14a. Notulen regiegroep MRA van 30 oktober 2020 geanonimiseerd.pdf

Bezoekadres WTC Amsterdam I-tower, second floor Strawinskylaan 1779 1077 XX Amsterdam info@metropoolregioamsterdam.nl

Overleg Datum Locatie Contactinfo

Regiegroep van de Metropoolregio Amsterdam 30 oktober 2020 Digitaal, MS Teams , MRA Bureau, 06 -

Aanwezigen

Femke Halsema (voorzitter, deelregio Amsterdam), Arthur van Dijk (Vice-voorzitter, Provincie Noord-Holland), Victor Everhardt (deelregio Amsterdam), Franc Weerwind (vice-voorzitter, deelregio Flevoland), Jan Hamming (deelregio Zaanstreek-Waterland), Jos Wienen (deelregio Zuid-Kennemerland), Gerard Kuipers (deelregio Gooi- en Vecht), Pieter Heiliegers (deelregio Amstelland-Meerlanden), Henry Meijdam (deelregio Flevoland), Jeroen Verwoort (deelregio IJmond), Leen Verbeek (Provincie Flevoland), Don Bijl (deelregio Zaanstreek-Waterland), Pieter Broertjes (deelregio Gooi- en Vecht), Marian van der Weele (deelregio Amstelland-Meerlanden), Ellen Verheij – de Haas (deelregio Zuid-Kennemerland), Tjapko Poppens (deelregio Amstelland-Meerlanden), Alexander Luijten (deelregio Gooi- en Vecht), Jop Fackeldey (Provincie Flevoland), Marja Ruigrok (Vervoerregio Amsterdam & Agendacommissie, PH Lobby/PA), Thijs Kroese (Agendacommissie, PH Governance), Jeroen Olthoff (Provincie Noord-Holland)

Ondersteuning

Emiel Reiding (secretaris Regiegroep), Remco Rienties (secretaris Regiegroep)

Gasten

Ilknur Dönmez (Investeringsagenda MRA), Edwin Oskam (MRA Green Deal)

Afwezig met

Maaike Veeningen ( Agendacommissie, PH Nieuwe MRA Agenda), Robbert Berkhout (Agendacommissie, PH communicatie), Sicko Heldoorn (deelregio ZaanstreekWaterland)

bericht

Agendapunten 1. Opening en mededelingen Bij de opening en mededelingen is geconstateerd dat het werkplan en begroting nu als hamerstuk op de agenda staat. Naar aanleiding daarvan is afgesproken dat alle wensen en opvattingen die de deelnemers met betrekking tot het werkplan en begroting hebben geformuleerd, nog per mail kunnen worden nagezonden naar het MRA Bureau. Deze zullen dan als bijlage bij het verslag worden gevoegd, en de punten die om nadere actie vragen zullen worden opgepakt.

Metropoolregio Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Pagina 2 van 8

2. Versterking MRA-samenwerking naar aanleiding van de coronacrisis Tijdens de ingelaste Regiegroep van 10 juni heeft de Regiegroep geconcludeerd dat er juist nu een behoefte is aan een sterke MRA en aan een gezamenlijke inzet om sneller, sterker en duurzamer uit de crisis te komen. De MRA kan nu zijn kracht bewijzen: juist nu moeten de deelnemers extra energie in de MRAsamenwerking steken, zo is de heersende gedachte onder de Regiegroepleden. In de regiegroep is daarom een voorstel besproken voor de versterking van de MRA-samenwerking naar aanleiding van corona, en is inzichtelijk gemaakt welke trajecten al lopen die hier een relatie mee hebben. Bestuurlijk trekker Victor Everhardt heeft een presentatie gehouden waarin hij bovenstaande notitie nader heeft toegelicht. Naar aanleiding daarvan is een levendige discussie gevoerd in de Regiegroep, waarin een aantal centrale en breed gedragen punten naar voren zijn gekomen. Er is veel positieve energie voor dit onderwerp, het samenwerken om gezamenlijk sterker uit de coronacrisis te komen, met daarbij onder andere een focus op duurzaamheid. Er moet daarbij aandacht zijn voor zowel de korte als de langere termijn. Naast de economische impact en de impact op ons klimaat moet ook gekeken worden naar de sociaal-economische en de sociaal-maatschappelijke impact.

De crisis vraagt ook om een MRA-reactie op de sociaal-economische impact op een aantal wijken. Aandacht moet nog worden besteed aan hoe we het voorliggende verhaal gezamenlijk naar Den Haag en Brussel gaan brengen. Het benoemen van concrete activiteiten en projecten is daarbij belangrijk. De leden van de Regiegroep zijn erg blij dat er nu een ROM gaat komen voor (het noord-hollands deel van) de MRA. Dat ontbrak echt nog, en er zitten veel voordelen aan voor de MRA. Vraag die daarbij nog wel rijst is wat nu precies de verhouding is met Invest-MRA, en wat het betekent voor gemeenten die daar niet in participeren. Ook de verhouding tussen de ROM voor NH en de ROM voor Flevoland moet goed duidelijk worden. De Regiegroepleden zien voor zichzelf een rol als ambassadeurs voor dit verhaal. Ook zien zij een sterke relatie met het governance traject naar aanleiding van de evaluatie. Het MRA Clubgevoel moet verder worden versterkt, ook met de triple-helix partners. Een breed gedragen gevoel in de Regiegroep is dat op dit onderwerp nu snel stappen gemaakt moeten worden.

3. Voortgang uitwerking evaluatie MRA-samenwerking Ter vergadering is een mondelinge toelichting geven over de voortgang van de uitwerking van de evaluatie van de MRA-samenwerking door voorzitter Femke Halsema en de andere bestuurlijk trekkers van de verschillende actiepunten. Met betrekking tot de visie is geconstateerd dat er inmiddels een aantal sessie met Verwaayen zijn geweest. Deze waren inspirerend, en er was grote mate van overeenstemming. In november zullen nog een aantal sessies worden georganiseerd, waarna in december in de extra regiegroep keuzes gemaakt zullen gaan worden. In de Regiegroep was bij dit onderwerp veel aandacht voor de rol van de deelregio’s, en de

Metropoolregio Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Pagina 3 van 8

noodzaak om de deelregionale samenwerking te versterken. Ook het betrekken van de raden en staten bij de visie wordt als zeer belangrijk benoemd. Voor de triple helix worden een tweetal sporen bewandeld. Enerzijds worden de relaties met de Amsterdam Economic Board aangehaald, en anderzijds wordt van onderaf per uitvoeringslijn uit de MRA Agenda bekeken hoe de samenwerking met bedrijfsleven en kennisinstellingen verder versterkt kan worden. In de Regiegroep wordt opgeroepen om ook in het traject van de visie hier goed aandacht aan te besteden (wie zijn we, wat ambiëren we, en hoe verhouden we ons tot andere partijen). Voor het onderwerp het versterken van de samenwerking op het gebied van mobiliteit wordt hard gewerkt aan een voorstel. De directeuren van het MRA Bureau, de VRA en de PNH zijn hiermee bezig, en zorgen ervoor dat er op 10 december een voorstel zal liggen. Het voorstel zal ingaan op de vraag hoe de samenstelling en werkwijze van het Platform Mobiliteit zodanig kan worden verbeterd dat de huidige slagkracht en effectiviteit behouden blijft en tegelijk het MRA brede draagvlak kan worden versterkt door directe betrokkenheid van de deelregio’s bij het Platform Mobiliteit. Voor de governance is een bestuurlijke werkgroep ingericht, die ook principes voor de governance heeft vastgesteld.

Vervolgens is geconcludeerd dat de vorm de inhoud moet volgen, en dat het beter is om eerst de visie uit het traject van Verwaayen moet worden afgewacht. Met de huidige sessies van Verwaayen worden ook stappen gezet op het gebied van governance. De verwachting is dat er op 10 december wel een voorstel op hoofdlijnen zal liggen voor de governance dat in de Regiegroep besproken kan worden. Ook ten aanzien van de governance wordt geconstateerd dat de deelregionale samenwerking ook verstevigd moet worden. In de Regiegroep is geconcludeerd dat de vergadering van 10 december dus een behoorlijk constituerende vergadering zal worden. Er zullen stappen worden gezet op het gebied van visie, governance, triple helix en mobiliteit. Het voornemen wordt uitgesproken om hier allemaal extra tijd voor te reserveren in de agenda’s.

Hamerstukken: 4. Terugkoppeling schriftelijke ronde Regiegroep Metropoolregio Amsterdam april 2020 en vaststelling verslag extra Regiegroep van 10 juni 2020 De verslagen van de voorgaande bijeenkomsten zijn als hamerstuk vastgesteld. 5. MRA Werkplan en Begroting 2021 Conform de afspraken in het convenant wordt elk jaar een MRA Werkplan en Begroting opgesteld voor het daaropvolgende jaar, waarin concreet wordt opgenomen welke acties en resultaten voor dat jaar zijn voorzien, welke bedragen daarvoor zijn begroot en hoe dit wordt gefinancierd. Tijdens de Regiegroep is het werkplan en de begroting voor 2021 vastgesteld. Daarbij is afgesproken dat alle deelnemers de wensen en opvattingen die zij mbt het werkplan en de begroting hebben nog schriftelijk kunnen doorsturen, en dat deze vervolgens als bijlage bij het verslag worden gebundeld.

Metropoolregio Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Pagina 4 van 8

6. Rondvraag Tijdens de rondvraag heeft Franc Weerwind de leden van de Regiegroep opgeroepen om zich aan te melden voor de bijeenkomst over de Floriade, waarvoor zij allen een uitnodiging hebben ontvangen. Don Bijl heeft verzocht om een snelle samenvatting van deze bijeenkomst van de Regiegroep, die dan kan worden benut als terugkoppeling naar de raden en de colleges. Femke Halsema heeft een korte toelichting gegeven over de plannen voor de viering van 750 jaar Amsterdam. Er komen drie programmalijnen, waarvan een de ontwikkeling van de MRA zal zijn. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat de viering van 750 jaar Amsterdam in de gehele MRA gevierd zal gaan worden. Alle aanwezigen zijn uitgenodigd om mee te denken over de viering van het feest.

Metropoolregio Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Pagina 5 van 8

Bijlage 2 Ingekomen wensen en opvattingen naar aanleiding van het MRA Werkplan en Begroting 2021 Onderstaande opsomming geeft een overzicht van ingekomen wensen en opvattingen die deelnemers van de MRA hebben ingezonden naar aanleiding van het MRA Werkplan en de Begroting voor 2021. Achter elk punt staat welke deelnemer(s) het punt heeft/hebben aangedragen. o

o

o

o

o

o

Wij kunnen ons vinden in het voorgelegde Werkplan en begroting 2021. Wij zijn daarbij benieuwd hoe u de focus ten aanzien van de (nieuwe) strategische MRA-opgaven, bijvoorbeeld door een focus per (deel)regio aan te brengen, de komende jaren nader uitwerkt. Een pragmatische benadering zou daarbij wat ons betreft uitgangspunt moeten zijn. Deze benadering zien wij terug bij de insteek om de jaarplannen en het werkplan waar wenselijk op onderdelen verder aan te scherpen en aan te vullen op basis van actuele ontwikkelingen rond Corona. Wij kunnen ons hierin vinden. (Heemstede) Tenslotte zijn wij benieuwd hoe u de evaluatie van de governance verder vormgeeft. Een meer resultaatgerichte sturing en een stroomlijning daarvan is wat ons betreft het belangrijkste aandachtspunt. (Heemstede) Het werkplan voor het komende jaar is duidelijk onderscheidend en toont dat de nieuwe MRA Agenda een andere, effectievere aanpak mogelijk maakt. Tegelijkertijd zorgt de huidige crisis voor malaise op zowel economisch als sociaalmaatschappelijk vlak, wat in Zaanstreek-Waterland uiteraard net zozeer merkbaar is als in de andere MRA-deelregio’s. Wij beamen dat er ondanks deze onzekerheden naar gestreefd moet worden om als regio sterker uit deze periode te komen. U duidt in uw brief reeds enkele dossiers aan waarin de MRA momenteel toegevoegde waarde kan hebben.

Wij zien dan ook uit naar de uitwerking en de bevindingen van het door u ingestelde crisisteam. (deelregio Zaanstreek-Waterland) De woningbouwopgave neemt onverminderd toe en wordt waarschijnlijk versterkt door economische recessie. Door bundeling van onze krachten in kennis, middelen en lobby, alsmede het consequent aanpakken van complexe kwesties zoals woonruimteverdeling en milieubeperkingen geven wij werkelijk gestalte aan onze ambitie van een inclusieve metropool waar adequate woonruimte is voor ieder. (deelregio Zaanstreek-Waterland) Hoewel de crisis voor een belangrijk deel van de economie betekent dat het werk ‘op afstand’ plaatsvindt en daarmee het aantal files op de weg drastisch deed teruglopen, is het belang van een toekomstbestendig mobiliteitssysteem niet minder geworden. De nadruk van onze inzet moet liggen op de ontwikkeling van een OV-systeem dat in staat is om zich aan te passen aan een veranderende mobiliteitsvraag. De knooppuntontwikkeling in het kader van de polycentrische metropool kan hieraan bijdragen. Daarnaast dienen wij te anticiperen op een autonome verkeerstoename door de omvangrijke woningbouw en groei in bedrijvigheid. Het tegengaan van filevorming en duurzame oplossingen voor het wegennet zijn dan ook urgente kwesties waarvoor wij de handen ineenslaan.

(deelregio Zaanstreek-Waterland) De crisis legt onze afhankelijkheden van de geglobaliseerde economie bloot; tot op de lokale werkvloer zijn mondiale verschuivingen in vraag en aanbod merkbaar. Het is dan ook niet verrassend dat het gesprek over een meer lokaal en regionaal marktsysteem, zoals op gebied van voedsel en energie, groeit in deze tijd. Wij zien daarin een rol weggelegd voor de MRA als aanjager en facilitator. Daarnaast verwelkomen we de sleutelpositie die House of Skills toebedeeld wordt. Het programma heeft onderwijl meermaals haar waarde bewezen en zal ook in deze periode helpen de veerkracht van onze economie te versterken. (deelregio Zaanstreek-Waterland)

Metropoolregio Amsterdam

o

o

o

o

o

o

Datum 30 oktober 2020 Pagina 6 van 8

Wij onderstrepen de noodzaak om in tijden van recessie de duurzaamheidsambities te borgen, opdat deze niet verloren gaan in het kader van gewenste bezuinigingen. Door nu in te zetten op hernieuwbare bronnen van dichtbij wordt zowel economische ontwikkeling gestimuleerd als de afhankelijkheid van kostbare energie van elders teruggebracht. De MRA vormt een uitstekend platform voor lobby, het organiseren van investeringen, en het verder brengen van de bewustwording onder overheden, marktpartijen, en burgers. (deelregio Zaanstreek-Waterland) Net zoals de andere MRA-deelregio’s kent Zaansteek-Waterland een omvangrijk landelijk gebied. En net zoals onze partners in de MRA beschouwen wij dit groen erfgoed als een essentiële bouwsteen in een gezonde metropoolregio. Tegelijkertijd beseffen wij dat het veelvoud aan ontwikkelrichtingen en de daarmee gepaarde complexiteit maakt dat patstellingen meer de regel dan de uitzondering vormen. Helaas signaleren wij dit wederom in het nieuwe werkplan. Desondanks dienen wij onze verantwoordelijkheid te nemen om onze innovatiekracht, organisatievermogen en voldoende middelen in te zetten voor de toekomstbestendigheid van het landelijk gebied.

Daarbij vragen wij met nadruk aandacht voor de voortdurende bodemdaling in het veenweidegebied, de intensivering van ecologische waarde, de ontwikkeling van een robuuste en duurzame agrarische sector en een passende recreatieve functie. (deelregio Zaanstreek-Waterland) De onderlinge confrontatie van de voorgaande aandachtspunten alsmede tussen de vigerende programma’s van de MRA is onvermijdelijk en essentieel voor evenwicht; de behoefte van bereikbaar, passend werk, van goede opleidingen alsmede van betaalbare woningen in een veilige en gezonde omgeving vormen samen de inclusieve metropoolregio die wij ambiëren. Maar deze puzzelstukken passen afhankelijk van tijd en plaats beter of slechter. In deze rap veranderende wereld is het belangrijk om elkander te ondersteunen om de juiste prioriteiten en allocatie van - uiteindelijk beperkte - gemeenschappelijke middelen te bepalen. Wij doen dat als gemeenten, als deelregio’s, als Noord en Zuid en als collectief dat de MRA vormt. (deelregio Zaanstreek-Waterland) In uw brief stelt u dat momenteel nog gebruik gemaakt wordt van een doorvertaling van lopende projecten en programma’s en dat het gesprek over de verdeling van middelen onder de verschillende uitvoeringslijnen alsmede de aansturing over laatstgenoemde nog moet plaatsvinden.

Hoewel wij beseffen dat de samenloop van de nieuwe agenda en de crisis de bestuurlijke en organisatorische processen vertraagt, benadrukken wij graag het belang van grip en transparantie op de uitvoering van onze samenwerkingsagenda en de allocatie van gezamenlijke middelen. In dit kader vragen wij aandacht voor eerdere oproepen om tot meer concrete en meetbare resultaten te komen. Tot op heden is dat naar onze mening nog niet gerealiseerd. Ten behoeve van behoud van draagvlak voor ons veelomvattend, groeiend samenwerkingsverband doen wij graag opnieuw deze oproep. (deelregio Zaanstreek-Waterland) De gemeenten zijn zich bewust van de actualiteit van de pandemie en de gevolgen die deze crisis kan hebben voor de prioriteiten in de MRA-samenwerking en uitvoering van de Agenda. Hoewel op moment van schrijven nog geen nieuwe informatie beschikbaar is, houden wij vooralsnog rekening met de mogelijkheid van een aangepast werkplan. Wij zien dergelijke documentatie graag te zijner tijd tegemoet, ervan uitgaande dat door het MRA Bureau hierbij rekening wordt gehouden met de besluitvormingscycli en tijdige aanlevering voor colleges en raden. Wij waarderen uw streven om te midden van de Coronacrisis de koers van de nieuwe MRA Agenda vast te houden, en zien dan ook uit naar de uitvoering van het werkplan.

(deelregio Zaanstreek-Waterland) Met de gezamenlijke inzet van de deelnemers in de MRA op de in de agenda 2.0 geformuleerde beoogde resultaten kan een goede bijdrage geleverd worden aan onze gemeentelijke en regionale doelstellingen. De MRA heeft ook een belangrijke functie in de getrapte vertegenwoordiging in de

Metropoolregio Amsterdam

o

o

o

o

o

Datum 30 oktober 2020 Pagina 7 van 8

afstemming met het rijk en andere op grotere schaal opererende partijen. Een goede balans tussen slagkracht en representativiteit is hierin belangrijk. Daarbij willen wij nogmaals benadrukken dat we het belangrijk vinden dat de overlegstructuren efficiënt blijven waarbij wel sprake is van een evenredige vertegenwoordiging van alle deelregio’s in alle gremia van de MRA. Dus ook in platform mobiliteit en de agendacommissie. (deelregio Gooi- en Vecht) We constateren dat de MRA met de begroting 2021 een verbeterslag heeft gemaakt naar een betere verantwoording door transparante lijnen van de MRA agenda naar de jaarplannen en de begroting en door meer concrete resultaten te formuleren. De eerder voorgestelde indexering naar een bijdrage van € 1,53 is nog steeds actueel en nu ook onderbouwd. Dat dit voorstel komt op een moment dat gemeenten moeten bezuinigen en aan hun verbonden partijen en subsidiepartners taakstellingen opleggen is ongelukkig. We stellen daarom voor vanuit dat aspect in de Regiegroep te overwegen of de indexatie daadwerkelijk een goed idee is of dat beter volstaan kan worden met de incidentele dekking van de overschrijding in de jaarrekening van 2019. Voor 2021 e.v. zou dan uitgegaan moeten worden van de bijdrage van € 1,50 per gemeente.

(deelregio Gooi- en Vecht) We willen hierbij nogmaals aangeven dat de financiële sturing binnen de MRA verbeterd moet worden, zowel in de planning en control als in de dagelijkse budgetbewaking. Het is belangrijk duidelijke afspraken te maken over hoe om te gaan met overschotten en tekorten en de opbouw van reserves zodat deelnemers minder voor verrassingen komen te staan. Daarbij horen ook afspraken over indexering in relatie tot de ontwikkeling van het inwoneraantal van de MRA. Beide elementen beïnvloeden het uiteindelijke jaarbudget van de MRA. (deelregio Gooi- en Vecht) Zowel de doorontwikkeling van de financiële en inhoudelijke sturing als de wens tot evenredige vertegenwoordiging vinden hun plek in de optimalisering van de governance. Waar in de dagelijkse uitvoering al verbeterkansen liggen kunnen deze natuurlijk ook al eerder worden opgepakt. (deelregio Gooi- en Vecht) Alvorens vervolgstappen in het proces van de Verstedelijkingsstrategie te zetten zal eerst per gemeente moeten worden opgehaald en afgestemd wat de visie is op de ruimtelijke en sociale ordening, het woonbeleid, mobiliteit en energietransitie. Dit moet integraal worden benaderd en niet alleen vanuit het platform Ruimte. Het proces dient transparant te zijn met vooraf gedeelde stappen, met per stap daadwerkelijk input en terugkoppeling naar alle gemeenten/deelregio’s.

Vervolgens is het noodzakelijk dat duidelijkheid ontstaat over het besluitvormingsproces; wat wordt wanneer waar behandeld en vastgesteld en welke rol hebben raden en staten hierin? (OuderAmstel) Het kan niet zo zijn dat in de Verstedelijkingsstrategie keuzes of besluiten opgenomen worden die nog niet door de gemeenten zelf genomen zijn. In het kader van de op te stellen omgevingsvisies zijn gemeenten nog veelal aan het nadenken over deze keuzes. Bovenstaande vraagt om een herijking van het proces en de planning voor de verstedelijkingsstrategie zoals door de MRA in het Werkplan is voorgesteld. (Ouder-Amstel)

Metropoolregio Amsterdam

Datum 30 oktober 2020 Pagina 8 van 8