22. Raadsbrief 2 november 2021 (1557058) ontwikkeling septembercirculaire 2021.pdf

PURMEREN

"+

gemeentebestuur Financiën

De gemeenteraden van Beemster en Purmerend

uw brief van

uw kenmerk

datum 2 november 2021

ons kenmerk 1

557058

Onderwerp

Ontwikkeling septembercirculaire 202 I

Geachte raadsleden, Op Prinsjesdag is de septembercirculaire van het gemeentefonds gepubliceerd. Zoals gebruikelijk infomeren wij uw beider gemeenteraden per brief over de betekenis hiervan voor de nieuwe gemeente Purmerend. Deze septembercirculaire bevat de uitwerking van de gevolgen van de Miljoenennola 2021 voor gemeenten. De begroting 2022-2025 is samengesteld op basis van de informatie van de meicirculaire 2O21.Yaak heeft de septembercirculaire beperkte effecten. Dit jaar is dat anders. Naast het gemeentefonds is ook de ontwikkeling van de gebundelde uitkering (BUIG-gelden) van belang en informeren wij u verder over de stand van zaken bij Werkom.

Financieel beeld septembercirculaire Het financieel effect voor 2021 laten wij hier wij hier buiten beschouwing. Wij verwijzen u hiervoor naar de 2e tussenrapportage 2021. De uitkomst van de septembercirculaire op hoofdlijnen, voor de nieuwe gemeente na de fusie, is als volgt en wordt hieronder nader toegelicht (bedragen x € 1.000):

a. Bruto financieel effect seotembercirculaire 2021: l.Ontwikkeling Rijksuitgaven (trap op- trap af) 2.Tegemoetkoming gederfde inkomsten en meeruitgaven corona 3.Vervallen opschalingskorting 4. Ontwikkeling landelijke maatstaven S.Extra middelen acute problematiek ieugdzorg b. Totaal reserverinoen Drooramma's/beleidsvelden lzie biilaqe ll

4.716

3.592 3.302

3.626 3.427

4.144

1.427 110 -290

290

198

193

-951

-1.022

-1.038

-1.059

3.077

Er is dus sprake van een extra structurele bijdrage van afgerond € 3 miljoen over alle jaren Dit bruto financiële effect wordt veroorzaakt door een combinatie van vijf factoren. Deze factoren zijn: 1. De ontwikkeling van de Rijksuitgaven (trap op-trap af), 2. Tegemoetkoming voor gederfde inkomsten en meeruitgaven vanwege corona voor

2022 bijlage(n): 1

bezoekadres stadhuis

postadres:

Purmersteenweg 42 Postbus 15 1440 AA Purmerend

telefoon: fax: website:

3.951

392

0299 - 452 452 0299 - 452 124

www.purmerend.nl

geadresseerde De gemeenteraden van Beemster en

ons kenmerk s57058

1

datum 2 november 2021

Purmerend

3. Het vervallen van de zogeheten opschalingskorting voor het iaar 2022, 4. De ontwikkelingen van de landelijke maatstaven in het gemeentefonds, 5. Extra middelen voor acute problematiek in de jeugdzorg voor hel jaar 2022. 1. Ontwikkeling Rijksuitgaven De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de R'tjksuitgaven Stijgen de Rijksuitgaven, dan stijgt de uitkering uit het gemeentefonds evenredig mee. Dalen de Rijksuitgaven, dan daalt ook de uitkering uit het gemeentefonds. Het Rijk voorziet de komende jaren een hogere loon- en prijsontwikkeling. Daarnaast trekt het Rijk extra middelen uit voor klimaatmaatregelen, de zorg en de EU-afdrachten. Dit betekent dat de uitkering uit het gemeentefonds omhooggaat. Door de hogere prijs- en loonontwikkeling als gevolg van algemene inflatie en de stijging van de zorgsalarissen (Wmo en jeugd) is het echter ook nodig een deel hiervan te reserveren om onze eigen hogere loon- en prijsstijgingen te compenseren. Voor Purmerend betekent de stijging van de Rijksuitgaven een structureel voordeel van € 3 miljoen in 2022 oplopend naar ruim € 3,9 miljoen in 2O25.

2.

Rijkscompensatre corona 2022 ln deze circulaire is het 5" compensatiepakket corona vanuit het Rijk verwerkt. Yoor 2022 zijn de middelen voor crisisdienstverlening op de arbeidsmarkt uitgekeerd. De verwerking van deze maatregelen in het jaar 2022 is incidenteel en wordt net als vorig jaar venrerkt via de algemene reserve. Onderstaand een overzicht van de beschikbaar gestelde gelden. 5" Compensatiepakket (bedraqen in €) - Gemeenteliik schuldenbeleid - Biizondere biistand - Aanvullend pakket re-inteqratie biistandsqerechtiqden

- lmpuls re-inteqratie biistandsqerechtiqden Afgerond

2022 141.000 71.000 46.000 134.000 392.000

3. Vervallen opschalingskorling 2022 Eerder was al de oploop van de opschalingskorting voor 2020 en 2021 in verband met de corona-pandemie incidenteel geschrapt. Dit gebeurt nu ook voor 2022. Voor de iaren 2023 tot en met2025 is nog geen besluit genomen. De opschalingskorting is opgelegd, omdat gemeenten door gedwongen schaalvergroting kosten zouden besparen. De rijksbeleidswijziging 'opschalen van alle gemeenten naar 100.000+ gemeenten' is nooit gerealiseerd en van tafel gegaan, maar de kofting bleef gehandhaafd. 'lncidenteel' wil zeggen dat de korting in de betreffende jaren (€ 70 miljoen voor 2020; € 90 miljoen voor 2021 en € 1 10 miljoen voor 2022, totaal dus € 270 miljoen) wordt teruggeboekt, maar de reeks eindigt wel in een korting van € 975 miljoen cumulatief in 2025, zoals voorzien. Voor Purmerend betekent dit voor 2022 een incidenteel voordeel van € 1,4 miljoen. 4. O ntw ikkel i ng (l andel ijke) aantal le n maatstave n gemeentefond s De ontwikkeling van de landelijke maatstaven in het gemeentefonds is ook van invloed op de gemeentefondsuitkering. ln deze circulaire zijn landelijke maatstaven geactualiseerd. Met name in de latere jaren zijn bijvoorbeeld de bijstandsontvangers en woonruimten naar boven bijgesteld. ln Purmerend hebben we ook maatstafaantallen geactualiseerd. Dit resulteert in een voordeelvan € 0,1 miljoen in2022 oplopend naar€ 0,19 miljoen in2O25.

5. Compensatie acute problematiek jeugdzorg 2022

Eind juni 202'l zijn gemeenten geïnformeerd voor de incidentele efra middelen ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg van € 1,314 miljard voor het )aar 2022.ln deze circulaire zrln deze middelen toegevoegd inclusief een extra uitname van € 9 miljoen ter

blz. 2

geadresseerde De gemeenteraden van Beemster en Purmerend

ons kenmerk 557058

1

datum

blz.

2 november 2021

3

uitvoering van de heruormingsagenda in 2022 naar de VNG. Hierdoor wijkt het bedrag enigszins af van het indicatieve bedrag dat is aangehouden in begroting 2O22-2025.Yoor de jaren 2023-2025, is er vooruitlopend op de kabinetsformatie, al rekening gehouden met extra rijksmiddelen door het opnemen van een reseruering van75o/o van de bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd, conform de richtlijn van de VNG, Rijk en lPO. Het totaal beeld van de septembercirculaire 2021 laal een positief financieel effect zien voor de jaren 2022-2025. Dit bruto effect volledig inrekenen is onverstandig. Ook Purmerend zal te maken krijgen met de loon- en prijsontwikkeling die het Rijk vooziet. Om die reden is hier een reservering voor gemaakt. Daarnaast ziet het er naar uit dat de herijking van het gemeentefonds doorgaat in de eerder gepresenteerde nadelige variant voor Purmerend. Om die reden is thans het verwachte nadelige herijkingseffect voor 100% gereserveerd.

Bruto effect septembercirculaire 2021 Reserverino voor loon- en oriiscomoensatie Herverdelinoseffect heriikinq op 1 00% Netto effect septembercirculalre 2021 (toevoeoino aan beorctinosruimte)

+4.716

+3.592

+3.626

+4.144

voordeel

voordeel

voordeel

voordeel

-900

-1.000 -300

-1.100 -800

-1.200

+3.816

+2.292

+1.726

+2.14

voordeel

voordeel

voordeel

voordeel

-800

De effecten van de overige reserveringen die budgettair neutraal doorwerken, zijn opgenomen in de bijlage I van deze brief. De wijzigingen over de jaren2022-2025 worden meegenomen als onderdeelvan de 1" wijziging op de primitieve begroting die tezamen met de begrotin g 2022, door de nieuwe raad in januari 2022 wordl vastgesteld.

Gebundelde uitkering (BUIG-gelden) Naast het gemeentefonds is ook de ontwikkeling van de gebundelde uitkering (BUIGgelden) voor het bekostigen van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies van belang voor de begrotingsruimte. Begin oktober voorafgaand aan het uitkeringsjaar is het voorlopige BUIG-budget2022 bekend gemaakt. De geraamde baten zijn bijgesteld op basis van de voorlopige BUIG beschikking. De voorlopige Rijksbijdrage 2022 is lager dan de Rijksbijdrage 2021 van Purmerend en Beemster samen. Dat komt door een volume effect dat ook in 2021 al zit (zie hiervoor de 2e tussenrapportages 2021) en omdat de Rijksbijdrage voor Purmerend is gebaseerd op een objectief verdeelmodel (indicatoren) en Beemster was gebaseerd op een historisch verdeelmodel (werkelijke kosten). Door samenvoeging van Beemster met Purmerend veranderen een aantal indicatoren. Voorbeeld: als Purmerend veel sociale huurwoningen heeft (gunstige indicatie voor hogere bijdrage) en Beemster heeft in verhouding veel minder sociale huurwoningen, dan geeft dat een negatieve beïnvloeding op de bepaling van het budget. Per saldo is sprake van een aanzienlijk nadeel. Dit nadeel 2022 hebben we structureel verwerkt. De meerjarenberekeningen van de BUIG zijn vanwege de onzekerheden door ons niet verwerkt. De lasten van de uitkeringen zijn vooralsnog geraamd op het niveau 2021.

Voorgesteld wordt deze lasten en het nieuwe BU|G-budget te verwerken in de meerjarenbegroting bij de 1e begrotingswijziging. Dit heeft het volgende effect: Biistellinq lasten Biistellino baten

+1.100

+1.100

+1.100

+1.100

-2.155

-2.155

-2.155

-2.155

Saldo (effect op de begrotingsruimte)

-1.055

-1.055

-1.055

-1.055

nadeel

nadeel

nadeel

nadeel

geadresseerde De gemeenteraden van Beemster en Purmerend

ons kenmerk 557058

1

blz

datum 2 november 2021

4

Autonome ontwikkeling Werkom Werkom speelt een belangrijker rol in de uitvoering van de WSW en de Participatiewet. ln de uitvoering hiervan zien we dit jaar voor het eerst de nadelige ontwikkelingen daadwerkelijk plaatsvinden. Een van de autonome ontwikkelingen is dat het aantal mensen dat bij Welkom werkt met een SW-indicatie afneemt en het aantal mensen met een beschut werk indicatie toeneemt. De laatste groep is echter niet in staat om de omzet te genereren die het SW-bedrijf wel kon realiseren. Ook zien we de groeivan het aantal mensen dat langdurig ondersteuning nodig heeft op de werkplek na de re-integratie. Hierdoor laat de meerjarenbegroting van Werkom zien dat er elk jaar door omzetderving en extra kosten per saldo te weinig inkomsten zijn. Deze ontwikkelingen zijn de aanleiding voor een strategische herijking bij Werkom. ln de 2" tussenrapportage 2021 wordt gevraagd om de beschikbare middelen voor de TONK regeling te gebruiken voor de extra instroom bijWerkom omdat beide corona gerelateerd zijn. De lange termijn is onvermijdelijk financieel nadelig. Het is zeer vergelükbaar met jeugd waarbij na verloop van een paar jaar de bezuinigingen als gevolg van de drie decentralisaties werkelijkheid werden. Het is belangrijk om voor deze ontwikkeling een reservering op te nemen.

De verschillende scenario's hebben voor Purmerend een bandbreedte van € 0,5 miljoen tot een bedrag van € 1,2 miljoen. Daarom reserveren wij voorlopig € 1 miljoen.

Biistellino biidraoe Werkom

Saldo (effect op de begrotingsruimte)

-750 -750

-1.000 -1.000

-1.000 -1.000

-1.000

nadeel

nadeel

nadeel

nadeel

-r.000

Besluitvorming over de inzet van deze middelen vindt uiteraard plaats door de nieuwe gemeenteraad.

Effect op het saldo van de meerjarenbegroting Het bovenstaande heeft de volgende effecten op het saldo van de aan u gepresenteerde meerjarenbegroting 2022-2025 (bedragen x € 1.000): Begrotingssaldo programmabegroting 2022-2025 Ontwikkelinq septembercirculaire Riik 2021 Ontwikkelinq BUIG qelden en uitkerinqen Ontwikkelino Werkom Bijgesteld begrotingssaldo programmabegroting 2022-2025

+5.186 +3.816 -1.055 -750 +7.197

+3.139

+287

+1.028

+2.292

+1.726

+2.144

-1.055 -1.000 +3.376

-1.055

42

-1.055 -1.000 +1.117

Voordeel

Voordeel

Nadeel

Voordeel

-r.000

Het financiële beeld van de programmabegroting inclusief de incidentele baten en lasten verbetert voor 2022, maar verandert nagenoeg niet voor 2023-2025. Het voorstel is deze ontwikkelingen te verwerken in de eerste begrotingswijziging. ln dit beeld is nog geen rekening gehouden met gemelde verwachte structurele nadeelvan € 0,5 miljoen uit de 2e Tussenrapportage 2021 op de jeugdzorg. Een deeldaarvan kan ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling en een deel komt ten laste van de begrotingsruimte. Dit mogelijke effect nemen wij mee in de eerste begrotingswijziging 2022.

geadresseerde

ons kenmerk 1557058

De gemeenteraden van Beemster en

datum

blz.

2 november 2021

5

Purmerend

\Mj vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd Met vriendelijke groet,

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Beemster.

eerschop bu

H.J.C. Welage gemeentesecretaris

Hoogachtend

Brjl

burgemeester

G. Blom gemeentesecretaris

geadressee/de

ons kenmerk 557058

De gemeenteraden van Beemster en

1

blz.

datum 2 november 2021

6

Purmerend

B

I brief: reserveri

s

bercirculaire 2021

A. Taakmutaties: 1. Uitname: nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen \Ä/lz 2. Toevoeging : Landelij ke structuur i nterventieteams 3. Toevoeging: Toezicht en handhaving gastouderschap

4. Toevoeoino: Riiksvaccinatieproqramma HPV mannen

B. Mutaties integratie- en decentralisatie uitkeringen: 1. Beschermd wonen (lU), correctie loon/prijsbestelling 2021 2. Uitname Beschermd wonen (lU), Wz nacalculatie

79

-73

-67

-69

10 33 14

11

11

34 14

35 14

12 36 15

-10 -937

-12 937

-9 -937

-61

-82

-107

-1.022

-1.038 1.038

-1.059

14

3. Uitname: Participatie (lU)/SW-bedrijven Nacalculatie No risk polis Ex wajong/begeleid werken 4. Toevoeoino: Gezond in de stad (DU)

-937 -39 33 -951 951

Totaal reseruerinqen seotembercircu laire 2021 Te verrekenen met inhoudelijke budgetten begroting

1.022

r.059

h a a r p roq ra m m a/b el e i d sveI de n) Per saldo budqettair neutraal verdeeld

Hieronder volgt een toelichting op de grootste reserveringen. Dit zijn posten uit het gemeentefonds die een beleidsdoel hebben en worden geoormerkt binnen de programma's/beleidsvelden. Soms hoort hier ook een uitbreiding van taken b'tj of nieuwe taken. Bovenstaande tabel laat zien dat er per saldo sprake is van een inkrimping aan taken. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de Uitname Wet langdurige zorg (Wz) beschermd wonen. A1 . nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz

Op 1 januari 2021 is de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor alle cliënten in een Wz-instelling verstrekt vanuit de Wz en niet meer vanuit de Wmo 2015. Afspraak tussen VNG en het ministerie van VWS is dat er op basis van realisatiegegevens nacalculatie zou plaatsvinden. Dit is nu gebeurd in de septembercirculaire 2021. Ðeze structurele uitname is gebaseerd op realisatiegegevens van 2020,zoals die zijn aangeleverd bij de Nederlandse Zorgautoriteit. Voor 2021 belekent dit een nadeel van € 81.000 aflopend naar € 63.000 in 2025. De uitgaven op het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning worden hiermee verlaagd. 81. lntegratie-uitkering beschermd wonen, uitname Wlz De doordecentralisatie beschermd wonen en de verdeling van de uitname uit het

gemeentefonds vanwege de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wz) voor mensen met een psychische stoornis, heeft in de meicirculaire 2020 geleidt tot een landelijke structurele uitname op basis van voorcalculatie van € 495 miljoen vanaf 2021. Yoor Purmerend ging het hier om een uitname van structureel € 1,8 miljoen. ln deze circulaire heeft er een nacalculatie plaatsgevonden en is er sprake van een hogere uitname omdat er meer cliënten (12.500 i.p.v. 8.500) dan geraamd zijn overgegaan van de Wmo beschermd wonen naar de Wet langdurige zorg (Wz). Deze structurele uitname uit de integratieuitkering beschermd wonen betekent dat de uitvoeringskosten beschermd wonen op het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning één op één verlaagd kunnen worden. De totale uitname voor Purmerend Voorcalculatie uitname \Mz (macro € 495 mio) Nacalculatie uitname \Â/lz (macro € 149 mio) Totale uitname Wlz lmacro € 644 mio|

-1.854 -936

-2.790

geadresseerde De gemeenteraden van Beemster en

ons kenmerk 557058

1

datum

blz.

2 november 2021

7

Purmerend

83. lntegratie-uitkering beschermd wonen, nacalculatie No risk polis De verlaging van de integratie uitkering participatie is conform de bestuurlijk overeengekomen rekenregel. Het U\AA/ voert de no-riskpolis uit voor gehele gemeentelijke doelgroep banenafspraaken nieuw beschut werk. De uitgaven U\ÂN aan de no- riskpolis zijn hoger geweest dan aanvankelijk geraamd. Dit wordt gefinancierd via een verlaging van de integratie uitkering participatie. Voor Purmerend gaat het om een uitname in 2021 van € 38.000 oplopend naar € 100.000 in 2025. De uitgaven op het beleidsveld werk en inkomen zijn hiermee verlaagd.