Regionaal thematisch toezicht

Al jaren zijn er vanuit media e.d. signalen over oneigenlijk gebruik, misbruik en fraude van het persoonsgebonden budget (Pgb). Het blijft echter lastig inschatten in hoeverre hier binnen de gemeenten Beemster, Purmerend, Landsmeer, Oostzaan, Waterland en Wormerland sprake van is en of het noodzakelijk is lokaal beleid hierop aan te passen.

De toezichthouder houdt sinds 2020 toezicht op 12 gemeenten in de provincie Noord-Holland. Zodoende ligt er een voorstel om één regionaal onderzoek uit te voeren naar de wijze waarop de verschillende gemeenten3 het stelsel hebben ingericht. Het voordeel van één regionaal onderzoek is dat het mogelijk wordt de bevindingen naast elkaar te leggen en zo van elkaar te leren.

Gemeenten dienen zich ervan te vergewissen dat: 1.

gelden rechtmatig worden besteed;

2.

cliënten vaardig genoeg zijn het Pgb te beheren;

3.

ondersteuning die cliënten inkopen veilig, doeltreffend en cliëntgericht worden verstrekt (art. 2.3.6, lid 2, Wmo).

Voor het komende jaar is afgestemd om, vanuit het thematisch toezicht, een ‘nulmeting’ uit te voeren met als focus: Hoe ziet het stelsel rondom Pgb’s eruit per gemeente en is er reden tot zorg over de rechtmatigheid en doelmatigheid van de Pgb-bestedingen?

3 *Ten tijde van dit schrijven is de toezichthouder nog in afwachting op een reactie van 5 gemeenten. De gemeente Amsterdam maakt geen deel uit van het regionaal toezicht omdat een dergelijk onderzoek reeds heeft plaatsgevonden in de periode 2017-2020.

10

Wat gaan wij doen in 2021? – Thematisch toezicht Pgb Steekproef

Onderzoek regelgeving

Onderzoek proces

De toezichthouder trekt een random steekproef onder Pgb-houders om zicht te krijgen op de:

Dit betreft een documentenonderzoek naar de lokale regelgeving op het gebied van het Pgb.

Rechtmatigheid: Is sprake van levering van ondersteuning?



Welke eisen zijn gesteld per gemeente?



Dit betreft een onderzoek naar hoe het proces – van aanvraag tot (her-)indicatie – is ingericht per gemeente en hoe medewerkers die hier uitvoering aan moeten geven, het proces ervaren.

Waar zitten de verschillen en/of overeenkomsten?

Doelmatigheid: Draagt de ingekochte ondersteuning bij aan de behoefte van de Pgb-houder? Vaardigheid: Beschikt de Pgb-houder (of diens vertegenwoordiger) over voldoende vaardigheden om het Pgb te beheren?

Hiermee beoogt de toezichthouder een gedeeltelijk antwoord te geven op de vraag: Hoe ziet het stelsel rondom Pgb eruit per gemeente?



Wat gaat goed en wat kan beter?



Wat kunnen de gemeenten van elkaar leren?

Hiermee beoogt de toezichthouder een gedeeltelijk antwoord te geven op de vraag:

Hoe ziet het stelsel rondom Pgb eruit per gemeente?

Door middel van de steekproef beoogt de toezichthouder antwoord te geven op de vraag: Is er reden tot zorg?

11

Tijdslijn 2021

Kwaliteitstoezicht : Hbh

Thematisch toezicht Pgb

12

Begroting 2021 Soort kosten

Personeel vaste kosten Teamleider (schaal 11) Beleidsadviseur (schaal 12) Administratieve ondersteuning (schaal 8)

aantal Fte

loonkosten + sociale lasten + overhead

uurtarief

geschat aantal uur (inclusief reistijd)

kosten 2021

0,17 0,25

126.623 138.916

21.526 34.729

0,11

98.112

10.792

Materieel Automatisering

3.000

Overige materiële kosten, o.a. reiskosten

1.500

Digitale toegankelijkheid van jaarplannen, voortgangsrapportages en inspectierapporten4 Totaal vaste kosten per jaar

PM

71.547

Personeel variabele kosten Toezichthouder (schaal 10): Totaal

€ 128,53

Per gemeente

aantal inwoners

procentueel

kosten

Beemster Purmerend Landsmeer Oostzaan Waterland Wormerland

9748 80147 11498 9755 17306 16332

7 55 8 7 12 11

€ 4.817 € 39.605 € 5.682 € 4.821 € 8.552 € 8.071

Totaal

144786

100

€ 71.547

4 Dit heeft te maken met de WCAG die sinds 23 september 2020 van kracht is. De WCAG regelt dat alle informatie digitaal toegankelijk moet zijn. Facturering vindt plaats op basis van nacalculatie.

550

70.689 € 142.236

Begroting 2021 - vervolg Activiteiten binnen de variabele kosten (het daadwerkelijke toezicht)

Uren

Kosten

(aantal onderzoeken)

Calamiteiten– en signaalgestuurd toezicht*

100**

€128,53 p/u

40 (4)

€128,53 p/u

410

€128,53 p/u

550

€ 70.689

Kwaliteitstoezicht* Hulp bij het Huishouden 

Vervolgonderzoek bij aanbieder

Thematisch toezicht (regionaal) Pgb-onderzoek • Steekproef • Onderzoek regelgeving • Onderzoek proces • Rapportage Totaal

* Alle toezichtsuren worden op basis van het geldende uurtarief op nacalculatie gefactureerd. ** Dit aantal betreft een schatting van het aantal uren.